II SA/Bk 720/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2025-04-24
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowękanalizacja deszczowaprawo budowlanenieruchomościinfrastruktura technicznaplan miejscowyprawo administracyjnedecyzja o pozwoleniu na budowęprawo własnościsłużebność przesyłu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego, utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę sieci kanalizacji deszczowej, uznając, że organy prawidłowo oceniły zgodność inwestycji z prawem, a kwestie cywilnoprawne wykraczają poza zakres postępowania administracyjnego.

Skarżący kwestionowali decyzję o pozwoleniu na budowę sieci kanalizacji deszczowej, podnosząc zarzuty dotyczące niejednoznacznego określenia obszaru zajęcia nieruchomości, braku służebności przesyłu i odszkodowania oraz rozbieżności w danych dotyczących zajęcia gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, stwierdzając, że organy administracji prawidłowo oceniły zgodność projektu z planem miejscowym i przepisami prawa budowlanego, a inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością. Sąd podkreślił, że kwestie cywilnoprawne, takie jak służebność czy odszkodowanie, nie należą do kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej i powinny być dochodzone na drodze cywilnej.

Sprawa dotyczyła skargi A. M., L. M., M. M., E. K. i I. K. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 5 września 2024 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia 17 października 2023 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę sieci kanalizacji deszczowej. Skarżący zarzucali organom administracji brak jednoznacznego określenia obszaru zajęcia nieruchomości, zarówno na czas budowy, jak i po jej zakończeniu, a także różnice w danych dotyczących tych obszarów w księgach wieczystych i decyzjach Starosty. Podnosili również kwestie braku ustanowienia służebności przesyłu lub odszkodowania oraz pominięcia alternatywnych tras inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do sprawdzenia zgodności projektu z planem miejscowym, przepisami technicznymi, kompletności projektu oraz posiadania wymaganych opinii i pozwoleń. W przypadku spełnienia tych wymogów, organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4 P.b.). Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły zgodność projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz że inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, m.in. na podstawie decyzji Starosty wydanych w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd zaznaczył, że kwestie cywilnoprawne, takie jak ustalenie służebności przesyłu, wysokość odszkodowania czy spadek wartości nieruchomości, wykraczają poza zakres postępowania administracyjnego i mogą być dochodzone wyłącznie na drodze cywilnej. Podkreślono, że pozwolenie na budowę nie rozstrzyga tych kwestii, a decyzje Starosty ograniczające sposób korzystania z nieruchomości, na podstawie których inwestor uzyskał prawo do dysponowania terenem, nie były przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie i korzystają z domniemania legalności. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, kwestie cywilnoprawne wykraczają poza zakres postępowania o wydanie pozwolenia na budowę i powinny być dochodzone na drodze cywilnej.

Uzasadnienie

Kompetencje organu administracji architektoniczno-budowlanej w postępowaniu o pozwolenie na budowę ograniczają się do oceny zgodności projektu z prawem, a nie rozstrzygania sporów cywilnoprawnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.b. art. 35 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

P.b. art. 35 § ust. 4

Ustawa Prawo budowlane

P.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 124 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § ust. 1a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § ust. 2-4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo oceniły zgodność projektu budowlanego z przepisami prawa budowlanego, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz innymi przepisami technicznymi. Inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane na podstawie ostatecznych decyzji wydanych w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Kwestie cywilnoprawne, takie jak służebność przesyłu, odszkodowanie czy sposób korzystania z nieruchomości, wykraczają poza zakres postępowania o pozwolenie na budowę i powinny być dochodzone na drodze cywilnej. Decyzje ograniczające sposób korzystania z nieruchomości na cele budowlane są samodzielnymi aktami administracyjnymi i nie podlegają kontroli w postępowaniu o pozwolenie na budowę.

Odrzucone argumenty

Niejednoznaczne określenie obszaru zajęcia nieruchomości oraz charakteru tego zajęcia (trwały czy tymczasowy). Brak ustanowienia służebności przesyłu lub odszkodowania dla właścicieli nieruchomości. Pomijanie alternatywnych tras przebiegu kanalizacji. Rozbieżności w danych dotyczących powierzchni zajęcia gruntu w księgach wieczystych i decyzjach Starosty.

Godne uwagi sformułowania

organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mają kompetencji do rozstrzygania kwestii cywilnoprawnych pozwolenie na budowę nie rozstrzyga kwestii cywilnoprawnych, takich jak służebność, wysokość wynagrodzenia, czy sposób korzystania z nieruchomości przez inwestora inwestor określa przedmiot inwestycji i zakres wniosku, a zadaniem organu jest wyłącznie ocena jej zgodności z prawem, a nie wskazywanie wariantów bardziej korzystnych dla stron decyzje te nie zostały zaskarżone i korzystają z domniemania legalności oraz trwałości

Skład orzekający

Elżbieta Lemańska

przewodniczący

Anna Bartłomiejczuk

członek

Marek Leszczyński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca zakresu kontroli sądów administracyjnych w sprawach pozwoleń na budowę oraz rozgraniczenia kompetencji między prawem administracyjnym a cywilnym w zakresie praw do nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy infrastruktury technicznej (kanalizacja deszczowa) z wykorzystaniem decyzji ograniczających sposób korzystania z nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między inwestorem a właścicielami nieruchomości w procesie budowlanym, podkreślając jednocześnie granice kompetencji organów administracji i sądów administracyjnych w rozstrzyganiu sporów cywilnoprawnych.

Budowa kanalizacji deszczowej: Kiedy prawo administracyjne spotyka się z prawem cywilnym?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 720/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Elżbieta Lemańska /przewodniczący/
Marek Leszczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. M., L. M., M. M., E. K. i I. K. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 5 września 2024 r. nr AB-II.7840.6.1.2023.PA w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda Podlaski (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) decyzją z dnia 5 września 2024 r., nr AB-II.7840.6.1.2023.PA, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Białegostoku (dalej: Prezydent, organ I instancji) z dnia 17 października 2023 r., Nr 493/2023, znak: DUA-X.6740.1.243.2022, zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i udzielającej Gminie Białystok pozwolenia na budowę sieci kanalizacji deszczowej z przykanalikami i wpustami na działkach nr ewid. gr. [...], obręb [...], przy ul. [...] w Białymstoku - zgodnie z przedłożonym projektem zagospodarowania terenu.
Decyzja Wojewody wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
W dniu 10 października 2022 r. Gmina Białystok (dalej: inwestor), reprezentowana przez Zarząd Dróg Miejskich, złożyła do Prezydenta Miasta Białegostoku wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę sieci kanalizacji deszczowej z przykanalikami i wpustami na działkach o numerach ewidencyjnych [...] położonych w obrębie [...] w Białymstoku, w pasie drogowym ulic [...]. Wniosek został uzupełniony 20 października 2022 r. w zakresie uzasadnienia nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Organ I instancji zawiadomił strony postępowania o jego wszczęciu oraz umożliwił zapoznanie się z materiałem dowodowym. Strony (m.in. K. L., M. M., E. K.) skorzystały z tego uprawnienia i zgłosiły uwagi do projektu inwestycji. W odpowiedzi na nie, organ wezwał inwestora do ustosunkowania się do przedstawionych zarzutów, co zostało dokonane pismem z dnia 29 listopada 2022 r.
Decyzją z dnia 1 grudnia 2022 r., nr 692/2022, Prezydent zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i udzielił pozwolenia na budowę. W wyniku złożonego odwołania, Wojewoda decyzją z dnia 15 marca 2023 r., nr AB-II.7840.6.1.2023.PA, uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji wezwał inwestora do uzupełnienia braków formalnych dokumentacji projektowej, m.in. poprzez złożenie opinii technicznej o wpływie inwestycji na sąsiednie budynki. Termin na uzupełnienie materiału był kilkukrotnie przedłużany w odpowiedzi na wnioski inwestora. Ostatecznie uzupełniona dokumentacja została złożona 7 września 2023 r.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezydent decyzją z dnia 17 października 2023 r., nr 493/2023, zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę przedmiotowej sieci kanalizacji deszczowej.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli M. M., I. K., E. K., A. M. i L. M., kwestionując zasadność inwestycji w obecnym kształcie. W odwołaniu zarzuciły m.in.: nierówne traktowanie ich praw względem innych właścicieli nieruchomości, brak uzasadnienia odmowy zastosowania alternatywnych tras przebiegu kanalizacji, brak ustanowienia służebności przesyłu lub odszkodowania, brak geologicznych badań gruntu pod ich nieobecność oraz zaniżenie wpływu inwestycji na wartość ich nieruchomości.
W postępowaniu odwoławczym Wojewoda Podlaski zobowiązał inwestora do uzupełnienia materiału dowodowego, m.in. przez przedłożenie opinii technicznej projektanta w zakresie bezpieczeństwa konstrukcyjnego i wpływu przewiertów na sąsiednie zabudowania. W dniu 23 maja 2024 r. inwestor przedłożył stosowną opinię techniczną oraz uzupełnioną dokumentację projektową. Z opinii wynika, że zastosowanie metody bezwykopowej – wiercenia grawitacyjnego – nie spowoduje zagrożeń dla istniejących budynków, a projektowana kanalizacja nie wpłynie na obciążenia konstrukcji, warunki gruntowe ani nie naruszy korzeni drzew.
Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda decyzją z dnia 5 września 2024 r., nr AB-II.7840.6.1.2023.PA, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta z dnia 17 października 2023 r., nr 493/2023.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy mające zastosowanie w sprawie. W jego ocenie postępowanie wykazało, że inwestor dysponuje prawem do dysponowania działkami nr [...] na cele budowlane na podstawie decyzji Starosty Białostockiego wydanych w trybie art. 124 i 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Decyzje te zezwalały Gminie Białystok na realizację inwestycji celu publicznego i uzyskały przymiot ostateczności. Dodatkowo wyjaśnił, że dokonał szerokiej analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dokumentacji projektowej, decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, opinii technicznej projektantów, uwag stron oraz ustaleń planu miejscowego. W trybie art. 136 k.p.a. przeprowadził także postępowanie uzupełniające, nakładając na inwestora obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego o: (-) opinię osoby posiadającej uprawnienia w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń, (-) odniesienie się do zarzutów stron co do wpływu inwestycji na sąsiednie budynki i drzewa, bezpieczeństwo konstrukcyjne, metodę bezwykopową oraz brak badań geologicznych. Na podstawie wszystkich tych materiałów ocenił, że uzupełniona dokumentacja spełniała wszystkie wymogi formalne i merytoryczne wynikające z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Wskazał też, że projekt budowlany jest: (-) zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – obszar inwestycji znajduje się na terenie oznaczonym jako 3.7MN, który przewiduje możliwość lokalizacji urządzeń infrastruktury technicznej (kanalizacji deszczowej) (§ 40 i § 23 planu miejscowego), (-) zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. – projekt przewiduje wykonanie inwestycji metodą bezwykopową, bez ingerencji w zagospodarowanie terenu i bez naruszenia istniejącej zieleni oraz infrastruktury, (-) kompletny pod względem dokumentacyjnym, zawierał wymagane opinie, uzgodnienia, oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenia o uprawnieniach zawodowych uczestników procesu budowlanego. Zatem, zdaniem Wojewody, w świetle art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeżeli spełnione są wszystkie wymogi formalne, a planowana inwestycja nie narusza przepisów ani uzasadnionych interesów osób trzecich w obszarze oddziaływania obiektu.
Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutów odwołujących dotyczących m.in. braku służebności przesyłu, spadku wartości nieruchomości oraz pominięcia alternatywnych wariantów inwestycji. Jego zdaniem są one niezasadne. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma bowiem kompetencji do rozstrzygania kwestii cywilnoprawnych (np. odszkodowań, służebności), a odmowa pozwolenia na budowę może nastąpić wyłącznie w przypadku naruszenia przepisów prawa, czego nie stwierdzono w przedmiotowej sprawie. Ponadto alternatywne rozwiązania projektowe nie podlegają ocenie organu, gdyż wniosek inwestora określa zakres inwestycji, a zadaniem organu jest wyłącznie ocena jej zgodności z prawem, a nie wskazywanie wariantów bardziej korzystnych dla stron. Również, w ocenie Wojewody, inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomościami objętymi inwestycją na cele budowlane, m.in. poprzez przedłożenie decyzji Starosty Białostockiego wydanych na podstawie art. 124 i 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami, które uprawniały do wejścia w teren i realizacji celu publicznego.
Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się naruszeń przepisów, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze kompletność dokumentacji i brak przesłanek negatywnych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosły A. M., L. M., M. M., E. K. i I. K., w której zarzuciły, że w dotychczasowych procedurach nie określono jednoznacznie obszaru zajęcia nieruchomości oraz czy obszar ten ma być trwale wyłączony z użytku, czy tylko na czas budowy. Skarżące podniosły też, że różne są powierzchnie zajęcia gruntu na czas budowy w księdze wieczystej KW [...], w decyzji Starosty Białostockiego z dnia 6 lipca 2020 r. nr GKNII.47.2019 i w decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 30 października 2020 r., nr GKNII.6821.46.2019. Brak ustalenia w sposób jednoznaczny zajętego obszaru i wskazanie, czy zajęcie będzie miało charakter trwały, uniemożliwia korzystanie z nieruchomości także po zakończeniu robót. Bez tych ustaleń skarżące nie mogą prawidłowo obliczyć wysokości odpłatności służebności. Narusza to ich prawny interes majątkowy w obszarze wykonywania własności.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżące wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest decyzja Wojewody z dnia 5 września 2024 r., nr AB-II.7840.6.1.2023.PA, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta z dnia 17 października 2023 r., nr 493/2023, znak: DUA-X.6740.1.243.2022, zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i udzielającej Gminie Białystok pozwolenia na budowę sieci kanalizacji deszczowej z przykanalikami i wpustami na działkach nr ewid. gr. [...], przy ul. [...] w Białymstoku - zgodnie z przedłożonym projektem zagospodarowania terenu.
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.; dalej: "P.b.").
Zgodnie z art. 35 ust. 1 P.b., przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej zobowiązany jest do sprawdzenia:
(-) zgodności projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
(-) zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; (-) kompletności projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego; (-) posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i oświadczeń; (-) spełnienia warunków określonych w art. 20 ust. 1 pkt 1b i art. 32 ust. 4 ustawy. W myśl art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, jeżeli wskazane wymogi zostały spełnione, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis ten ma charakter imperatywny i nie dopuszcza uznaniowości, ani uwzględniania okoliczności niezwiązanych z zakresem wskazanym w ust. 1.
Na samym początku podkreślenia wymaga, że przedmiotowa inwestycja polega na budowie sieci kanalizacji deszczowej pomiędzy ulicami [...] w Białymstoku i ma przebiegać m.in. na działkach nr [...] i nr [...]. Współwłaścicielami działki nr [...] są skarżące E. K. i I. K., zaś współwłaścicielami działki nr [...] są skarżące A. M., M. M. i L. M. . Szczególnego podkreślenia wymaga też, że na działkach nr [...] (a częściowo i na działce nr [...]) inwestycja planowana jest bez żadnej ingerencji w istniejącą infrastrukturę i bez żadnych wykopów. Wykonanie kanału zaplanowano metodą wiercenia grawitacyjnego, a zagłębienie dna kanału wynosi od 2 m do 2,87 m. Powyższe oznacza, że wnioskowana sieć na tych działkach nie naruszy nawierzchni terenu, stateczności istniejących ogrodzeń oraz usytuowana będzie pod systemem korzeniowym istniejących drzew. Dodatkowo sieć ta ma przebiegać po tych dwóch działkach (pod ziemią) blisko granic tych działek od strony działek nr [...]
W ocenie Sądu, organy administracji obu instancji prawidłowo zastosowały art. 136 k.p.a., przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe w celu rozwiania wątpliwości dotyczących technicznej możliwości realizacji inwestycji. Przedłożona opinia techniczna, sporządzona przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, wykazała brak zagrożeń dla bezpieczeństwa istniejących budynków i infrastruktury, a także skuteczność zastosowanej metody bezwykopowej.
Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły, że w przedmiotowej sprawie projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (symbol 3.7MN), a projekt kanalizacji deszczowej mieści się w granicach przewidzianych dla infrastruktury technicznej (§ 23 i § 40 planu). Planowane zamierzenie nie dotyczy odprowadzania wód opadowych z działek prywatnych, a ma za zadanie odprowadzanie wód opadowych z pasa drogowego ul. [...] do istniejącej sieci zlokalizowanej w ul. [...]. Lokalizacja projektowanej kanalizacji deszczowej jest ujęta na rysunku planu miejscowego na terenie oznaczonym symbolem 3.7 MN na działkach o nr ewid. [...] W związku z tym tylko taka lokalizacja przedmiotowej sieci odpowiada regulacjom przewidzianym w planie miejscowym.
Ponadto inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b.), m.in. na podstawie ostatecznych decyzji wydanych przez Starostę Białostockiego na podstawie art. 124 i 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.; dalej: u.g.n.). W stosunku do działki nr [...] o pow. 1472 m2 Starosta Powiatu Białostockiego wydał, na mocy art. 124 ust. 1, 2 - 4 u.g.n., w dniu 30 października 2020 r. (wcześniejsza została uchylona) decyzję nr GKNII.6821.46.2019, mocą której ograniczył sposób korzystania z tej nieruchomości poprzez zezwolenie Gminie Białystok na wejście na teren tej nieruchomości celem przeprowadzenia przedmiotowej inwestycji. Obszar zajęcia gruntu na czas budowy określono na 145 m2, zaś obszar zajęcia gruntu po zrealizowaniu inwestycji określono na 23 m2. Ponadto w dniu 19 maja 2020 r. Starosta Powiatu Białostockiego wydał na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. decyzję nr GKNII.6821.46.2019, zezwalającą Gminie Białystok na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (działka nr [...]).
W stosunku natomiast do działki nr [...] o pow. 1411 m2 Starosta Powiatu Białostockiego wydał, na mocy art. 124 ust. 1, 2-4 u.g.n., w dniu 6 lipca 2020 r. decyzję nr GKNII.6821.47.2019, mocą której ograniczył sposób korzystania z tej nieruchomości poprzez zezwolenie Gminie Białystok na wejście na teren tej nieruchomości celem przeprowadzenia przedmiotowej inwestycji. Obszar zajęcia gruntu na czas budowy określono na 135 m2, zaś obszar zajęcia gruntu po zrealizowaniu inwestycji określono na 23 m2. Ponadto w dniu 19 maja 2020 r. Starosta Powiatu Białostockiego wydał na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. decyzję nr GKNII.6821.47.2019, zezwalającą Gminie Białystok na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (działka nr [...]).
W stosunku do działki nr [...] są stosowne decyzje Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 7 maja 2020 r., nr GKNII.6821.41.2019 i z dnia 11 maja 2020 r., nr GKNII.6821.41.2019.
Zdaniem Sądu wszystkie zarzuty podniesione przez skarżące w skardze i na rozprawie są niezasadne. I tak jako niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące braku określenia przez organy alternatywnej lokalizacji inwestycji, braku ustanowienia służebności przesyłu, braku wyliczenia rekompensaty czy tez braku wyliczenia spadku wartości nieruchomości, gdyż kwestie te wykraczają poza zakres badania przewidziany w art. 35 ust. 1 P.b. i mogą być dochodzone wyłącznie na drodze cywilnoprawnej (np. roszczenia z tytułu ograniczenia prawa własności lub odszkodowania). Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, to inwestor określa przedmiot inwestycji i zakres wniosku, natomiast organy administracji architektoniczno-budowlanej oceniają wyłącznie jej zgodność z prawem, a nie celowość, opłacalność czy alternatywność projektu (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 475/13; wyrok NSA z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2122/18).
Również jako niezasadne należy uznać zarzuty odnoszące się do kwestii powierzchni obszaru zajęcia nieruchomości o nr [...]. Organy w oparciu o przedłożone prawomocne decyzje wydane w trybie art. 124 ust. 1 i ust. 2-4 u.g.n. oraz art. 124 ust. 1 a u.g.n. prawidłowo wskazały, ze w decyzjach tych precyzyjnie określono obszar zajęcia obszarów na czas budowy i czas po budowie oraz, że inwestor we wniosku określił, że rzeczywiste zajęcie obszaru na realizację inwestycji będzie mniejsze, niż to wynika z tych decyzji. Podkreślenia więc wymaga, że problematyka zakresu zajęcia nieruchomości oraz charakteru tego zajęcia (trwały czy czasowy) odnosi się do decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 124 i 124 ust. 1a tej ustawy, tj. decyzji Starosty Białostockiego ograniczających sposób korzystania z nieruchomości w celu realizacji inwestycji celu publicznego. Decyzje te mają charakter samodzielnych aktów administracyjnych i nie są objęte zakresem kontroli organów oraz sądu w niniejszym postępowaniu, które dotyczy wyłącznie legalności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, do uzyskania pozwolenia na budowę wymagane jest wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W niniejszej sprawie inwestor – Gmina Białystok – wykazał to prawo poprzez przedłożenie prawomocnych decyzji Starosty Powiatu Białostockiego, które uprawniają do wejścia na ten teren i realizacji inwestycji, co potwierdzają także przywoływane przez skarżące decyzje z dnia 6 lipca 2020 r. (nr GKNII.47.2019) oraz z dnia 30 października 2020 r. (nr GKNII.6821.46.2019). Podkreślenia przy tym wymaga, że decyzja z dnia 6 lipca 2020 r., nr GKNII.47.2019, dotyczy działki nr [...], a decyzja z dnia 30 października 2020 r., nr GKNII.6821.46.2019, dotyczy działki nr [...]. Stąd obszary zajęcia w obu tych decyzjach są różne. Decyzje te nie zostały zaskarżone i korzystają z domniemania legalności oraz trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.). Ich treść – w zakresie powierzchni zajętego gruntu czy czasu trwania zajęcia – mogła być kwestionowana jedynie w odrębnym postępowaniu w terminie przewidzianym przez prawo, a nie w ramach kontroli decyzji o pozwoleniu na budowę.
W świetle powyższego, zarzuty dotyczące rozbieżności powierzchni zajęcia gruntów (organ odwoławczy wykazał, że rozbieżności tych nie ma) oraz ich charakteru (trwałego lub tymczasowego), choć mogą mieć istotne znaczenie z punktu widzenia interesu majątkowego właścicieli nieruchomości, nie wpływają na ocenę legalności decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest uprawniony do badania tych aspektów – jego kompetencje ograniczają się do oceny przesłanek określonych w art. 35 ust. 1 P.b. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że pozwolenie na budowę nie rozstrzyga kwestii cywilnoprawnych, takich jak służebność, wysokość wynagrodzenia, czy sposób korzystania z nieruchomości przez inwestora (por. wyrok NSA z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2319/15). Skarżące mogą dochodzić ewentualnych roszczeń związanych z ograniczeniem prawa własności – np. co do ustalenia służebności przesyłu lub odszkodowania – w odrębnym postępowaniu cywilnym.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI