II SA/Bk 704/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Gminy O. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą Gminie udrożnienie przepustu pod drogą gminną, który blokował przepływ wody w rowie melioracyjnym R-M. Organy administracji uznały, że przepust został zlikwidowany lub zamulony, co stanowi naruszenie przepisów Prawa wodnego dotyczących utrzymania urządzeń wodnych. Gmina O. podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, twierdząc m.in., że rów melioracyjny utracił swoją funkcję, a stan przepustu nie powoduje szkodliwego oddziaływania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy administracji nie wywiązały się z obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszając zasady postępowania dowodowego (art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a.). W szczególności, organy nie ustaliły kumulatywnie wszystkich przesłanek z art. 191 Prawa wodnego, takich jak istnienie urządzenia wodnego, jego właściciel, nienależyte utrzymanie oraz szkodliwe oddziaływanie na wody lub grunty. Sąd podkreślił, że organy nie wyjaśniły kwestii trwałej utraty funkcji rowu melioracyjnego, co wykluczałoby zastosowanie art. 191 Prawa wodnego. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na niejednoznaczność nakazów zawartych w decyzji restytucyjnej oraz fakt, że termin wykonania obowiązku upłynął przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. W konsekwencji, sąd uchylił decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz Gminy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących obowiązku utrzymania urządzeń wodnych, zwłaszcza w kontekście utraty funkcji rowów melioracyjnych i konieczności wykazania szkodliwego oddziaływania.
Dotyczy specyficznej sytuacji utraty funkcji rowu melioracyjnego i przepustu. Wymaga szczegółowej analizy stanu faktycznego i dowodowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji prawidłowo zastosował art. 191 Prawa wodnego, nakazując właścicielowi urządzenia wodnego przywrócenie jego funkcji, jeśli urządzenie to (przepust) jest częścią rowu melioracyjnego, który trwale utracił swoją funkcję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie wykazały w sposób wystarczający spełnienia przesłanek z art. 191 Prawa wodnego, w szczególności nie ustaliły, czy nienależyte utrzymanie urządzenia wodnego spowodowało zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na wody lub grunty, a także nie wyjaśniły kwestii trwałej utraty funkcji rowu melioracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego i nie ustaliły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym czy rów melioracyjny utracił swoją funkcję, co wykluczałoby zastosowanie art. 191 Prawa wodnego. Brak było również dowodów na szkodliwe oddziaływanie.
Czy naruszenie zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 77, 80 K.p.a.) poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania dowodów, w tym opinii biegłego, uzasadnia uchylenie decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, stanowi podstawę do uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasady ogólne K.p.a. są normami prawnymi, a ich naruszenie jest traktowane jako naruszenie prawa. Organy obu instancji nie wywiązały się z obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, uchybiając zasadzie orzekania w oparciu o kompleksowo zebrany materiał dowodowy.
Przepisy (19)
Główne
Prawo wodne art. 191 § 1 i 2
Ustawa Prawo wodne
Nakaz przywrócenia funkcji urządzenia wodnego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom jest możliwy tylko po kumulatywnym spełnieniu przesłanek: istnienie urządzenia, jego właściciel, nienależyte utrzymanie, zmiana funkcji lub szkodliwe oddziaływanie. Trwała utrata funkcji urządzenia wyklucza zastosowanie tego przepisu.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej - organ obowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, z uwzględnieniem proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie materiału dowodowego.
PPSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
PPSA art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki przewidziane w ustawie dla danego rodzaju postępowania.
PPSA art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony wygrywającej.
PPSA art. 210 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Prawo wodne art. 14 § 6 pkt 2
Ustawa Prawo wodne
Prawo wodne art. 188 § 1
Ustawa Prawo wodne
Utrzymywanie urządzeń wodnych należy do ich właścicieli i polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji.
Prawo wodne art. 16 § 65
Ustawa Prawo wodne
Definicja 'urządzenia wodnego' jako budowli służącej kształtowaniu zasobów wodnych lub korzystaniu z tych zasobów.
Prawo wodne art. 191 § 3
Ustawa Prawo wodne
Możliwość określenia na nowo funkcji urządzenia wodnego i nakazania jego odbudowy albo likwidacji, jeśli określenie pierwotnej funkcji nie jest możliwe.
k.p.a. art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania - organ powinien wyjaśniać podstawy prawne i faktyczne rozstrzygnięć.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania - organ powinien uzasadniać swoje rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 124 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy stwierdza nieważność decyzji, jeśli została wydana z naruszeniem przepisów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rów melioracyjny utracił swoją funkcję, co czyni nakaz udrożnienia przepustu niezasadnym. • Stan przepustu nie powoduje szkodliwego oddziaływania na wody lub grunty. • Organy administracji nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego i nie ustaliły wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. • Nakazy w decyzji restytucyjnej są niejednoznaczne i pozostawiają adresatowi swobodę w ustalaniu zakresu czynności. • Termin wykonania obowiązku upłynął przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
organy obu instancji, nie wywiązały się w sposób należyty z powinności wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, uchybiając tym samym zasadzie orzekania w oparciu o kompleksowo zebrany materiał dowodowy • trwała i nieodwracalna utrata funkcji przez urządzenie wodne, w szczególności zanik rowów melioracyjnych lub ich legalna likwidacja, wyklucza zastosowanie dyspozycji art. 191 ust. 1 ustawy Prawo wodne.
Skład orzekający
Elżbieta Lemańska
przewodniczący
Elżbieta Trykoszko
sprawozdawca
Marta Joanna Czubkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących obowiązku utrzymania urządzeń wodnych, zwłaszcza w kontekście utraty funkcji rowów melioracyjnych i konieczności wykazania szkodliwego oddziaływania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty funkcji rowu melioracyjnego i przepustu. Wymaga szczegółowej analizy stanu faktycznego i dowodowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i dowodowego przez organy administracji, nawet w pozornie prostych sprawach dotyczących utrzymania infrastruktury wodnej. Podkreśla, że brak szkody lub utrata funkcji może wykluczać nałożenie obowiązku.
“Gmina wygrała z Wodami Polskimi: brak szkody i utrata funkcji rowu unieważniają nakaz naprawy przepustu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.