II SA/BK 676/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. Spółki Akcyjnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Białymstoku, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Bielskiego odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji na działce nr geod. [...] pod budowę drogi wewnętrznej. Spółka wniosła o uchylenie decyzji, ponieważ zrezygnowała z planowanej inwestycji. Organy administracji uznały, że doszło do faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej i że nie można uchylić decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a., ponieważ czynność ta została już wykonana. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 162 k.p.a. (bezprzedmiotowość decyzji) oraz art. 7, 77, 11 i 155 k.p.a. (błędne ustalenie stanu faktycznego, nierozpatrzenie dowodów, brak wyjaśnienia przesłanek). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącą. Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowym uchybieniem organów było nieprawidłowe ustalenie, w czyim imieniu złożono wniosek o uchylenie decyzji (czy w imieniu spółki, czy właścicielki działki) oraz brak uzyskania zgody wszystkich stron postępowania na uchylenie decyzji ostatecznej, co jest wymogiem z art. 155 k.p.a. Sąd podkreślił, że spółka, jako dzierżawca działki i posiadacz służebności, miała interes prawny w postępowaniu. Organy nie wyjaśniły również kwestii legitymacji pełnomocnika A. C. do skutecznego wszczęcia postępowania. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 155 k.p.a. w kontekście uchylania decyzji ostatecznych, zwłaszcza w sprawach dotyczących wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Podkreślenie znaczenia prawidłowego ustalenia stron postępowania i ich zgody.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z wyłączeniem gruntów rolnych, ale jego wnioski dotyczące procedury administracyjnej są szeroko stosowalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów rolnych z produkcji na wniosek strony, która zrezygnowała z planowanej inwestycji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 155 k.p.a., poprzez brak prawidłowego ustalenia stron postępowania, ich zgody na uchylenie decyzji oraz legitymacji pełnomocnika do złożenia wniosku.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie ustaliły jednoznacznie, w czyim imieniu złożono wniosek o uchylenie decyzji, ani nie uzyskały zgody wszystkich stron postępowania, co jest wymogiem z art. 155 k.p.a. Brak tych ustaleń stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Czy spółka dzierżawiąca działkę i posiadająca służebność gruntową jest stroną postępowania w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji na tej działce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółka jako dzierżawca i użytkownik działki z prawem do dysponowania nią na cele budowlane oraz posiadacz służebności gruntowej, ma interes prawny w postępowaniu i jest jego stroną zgodnie z art. 28 k.p.a. oraz art. 4 pkt 4 u.o.g.r.l.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że definicja właściciela w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych obejmuje również dzierżawcę, a spółka posiadała interes prawny wynikający z umowy dzierżawy i służebności, co czyni ją stroną postępowania.
Czy wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej złożony przez pełnomocnika, którego pełnomocnictwo wygasło, jest skuteczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak ważnego pełnomocnictwa w momencie złożenia wniosku budzi wątpliwości co do skuteczności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego.
Uzasadnienie
Sąd zwrócił uwagę, że wniosek o uchylenie decyzji został złożony przez pełnomocnika, którego pełnomocnictwo do reprezentowania spółki wygasło. Organy nie wyjaśniły tej kwestii, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Przepisy (21)
Główne
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
p.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję administracyjną, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może uchylić decyzję administracyjną oraz orzec o poprzedzającej ją decyzji.
Pomocnicze
u.o.g.r.l. art. 4 § pkt 11
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów.
u.o.g.r.l. art. 11 § ust. 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Wyłączenie użytków rolnych z produkcji może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie.
u.o.g.r.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Nie uważa się za wyłączenie z produkcji gruntów, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu trwa nie dłużej niż 5 lat i jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej.
u.o.g.r.l. art. 5
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta.
u.o.g.r.l. art. 4 § pkt 4
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Przez właściciela rozumie się również posiadacza samoistnego, zarządcę lub użytkownika, użytkownika wieczystego i dzierżawcę.
k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji stwierdza wygaśnięcie decyzji, gdy stała się ona bezprzedmiotowa z powodu zmiany okoliczności faktycznych, o ile nie narusza to interesu społecznego lub słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Stroną w postępowaniu jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
k.p.a. art. 154 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej stosuje się odpowiednio.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja dotknięta wadą nieważności, jeśli została wydana bez uzyskania zgody wszystkich stron.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy rozstrzyganiu sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 155 k.p.a., poprzez brak prawidłowego ustalenia stron postępowania i ich zgody na uchylenie decyzji. • Spółka jako dzierżawca i posiadacz służebności miała interes prawny w postępowaniu i była jego stroną. • Brak ważnego pełnomocnictwa w momencie złożenia wniosku o uchylenie decyzji budzi wątpliwości co do skuteczności wszczęcia postępowania.
Odrzucone argumenty
Organy administracji argumentowały, że doszło do faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, co uniemożliwia uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Sąd ma nie tylko prawo, ale też obowiązek oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w całokształcie, w tym może uwzględnić uchybienie, które nie zostało podniesione w zarzutach skargi. • Organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, co skutkowało uwzględnieniem skargi. • Znamienne w niniejszej sprawie jest to, że mimo, iż wniosek o wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej został przedłożony przez spółkę skarżącą za pośrednictwem pełnomocnika – A. C., to pierwotna decyzja z 13 grudnia 2022 r. była skierowana do właścicielki działki o nr geod. [...] – M. K. • Postępowanie prowadzone w oparciu o art. 155 k.p.a. jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. • Zgoda stron musi być udzielona wprost, wyraźnie, a nie w sposób dorozumiany, nie można jej domniemywać.
Skład orzekający
Grzegorz Dudar
przewodniczący sprawozdawca
Marta Joanna Czubkowska
członek
Elżbieta Trykoszko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 155 k.p.a. w kontekście uchylania decyzji ostatecznych, zwłaszcza w sprawach dotyczących wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. Podkreślenie znaczenia prawidłowego ustalenia stron postępowania i ich zgody."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z wyłączeniem gruntów rolnych, ale jego wnioski dotyczące procedury administracyjnej są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla prawidłowego przebiegu postępowania administracyjnego jest dokładne ustalenie stron i ich zgody, nawet w trybach nadzwyczajnych. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Błąd proceduralny uchylił decyzję o wyłączeniu gruntów rolnych – kluczowa rola zgody stron.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.