II SA/Bk 710/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2007-01-25
NSAinneŚredniawsa
choroba zawodowanarząd głosuinspekcja sanitarnawykaz chorób zawodowychpostępowanie administracyjnemedycyna pracywysiłek głosowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o braku stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu, uznając, że schorzenia skarżącej nie są ujęte w zamkniętym wykazie chorób zawodowych.

Skarżąca domagała się stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, uznały, że stwierdzone u niej schorzenia nie spełniają kryteriów choroby zawodowej, ponieważ nie są one ujęte w obowiązującym wykazie. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając zamknięty charakter wykazu chorób zawodowych i związanie organów administracji treścią orzeczeń lekarskich.

Sprawa dotyczyła skargi M. E. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., odmawiającą stwierdzenia choroby zawodowej narządu głosu. Skarżąca twierdziła, że jej dolegliwości są wynikiem wieloletniego nadmiernego wysiłku głosowego. Organy obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich z Poradni Chorób Zawodowych oraz Instytutu Medycyny Pracy, stwierdziły, że schorzenia skarżącej (przewlekłe zapalenie gardła i krtani, niedomoga fonacyjna) nie spełniają kryteriów klinicznych choroby zawodowej ani nie są ujęte w zamkniętym wykazie chorób zawodowych określonym w rozporządzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że wykaz chorób zawodowych ma charakter zamknięty i tylko choroby w nim wymienione mogą być uznane za zawodowe. Sąd podkreślił, że organy inspekcji sanitarnej są związane treścią orzeczeń lekarskich i nie mogą samodzielnie oceniać dokumentacji medycznej w celu postawienia odmiennego rozpoznania. Nawet udokumentowane narażenie na wysiłek głosowy nie jest wystarczające, jeśli stwierdzone schorzenia nie odpowiadają tym wymienionym w wykazie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, schorzenia nieujęte w obowiązującym wykazie chorób zawodowych nie mogą być uznane za chorobę zawodową, nawet jeśli powstały w wyniku pracy w warunkach szkodliwych.

Uzasadnienie

Wykaz chorób zawodowych ma charakter zamknięty. Organy administracji są związane treścią orzeczeń lekarskich, które muszą odnosić się do jednostek chorobowych ujętych w tym wykazie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczególnych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach art. § 2 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczególnych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach art. § 6 § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczególnych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach § pkt 15

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykaz chorób zawodowych ma charakter zamknięty. Organy inspekcji sanitarnej są związane treścią orzeczeń lekarskich. Stwierdzone schorzenia skarżącej nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z § 6 i § 8 Rozporządzenia poprzez brak należytego postępowania dowodowego. Naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej. Naruszenie § 2 Rozporządzenia poprzez nieprzeprowadzenie oceny narażenia zawodowego.

Godne uwagi sformułowania

Wykaz chorób zawodowych zawarty w cytowanym wyżej rozporządzeniu ma charakter zamknięty. Organ inspekcji sanitarnej jest związany orzeczeniem lekarskim i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej. Zachorowanie na chorobę, nawet w wyniku wykonywania pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, która nie została ujęta w obowiązującym wykazie, nie daje podstaw do wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Skład orzekający

Elżbieta Trykoszko

przewodniczący

Małgorzata Roleder

sprawozdawca

Stanisław Prutis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zamkniętego charakteru wykazu chorób zawodowych i związania organów administracji orzeczeniami lekarskimi w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ujęcia schorzenia w wykazie chorób zawodowych. Interpretacja przepisów dotyczących chorób zawodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na formalnej interpretacji przepisów, a nie na nietypowych faktach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 710/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2007-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Małgorzata Roleder /sprawozdawca/
Stanisław Prutis
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Tezy
Wykaz chorób zawodowych zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczególnych zasad postępowania w sprawie zgłoszenia podejrzenia rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (dz. U. nr 132, poz. 115) ma charakter zamknięty, stąd zachorowanie na chorobę, nawet w wyniku wykonywania pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, która nie została ujęta w obowiązującym wykazie, nie daje podstaw do wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. E. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.
Uzasadnienie
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
M. E. M. ubiegała się o stwierdzenie choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym.
W dniu [...] lipca 2006r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny
w B. wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u M. M. W uzasadnieniu podał, iż Poradnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] lutego 2006r. stwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, a wydane w trybie odwoławczym orzeczenie nr [...] Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] czerwca 2006r. podtrzymało powyższą tezę.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem M. M. złożyła odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B., wnosząc o jego uchylenie i zlecenie zbadania całokształtu choroby niezależnemu ekspertowi, bądź skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. w wyniku rozpoznania powyższego odwołania nie podzielił zarzutów w nim podniesionych
i decyzją z dnia [...] września 2006r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie Poradnia Chorób Zawodowych P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] lutego 2006r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej z ustaleniem klinicznym: obserwacja w kierunku choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym negatywna oraz uzasadnieniem, iż " pacjentka podała, że dolegliwości pod postacią częstych bólów gardła, infekcji dróg oddechowych występują od około 20 lat. Leczyła się we własnym zakresie oraz w Poradni Rejonowej, okresowo w Poradni Laryngologicznej. W marcu 2005r. była konsultowana w Poradni Foniatrycznej Szpitala Wojewódzkiego w B. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym przeprowadzonym w Przychodni Chorób Zawodowych PWOMP w B. stwierdzono: przewlekłe zapalenie gardła i krtani, niedomogę fonacyjną fałdów głosowych, skrzywienie przegrody nosa, obustronny niedosłuch przewodzeniowy. Schorzenia te nie spełniają cech klinicznych choroby zawodowej i nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych. Nie stwierdzono przewlekłych schorzeń krtani typowych dla długotrwałego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. W postępowaniu orzeczniczym wzięto pod uwagę całość przedstawionej dokumentacji medycznej, w tym dokumentację Poradni Laryngologicznej SMZOZ i NZOZ ,,LAR-COM", Poradni Foniatrycznej Szpitala Wojewódzkiego, dokumentację NZOZ Przychodni Lekarskie "Śródmieście" oraz dokumentację badań profilaktycznych, jak również wynik badania stroboskopowego z dnia [...]03.2005r. W oparciu o wyniki badań laryngologiczno-foniatrycznych przeprowadzonych w Przychodni Chorób Zawodowych oraz analizę przebiegu choroby i narażenia zawodowego nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Stwierdzone zmiany morfologiczno-czynnościowe nie spełniają cech klinicznych choroby zawodowej narządu głosu spowodowanej przewlekłym, nadmiernym wysiłkiem głosowym i nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych."
Nadto wskazano, iż M. M. była badana w trybie odwoławczym w Instytucie Medycyny Pracy w Ł.. Przychodnia Chorób Zawodowych wydała orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] czerwca 2006r. z rozpoznaniem: obserwacja negatywna w kierunku przewlekłej choroby narządu głosu związanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, konsultacja laryngologiczna i foniatryczna: przewlekły prosty nieżyt krtani, zaznaczony obrzęk podgłośniowy w przednim odcinku fałdów głosowych, dysfonią o typie hyperfunkcjonalnym, przewlekły suchy nieżyt gardła oraz uzasadnieniem, iż "przeprowadzona aktualnie ocena wydolności głosowej krtani metodą videostroboskopową wykazała, że fałdy głosowe są symetrycznie ruchome przy fonacji i oddychaniu, przekrwione z zaznaczoną siatką naczyń. W przednim odcinku obu fałdów głosowych zaznaczony obrzęk podnabłonkowy. Zwarcie fonacyjne pełne. Drgania fałdów głosowych niejednakowe, jednoczesne, regularne. Przesunięcie brzeżne obecne. Nie wykazano zmian organicznych na fałdach głosowych w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych, niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe, które uzasadniają rozpoznanie choroby zawodowej narządu głosu. Stwierdzone obecnie zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych. Udokumentowane wieloletnie narażenie na wzmożony wysiłek głosowy stanowi tylko jeden z warunków koniecznych do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu, który w/w spełnia. Wnioskowanie w toczącym się postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym w trybie odwoławczym oparte jest o wyniki aktualnie przeprowadzonego badania laryngologicznego, foniatrycznego i videostroboskopowego oraz analizę całej dokumentacji dołączonej do skierowania w tym dokumentacji lekarskiej z Poradni Laryngologicznej SMZOZ i NZOZ "LAR-COM", Poradni Foniatrycznej Szpitala Wojewódzkiego, dokumentacji NZOZ Przychodni Lekarskiej "Śródmieście", wyniki badania stroboskopowego z dnia [...]03.2005r. oraz wyniki badań profilaktycznych, analizę przebiegu pracy zawodowej i narażenia zawodowego. "
W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, iż powyższe rozpoznania nie wystarczają do uznania choroby zawodowej, bowiem zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny narażenia warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. W przypadku przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym, co najmniej 15 lat rozumie się niektóre zmiany organiczne w obrębie krtani, do których dochodzi w następstwie stałego i długotrwałego wysiłku głosowego, wymienione enumeratywnie w pkt 15 załącznika do w/w rozporządzenia.
Organ podkreślił, iż w myśl § 6 ust. 1 cytowanego rozporządzenia orzeczenie lekarskie wydawane jest na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Oznacza to, że organy administracyjne nie mogą w sposób dowolny orzekać, a postępowanie w tych sprawach przewiduje specjalny tryb.
Nadto zauważono, iż organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydaje decyzję na podstawie orzeczenia lekarskiego i jest związany treścią tego orzeczenia. Nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia - wyrok NSA w Warszawie z dn. 09.07.1998r. sygn. akt II SA 634/98 Pr. Pracy 1998/12/38, wyrok z 24.02.1998r. NSA 1520/97 publ. ONSA 1998/4/150.
Od tej decyzji M. E. M. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła kwestionowanej decyzji wydanie jej z naruszeniem następujących przepisów:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zbiegu z § 6 i § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji bez należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej skarżącej,
2. art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych mający wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków w związku z ubieganiem się o stwierdzenie choroby zawodowej narządu głosu, a w szczególności niedokonanie przez organ I instancji oceny narażenia zawodowego pracownika przy uwzględnieniu czynników biologicznych i czynników o działaniu uczulającym u obu pracodawców,
3. § 2 w/w Rozporządzenia Rady Ministrów poprzez nieprzeprowadzenie i nieuwzględnienie oceny narażenia zawodowego oraz nieuwzględnienia materiału dowodowego i medycznego z przebiegu całego okresu zatrudnienia na stanowisku nauczyciela gry na fortepianie i jako akompaniatora.
W motywach skargi wskazano, iż wydane w sprawie dwa orzeczenia lekarskie nr [...] i nr [...] odnoszą się tylko do badań lekarskich bez uwzględnienia wszystkich okresów zatrudnienia, jak również bez oceny narażenia zawodowego na podstawie wyników pomiarów w okresie zatrudnienia u obu pracodawców (również w Akademii Muzycznej im. F. Chopina Filii w B.
W sprawie nie przeprowadzono również zgodnie z w/w rozporządzeniem oceny narażenia zawodowego, która to ocena uwzględniałaby czynniki biologiczne i czynniki o działaniu uczulającym na podstawie pomiarów w okresie zatrudnienia skarżącej zarówno u jednego, jak i u drugiego pracodawcy. Nadto wskazała, iż organowi II instancji uszedł uwadze fakt, iż w stosunku do niej nie przeprowadzono wyników pomiarów w okresie jej zatrudnienia oraz ich natężenia i czy choroba zawodowa była wywołana czynnikami biologicznymi lub uczulającymi. Kwestia ta o tyle jest istotna, ponieważ wiele chorób ujętych w wykazie, na który powołuje się organ I instancji, występuje także w populacji genetycznej i ma identyczny obraz kliniczny (objawy, dynamika choroby) niezależnie od tego czy wywołał je czynnik związany z pracą czy nie. Z tego też względu przy ocenie narażenia zawodowego koniecznym jest nie tylko ustalenie dokładnego rozpoznania klinicznego, co starali się uczynić lekarze orzecznicy, lecz przede wszystkim rozstrzygnięcia wymaga w sposób jednoznaczny lub zgodnie z zasadą przeważającego prawdopodobieństwa przyczyn zamian chorobowych.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w kwestionowanym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.
Sąd administracyjny nie ma natomiast uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i posiada wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Sąd nie może, zatem zmienić zaskarżonej decyzji a jedynie, uwzględniając skargę, może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skarga podlega oddaleniu.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego.
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczególnych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 115) przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny narażenia warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Dlatego też spełnienie przesłanki w postaci: rozpoznania choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych przez upoważnioną placówkę służby zdrowia oraz potwierdzenie związku przyczynowego rozpoznanej choroby z wykonywaną pracą zawodową należy uznać za wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej.
Podkreślić przy tym należy, iż organ inspekcji sanitarnej podejmując decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia związany jest orzeczeniem lekarskim wydanym w danej sprawie i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzonej do odmiennego rozpoznania schorzenia (vide: wyrok NSA z dnia 9.07.1998r. sygn. akt II SA 634/98 – Prawo Pracy 1998 Nr 12, poz. 38, wyrok NSA z dnia 11.12.2001 sygn. akt I SA 746/99 – niepub.). Chorobę zawodową jest zaś wyłącznie choroba objęta wykazem chorób zawodowych, spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, stwierdzona u osoby zatrudnionej na podstawie stosunku pracy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 29.10.1996r. sygn. akt II SA/Po 61/96 – Prawo Pracy 1997 Nr 8, poz. 41). Wykaz zaś chorób zawodowych zawarty w cytowanym wyżej rozporządzeniu ma charakter zamknięty. Stąd jedynie jednostki chorobowe tam wymienione mogą być chorobami zawodowymi.
W konkretnej sprawie skarżąca – M. E. M. ubiega się o stwierdzenie wystąpienia u niej choroby zawodowej z pozycji 15 wykazu chorób, tj. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym.
Tymczasem jak wynika z treści orzeczeń lekarskich wydanych w przedmiotowej sprawie przez Przychodnię Chorób Zawodowych PWOMP w B. w pierwszej instancji i Instytut Medycyny Pracy w Ł. w drugiej instancji, schorzenia stwierdzone u skarżącej nie są jednostkami chorobowymi objętymi wykazem chorób zawodowych pod pozycją 15.
W orzeczeniu lekarskim I instancji wskazano, iż stwierdzone u skarżącej schorzenia, a mianowicie: "przewlekłe zapalenie gardła i krtani, niedomoga fonacyjna fałdów głosowych, skrzywienie przegrody nosa, obustronny niedosłuch przewodzeniowy" nie spełniają cech klinicznych choroby zawodowej i nie są ujęte w wykazie chorób zawodowych. Ponadto u skarżącej nie stwierdzono przewlekłych schorzeń krtani typowych dla długotrwałego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe z niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią."
Z orzeczenia zaś drugiej instancji wynika, iż przeprowadzona ocena "nie wykazała zmian organicznych na fałdach głosowych w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych, niedowładu mięśni przywodzących i napinających fałdy głosowe, które uzasadniają rozpoznanie choroby zawodowej narządu głosu. Stwierdzone natomiast obecnie zmiany morfologiczno-czynnościowe w zakresie krtani nie są objęte wykazem chorób zawodowych" W orzeczeniu tym podkreślono, iż udokumentowane wieloletnie narażenie na wzmożony wysiłek głosowy, który odwołująca spełnia stanowi tylko jeden z warunków koniecznych do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.
W ocenie Sądu wskazane wyżej orzeczenia lekarskie nie budzą wątpliwości, są jednoznaczne, rzetelne i obiektywne. Wydane zostały na podstawie analizy narażenia zawodowego oraz dostępnej dokumentacji medycznej, wyniku szeregu wykonanych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji przebiegu zatrudnienia. Uzasadnienia orzeczeń są pełne i zawierają argumentację odpowiadającą zebranemu w sprawie materiału dowodowego. Zgodnie zaś z przyjmowanym powszechnie poglądem o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim wyżej opisane orzeczenia wydane w niniejszej sprawie były wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i musiały prowadzić do wydania decyzji negatywnej (vide: wyrok NSA z 24.05.2001r. w sprawie sygn. akt 1801/00, Lex 77663 oraz wyrok NSA z dnia 23.07.2003r. w sprawie sygn. akt I SA 108/03, Lex nr 160259).
Nadto zauważyć należy, iż ustalenia w przedmiocie chorób zawodowych zgodnie z wolą ustawodawcy następują wyłącznie w oparciu o ocenę właściwych jednostek organizacyjnych określonych w rozporządzeniu, a to ze względu na konieczność posiadania przez nie dużej wiedzy i doświadczenia przy rozpoznawaniu chorób zawodowych. Natomiast dokumenty przedkładane przez skarżącą nie mają takiego przymiotu, co nie oznacza, iż nie były brane pod uwagę w toczącym się postępowaniu.
Okoliczność, iż skarżąca pracowała przez wiele lat w warunkach narażenia na wzmożony wysiłek głosowy nie była kwestionowana przez organy prowadzące niniejsze postępowania. Stąd odnosząc się do zarzutów skargi uznać należy, iż nie zachodziła potrzeba uzupełnienia oceny narażenia zawodowego strony sporządzonej przez organ inspekcji sanitarnej, albowiem wystąpienie przesłanki "narażenia zawodowego" przyjęto za pewnik. Rzecz w tym, iż stwierdzone schorzenia kliniczne nie przybrały postaci, o których mowa w pozycji 15 pkt 1 – 3.
Stwierdzić bowiem należy, iż wyliczenie chorób narządu głosu zamieszczone w pkt 1 – 3 jest wyczerpujące. Potwierdzeniem powyższego jest orzecznictwo sądów administracyjnych, które choć ukształtowało się na tle poprzednio obowiązujących przepisów w tej mierze, a mianowicie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), to jednak zachowuje zdaniem Sądu swoją aktualność. Wyjaśnienie pojęcia "przewlekłe choroby narządu głosu" było przedmiotem uchwały podjętej w składzie 7 sędziów NSA z dnia 20.05.2002r. (OPS 3/02, ONSA 2003/1/4), w której stwierdzono, iż wyliczenie chorób narządu głosu w ówczesnym pkt 7 wykazu chorób zawodowych jest wyczerpujące i nie można tego zakresu rozszerzać na inne choroby. Podobnie w wyroku NSA z dnia 16.11.2000r. sygn. akt I SA 709/00 (niepubl.) przyjęto, iż oddalenie skargi następuje w tych sprawach, w których u pracownika wprawdzie stwierdza się chorobę narządu głosu i dochodzenie epidemiologiczne potwierdza długoletni okres narażenia zawodowego na nadmierny wysiłek głosowy, to jednakże orzeczeniem lekarskim rozpoznano inną chorobę, niż jedna z trzech wymienionych w wykazie. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, iż zachorowanie na chorobę, nawet w wyniku wykonywania pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, która nie została ujęta w obowiązującym wykazie, nie daje podstaw do wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
W tych uwarunkowaniach nie budzi zastrzeżeń stanowisko organów obu instancji, iż rozpoznane u skarżącej schorzenia nie wystarczają do uznania u niej choroby zawodowej.
Zdaniem Sądu przy wydawaniu kwestionowanej decyzji nie naruszono również przepisów proceduralnych. Skarżąca brała czynny udział w toczącym się postępowaniu zarówno przed organami administracyjnymi jak i jednostkami orzeczniczymi. W toku postępowania była zawiadamiana o jego przebiegu, mogła składać dowody w sprawie lub żądać ich przeprowadzenia, została również zawiadomiona o zakończeniu prowadzonego postępowania. Z wydanych orzeczeń bezspornie wynika, iż przy sporządzaniu opinii brane były pod uwagę wszystkie przedstawione przez stronę dokumenty. Dla wyjaśnienia istotności zagrożeń zawodowych dla skarżącej podczas zatrudnienia organy dołożyły wszelkich starań, szczegółowo odnosząc się do tej problematyki. W szczególności wbrew twierdzeniom skarżącej przy ocenie występowania u niej choroby zawodowej wzięto pod uwagę cały przebieg pracy zawodowej, co jednoznacznie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (k. 1 – 10 akt administracyjnych).
W tym miejscu godzi się jednak podkreślić, iż biegli - tj. jednostki orzecznicze - przeprowadzają ocenę wyłącznie pod kątem czy istniejąca choroba ma charakter zawodowy, co oznacza brak konieczności szukania jej innych przyczyn. Stąd, jeśli stwierdzono brak jej zawodowego podłoża, to nie jest istotne dla tego postępowania ustalanie innych niezwiązanych z nim aspektów. Powyższe jednak ponad wszelką wątpliwość nie może być odczytywane jako nie wyjaśnienie wszystkich kwestii związanych ze wskazywanymi przez skarżącą objawami schorzeń. Nie można bowiem utożsamiać choroby z jednoznacznym jej podłożem zawodowym.
Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI