II SA/Bk 729/10

II SA/Bk 729/10 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2011-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-11-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk
Grażyna Gryglaszewska /przewodniczący/
Małgorzata Roleder /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
art. 30 ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi I. M. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległych należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2010 r. W. K. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. o umorzenie w całości wraz z odsetkami należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych E. K. na rzecz osoby uprawnionej E. K. Swoje żądanie uzasadnił tym, iż nie posiada środków finansowych, które pozwoliłyby mu na zwrot wypłaconych świadczeń. Aktualnie choroba uniemożliwia mu podjęcie działań w celu pozyskania środków zarówno na własne utrzymanie, jak i spłatę w/w należności.
W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, organ I instancji decyzją z dnia 21 czerwca 2010 r. odmówił zastosowania wnioskowanego umorzenia w oparciu
o przepis art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.
Organ ustalił, iż wnioskodawca jest osobą rozwiedzioną, bez stałego miejsca zamieszkania i jak wynika z jego relacji zamieszkuje u osoby obcej, która udziela mu mieszkania oraz zapewnia codzienne utrzymanie w zamian za opiekę. Wnioskodawca zarejestrowany jest w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku od 4 maja 2010 r. Nie korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej. Z uwagi na stan zdrowia wymaga systematycznego leczenia, nie ma ustalonego stopnia niepełnosprawności.
Mając na względzie powyższe, organ I instancji nie podzielił argumentacji wnioskodawcy dotyczących przyczyn nie wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego wobec córki, uznając że zgłaszane przez niego okoliczności (brak stałego zatrudnienia oraz stan zdrowia) nie stanowią przesłanki do zastosowania wnioskowanego umorzenia. Organ zaznaczył, iż wypłacone świadczenia z funduszu alimentacyjnego są konsekwencją wcześniejszego nie wywiązywania się
z orzeczonego wyrokiem sądowym obowiązku utrzymania członków rodziny, którego ciężar poniósł budżet publiczny. Stąd też jako dłużnik alimentacyjny winien mieć świadomość, że zadłużenie będzie wzrastać i musi liczyć się z koniecznością zwrotu tych należności. Obecna sytuacja życiowa nie może stanowić przesłanki, która zwalniałaby go od ponoszenia tego obowiązku, zwłaszcza że z akt sprawy nie wynika żadna okoliczność wskazująca, iż ma on ograniczone możliwości w podjęciu zatrudnienia, a tym samym realizacji obowiązku alimentacyjnego (technik mechanik budowy maszyn, udokumentowane 14 lat pracy). Konkludując organ stwierdził, iż
w realiach niniejszej sprawy nie znaleziono uzasadnienia dla wyjątkowego potraktowania dłużnika alimentacyjnego i przejęcia jego obowiązków alimentacyjnych wobec córki. Poinformowano przy tym dłużnika, iż może ubiegać się o odroczenie terminu spłaty zobowiązania lub rozłożenie na raty.
Od tej decyzji W. K. złożył odwołanie, nie godząc się z argumentacją organu I instancji, który jego zdaniem błędnie ocenił fakty ustalone w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Skarżący podniósł, iż nie jest osobą bezrobotną zarejestrowaną od 4 maja 2010 r., lecz jest zarejestrowany od 3 sierpnia 2001 r. do 31 marca 2010 r., a w okresie od 1 lutego 2010 r. do 30 kwietnia 2010 r. był zatrudniony na okres próbny i w dniu 4 maja 2010 r. ponownie zarejestrował się jako bezrobotny. Podał, iż kontynuuje leczenie w przychodni, o czym świadczy zaświadczenie lekarskie. Nieprawdą jest też, iż nie czyni działań w kierunku uzyskania stopnia niepełnosprawności, bowiem w dniu 28 czerwca 2010 r. złożył dokumenty w tej sprawie. Końcowo poinformował organ o ukończeniu kilku kursów finansowanych ze środków unijnych w celu łatwiejszego znalezienia pracy i wskazał, iż aktywnie poszukuje pracy. Nadto w piśmie z dnia 23 sierpnia 2010 r. podniósł, iż jego trudna sytuacja nie wynika z jego złej woli, lecz z trudnej sytuacji na rynku pracy, czyni starania o znalezienie pracy, aby móc żyć godnie i spłacać swoje zobowiązania. Do pisma dołączył m. in. kserokopie zaświadczeń o ukończeniu kursu: Warsztaty psychologiczne "[...]", Doradztwo zawodowe grupowe, Języka angielskiego dla początkujących, Trening [...], Obsługi komputera, Spawanie metodą MAG-135, certyfikat: Warsztatów psychologicznych "[...]", Doradztwo zawodowe grupowe, Kursu Języka angielskiego dla początkujących, Treningu [...], Kursu obsługi komputera, Spawanie metodą MAG-135, dyplom za aktywny udział w projekcie "[...]", umowę z dnia 6 stycznia 2009 r. dotyczącą udziału w projekcie "[...]", umowę z dnia 28 czerwca 2010 r. dotyczącą projektu "[...]".
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. nie podzieliło zarzutów odwołania i decyzją z dnia [...] września 2010 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej.
Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r.
o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 1, poz. 7, ze zm.) -stanowiącym podstawę wydanej decyzji - organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową
i rodzinną. Cytowany przepis formułuje uprawnienie dla właściwego organu administracji do umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego (orzeczenia sądowego). Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy i jest uzależnione od stwierdzenia przez organ przesłanki występowania szczególnych okoliczności opartych na sytuacji dochodowej i rodzinnej.
Przechodząc do meritum sprawy organ wskazał, iż ze zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący jest osobą bezrobotną bez dochodu, rozwiedzioną, chorą przewlekle, nie korzysta z pomocy społecznej, posiada wykształcenie średnie techniczne i prawo jazdy, ma udokumentowane około 14 lat pracy. Ostatnio pracował na umowę zlecenia przez trzy miesiące. Jest zobowiązany do alimentacji na rzecz dzieci E. K. i M. K. w łącznej kwocie 900 zł miesięcznie, wysokość zaległych alimentów około 20.000 zł. Mieszka u M. R. w B. przy ul. S. [...] w zamian za świadczoną jej opiekę, nie ponosi przy tym żadnych opłat miesięcznych. Wymaga specjalistycznego leczenia, na leki wydaje około 80 zł. Utrzymuje kontakty z krewnymi zamieszkałymi oddzielnie; z dziećmi nie utrzymuje kontaktu z uwagi na stan swojej psychiki. Poza wyjaśnieniami złożonymi do wywiadu środowiskowego oświadczył, iż od 13 lat jest rozwiedziony, mieszka u znajomej jednak prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, w zamian za opiekę nad nią ma nieodpłatnie mieszkanie i pomoc żywnościową. M. R. w oświadczeniu z dnia 19 maja 2010 r. podała, że jest złego stanu zdrowia i skarżący opiekuje się nią i mieszka z nią przy ul. S. [...] (każde z nich samodzielnie gospodaruje), w zamian za opiekę korzysta z mieszkania i pomocy żywnościowej. Ponadto skarżący oświadczył, że nie ma własnego dochodu, nie pracuje nawet dorywczo, zobowiązał się do utrzymywania stałego kontaktu z Powiatowym Urzędem Pracy i poszukiwania pracy we własnym zakresie. Żądając umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wnioskodawca akcentuje fakt braku środków finansowych pozwalających na zwrot należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, przeszkodą do pozyskania, których jest choroba.
W ocenie Kolegium wskazywane powyżej okoliczności nie uzasadniają uwzględnienie żądania umorzenia omawianych należności. Nie są to bowiem okoliczności, pozwalające na wyjątkowe potraktowanie wnioskodawcy
i uwzględnienie żądania w oparciu o art. 30 ust. 2 w/w ustawy. Organ podkreślił, iż
z uwagi na fakt, iż w/w nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci, ze środków publicznych na ich utrzymanie zostało wypłacone ich matce świadczenie z funduszu alimentacyjnego, które podlega zwrotowi przez dłużnika alimentacyjnego, bez względu na przyczynę bezskuteczności egzekucji komornika sądowego. To, że skarżący nie ma funduszy na zwrot żądanych należności nie oznacza, że jest to okoliczność pozwalająca na wyjątkowe potraktowanie go
w stosunku do innych dłużników alimentacyjnych i uwolnienie od obowiązku zwrotu poprzez umorzenie należności, z ustawowymi odsetkami. Skarżący niewątpliwie jest dotknięty schorzeniami, na które wskazuje w postępowaniu pierwszoinstancyujnym. Na zgłaszane choroby załączone są dowody w postaci zaświadczenia lekarskiego, karty informacyjnej leczenia szpitalnego, wynik badania MR. Jednak nie legitymuje się dowodem dotyczącym jego stanu zdrowia, z którego wynikałoby, że jest osobą niepełnosprawną i niepełnosprawność ogranicza możliwości zarobkowania i w jakim stopniu. O ustalenie stopnia niepełnosprawności skarżący wystąpił dopiero po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Z załączonej zaś do odwołania kserokopii zawiadomienia Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności
w B. wynika, że wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności zostanie rozpatrzony w dniu 8 października 2010 r. Tak, więc w ocenie Kolegium z powodów zdrowotnych nie może być zastosowane umorzenie. Nadto przy zgłaszanym stanie zdrowia odwołujący jest w stanie opiekować się M. R., co pozwala wywieść wniosek, że jest osobą zdolną do zorganizowania sobie warunków do codziennego życia i jest w stanie zabezpieczyć podstawowe potrzeby jak mieszkanie, żywność. Skarżący zgłosił wydatki na leki i leczenie w kwocie około 80 zł o stałym miesięcznym charakterze, a więc ma również środki na ten cel. Funkcjonuje bez wsparcia opieki społecznej, do wywiadu środowiskowego podał, że korzysta z pomocy osób obcych w naturze i pomocy rodziny. W aktualnym stanie dowodowym odwołujący jest sprawny zawodowo i uczestniczy w przedsięwzięciach (kursach) ukierunkowanych na uaktywnienie się na rynku pracy. Jest osobą w wieku aktywności zawodowej (lat 44), pomimo wskazywanych chorób, opiekuje się osobą
o złym stanie zdrowia. Z doświadczenia życiowego wiadomym jest, że opiekowanie się osobami ze względu na zły stan zdrowia nie jest łatwe, lecz wymaga wykonywania różnych czynności, w tym wymagających sprawności fizycznej.
Zdaniem Kolegium również bezrobocie (bez względu na okres jego trwania), brak dochodu z pracy, uaktywnianie się w odnalezieniu na rynku pracy poprzez uczestniczenie w różnych projektach, poszukiwanie pracy we własnym zakresie, wystąpienie z wnioskiem o ustalenie stopnia niepełnosprawności - nie wypełniają dyspozycji art. 30 ust. 2 o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wystąpienie tych okoliczności nie świadczy o wyjątkowości sytuacji odwołującego i nie może stanowić przesłanki do uwolnienia go od obowiązku zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz córki.
W tym miejscu organ podkreślił, iż powyższy przepis nie pozwala na stosowanie automatyzmu w sprawach o umorzenie tylko dlatego, że dłużnik alimentacyjny występujący z wnioskiem o zastosowanie umorzenia zgłasza trudną sytuację dochodową i zdrowotną. Przepis ten nie może też być wykorzystywany do uwalnia dłużnika alimentacyjnego od obowiązku zwrotu należności wypłaconych osobie uprawnionej z funduszu alimentacyjnego, w przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny podejmuje jakiekolwiek działania w celu pozyskania dochodu. Odwołujący jest ojcem E. K. zobowiązanym do ponoszenia kosztów jej utrzymania poprzez alimentację, więc nie czyni on nic nadzwyczajnego podejmując działania ukierunkowane na poprawę (uporządkowanie) swoich warunków funkcjonowania (pozyskiwania dochodu z pracy), a wręcz jako ojciec dziecka powinien wykorzystywać wszystkie swoje możliwości.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem W. K. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami, ewentualnie uchylenie decyzji obu instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżący podał, iż dopóki prowadził działalność gospodarczą, uzyskiwał z tego tytułu dochody pozwalające na bieżące regulowanie swoich zobowiązań. Z chwilą utraty dochodów oraz rozpoznania u niego choroby psychicznej, tj. schizofrenii - a zatem
z przyczyn od siebie niezależnych - zaczął zalegać z płatnościami. Skarżący wskazał, iż podejmuje starania, aby wyjść z trudnej sytuacji. Przeszedł wiele kursów, które mogą pomóc mu w aktywizacji zawodowej. Jest też pod stałą opieką Poradni Zdrowia Psychicznego w B. Tym niemniej na chwilę obecną nie rozwiązuje to trudnej sytuacji, w jakiej się znajduje. Powyższe okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę przez organy wydające decyzje w obu instancjach, co stanowi istotne naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jak i przepisów postępowania administracyjnego, które nakazują rozważyć wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, jak i dopuścić wszystko, co może przyczynić się do jej właściwego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz podtrzymało argumentację zawartą
w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
W piśmie procesowy z dnia 15 grudnia 2010 r. skarżący podał, iż orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] listopada 2010 r. został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do 30 listopada 2012 r. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od kwietnia 2010 r. i oznacza całkowitą niezdolność do pracy. Ze wskazań orzecznika wynika, iż ewentualne zatrudnienie może być podjęte w warunkach pracy chronionej. Skarżący podniósł, iż w/w orzeczenie o niepełnosprawności w istotny sposób wpływa na przedstawioną przez niego w skardze sytuację dochodową i rodzinną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważyło następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., wbrew wywodom skarżącego, nie narusza przepisów prawa, zaś sądowa kontrola decyzji administracyjnych sprawowana jest wyłącznie
z punktu widzenia ich legalności (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 1 z 2009 r., poz. 7 ze zm.) - zwanej dalej ustawą, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 30 ust. 3).
Z treści tego unormowania wynika uznaniowy charakter decyzji wydawanych na jego podstawie, na co zresztą trafnie zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tym samym wybór sposobu załatwienia wniosku strony o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego należy do organu, który, w ramach uznania administracyjnego, rozstrzyga w sprawie. Wydanie decyzji przez organ musi zostać poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie sytuacji dochodowej
i rodzinnej wnioskodawcy, do czego w sposób wyraźny obliguje organ administracji cytowany wyżej art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz jej analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych przewidzianych
w Kodeksie postępowania administracyjnego, co wynika także z art. 25 wskazanej ustawy.
Organ administracji powinien zatem nie tylko poczynić ustalenia w oparciu
o całokształt materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego
w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 kpa), ale także załatwić sprawę, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Organ powinien więc rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia
w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie
z omawianej instytucji oraz okoliczności uzasadniające zakres jej ewentualnego zastosowania, co następnie winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
W orzecznictwie sądowym nie budzi natomiast wątpliwości, iż sądowa kontrola uznania administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do oceny tego, czy w sprawie zachodzą warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej.
Zdaniem sądu materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, iż wskazanym wyżej powinnościom w toku postępowania administracyjnego uchybiono. Podanie skarżącego zostało bowiem rozpatrzone przy uwzględnieniu jego sytuacji dochodowej i rodzinnej przedstawionej przez niego,
a wyciągniętych na tej podstawie wniosków nie można uznać za dowolne. Z wywiadu środowiskowego oraz oświadczeń skarżącego wynikają wszystkie istotne informacje o sytuacji rodzinnej, materialnej i zdrowotnej skarżącego, a także ponoszonych przez niego niezbędnych wydatków. Zwrócić też należy uwagę, iż wbrew zarzutom skargi, organ nie kwestionuje trudnej sytuacji życiowej oraz zdrowotnej skarżącego.
Zauważyć jednakże należy, iż umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego na podstawie omawianego przepisu powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna zobowiązanego uniemożliwia mu wywiązanie się
z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki winien być jednak skutkiem czynników obiektywnych, tj. takich, na które zobowiązany nie ma (nie miał) wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Jak wynika z akt sprawy skarżący ma 44 lata, jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w PUP w B. bez prawa do zasiłku, rozwiedzioną, chorą przewlekle. Nie ma własnego dochodu, nie podejmuje prac dorywczych, zobowiązał się do utrzymywania stałego kontaktu z urzędem pracy i poszukiwania pracy we własnym zakresie. Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej, posiada wykształcenie średnie techniczne i prawo jazdy, ma udokumentowane około 14 lat pracy. Ostatnio pracował na umowę zlecenia przez trzy miesiące. Jest zobowiązany do alimentacji na rzecz dzieci E. K. j i M. K. w łącznej kwocie 900 zł miesięcznie, wysokość zaległych alimentów około 20.000 zł. Mieszka u osoby obcej i korzysta z jej pomocy żywnościowej w zamian za świadczoną jej opiekę, nie ponosi przy tym żadnych opłat miesięcznych. Wymaga specjalistycznego leczenia, na leki wydaje około 80 zł. Utrzymuje kontakty z krewnymi zamieszkałymi oddzielnie. Żądając umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego podnosi, iż nie posiada środków finansowych pozwalających na zwrot należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, przeszkodą zaś w ich pozyskaniu jest choroba. Skarżący wskazuje, iż podejmuje starania, aby wyjść z tej trudnej sytuacji, jednakże na chwilę obecną działania te nie rozwiązują problemu. Podał, iż pozostaje pod stałą opieką Poradni Zdrowia Psychicznego w B., nadto przeszedł wiele kursów, które mogłyby pomóc mu w aktywizacji zawodowej. W piśmie procesowym z dnia 15 grudnia 2010 r. wskazał, iż orzeczeniem Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] listopada 2010 r. został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do dnia 30 listopada 2012 r.
Mając na względzie powyższe ustalenia, podzielić należy pogląd organów obu instancji, iż wskazywane powyżej okoliczności nie uzasadniają uwzględnienie żądania umorzenia omawianych należności. Nie są to bowiem okoliczności, pozwalające na wyjątkowe potraktowanie wnioskodawcy i uwzględnienie żądania
w oparciu o art. 30 ust. 2 w/w ustawy. Skarżący niewątpliwie jest dotknięty chorobą przewlekłą. Pozostaje jednakże, jak sam podaje pod stałą opieką lekarską - poradni specjalistycznej i przyjmuje leki, deklarując ponoszenie wydatków ma ich zakup
o stałym miesięcznym charakterze w wysokości 80 zł. Nadto zauważyć należy za organem odwoławczym, iż przy zgłaszanym stanie zdrowia skarżący jest w stanie opiekować się osobą schorowaną. Tymczasem jak trafnie zauważył organ
z doświadczenia życiowego wiadomym jest, że opiekowanie się osobami ze względu na zły stan zdrowia nie jest łatwe i często zmusza do wykonywania różnych czynności, w tym wymagających sprawności fizycznej. Powyższe dowodzi też, iż skarżący jest osobą zdolną do zorganizowania sobie warunków do codziennego życia i jest w stanie zabezpieczyć podstawowe potrzeby jak mieszkanie, żywność. Zgłaszając wydatki na leki i leczenie o stałym miesięcznym charakterze, ma również środki na ten cel. Funkcjonuje bez wsparcia opieki społecznej, do wywiadu środowiskowego podał, że korzysta z pomocy osób obcych w naturze i pomocy rodziny. Co więcej skarżący jest sprawny zawodowo i uczestniczy
w przedsięwzięciach (kursach) ukierunkowanych na uaktywnienie się na rynku pracy. Jest osobą w wieku aktywności zawodowej - ma 44 lata.
W tych uwarunkowaniach rację mają organy, iż zarówno z powodów zdrowotnych jak i bezrobocia nie może być w konkretnym przypadku zastosowane umorzenie. Powyższego stanowiska nie zmienia fakt uzyskania na etapie postępowania sądowego orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
Z orzeczenia tego - wbrew twierdzeniom skarżącego - nie wynika, aby ustalony stopień niepełnosprawności wykluczał całkowicie możliwości podejmowania przez skarżącego pracy. Przedmiotowe orzeczenie wskazuje jedynie, iż skarżący wymaga zatrudnienia w warunkach pracy chronionej.
Mając na względzie powyższe, za prawidłowe uznać należy stanowisko organów, iż sytuacja zdrowotna i dochodowa skarżącego jest trudna, nie mniej jednak nie na tyle, aby w sposób trwały uniemożliwić mu podejmowanie działań zmierzających do poprawy tej sytuacji, a tym samym pozwalających na wywiązaniu się z ciążącego nań obowiązku zwrotu należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Wskazywane przez skarżącego okoliczności, nie czynią jego sytuacji wyjątkową oraz nie mogą stawiać go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych dłużników alimentacyjnych. Jakkolwiek skarżący dotknięty jest chorobą, nie oznacza to jednak, że nie może pracować w ogóle i nie może postarać się o takie zarobkowanie, które jest adekwatne do jego możliwości i sytuacji zdrowotnej. Jak już wyżej wskazano zespół oceniający stan zdrowia skarżącego stwierdził, iż może on pracować w warunkach pracy chronionej. Nadto z przedstawionych przez skarżącego dowodów wynika, iż uczestniczy on w przedsięwzięciach ukierunkowanych na uaktywnienie się na rynku pracy i jest to z jego strony właściwe działanie, zmierzające do poprawy sytuacji dochodowej. Dążąc zaś do poprawy swojej sytuacji zdrowotnej skarżący podjął systematyczne leczenie i przyjmuje leki.
Reasumując stwierdzić należy, iż wprawdzie sytuacja dochodowa i zdrowotna skarżącego może, co do zasady stanowić przesłankę umorzenia przez organ właściwy wierzyciela tego rodzaju należności, jednakże wybór rozstrzygnięcia po dokonaniu jej analizy, jak już wyżej wskazano, należy ostatecznie do organu administracji, który w rozpatrywanej sprawie przedstawił swoje stanowisko w sposób wyczerpujący i logiczny. Ponadto należy mieć na uwadze fakt, że wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają charakter wyjątkowy i jako takie, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, powinny być interpretowane w sposób ścisły a nie rozszerzający. W związku z tym umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Sytuacja taka, jak już wyżej wskazano, nie zachodzi
w okolicznościach niniejszej sprawy.
Końcowo podkreślić należy, iż działające w imieniu państwa organy administracji publicznej nie mogą pochopnie umarzać należności, gdyż sytuacja materialna dłużnika może w przyszłości ulec zmianie w wyniku podjęcia płatnej pracy bądź zaistnienia innych zdarzeń powodujących przysporzenie w majątku dłużnika. Zatem trudna sytuacja materialna dłużnika w dacie orzekania w przedmiocie umorzenia należności nie musi oznaczać umorzenia owych należności. Pouczyć też należy skarżącego, że odmowa umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego nie przekreśla jego prawa do ubiegania się o umorzenie tych należności w przyszłości. Nadto na wniosek skarżącego organ może odroczyć termin spłaty zobowiązania lub ustanowić spłatę zobowiązania w ratach uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy.
W tym stanie rzeczy, na postawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega oddaleniu.-