II SA/BK 727/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2005-01-20
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęstacja paliwkomitet protestacyjnyzdolność administracyjnoprawnastrona postępowaniaprawo ochrony środowiskaplan zagospodarowania przestrzennegowarunki zabudowypostępowanie administracyjneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargi na pozwolenie na budowę stacji paliw, uznając, że społeczny komitet protestacyjny nie posiadał zdolności administracyjnoprawnej do bycia stroną w postępowaniu, a lokalizacja inwestycji była zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła skargi Społecznego Komitetu Protestacyjnego oraz Stowarzyszenia F.Z. na decyzję Wojewody o pozwoleniu na budowę stacji paliw. Sąd uznał, że komitet protestacyjny, jako spontanicznie powołany zespół mieszkańców, nie posiadał zdolności administracyjnoprawnej do samodzielnego uczestnictwa w postępowaniu. Stowarzyszenie F.Z. zarzucało naruszenie przepisów ochrony środowiska, jednak sąd uznał, że raport oddziaływania na środowisko był wystarczający, a lokalizacja inwestycji była zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i decyzją o warunkach zabudowy. W konsekwencji, sąd oddalił obie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał łącznie dwie skargi dotyczące pozwolenia na budowę stacji paliw. Pierwsza skarga została wniesiona przez Społeczny Komitet Protestacyjny przeciwko budowie stacji, reprezentujący mieszkańców osiedla, a druga przez Stowarzyszenie F.Z. w B. Głównym zarzutem Komitetu Protestacyjnego było pominięcie go jako strony w postępowaniu, podczas gdy uczestniczył w postępowaniu o warunki zabudowy. Sąd jednak stwierdził, że komitet, jako spontanicznie powołany zespół osób fizycznych, nie posiadał zdolności administracyjnoprawnej do bycia stroną w postępowaniu, w przeciwieństwie do poszczególnych członków posiadających własny interes prawny. Sąd podkreślił, że wcześniejsze postępowanie NSA nie przesądziło o legitymacji komitetu. Mimo wadliwego wznowienia postępowania przez organ pierwszej instancji, sąd uznał, że skarżący Z.P. i C.O. mieli indywidualny interes prawny do występowania w sprawie, ze względu na bliskość ich mieszkań do planowanej inwestycji. Merytorycznie, sąd uznał skargę za niezasadną, wskazując, że kwestia lokalizacji stacji została przesądzona ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, zgodną z planem zagospodarowania przestrzennego. Skarga Stowarzyszenia F.Z. dotyczyła głównie nierzetelności raportu oddziaływania na środowisko i naruszenia przepisów ochrony środowiska. Sąd uznał, że raport był wystarczający, a lokalizacja inwestycji była zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał tereny pod usługi motoryzacyjne. Sąd podkreślił również, że inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy, a późniejsza zmiana planu zagospodarowania przestrzennego nie zmieniła przeznaczenia terenu. Wobec powyższego, sąd oddalił obie skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, taki komitet nie posiada zdolności administracyjnoprawnej do samodzielnego uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu administracyjnym. Zdolność taką posiadają jedynie poszczególni członkowie komitetu, z których każdy może samodzielnie występować po wykazaniu się własnym interesem prawnym.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że organizacje społeczne muszą opierać się na ustawie lub przepisach wydanych na podstawie ustawy, posiadać samodzielność i prowadzić działalność zgodną z celem. Spontanicznie powołany komitet nie spełnia tych kryteriów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

Ustawa – Prawo ochrony środowiska art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 29

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o dostępie do informacji o środowisku art. 14 § ust. 1

Ustawa – Prawo ochrony środowiska art. 48 § ust. 4

Ustawa – Prawo ochrony środowiska art. 11

Ustawa – Prawo ochrony środowiska art. 323

Ustawa – Prawo budowlane art. 33 § ust. 2

Ustawa – Prawo budowlane art. 35 § ust. 1

Ustawa – Prawo budowlane art. 35 § ust. 2

Ustawa – Prawo budowlane art. 5

Ustawa – Prawo budowlane art. 81 § c ust. 2

Ustawa – Prawo budowlane art. 32 § ust. 2 i ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym art. 47

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § § 2

k.c. art. 251

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 76

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 29

Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 28

Argumenty

Skuteczne argumenty

Społeczny komitet protestacyjny nie posiada zdolności administracyjnoprawnej do bycia stroną w postępowaniu. Lokalizacja stacji paliw była zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego i decyzją o warunkach zabudowy. Raport oddziaływania na środowisko był wystarczający. Inwestor spełnił wymogi Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów ochrony środowiska. Nierzetelność raportu oddziaływania na środowisko. Brak zgodności lokalizacji stacji z planem zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie prawa przez decyzję o warunkach zabudowy. Konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania o ustalenie warunków zabudowy po zmianie planu.

Godne uwagi sformułowania

Komitety powoływane przez społeczeństwo dla realizacji określonych celów protestacyjnych, budowy pomników, szkół, czynu społecznego, nie są organizacjami społecznymi. Spontanicznie powołany do życia przez część mieszkańców osiedla społeczny komitet protestacyjny przeciwko budowie stacji paliw nie działa w imieniu własnych i nie ma zdolności administracyjnoprawnej do samodzielnego uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu administracyjnym. Zdolność taką posiadają jedynie poszczególni członkowie komitetu, z których każdy może samodzielnie w sprawie występować po wykazaniu się własnym interesem prawnym. Sąd informuje, iż z uwagi na pozostawanie wniesionych skarg w ścisłym ze sobą związku faktycznym i prawnym (obie dotyczyły tej samej decyzji), Sąd zarządził łącznie ich rozpoznanie i objęcie jednym rozstrzygnięciem. Funkcjonowanie stacji paliw jest bowiem istotne przede wszystkim dla tych, którzy najbliżej stacji mieszkają a zważywszy, że ograniczone prawo rzeczowe jakim jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, korzysta z mocy ustawy z takiej ochrony prawnej jaka przysługuje prawu własności (art. 251 kodeksu cywilnego), można było dopatrzeć się indywidualnego interesu prawnego właścicieli lokali mieszkalnych położonych najbliżej przyjętej lokalizacji stacji do występowania w sprawie na prawach strony.

Skład orzekający

Elżbieta Trykoszko

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Bujko

sędzia

Anna Sobolewska-Nazarczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie braku zdolności administracyjnoprawnej komitetów społecznych do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym oraz interpretacja przepisów dotyczących pozwolenia na budowę w kontekście planowania przestrzennego i ochrony środowiska."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej komitetów społecznych i może być mniej uniwersalne w innych kontekstach prawnych. Interpretacja interesu prawnego członków spółdzielni może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między interesem mieszkańców a inwestycją, a także kluczowe zagadnienia proceduralne dotyczące zdolności do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy społeczny komitet protestacyjny może być stroną w sądzie? WSA w Białymstoku rozstrzyga.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 727/04 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2005-01-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Bujko
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 29, 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Tezy
Komitety powołane przez społeczeństwo dla realizacji określonych celów protestacyjnych, budowy pomników, szkół, czynu społecznego, nie są organizacjami społecznymi. Spontanicznie powołany do życia przez część mieszkańców osiedla społeczny komitet protestacyjny przeciwko budowie stacji paliw nie działa w imieniu własnych i nie ma zdolności administracyjnoprawnej do samodzielnego uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu administracyjnym. Zdolność taką posiadają jedynie poszczególni członkowie komitetu, z których każdy może samodzielnie w sprawie występować po wykazaniu się własnym interesem prawnym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Z.P., C.O. i Stowarzyszenia F.Z. w B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2002r. Prezydent Miasta B. wznowił na wniosek Społecznego Komitetu Protestacyjnego przeciwko budowie Stacji Paliw "S." u zbiegu ulicy P. i J. w B., postępowanie w sprawie dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę stacji, zakończonego decyzją ostateczną tegoż organu z dnia [...] czerwca 2002r. Organ stwierdził, że komitet protestacyjny niesłusznie był pominięty jako strona postępowania dotyczącego budowy stacji paliw w sytuacji gdy czynnie uczestniczył wcześniej w postępowaniu o udzielenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji w postaci tejże stacji paliw i tego uczestnictwa nie kwestionowało ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. ani NSA-OZ w B. rozpatrujący skargę przedstawicieli komitetu na decyzję o warunkach zabudowy. Organ dodał, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie określonym w art. 148 kpa.
W następstwie wznowionego postępowania organ I instancji decyzją z [...] listopada 2002r. uchylił w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 kpa własną decyzję ostateczną o pozwoleniu na budowę stacji paliw z [...] czerwca 2002r. i orzekł na nowo w sprawie powtórnie zatwierdzając przedłożony przez inwestora projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę stacji paliw z myjnią samochodową wraz z budową i przebudową urządzeń infrastruktury technicznej na 12-tu działkach o wskazanych w decyzji numerach geodezyjnych.
We wznowionym postępowaniu poza inwestorem i bezpośrednimi sąsiadami inwestycji, w tym Społecznym Komitetem Protestacyjnym przeciwko budowie Stacji Paliw, utworzonym przez mieszkańców okolicznych budynków wielorodzinnych, uczestniczyło także Stowarzyszenie F.Z. w B., które powołując się na art. 33 ustawy – Prawo ochrony środowiska z 27 kwietnia 2001r. oraz art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji o środowisku, zgłosiło swój udział w postępowaniu wskazując na cele działalności statutowej oraz charakter spornej inwestycji zaliczonej do mogących oddziaływać na środowisko. Organ I instancji uznał, że inwestor spełnił wymogi ubiegania się o pozwolenie na budowę przedkładając projekt budowlany wraz z raportami o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodniony decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...].12.2001r. stosownie do wymogów art. 48 ust. 4 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Projekt realizuje zalecenia w zakresie ochrony środowiska zawarte w ocenie oddziaływania na środowisko i w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z przedłożonego projektu budowlanego nie wynika, by wzniesienie stacji spowodować miało zagrożenie dla konstrukcji budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Podkreślono, że na inwestora został nałożony obowiązek przedłożenia analizy porealizacyjnej a o lokalizacji inwestycji przesądziła decyzja o warunkach zabudowy.
Odwołania od powyższej decyzji wywiedli: w imieniu Komitetu Protestacyjnego - Z.P. oraz Stowarzyszenie F.Z. reprezentowane przez R.K.
Komitet Protestacyjny podtrzymał swój sprzeciw wobec budowy stacji paliw wskazując na szereg uciążliwości dotychczasowego sąsiedztwa: kolei PKP, ruchliwej ulicy P. z kolumnami TIR-ów i elektrociepłowni często wyłączającej elektrofiltry w kominach oraz podnosząc, że stacja paliw stwarzać będzie dodatkową uciążliwość mieszkańcom osiedla. Komitet Protestacyjny zarzucił organowi pierwszej instancji większą dbałość o interesy inwestora niż mieszkańców osiedla.
Stowarzyszenie F.Z. zarzuciła brak zgodności lokalizacji stacji z obowiązującymi przepisami, brak spełnienia przez raport wymogów ustawy – Prawo ochrony środowiska, naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, naruszenie prawa przez decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Stowarzyszenie zawnioskowało sporządzenie przez Wojewodę - poprzez powołanie niezależnego biegłego - drugiego raportu oddziaływania na środowisko.
Wojewoda P. po merytorycznym rozpatrzeniu obydwu odwołań decyzją z dnia [...] marca 2003r. skorygował decyzję pierwszoinstancyjną w części orzekającej o zatwierdzeniu przedłożonego projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę poprzez objęcie terenem inwestycji w miejsce działki Nr [...] dwóch działek Nr [...]/1 i [...]/2 powstałych w wyniku dokonanego w międzyczasie podziału geodezyjnego, w pozostałym zakresie decyzję pierwszoinstancyjną utrzymał w mocy. Organ odwoławczy opisał wynikające z przepisów ustawy – Prawo budowlane obowiązki organu architektoniczno-budowlanego przy rozpatrywaniu wniosków o udzielenie pozwolenia na budowę przytaczając brzmienie art. 33 ust. 2, 35 ust. 1, 35 ust. 2 i art. 5 prawa budowlanego i stwierdził, że inwestor wywiązał się z zobowiązań wynikających ze wskazanych przepisów, przedkładając poprawnie sporządzony projekt budowlany z niezbędnymi uzgodnieniami i decyzjami innych organów. Organ II instancji zwrócił uwagę na fakt związania organu architektoniczno-budowlanego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, która przesądziła o zgodności lokalizacji inwestycji z obowiązującym w tamtym okresie miejscowym planem szczegółowym zagospodarowania przestrzennego osiedla "S." zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w B. z dnia [...] listopada 1994r. i jednocześnie wskazał, że usytuowanie inwestycji pozostaje też w zgodzie z ustaleniami obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla "S." w B., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w B. [...] maja 2002r. Podkreślając powyższe organ II instancji stwierdził, że zarzuty odwołania kwestionujące zgodność inwestycji z planem i warunkami zabudowy, są niezasadne.
Wojewoda dalej zaakcentował, że z dwóch raportów oddziaływania inwestycji
na środowisko wynika, że jej realizacja nie będzie naruszała przepisów, a funkcjonowanie stacji paliw nie powinno przekraczać obowiązujących norm hałasu i zanieczyszczeń gazowo-pyłowych i wykraczać poza granice terenu stacji. W decyzji odwoławczej podkreślono też,
że projekt budowlany został pozytywnie zaakceptowany przez inspektora sanitarnego,
co spełnia wymogi art. 48 ust. 4 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Samo zgłoszenie obaw i zastrzeżeń do inwestycji nie poparte żadnymi dokumentami, przygotowanymi przez uprawnione osoby, nie stanowi podstawy do zakwestionowania zgodności z prawem materiału dowodowego przedłożonego przez inwestora. Inwestor przedłożył dokumenty świadczące, że posiada dowód dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a wniosek o wydanie decyzji złożył w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji. Załączył niezbędne decyzje i opinie innych organów, z którymi istnieje obowiązek uzgodnienia inwestycji, co jest spełnieniem wymogu art. 32 ust. 2 i ust. 4 prawa budowlanego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zapewniono społeczeństwu możliwość czynnego udziału poprzez podanie do publicznej wiadomości informacji o wniosku oraz możliwości składania uwag.
Skargi do NSA na powyższą decyzję wywiedli Społeczny Komitet Protestacyjny przeciwko budowie stacji reprezentujący mieszkańców osiedla im. S. w B. (sygn. akt [...]) oraz Stowarzyszenie F.Z. w B. (sygn. [...]).
Społeczny Komitet Protestacyjny wniósł o uchylenie decyzji na podstawie art. 76 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na ważny aspekt społeczny. W uzasadnieniu skargi opisał historię "zmagań" z pomysłem zlokalizowania stacji paliw w rejonie ulicy P. i J. oraz powtórzył dotychczasowe zastrzeżenia do inwestycji szczególnie uciążliwej dla mieszkańców osiedla S.
Przed sądem osoby reprezentujące społeczny komitet protestacyjny a podpisane pod skargą: C.O. i Z.P. oświadczyły, iż występują w imieniu własnym i dlatego sąd wyłącznie te osoby traktował jako skarżących w postępowaniu oznaczonym sygnaturą [...].
Stowarzyszenie F.Z. w B. wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji jako naruszającej prawo w postaci przepisów dotyczących ochrony środowiska (art. 11 i 323 ustawy – Prawo ochrony środowiska). Podkreślono w skardze, że organ administracji błędnie nie skorzystał z art. 81 "c" ust. 2 ustawy Prawo budowlane i wynikającej z tego przepisu możliwości żądania od inwestora dodatkowych ocen i ekspertyz mimo, iż dotychczasowej dokumentacji przeczyły fakty przedstawione przez stowarzyszenie. Zwrócono uwagę na zagrożenia dla środowiska jakie stwarza lokalizacja stacji paliw w rejonie skrzyżowania dróg o dużym już teraz natężeniu ruchu. Zdaniem strony skarżącej zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obligowała do przeprowadzenia ponownego postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu według treści nowego planu. Skarżący wytknął popełnione jego zdaniem błędy przy przeprowadzaniu procedury zmian do planu zagospodarowania przestrzennego i wniósł o powołanie niezależnego biegłego do sporządzenia obiektywnej oceny oddziaływania spornej inwestycji na środowisko. Stowarzyszenie podkreśliło, że lokalizacji stacji paliw i towarzyszącej infrastruktury nie można rozpatrywać w oderwaniu od obecnego stanu terenu, sąsiedztwa linii kolejowej i drogi, którymi odbywa się transport niebezpiecznych substancji.
Wojewoda P. w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd informuje, iż z uwagi na pozostawanie wniesionych skarg w ścisłym ze sobą związku faktycznym i prawnym (obie dotyczyły tej samej decyzji), Sąd zarządził łącznie ich rozpoznanie i objęcie jednym rozstrzygnięciem. Po połączeniu spraw postępowanie sądowe zostało zawieszone do czasu wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego aktualnych władz stowarzyszenia, a po odzyskaniu przez stowarzyszenie zdolności procesowej zostało podjęte i skargi mogły zostać poddane merytorycznej ocenie.
W następstwie tej oceny Sąd uznał, iż skargi podlegają oddaleniu albowiem kwestionowana nimi decyzja nie naruszyła przepisów prawa. Przede wszystkim Sąd zwraca uwagę na to, że zaskarżona decyzja została wydana we wznowionym postępowaniu administracyjnym i z tej racji sądowej kontroli musiało zostać poddane w pierwszej kolejności samo zaistnienie przesłanek do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta B. z [...] czerwca 2002r. o pozwoleniu na budowę Stacji Paliw "S." w zbiegu ulicy P. i J. w B. Organ uznał, że utworzony przez część mieszkańców Osiedla "S."- Społeczny Komitet Protestacyjny przeciwko budowie stacji powinien był być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę stacji skoro był traktowany jako strona postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tejże inwestycji a uczestnictwa komitetu jako strony w tamtym postępowaniu nie zakwestionowało ani SKO w B. ani tutejszy sąd administracyjny, rozpatrujący skargę przedstawicieli komitetu na decyzję o warunkach zabudowy. Organ nie zwrócił przy tym uwagi na kwestię zdolności administracyjnej komitetu będącego zespołem osób fizycznych tj. zdolności do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 29 kpa stronami w postępowaniu administracyjnym mogą być wyłącznie osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Komitety powoływane przez społeczeństwo dla realizacji określonych celów (protestacyjne, budowy pomników, szkół, czynu społecznego) nie są organizacjami społecznymi. Istnienie organizacji społecznej musi bowiem opierać się wprost na ustawie lub przepisach wydanych na podstawie ustawy bądź przynajmniej wynikać z takich przepisów a sama organizacja winna prowadzić działalność zgodną z ustawowym lub statutowym celem na określonym obszarze i powinna mieć samodzielność, pozwalającą na dokonywanie we własnym imieniu czynności prawnych, z których mogą wynikać roszczenia dla niej lub w stosunku do niej. Spontanicznie powołany do życia przez część mieszkańców osiedla "S." Społeczny Komitet Protestacyjny przeciwko budowie spornej stacji paliw, nie działał w imieniu własnym i nie miał zdolności administracyjnoprawnej do samodzielnego uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu administracyjnym. Zdolność taką posiadali jedynie poszczególni członkowie komitetu
z których każdy mógł samodzielnie w sprawie wystąpić po wykazaniu się własnym interesem prawnym. Nie jest przy tym prawdziwe stwierdzenie organu jakoby legitymacji komitetu protestacyjnego do uczestnictwa we wcześniejszym postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy dla spornej inwestycji nie zakwestionował Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w B., który rozpatrywał pod sygnaturą [...] skargę na decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. [...] czerwca 1999r. w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji w postaci budowy stacji paliw "S." u zbiegu ulicy P. i J. Sąd administracyjny bowiem wcale nie traktował wówczas jako skarżącego – Społecznego Komitetu Protestacyjnego ale wyłącznie trzy osoby fizyczne, ostatecznie popierające skargę we własnym imieniu. Nadto sąd merytorycznie w sprawie się nie wypowiadał ponieważ skarga Z.P., J.Z. i C.O. została odrzucona jako spóźniona. Stwierdzenie zatem przy wznawianiu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jakoby kwestia zdolności komitetu protestacyjnego do bycia stroną postępowania została przesądzona wcześniejszym stanowiskiem sądu, nie miało oparcia w faktach. Powyższe uchybienie organu ostatecznie jednak Sąd uznał za nieistotne albowiem w skład społecznego komitetu protestacyjnego, który wystąpił o wznowienie postępowania, wchodziły też osoby podpisane teraz pod skargą – Z.P. i C.O., dysponujący własnościowymi prawami do lokali mieszkalnych usytuowanych w budynkach położonych w sąsiedztwie terenu inwestycji. Wprawdzie prawo do lokali mieszkalnych wyżej wymienionych osób wiąże się z członkostwem w spółdzielni mieszkaniowej (B. Spółdzielni Mieszkaniowej) a zostało w orzecznictwie sądowym przyjęte, że członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługuje samodzielny przymiot strony w postępowaniach administracyjnych, w których stroną jest ta spółdzielnia (vide: między innymi wyrok NSA z 13 kwietnia 1999r. sygn. IV SA 557/97 i z dnia 29 czerwca 1999r. sygn. IV SA 1069/97), tym niemniej Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania legitymacji skarżących do uczestnictwa w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Funkcjonowanie stacji paliw jest bowiem istotne przede wszystkim dla tych, którzy najbliżej stacji mieszkają a zważywszy, że ograniczone prawo rzeczowe jakim jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, korzysta z mocy ustawy z takiej ochrony prawnej jaka przysługuje prawu własności (art. 251 kodeksu cywilnego), można było dopatrzeć się indywidualnego interesu prawnego właścicieli lokali mieszkalnych położonych najbliżej przyjętej lokalizacji stacji do występowania w sprawie na prawach strony. Przy niepodważaniu legitymacji skarżących Z.P. i C.O., sąd miał też na uwadze wynikający z art. 134 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego ("reformationis in peius").
Merytorycznie oceniając skargę Z.P. i C.O. Sąd uznał ją za niezasadną. Należy podkreślić, że skarżący nie wskazują nawet jaki przepis prawa został naruszony zaskarżoną decyzją. Ich zarzuty głównie koncentrują się wokół niewłaściwej lokalizacji stacji, a te na tym etapie postępowania są już spóźnione. Kwestia usytuowania w tym miejscu stacji paliw "S." została bowiem przesądzona w ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 1999r. dotyczącej ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działek położonych w B. w rejonie skrzyżowania ulic J. i P. dla inwestycji w postaci stacji paliw "S.". Ustalając warunki zabudowy organ powołał się na obowiązujący wówczas miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego osiedla "S." zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w B. z [...] listopada 1994r. (Nr [...]), który obszar proponowanej lokalizacji stacji oznaczył symbolami [...] i [...], przewidzianymi pod lokalizację usług związanych z motoryzacją (...) i dopuszczającymi lokalizację usług związanych z motoryzacją (...). Stację paliw organ uznał za usługę związaną z motoryzacją jako usługę polegającą na obsłudze i zaopatrywaniu w paliwo samochodów poruszających się po drogach. Przesądzona ostateczną decyzją o warunkach zabudowy lokalizacja spornej stacji paliw wiązała organ architektoniczno-budowlany, orzekający o pozwoleniu na budowę (vide: art. 47 ustawy z 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Inwestor ubiegając się o pozwolenie na budowę stacji, spełnił wszystkie wymagane ustawą – Prawo budowlane warunki do uzyskania pozwolenia. W zaskarżonej decyzji organ przytoczył brzmienie tych przepisów ustawy – Prawo budowlane, które zdecydowały o wydaniu pozytywnej dla inwestora decyzji. Nadto organ poddał ocenie przedłożone przez inwestora dokumenty z punktu widzenia przytoczonych wcześniej przepisów prawa budowlanego. Sąd nie znajduje uzasadnionych podstaw do tego, by tę ocenę podważyć przy tak ogólnie sformułowanych zarzutach skargi, nie odnoszących się do konkretnych norm, czy przepisów.
Również nietrafna okazała się skarga Stowarzyszenia F.Z. w B., które zgłosiło chęć uczestnictwa we wznowionym postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę spornej stacji paliw. Uprawnienie Stowarzyszenia do uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym spornej inwestycji znajdowało oparcie w art. 33 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001r. Nr 62, poz. 627). Zgodnie z treścią tego przepisu organizacje ekologiczne, które powołując się na miejsce swego działania, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony. Stowarzyszenie F.Z. jest organizacją społeczną ekologiczną (jako cele działania wymienia ekologię, ochronę środowiska, ekorozwój, ochronę przyrody), a postępowanie dotyczące pozwolenia na budowę stacji paliw, tj. inwestycji zaliczanych w dacie rozpatrywania sprawy przez organ do mogących pogorszyć stan środowiska, wymagało zapewnienia czynnego udziału społeczeństwa. Głównym zarzutem skargi Stowarzyszenia jest nierzetelność przedłożonego przez inwestora raportu oddziaływania stacji paliw na środowisko i brak podjęcia przez organ architektoniczno-budowlany działań zmierzających do zweryfikowania przedłożonego raportu inną ekspertyzą. Stowarzyszenie przy tym, poza wyrażonymi przez siebie uwagami co do niewłaściwej lokalizacji stacji i co do pominięcia przez autora dotychczasowego raportu, zagrożeń wynikających z usytuowania stacji grożących katastrofą ekologiczną, nie uprawdopodobnił nawet realności wystąpienia takich zagrożeń. Jeszcze raz podkreślić należy, że możliwość funkcjonowania stacji paliw w tym miejscu przewidział miejscowy prawodawca przeznaczając sporny teren w planie zagospodarowania przestrzennego pod usługi motoryzacyjne przy świadomości istniejącego wokół tego terenu stanu zagospodarowania, tj. sąsiedztwa linii kolejowej, osiedla mieszkaniowego i sieci dróg. Raport oddziaływania spornej stacji paliw na środowisko nie mógł więc zawierać opracowania wielowariantowości lokalizacji, jako że chodziło o sprawdzenie przypuszczalnego oddziaływania na otoczenie inwestycji konkretnie umiejscowionej. Nie jest tez trafny zarzut, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czyniła koniecznym uzyskanie przez inwestora nowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Istotne jest bowiem to, że z wnioskiem o pozwolenie na budowę inwestor wystąpił w okresie ważności decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 1999r. Godzi się przy tym zauważyć, że późniejszy plan zagospodarowania przestrzennego części osiedla "S." w B., tj. ten zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w B. z [...] maja 2002r. (Nr [...]), wcale nie zmienił przeznaczenia terenu, na którym inwestor zamierzał zlokalizować sporną stację paliw. Teren ten nowy plan oznaczył symbolem [...] przewidzianym nadal pod usługi związane z motoryzacją z jednoczesnym skonkretyzowaniem przykładowych usług motoryzacyjnych, tj. wskazaniem, iż może to być stacja paliw, myjnia samochodowa, handel artykułami motoryzacyjnymi i spożywczymi, czy gastronomia.
Mając powyższe na uwadze i akceptując w pełni ustalenia organu architektoniczno-budowlanego oraz merytoryczną ocenę wniosku inwestora dokonaną przez ten organ, Sąd obie skargi oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI