II SA/BK 73/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy na karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganych badań lekarskich i psychologicznych, uznając, że usługa świadczona przez aplikację Bolt mieści się w definicji transportu drogowego.
Sprawa dotyczyła skargi kierowcy na karę pieniężną nałożoną za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania ważnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Kierowca twierdził, że jego działalność za pośrednictwem aplikacji Bolt nie stanowiła krajowego transportu drogowego. Sąd uznał jednak, że usługa świadczona przez aplikację Bolt, nawet jeśli kierowca nie jest formalnie przedsiębiorcą, mieści się w definicji transportu drogowego i jest usługą odpłatną. W związku z tym kierowca był zobowiązany do posiadania wymaganych badań, a ich brak skutkował nałożeniem kary pieniężnej.
Przedmiotem skargi była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję o nałożeniu na D. Ł. kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Podstawą nałożenia kary były naruszenia stwierdzone podczas kontroli, polegające na braku posiadania przez kierowcę ważnych badań zdrowotnych i psychologicznych. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów KPA, w tym nieustalenia jego statusu jako przedsiębiorcy oraz tego, czy jego czynności nosiły cechy działalności gospodarczej. Kwestionował również, czy jego działalność za pośrednictwem aplikacji Bolt mieści się w definicji krajowego transportu drogowego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wykonywanie przewozu osób za pośrednictwem aplikacji Bolt, nawet jeśli nie jest to działalność gospodarcza w tradycyjnym rozumieniu, stanowi odpłatną usługę transportu drogowego. W związku z tym kierowca był zobowiązany do posiadania ważnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Sąd podkreślił, że nawet jednorazowe świadczenie odpłatnej usługi przewozu osób, odpowiadającej definicji transportu drogowego, rodzi obowiązki związane z posiadaniem odpowiednich badań. Okazana przez kierowcę konsultacja psychologiczna nie spełniała wymogów formalnych orzeczenia psychologicznego. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały właściwe przepisy prawa, a zarzuty skargi były bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wykonywanie przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej typu Bolt, nawet jeśli kierowca nie jest formalnie przedsiębiorcą, stanowi odpłatną usługę transportu drogowego i podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że usługa świadczona przez aplikację Bolt jest usługą odpłatną i nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki świadczenia usług przez kierowców. Nawet jednorazowe świadczenie odpłatnej usługi przewozu osób, odpowiadającej definicji transportu drogowego, rodzi obowiązki związane z posiadaniem odpowiednich badań.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.t.d. art. 92a § ust. 2, 4 i 8
Ustawa o transporcie drogowym
Kara pieniężna za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym.
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
u.t.d. art. 4 § pkt 1 i 11
Ustawa o transporcie drogowym
Definicje krajowego transportu drogowego i przewozu okazjonalnego.
u.t.d. art. 39a § ust. 1 pkt 3 i 4
Ustawa o transporcie drogowym
Wymagania dotyczące posiadania orzeczeń lekarskich i psychologicznych przez kierowcę.
u.t.d. art. 39j § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Obowiązek poddania się badaniom psychologicznym.
u.t.d. art. 39k § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Obowiązek poddania się badaniom lekarskim.
u.t.d. art. 39m § ust. 1
Ustawa o transporcie drogowym
Stosowanie wymagań do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania niezbędnych czynności.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Usługa świadczona przez aplikację Bolt mieści się w definicji krajowego transportu drogowego. Kierowca wykonujący przewóz za pośrednictwem aplikacji Bolt jest zobowiązany do posiadania ważnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Naruszenie przepisów dotyczących posiadania badań skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Okazana konsultacja psychologiczna nie spełnia wymogów orzeczenia psychologicznego.
Odrzucone argumenty
Czynności wykonywane przez skarżącego nie nosiły cech działalności gospodarczej. Skarżący nie posiadał statusu przedsiębiorcy w chwili kontroli. Czynności podejmowane przez skarżącego nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego. Kary nałożone przekraczały dopuszczalny limit (zarzut dotyczący art. 92a ust. 3 u.t.d.).
Godne uwagi sformułowania
Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami... Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej... lecz rzeczywiście wykonuje odpłatnie (i choćby jednorazowo) usługę przewozu osób lub rzeczy, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy.
Skład orzekający
Marek Leszczyński
przewodniczący
Grażyna Gryglaszewska
członek
Marcin Kojło
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących transportu drogowego wykonywanego za pośrednictwem aplikacji mobilnych, obowiązków kierowców oraz odpowiedzialności za brak wymaganych badań."
Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji wykonywania przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnych, które pośredniczą w nawiązywaniu kontaktu między kierowcą a pasażerem i pobierają opłaty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej usługi przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnych, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców, w tym kierowców i pasażerów.
“Czy jazda z Boltem bez badań lekarskich to przewinienie? Sąd wyjaśnia obowiązki kierowców aplikacji mobilnych.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 73/20 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2020-06-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-01-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Grażyna Gryglaszewska Marcin Kojło /sprawozdawca/ Marek Leszczyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II GSK 983/20 - Wyrok NSA z 2023-11-16 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 58 art. 4 pkt 1 i 11, art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1, art. 39k ust. 1, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym Dz.U. 2019 poz 58 art. 39 a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1, art. 39k ust. 1, art. 39m ust. 1, art. 92a ust. 2, 4 i 8 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi D. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Uzasadnienie Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] o nałożeniu na D. Ł. kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł. Podstawą wymierzenia kary stały się stwierdzone podczas kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 r. naruszenia w zakresie: (-) wykonywania przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, oraz (-) wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm. – dalej: "u.t.d." oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy). W odwołaniu od decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego pełnomocnik D. Ł. podniósł zarzuty naruszenia: - art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez nieustalenie, czy czynności wykonywane przez stronę nosiły cechy prowadzenia działalności gospodarczej oraz czy strona posiadała status przedsiębiorcy w chwili kontroli; - art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w związku z Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., przez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy czynności podejmowane przez stronę nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był zobowiązany legitymować się orzeczeniami lekarskim i psychologicznym; - art. 92a ust. 3 u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kar w wysokości przekraczającej 12.000 zł, ponieważ [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wymierzył skarżącemu inną decyzją karę pieniężną w wysokości łącznej 12.000 zł za inne naruszenia z tej samej kontroli drogowej. Zaskarżoną do Sądu decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, 2, 3 i 4, art. 39k ust 1, 2 i 3 oraz art. 39m, a także art. 4 pkt 22 i art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. Wskazał następnie, że materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. kierujący pojazdem skarżący, wykonywał okazjonalny przewóz osób w imieniu własnym. Według ustaleń wynikających z protokołu kontroli, kierujący pojazdem nie posiadał ważnych na dzień kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W trakcie kontroli drogowej kierowca okazał wynik przeprowadzonej konsultacji psychologicznej z dnia [...] października 2018 r., jednak okazany dokument nie zawierał wymaganych podstaw prawnych oraz zakresu przeprowadzonej konsultacji. Pismem z dnia [...] maja 2019 r. P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu. W piśmie zawarto informacje o stwierdzonych naruszeniach, uprawnieniach strony i możliwości przedłożenia przez skarżącego ważnych na dzień kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy celem uniknięcia odpowiedzialności za brak badań. Do dnia wydania niniejszej decyzji strona nie przedłożyła dowodów na okoliczność posiadania ważnych badań: lekarskiego i psychologicznego. Równocześnie pomimo prawidłowego wezwania skarżącego na przesłuchanie w charakterze strony, skarżący nie stawił się na przesłuchaniu co potwierdza notatka służbowa z dnia [...] lipca 2019 r. Zdaniem organu, D. Ł. w dniu kontroli drogowej wykonywał przewóz okazjonalny we własnym imieniu. Usługę przewozu osób zamówioną przez pasażerkę za pośrednictwem aplikacji Bolt zrealizował skarżący, za co została przez pasażerkę wniesiona opłata. Ponadto, charakter zrealizowanej usługi wskazuje, iż pasażerka zamówiła usługę, za którą miała zapłacić określoną kwotę pieniędzy. Z tego punktu widzenia była to więc usługa odpłatna. Niewskazanie przez skarżącego jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie, że wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie mu odpowiedzialności za wykonanie usługi. Przeprowadzone postępowanie wykazało, iż przewóz ten nie spełniał warunków dla przewozu osób, który można wykonywać samochodem osobowym. W związku z tym, że kierowca wykonywał przewóz okazjonalny osób powinien się legitymować zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencją na wykonywanie przewozu drogowego osób. Bolt to aplikacja służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowe opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji Bolt kierowcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu. W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, organ I instancji słusznie nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 2.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. i Ip. 4.2 (kara pieniężna za naruszenie: 1.000 zł) oraz Ip. 4.3 (kara pieniężna za naruszenie: 1.000 zł) załącznika nr 4 do tej ustawy. Organ wyjaśnił przy tym, że nawet nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia. Ponadto stwierdził, że przedmiotowe postępowanie toczy się wobec skarżącego, jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. W omawianym przypadku doszło bowiem do naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym skarżącego nie jako wykonawcy przewozu, lecz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Jednocześnie organ za nietrafny uznał zarzut naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d., bowiem we wskazanej przez stronę w odwołaniu decyzji, organ I instancji nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł jako na podmiot z art. 92a ust. 1 u.t.d., czyli podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Zgodnie z art. 92a ust. 7 wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Ponadto, kary nie zostały nałożone za tożsame naruszenia. W związku z powyższym nie zachodzi konflikt sugerowany przez stronę w odwołaniu. W skardze złożonej do tut. Sądu pełnomocnik działający w imieniu D. Ł. zaskarżył powyższą decyzję w całości i zarzucił naruszenie: 1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli; 2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; 3) art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z Ip. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem; 4) art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z Ip. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem; 5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji; 6) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji o nazwie Bolt; 7) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 92a ust. 2, ust. 4 i ust. 8 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 4 u.t.d., suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych. W myśl art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. W realiach rozpatrywanego przypadku organ nałożył na skarżącego, na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. łączną karę 2.000 zł, na którą składały się: 1) kara 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 92a ust. 2 i 4 u.t.d. oraz lp. 4.2 załącznika nr 4 do ustawy); 2) kara 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 92a ust. 2 i 4 u.t.d. i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy). Obowiązek posiadania takich orzeczeń wynika wprost z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4, art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d. W przepisach tych wskazano, że kierowca jest uprawniony do wykonywania przewozu drogowego jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych oraz przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, co stwierdza się przez poddanie kierowcy stosownym badaniom lekarskim oraz psychologicznym. Zgodnie z art. 39j § 2 u.t.d., badania lekarskie, przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3-6, w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495). Z kolei w myśl art. 39k § 2 u.t.d., badania psychologiczne, przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, są wykonywane, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, w zakresie i na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Stosownie do art. 39m u.t.d., wymagania wskazane w art. 39a-39l stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. W analizowanym przypadku skarżący został ukarany nie jako przedsiębiorca (na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d.), ale właśnie jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Skarżący był zatem zobowiązany legitymować się stosownymi orzeczeniami lekarskimi lub psychologicznymi. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d.). Natomiast wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w kwocie 1000 zł (lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.). Z niezakwestionowanych skutecznie przez stronę ustaleń faktycznych wynika, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. w B. skarżący przewoził pasażerkę, która usługę przewozu zamówiła za pośrednictwem aplikacji Bolt. Za usługę zrealizowaną przez skarżącego kierującego pojazdem pasażerka wniosła opłatę (vide: informacja zawarta w notatce urzędowej z dnia [...] kwietnia 2019 r.). W trakcie kontroli skarżący okazał m.in. wydruk kopii licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej spółce U. w R. oraz kopię konsultacji psychologicznej. Zdaniem Sądu w sprawie tej prawidłowo ustalono, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny osób we własnym imieniu, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zwięzłość definicji przewozu okazjonalnego zawartej w u.t.d. wymusza - celem prawidłowego zdefiniowania tego pojęcia - sięgnięcie do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny wynikających z przepisów prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 2009 r., s. 8). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. Przewóz okazjonalny należy rozumieć zatem jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r. sygn. I OSK 1361/06, dostępny w CBOSA). Skarżący korzystając z aplikacji Bolt, przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z ww. aplikacji skarżący uzyskał wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. W konsekwencji skarżący wykonywał usługę w zakresie transportu drogowego. Była to usługa odpłatna i nie zmienia tego fakt, że płatność odbywała się nie bezpośrednio na linii pasażer - przewoźnik, tylko za pomocą podmiotu trzeciego. Utrwalone jest w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, odwołujące się do wykładni charakteru usługi pośrednictwa za pomocą usługi internetowej aplikacji Bolt, że odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, TSUE zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (vide: Trybunał w wyroku z dnia 20 grudnia 2017 r. w sprawie C-434/15, LEX nr 2431422 oraz wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r. sygn. III SA/Gd 501/19, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. II SA/Bk 716/19, dostępne w CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie się zauważa przy tym, że podmiot wykonujący transport to również ten, kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków do legalnego wykonywania działalności gospodarczej (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2009 r. sygn. II GSK 166/09, dostępny w CBOSA). Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (obecnie na podstawie ustawy z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców), czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej lub rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, lecz faktycznie świadczy odpłatnie usługę przewozu osób lub rzeczy (nawet jednorazowo) odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. (wyrok WSA w Opolu z dnia 16 maja 2013 r. sygn. II SA/Op 529/12). Wobec powyższego, wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w odnośnych ewidencjach i rejestrach, lecz rzeczywiście wykonuje odpłatnie (i choćby jednorazowo) usługę przewozu osób lub rzeczy, odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 ustawy. Bez znaczenia zatem – wbrew zarzutom podniesionym w skardze – pozostaje okoliczność, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji. Skarżący nie przedstawił przy tym dowodów wskazujących, że wykonywał przewóz na rzecz i w imieniu innej osoby lub podmiotu. Faktu tego nie dowodzi okazana kontrolującym licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, wystawiona na podmiot U. sp. z o.o. sp. k. w R. W tym stanie rzeczy organy trafnie ustaliły, że skarżący wykonywał w dniu kontroli przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu. Ponosi zatem osobistą odpowiedzialność za brak ważnych w dniu kontroli orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Organ prawidłowo nałożył zatem karę pieniężną, w oparciu o przepisy art. 92a ust. 2, 4 i 8 u.t.d. oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy, za naruszenia warunków wykonywania transportu drogowego. Do takich warunków należą zaś, zgodnie z art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., badania lekarskie i psychologiczne kierowców wykonujących przewóz drogowy. Dla oceny spełnienia warunku posiadania orzeczenia psychologa uprawnionego nie jest natomiast wystarczający przedstawiony przez skarżącego dokument – wynik przeprowadzonej konsultacji psychologicznej. Nie zawiera on bowiem wymaganych podstaw prawnych i zakresu przeprowadzonej konsultacji. Badania psychologiczne są wykonywane na zasadach określonych dla kierowców w rozdziale 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, przez uprawnionego psychologa, który wydaje orzeczenie psychologiczne wskazujące na brak/istnienie przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Wzór takiego orzeczenia stanowi załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 lipca 2014 r. w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz. U. z 2014 r. poz. 937). Zdaniem Sądu, w kontrolowanej sprawie właściwie oceniono cały materiał dowodowy. Zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem. Skarżący zawiadomiony o wszczęciu postępowania nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby potwierdzać, że nie wykonywał we własnym imieniu usługi przewozu, ani też aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego spełniającego wymagania stawiane ustawą. Skarżący nie złożył ponadto żadnych wyjaśnień. Organy oparły się zatem na protokole z przeprowadzonej kontroli, notatce urzędowej oraz okazanych przez skarżącego w dniu kontroli dokumentach i było to wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia. Organy prawidłowo umotywowały wydane decyzje, przedstawiły stan faktyczny i prawny sprawy oraz wyjaśniły na podstawie jakich dowodów zdecydowano o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. Organ odwoławczy odniósł się ponadto do każdego z zarzutów odwołania czyniąc to w sposób wystarczający do wyjaśnienia sprawy. W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługują zatem zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Pozbawiony jakichkolwiek podstaw jest również zarzut naruszenia art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy. Przepis art. 92a ust. 1 nie miał w sprawie zastosowania, gdyż skarżący ukarany został na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Z kolei art. 92a ust. 6 u.t.d. dotyczy kierowców, ale w innej sytuacji niż będąca przedmiotem sporu (kierowców jako osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, a faktycznie wykonujące na jego rzecz przewozy drogowe). Sąd zauważa ponadto, że niniejsze postępowanie odnosi się tylko do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2000 zł, nałożonej na skarżącego jako na inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. W takim przypadku, wbrew stanowisku strony wyrażonym w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nie ma zastosowania ograniczenie, o którym mowa w art. 92a ust. 3 u.t.d. Przepis ten dotyczy kar nakładanych na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., a zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Pomimo zatem, że określone naruszenia, odnoszące się i do załącznika nr 3 i załącznika nr 4 zostają ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna decyzji, a nałożenie kar następuje w związku z różnymi naruszeniami, co również wyklucza stosowanie ograniczenia z art. 92a ust. 10 u.t.d. W sprawie nie wystąpiły ponadto okoliczności wyłączające odpowiedzialność skarżącego, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. Ciężar dowodu wykazania przesłanek wymienionych w tym przepisie spoczywa na stronie postępowania, gdyż to ona wywodzi z tego przepisu skutki prawne. Skarżący nie przedstawił zaś dowodów wskazujących, że naruszenia spowodowane było okolicznościami, na które nie miał wpływu. Wobec powyższego Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Organ odwoławczy prawidłowo w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI