II SA/Bk 680/24
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o legalizacji samowolnie przebudowanego budynku mieszkalnego, uznając, że od zakończenia przebudowy upłynęło ponad 20 lat, co pozwala na zastosowanie uproszczonej procedury legalizacyjnej.
Skarżąca kwestionowała decyzję o legalizacji samowolnie przebudowanego budynku mieszkalnego, twierdząc, że przebudowa nastąpiła 17 lat temu, a nie ponad 20 lat temu, jak uznały organy nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły datę przebudowy na podstawie zeznań świadków, co pozwoliło na zastosowanie uproszczonej procedury legalizacyjnej zgodnie z art. 49f-49i Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że kluczowym warunkiem jest upływ co najmniej 20 lat od zakończenia budowy.
Sprawa dotyczyła skargi J. B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o legalizacji samowolnie przebudowanego budynku mieszkalnego. Skarżąca zarzucała błędy w ustaleniu daty zakończenia przebudowy, twierdząc, że nastąpiła ona 17 lat temu, a nie ponad 20 lat temu, co jest warunkiem zastosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej. Organy nadzoru budowlanego oparły swoje ustalenia na zeznaniach świadków, którzy zgodnie twierdzili, że przebudowa miała miejsce w latach 2001-2002. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a upływ ponad 20 lat od zakończenia przebudowy uzasadniał zastosowanie uproszczonej procedury legalizacyjnej. Sąd podkreślił, że kontroluje legalność decyzji, a nie jej celowość, i że ustalenie daty zakończenia budowy jest kluczowe dla zastosowania przepisów o uproszczonej legalizacji. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania ani prawa materialnego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, upływ co najmniej 20 lat od zakończenia samowolnej przebudowy budynku jest warunkiem koniecznym do zastosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej, co potwierdzono w niniejszej sprawie na podstawie zeznań świadków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, iż od zakończenia przebudowy budynku upłynęło ponad 20 lat, opierając się na zeznaniach świadków złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej. W związku z tym, zastosowanie uproszczonej procedury legalizacyjnej było uzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
P.b. art. 49f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49i § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.b. art. 49g § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 49h § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 83 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że od zakończenia samowolnej przebudowy budynku upłynęło co najmniej 20 lat, co uzasadnia zastosowanie uproszczonej procedury legalizacyjnej. Zeznania świadków, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, stanowią wystarczający dowód do ustalenia daty zakończenia przebudowy. Przedłożona ekspertyza techniczna potwierdza, że stan techniczny budynku nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi i pozwala na jego bezpieczne użytkowanie.
Odrzucone argumenty
Zarzut błędnego ustalenia daty zakończenia przebudowy (twierdzenie, że nastąpiła 17 lat temu, a nie ponad 20 lat temu). Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nieprawidłowe przesłuchiwanie świadków i nieuwzględnienie istotnych faktów w protokołach. Zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów skutkujący błędnym ustaleniem stanu faktycznego. Argumenty dotyczące braku oddzielnej ściany i połączenia z budynkiem skarżącej (niepotwierdzone kontr ekspertyzą).
Godne uwagi sformułowania
sąd kontrolując zaskarżoną decyzję bada ją wyłącznie pod względem zgodności (legalności) z obowiązującymi przepisami prawa, a nie celowości, a tym bardziej słuszności jej wydania Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia legalizacji w tym trybie jest, aby od zakończenia budowy obiektu budowlanego upłynęło co najmniej 20 lat. Zamiarem ustawodawcy było możliwie szerokie stosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Zeznania świadków, złożonych co istotne pod rygorem odpowiedzialności karnej, PINB ustalił, że przebudowa kontrolowanego budynku zakończyła się w 2002 roku.
Skład orzekający
Barbara Romanczuk
przewodniczący
Anna Bartłomiejczuk
sprawozdawca
Elżbieta Lemańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie daty zakończenia budowy na potrzeby uproszczonej procedury legalizacyjnej, ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym, zakres kontroli sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury legalizacji samowoli budowlanych starszych niż 20 lat. Interpretacja dowodów może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanych i procedury ich legalizacji, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Kluczowe jest ustalenie daty budowy, co często bywa przedmiotem sporu.
“Ponad 20 lat minęło od samowolnej przebudowy? Sąd wyjaśnia, jak zalegalizować budynek.”
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Bk 680/24 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2025-01-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Anna Bartłomiejczuk /sprawozdawca/ Barbara Romanczuk /przewodniczący/ Elżbieta Lemańska Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 725 art. 49f i art. 49i ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 11 września 2024 r., nr WOP.7721.100.2024.AH w przedmiocie legalizacji samowolnie przebudowanego budynku mieszkalnego oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją z dnia 11 września 2024r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "PWINB"), po rozpatrzeniu odwołania J. B. (dalej powoływanej jako: "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Augustowie (w skrócie: "PINB") z dnia 17 lipca 2024r. nr NB.VII.5140.14.1.2024 o legalizacji samowolnie przebudowanego budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 66,59 m2 zlokalizowanego na działce nr geod. [...], przy ul. [...]w Augustowie. U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 12 lipca 2023 r. pracownicy PINB w Augustowie przeprowadzili czynności kontrolne na nieruchomości oznaczonej nr geod. [...] położonej przy ul. [...]w Augustowie. Podczas kontroli ustalono, iż na przedmiotowej nieruchomości znajduje się m.in. budynek gospodarczy konstrukcji drewnianej oraz budynek murowany użytkowany jako mieszkalny (znajdujący się bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią należącą do Skarżącej) - będący przedmiotem niniejszego postępowania. Obecna podczas kontroli właścicielka obu budynków B. C. oświadczyła, że w 2000 roku nabyła przedmiotową nieruchomość, na której był już wybudowany przedmiotowy budynek, który początkowo miał charakter gospodarczy, a w 2002 roku został przebudowany i został przeznaczony na cele mieszkalne. Oświadczyła też, że w tym samym roku został wybudowany budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej, który został również usytuowany przy granicy działki, a sąsiadka nie wnosiła żadnych zastrzeżeń do naszych budynków. Wyjaśniła, że na ww. obiekty nie posiada żadnych dokumentów i wniosła o przeprowadzenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, w celu uregulowania stanu prawnego obu budynków. Organ I instancji sporządził protokół z czynności, szkic sytuacyjny i dokumentacje fotograficzną. Zawiadomieniem z dnia 14 lipca 2023r. PINB poinformował strony o wszczęciu postępowania legalizacyjnego przebudowy ww. budynku użytkowanego jako mieszkalny. Organ ustalił, że na mocy aktu notarialnego z dnia .. lipca 2000r. B. i J. C. nabyli (poprzez zamianę) prawo wieczystego użytkowania działki nr geod. [...] w Augustowie o pow. 1200 m2 oraz własność znajdujących się na działce budynków - murowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, krytego eternitem oraz murowanego budynku gospodarczego, krytego papą, którego dotyczy prowadzone postępowanie, a który obecnie jest użytkowany jako mieszkalny. Organ ustalił również, że przedmiotowy budynek jest budynkiem dwukondygnacyjnym (parter z poddaszem użytkowym) murowanym z pustaka gazo i żużlobetonowego. Ściany budynku ocieplone są styropianem gr 12 cm. Ławy fundamentowe są żelbetowe, monolityczne. Budynek posiada dach jednospadowy (spadek w kierunku własnej działki) z odprowadzeniem wód (rynny i rury spustowe) na teren własnej działki. Budynek posadowiony przy granicy działki przylega do murowanego wyższego budynku istniejącego na działce sąsiedniej nr geod. [...] (należącej do J. B.). Wymiary budynku wynoszą ok. 4,8 x 11,18 m, a właściciele nie posiadają żadnych dokumentów dot. tego budynku. Na podstawie zgromadzonego w ten sposób materiału dowodowego PINB postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2023 r., na mocy art. 49g ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, nałożył na uczestników J. i B. C. obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w postaci: (1) oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; (2) geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego; (3) ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej, czy stan techniczny obiektu budowlanego: (a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz (b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. W dniu 19 października 2023 r. uczestnicy złożyli wymagane dokumenty legalizacyjne, w tym sporządzoną w październiku 2023r. przez osobę uprawnioną inwentaryzację z ekspertyzą techniczną istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr geod. [...] przy ul. [...] w Augustowie. PINB, po sprawdzeniu ich kompletności stwierdził, że są zgodne z w/w postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2023r. Z uwagi jednak na kwestionowanie przez Skarżącą, na tym etapie postępowania legalizacyjnego, budowy przedmiotowego budynku, organ I instancji w celu potwierdzenia daty budowy kontrolowanego budynku przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe z zeznań świadków zawnioskowanych przez strony, tj. L. Z., J. R., J. C., H. T., E. H., M. Z., S. B. W oparciu o tak uzupełniony materiał dowodowy PINB stwierdził, że przedmiotowy samowolnie przebudowany budynek o wymiarach ok. 4,80 x 11,18 m (pow. zabudowy - 50,49m2: pow. użytkowej - 66,59 m2, kubaturze - 283,86 m3) w obecnej formie powstał ponad 20 lat temu, a z przedłożonej w/w ekspertyzy technicznej wynika, że jego stan techniczny nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie, zgodnie z jego przeznaczeniem. W tych okolicznościach, PINB decyzją z dnia 17 lipca 2024r., na mocy art. 49i ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (t.j. Dz.U. z 2024r., poz. 725, dalej w skrócie: "P.b."), zalegalizował samowolnie przebudowany obiekt budowlany - budynek mieszkalny o pow. użytkowej 66,59 m2 zlokalizowany na działce nr geod. [...] przy ul. [...]w Augustowie oraz poinformował, że decyzja stanowi podstawę do użytkowania obiektu budowlanego. Z powyższą decyzją nie zgodziła się Skarżąca wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji na odmowę legalizacji przebudowanego budynku, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na błędne ustalenie daty zakończenia budowy. Zaskarżonej decyzji zarzuciła też naruszenie przepisów prawa materialnego, przepisów postępowania poprzez przesłuchiwanie świadków w dwóch sprawach jednocześnie (dot. zarówno budynku mieszkalnego jak i gospodarczego) oraz nieuwzględnienie w protokołach przesłuchania istotnych dla sprawy faktów wypowiedzianych przez przesłuchiwanych. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku nie podzielił argumentacji odwołania i decyzją z dnia 11 września 2024r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji stwierdzając, że nie narusza ono przepisów prawa. Organ odwoławczy podzielając w całości ustalenia PINB na podstawie zebranego materiału dowodowego stwierdził, że przedmiotowy budynek został przebudowany samowolnie ponad 20 lat temu, bez stosownej decyzji właściwego organu architektoniczno-budowlanego o pozwoleniu na budowę. Okoliczności te potwierdził PWINB w oparciu o ogólnodostępne mapy z geoportal.gov.pl stwierdzając, że przedmiotowy budynek gospodarczy na działce nr geod. [...] istniał już w maju 2000 roku. W konsekwencji organ II instancji za prawidłowe uznał zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów uproszczonego postępowania legalizacyjnego dla kontrolowanego obiektu budowlanego istniejącego od ponad 20 lat i jego zalegalizowanie na podstawie art. 49i ust. 1 pkt 1 P.b. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania, m.in. błędnego ustalenia daty zakończenia przebudowy organ uznał ten zarzut za niezasadny. W ocenie PWINB w prowadzonym postępowaniu prawidłowo zebrany został materiał dowodowy i wynika z niego, że przedmiotowy budynek w tej formie istnieje od ponad 20 lat, został samowolnie przebudowany (wcześniejszych dokumentów dot. wybudowania pierwotnego murowanego budynku współwłaściciele nie posiadają), stąd też były podstawy do zastosowania uproszczonej procedury legalizacyjnej w celu doprowadzenia go do zgodności z przepisami prawa. Fakt istnienia od ponad dwudziestu lat tego budynku potwierdzają ogólnodostępne mapy z geoportal.gov.pl - budynek ten na działce nr geod. [...] istniał już w maju 2000r. Wprawdzie, zdaniem Skarżącej przebudowa tego budynku nastąpiła 17 lat temu, co potwierdza złączone do odwołania - zdjęcie budynku mieszkalnego Skarżącej (na działce nr geod [...]) i wykonanej na nim w 2004r. - elewacji, tym niemniej organ uznał, że brak jest wiarygodnej daty powstania tego zdjęcia. Ponadto dokonując porównaniu zdjęć (z k. 12 i k. 166 akt I instancji) organ uznał, że nie można potwierdzić w sposób bezsporny, że przebudowa budynku powstała w dacie wskazywanej przez Skarżącą tj. 17 lat temu. Zdaniem organu odwoławczego wysokość przedmiotowego budynku na tle budynku skarżącej jest taka sama, a zgodnie z zeznaniami świadków (zeznającymi po pouczeniu o odpowiedzialności karnej) budynek nie był przebudowywany od 2001-2002r. Zatem jednoznacznie i w sposób bezsporny organ stwierdził, że data przebudowy budynku - w świetle zebranego materiału dowodowego - nastąpiła ponad 20 lat temu i zastosowane w niniejszej sprawie przepisy uproszczonego postępowania legalizacyjnego są właściwe. Organ nie podzielił też pozostałych zarzutów odwołania. W zakresie zarzutu przesłuchania w sposób nieprawidłowy świadków, podkreślił, że przesłuchania te odbywały się w obecności Skarżącej, która miała możliwość zadawania świadkom pytań i wniesienia uwag. Jednakże uwag takich Skarżąca nie zgłosiła, a protokoły, po ich odczytaniu przez pracownika organu powiatowego, zostały podpisane bez zastrzeżeń. Odnosząc się zaś do wniosku o zmianę zaskarżonej decyzji na odmowę legalizacji przebudowanego budynku, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na błędne ustalenie zakończenia budowy organ wyjaśnił, że nie może być on uwzględniony. Podkreślił, że związanie organu nadzoru budowlanego przepisami ustawy polega na obowiązku wydania rozstrzygnięcia przyznającego uprawnienie w przypadku zaistnienia przesłanek pozytywnych, a takie w niniejszej sprawie zaistniały. Skargę na powyższą decyzję do tut. Sądu wniosła Skarżąca zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów - które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organ, że przedmiotowy budynek został przebudowany przed 2002 r. Zdaniem Skarżącej decyzja PWINB została wydana w oparciu o nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, a organ popełnił błąd w ustaleniach stanu faktycznego tj. uznania, iż od zakończenia przebudowy budynku upłynęło co najmniej 20 lat, w sytuacji, w której ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że budynku tego nie remontowano co najmniej przed lipcem 2004 r., tj. 17 1at. Przypomniała, że w toku postępowania przed PINB przedłożyła fakturę za wykonaną usługę termomodernizacji domu oraz zdjęcie wykonane przez wykonawcę przed podjęciem prac w lipcu 2004 r. Wykonawca H. E. w zeznaniach potwierdził, że wykonał fotografię i zeznał, czego w protokole nie uwzględniono, że w lipcu 2004 r. wykonał zlecenie termoizolacji budynku zlokalizowanego pod adresem ul. [...] w Augustowie. Przed podjęciem pracy tj. na początku lipca 2004 r. wykonał fotografie budynku, którego dotyczyło zlecenie. Na fotografii tej widać zaś wyraźnie, że w lipcu 2004r. nie istniała nadbudowa budynku przylegającego do domu Skarżącej. Budynek ten nie posiadał elewacji ani nadbudowy, był wykonany z białej cegły, co wyraźnie widać na zdjęciu. Skarżąca wskazała też, że świadek S. B. w swoich zeznaniach, z pewnością stwierdził że, przebudowa nastąpiła po 2006 r. Odnośnie zeznań świadka J. R. podkreśliła, że nie zeznawał osobiście, a jedynie złożył do akt sprawy oświadczenie w którym, stwierdził, że przebudowa nastąpiła w 2001 r., nie podał natomiast żadnych szczegółów uprawdopodabniających swoją wersję. W ocenie Skarżącej poza zeznaniami samych zainteresowanych, nie ma żadnych dowodów na to że przebudowa została zakończona w 2001 r., jest natomiast wiele dowodów na to, że nie została zakończona w tym czasie. Powołując się na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na tak sformułowaną skargę PWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja nie jest bowiem dotknięta wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest zobowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm., "p.p.s.a.), a które to wady przemawiałyby za wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Przy czym dodatkowego podkreślenia wymaga, uwzględniając zakres i charakter podniesionych w skardze zarzutów, że sąd kontrolując zaskarżoną decyzję bada ją wyłącznie pod względem zgodności (legalności) z obowiązującymi przepisami prawa, a nie celowości, a tym bardziej słuszności jej wydania. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja PWINB z dnia 11 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 17 lipca 2024 r., którą organ ten zalegalizował samowolnie zrealizowaną przebudowę budynku mieszkalnego o powierzchni użytkowej 66,59 m2, zlokalizowanego na działce nr geod. [...] przy ul. [...]w Augustowie. Legalizacja, której dotyczy zaskarżona decyzja została dokonana w ramach tzw. uproszczonej procedury legalizacyjnej. Przypomnieć więc należy, że ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) ustawodawca - poprzez dodanie do ustawy przepisów art. 49f–49i P.b. - wprowadził do systemu prawa szczególną regulację, umożliwiającą legalizację obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę, bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesionego sprzeciwu do tego zgłoszenia, jeżeli od zakończenia budowy tych obiektów upłynęło co najmniej 20 lat. W orzecznictwie wskazuje się, że zamiarem ustawodawcy było możliwie szerokie stosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Wprowadzony tryb ma za zadanie legalizację starych samowoli budowlanych, co pozwoli uregulować stan prawny obiektów budowlanych i zwiększyć ich bezpieczeństwo, bowiem zalegalizowane obiekty budowlane podlegają okresowym kontrolom wynikającym z rozdziału 6 Prawa budowlanego. Chodzi zatem o "porządkowanie" dawnych inwestycji w celu ich zinwentaryzowania i zagwarantowania bezpieczeństwa. Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia legalizacji w tym trybie jest, aby od zakończenia budowy obiektu budowlanego upłynęło co najmniej 20 lat. Ustalenie dokładnej daty zakończenia budowy obiektu budowlanego ma więc podstawowe znaczenie dla możliwości zastosowania tego trybu. Dalej należy też wyjaśnić, że w przypadku zainicjowania legalizacyjnego postępowania uproszczonego prowadzący je organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany sprawdzić kompletność dokumentów legalizacyjnych kompletność dokumentów legalizacyjnych oraz czy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (art. 49h ust. 1). W przypadku stwierdzenia niekompletności dokumentów legalizacyjnych organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o obowiązku usunięcia niekompletności w wyznaczonym terminie (ust. 2). Do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w art. 49g P.b. ust. 1, należą: (1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; (2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego; (3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (ust. 2). W rozpoznanej sprawie jest poza sporem, że właściciele działki o nr geod. [...] przebudowali budynek gospodarczy istniejący na tej działce, a przylegający do budynku istniejącego na działce sąsiedniej należącej do Skarżącej o nr geod. [...], a obecnie budynek ten użytkowany jest jako mieszkalny. Niekwestionowane jest również to, że przedmiotowy budynek istniał już w 2000 roku (z chwilą podpisania aktu notarialnego zamiany działki) i że został przebudowany w warunkach samowoli budowlanej. Inwestorzy nie legitymują się bowiem ani pozwoleniem, ani zgłoszeniem, co przyznali w toku kontrolowanego postępowania, wnosząc o jego legalizację. Zasadniczym przedmiotem sporu jest natomiast data samowolnej przebudowy tego budynku. Jak wskazano zaś już wyżej ustalenie dokładnej daty zakończenia budowy (przebudowy) obiektu budowlanego ma podstawowe znaczenie dla możliwości zastosowania uproszczonego postępowania legalizacyjnego, albowiem warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia legalizacji w tym trybie jest, aby od zakończenia budowy obiektu budowlanego upłynęło co najmniej 20 lat. Z uzasadnienia kontrolowanych decyzji wynika, że przy ustalaniu daty przebudowy przedmiotowego budynku organy nadzoru budowlanego uwzględniły: oświadczenie inwestorki B. C., która przyznała, że kontrolowany budynek został przebudowany i przeznaczony na potrzeby mieszkalne w 2002 roku. (k.15 akt I instancji); oświadczenia J. R. i L. Z. (k. 120 i 121 akt I instancji), potwierdzające, że budynek murowany (obecnie użytkowany jako mieszkalny) istniał już przed zakupem obecnych właścicieli w 2000r. i został wyremontowany został w 2001 roku. Organ I instancji wezwał i przesłuchał też zgłoszonych do postępowania świadków: L. Z., H. T., S.B., M. Z., którzy potwierdzili fakt istnienia od wielu lat budynku w tej formie. Wersję, że do przebudowy spornego obiektu doszło w latach 2001 -2002 potwierdzili: inwestorzy oraz świadkowie: L. Z., J. R., H. T. Natomiast zgodnie z oświadczeniem Skarżącej i jej męża oraz oświadczeniem wykonawcy prac termoizolacyjnych na budynku skarżącej – E. H., do przebudowy doszło w maju 2004r. W niniejszej sprawie osoby przesłuchane w charakterze świadków zostały pouczone o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, a w związku z tym złożone przez te osoby w toku postępowania administracyjnego oświadczenia mają skutek równoważny mocy dowodowej przynależnej zeznaniom świadka złożonym pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania (art. 83 § 3 k.p.a.). Ponadto, co istotne uczestniczące w przesłuchaniu ww. świadków B. C. i Skarżąca nie wniosły żadnych uwag do tych zeznań, a protokoły z przesłuchania zostały przez nie podpisane bez zastrzeżeń. Powołując się na zeznania ww. świadków, zamieszkujących w najbliższym sąsiedztwie oraz osób spokrewnionych z uczestnikami postępowania, złożonych co istotne pod rygorem odpowiedzialności karnej, PINB ustalił, że przebudowa kontrolowanego budynku zakończyła się w 2002 roku. Nie ulega zatem wątpliwości, że w momencie wszczęcia postępowania, wydania decyzji przez organ I instancji, a tym bardziej przez organ II instancji od wykonania nielegalnej przebudowy upłynęło już 20 lat, co dawało podstawy do zastosowania trybu uproszczonej legalizacji. Skoro data wykonanej przebudowy została wystarczająco wyjaśniona to zbędnym było dalsze poszukiwanie dowodów na tą okoliczność. Argumenty podnoszone w tym zakresie w skardze nie mogą zmienić tej oceny. Zarówno przedłożona faktura za wykonane usługi termoizolacji budynku Skarżącej, jak też dołączone do skargi zdjęcia (z uwag na brak dokładnej daty ich wykonania) nie mogą skutecznie podważyć przeprowadzonych przed organem I instancji dowodów z zeznań świadków, którzy – co istotne – zeznając pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczyli, że do przebudowy kontrolowanego budynku doszło w latach 2001 - 2002. W opinii Sądu oceniając w tym zakresie materiał dowodowy sprawy organy obu instancji nie naruszyły zasady swobodnej oceny dowodów, określonej w art. 80 k.p.a. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy (stanu faktycznego) i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Zasada ta nie oznacza jednak, że organ jest uprawniony do oceny dowodów według dowolnych kryteriów; swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonywających podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wskazać należy, iż dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołujące się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącej odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie organu w tym zakresie. W szczególności Skarżąca powinna wskazać, jakie kryteria oceny organ naruszył przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne przyznając im wiarę, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Z tych też względów Sąd doszedł do wniosku, że rozpoznając i rozstrzygając niniejszą sprawę organy administracji nie naruszyły dyspozycji art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 k.p.a. w zakresie oceny, że od zakończenia przebudowy kontrolowanego budynku do wszczęcia postępowania w przedmiocie uproszczonego postępowania legalizacyjnego upłynęło co najmniej 20 lat. W tym zakresie rozumowanie, w wyniku którego organy ustaliły istnienie określonych okoliczności faktycznych, było zgodne z prawami logiki, a zatem nie wykroczyły one poza granice swobodnej oceny dowodów. Również wykonanie przez inwestorów obowiązku nałożonego na nich postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2023 r. nie budzi wątpliwości. W terminie inwestorzy przedłożyli ekspertyzę techniczną, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mapę z geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego z października 2023r. Ekspertyza dotycząca przebudowy istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr [...] sporządzona została przez osobę z wymaganymi uprawnieniami. Przekazane dokumenty są w tym zakresie kompletne. W ekspertyzie technicznej budynku stwierdzono, że stan techniczny budynku mieszkalnego nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz pozwala na jego bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie ze sposobem użytkowania. Na tej podstawie PINB stwierdził, że przebudowa spornego budynku nie stwarza zagrożenia i może być bezpiecznie użytkowana. Na tej podstawie również prawidłowo uznano, że omawiana przebudowa budynku może zostać zalegalizowana. Podnoszone zaś na rozprawie w dniu 14 stycznia 2025r. argumenty Skarżącej, jakoby wykonana przebudowa (nadbudowa) nie posiadała oddzielnej ściany i została połączona z jej budynkiem poprzez "krokwie wpite w jej budynek", nie mogą być na tym etapie uwzględnione. Po pierwsze, ustalenia w tym zakresie były przedmiotem oceny osoby wykonującej ekspertyzę, która stwierdzenie, że budynek nie stwarza zagrożenia i może być bezpiecznie użytkowany oparła na jego stanie technicznym. Z przekroju pionowego dołączonego do przedłożonej przez Inwestorów – ekspertyzy technicznej budynku wynika zaś jednoznacznie, że kontrolowany budynek posiada samodzielną ścianę, co zaakcentowała też pełnomocnik organu na rozprawie. Po drugie, Skarżąca nie przedstawiła żadnej kontr ekspertyzy (opinii technicznej), która podważyłaby przedstawione powyżej - wnioski. Dodatkowo należy zasygnalizować, że w procedurze uproszczonej legalizacji organ bada jedynie kompletność przedłożonych dokumentów, tj. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego oraz ekspertyzy technicznej. Natomiast sygnalizowana przez Skarżąca na rozprawie okoliczność przeznaczenia przedmiotowego budynku mieszkalnego aktualnie pod działalność turystyczną pozostaje poza kontrolą w niniejszej sprawie. Sąd rozumie wprawdzie, że obecny sposób użytkowania budynku z uwagi na intensywność, może budzić obawy Skarżącej z uwagi na bezpośrednie sąsiedztwo budynków, tym niemniej kwestia ewentualnej zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego pod usługi turystyczne nie podlega ocenie w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie uproszczonej procedury legalizacyjnej. W konsekwencji nie może to być też podstawa do odmowy zalegalizowania spornego budynku w sytuacji, gdy inwestorzy spełnili przesłanki wynikające z art. 49i ust. 1 pkt 1 P.b. Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, jak też naruszenia przepisów postępowania. Sąd nie stwierdził również innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Z powyższych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę