II SA/Bk 694/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatu B. odmawiającą zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny na działce o powierzchni 1,0781 ha, z czego 0,5583 ha stanowiło grunty leśne. Wnioskodawca argumentował, że część działki oznaczona jako las faktycznie jest użytkowana rolniczo od wielu lat, a zmiana jest niezbędna dla zapewnienia dojazdu do zabudowań gospodarczych, które wkrótce stracą dostęp z powodu planowanej zabudowy sąsiedniej działki, a także dla rozwoju hodowli koni. Organy administracji odmówiły zezwolenia, uznając, że nie wykazano "szczególnie uzasadnionych potrzeb" właściciela, a podstawowym obowiązkiem jest trwałe utrzymywanie lasów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania. Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego, w tym czy grunt faktycznie jest lasem w rozumieniu ustawy, jak długo utrzymuje się brak drzewostanu, oraz czy istniejące zabudowania gospodarcze (obora) na tym terenie zostały legalnie posadowione. Sąd podkreślił, że choć przepis art. 13 ust. 2 ustawy o lasach jest restrykcyjny, wymaga on indywidualnej oceny okoliczności i nie można arbitralnie odmawiać zezwolenia, ignorując dowody wskazujące na długoletnie użytkowanie rolnicze i zabudowę. Sąd nakazał organom uzupełnienie postępowania wyjaśniającego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "szczególnie uzasadnionych potrzeb" w kontekście zmiany lasu na użytek rolny, obowiązki organów w zakresie postępowania wyjaśniającego, ocena stanu faktycznego gruntu.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego i dowodów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku braku drzewostanu i długoletniego użytkowania rolniczego, można uznać, że grunt oznaczony w ewidencji jako las, spełnia przesłankę "szczególnie uzasadnionych potrzeb" właściciela do zmiany jego przeznaczenia na użytek rolny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organy administracji wyczerpująco zbadają stan faktyczny, uwzględniając dowody takie jak legalna zabudowa gospodarcza na tym terenie, długoletnie użytkowanie rolnicze oraz analizując, czy utrzymanie statusu lasu jest celowe i racjonalne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego, w tym czy grunt faktycznie jest lasem, jak długo utrzymuje się brak drzewostanu, oraz czy istniejące zabudowania gospodarcze zostały legalnie posadowione. Wskazano, że długoletnie użytkowanie rolnicze i zabudowa mogą uzasadniać zmianę przeznaczenia, jeśli organy wykażą, że interes publiczny nie stoi temu na przeszkodzie.
Czy organy administracji prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały przepisy ustawy o lasach, odmawiając zmiany lasu na użytek rolny bez dogłębnej analizy potrzeb właściciela i rzeczywistego charakteru gruntu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego i dowolną ocenę materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy skupiły się na ogólnych zasadach ochrony lasów, nie analizując dogłębnie indywidualnej sytuacji strony, dowodów przedstawionych przez skarżącego (np. pozwolenia na budowę obory, mapy wskazujące na użytkowanie rolne) oraz decyzji środowiskowej. Brak analizy tych elementów stanowił naruszenie zasad postępowania.
Przepisy (10)
Główne
u.o.l. art. 13 § ust. 2
Ustawa o lasach
Zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna tylko w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu. Wymaga to indywidualnej oceny okoliczności i wykazania wyjątkowych przesłanek przeważających nad zasadą ochrony lasu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.o.l. art. 13 § ust. 1
Ustawa o lasach
Podstawowym obowiązkiem właścicieli lasów jest trwałe utrzymywanie lasów i zapewnienie ciągłości ich użytkowania.
u.o.l. art. 3 § pkt 1
Ustawa o lasach
Definicja lasu jako gruntu o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną lub przejściowo jej pozbawiony, przeznaczony do produkcji leśnej.
u.o.l. art. 8
Ustawa o lasach
Podstawowe zasady prowadzenia gospodarki leśnej to powszechna ochrona lasów, trwałość utrzymania lasów, ciągłość i zrównoważone wykorzystanie wszystkich funkcji lasów oraz powiększanie zasobów leśnych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy prowadzące postępowanie są obowiązane załatwiać sprawę, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy fakt został udowodniony.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać ustalenie stanu faktycznego, ocenę dowodów, wyjaśnienie podstawy prawnej i rozstrzygnięcie.
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego, w tym rzeczywistego charakteru gruntu i potrzeb właściciela. • Długoletnie użytkowanie rolnicze i zabudowa gospodarcza na terenie oznaczonym jako las mogą uzasadniać zmianę przeznaczenia. • Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przez organy obu instancji.
Odrzucone argumenty
Organy administracji uznały, że nie wykazano "szczególnie uzasadnionych potrzeb" właściciela. • Podkreślanie obowiązku trwałego utrzymywania lasów i ochrony środowiska jako nadrzędnych wobec interesu właściciela.
Godne uwagi sformułowania
"szczególnie uzasadnione potrzeby" należy pojmować jako sytuację wyjątkową • nie wystarczy ustalenie wystąpienia po stronie właściciela lasu jakiejkolwiek potrzeby przekształcenia terenu leśnego na użytek rolny, ale musi to być potrzeba wykraczająca poza zwykłą tj. wyjątkowa, kwalifikowana, uzasadniona szczególnymi okolicznościami • zmiana przekształcenia lasu w użytek rolny musi być zatem dla właściciela lasu czymś absolutnie niezbędnym w danej sytuacji • nie można przyjąć, że każdy las przedstawia tę samą wartość publiczną • nie można przyjąć, że przepis art. 13 ust. 2 ustawy o lasach jest przepisem martwym
Skład orzekający
Elżbieta Lemańska
przewodniczący
Małgorzata Roleder
członek
Barbara Romanczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie uzasadnionych potrzeb\" w kontekście zmiany lasu na użytek rolny, obowiązki organów w zakresie postępowania wyjaśniającego, ocena stanu faktycznego gruntu."
Ograniczenia: Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego i dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji i jak sąd może interweniować, gdy te obowiązki zostaną zaniedbane. Dotyczy praktycznego problemu właścicieli gruntów.
“Czy "las na papierze" może być przekształcony w użytek rolny? Sąd wyjaśnia, kiedy potrzeba właściciela jest "szczególnie uzasadniona".”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.