Orzeczenie · 2024-12-19

II SA/BK 675/24Odrzucenie skargi cudzoziemca brak dowodów

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2024-12-19
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemiecstraż granicznazawróceniepushbackgranicaochrona międzynarodowadopuszczalność skargibrak przedmiotu zaskarżeniadowody

Sprawa dotyczyła skargi obywatela Syrii, M. S., na czynność materialno-techniczną Komendanta Placówki Straży Granicznej w Dubiczach Cerkiewnych z dnia 20 maja 2024 r., polegającą na zawróceniu go do linii granicy państwowej. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucał naruszenie szeregu przepisów prawa polskiego, unijnego i międzynarodowego, w tym Konstytucji RP, dyrektyw UE, Konwencji Genewskiej oraz EKPC, wskazując na niezastosowanie procedur dotyczących ochrony międzynarodowej i potencjalne naruszenie zakazu nieludzkiego traktowania oraz zbiorowego wydalenia. W skardze podniesiono również zarzuty dotyczące niezastosowania właściwych przepisów ustawy o cudzoziemcach oraz przekroczenia delegacji ustawowej przez rozporządzenie MSWiA. Pełnomocnik skarżącego wnosił o stwierdzenie bezskuteczności czynności, a także o poinformowanie odpowiednich organów o stwierdzonych naruszeniach prawa. Sąd, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności badał jej dopuszczalność. Kluczowym zagadnieniem stało się udowodnienie faktycznego zaistnienia zaskarżonej czynności zawrócenia do linii granicy. Mimo przedstawienia przez skarżącego szczegółowej relacji wydarzeń oraz dołączenia zdjęć dokumentujących jego obecność w pobliżu zapory granicznej i obrażenia stopy, sąd uznał te dowody za niewystarczające do potwierdzenia, że czynność faktycznie miała miejsce na terytorium RP w dniu 20 maja 2024 r. Sąd podkreślił, że nie jest sądem faktu i nie może wyręczać strony w gromadzeniu dowodów. Wobec braku dowodów potwierdzających istnienie przedmiotu zaskarżenia, sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Z tego względu zbędne stało się merytoryczne badanie zarzutów skargi oraz kwestia terminowości jej wniesienia. Sąd nie znalazł również podstaw do wystąpienia z postanowieniem sygnalizacyjnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska, że ciężar dowodu w zakresie zaistnienia czynności materialno-technicznej spoczywa na skarżącym, a sąd nie jest zobowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest czynność materialno-techniczna, a jej zaistnienie jest kwestionowane z powodu braku dowodów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarga na czynność materialno-techniczną polegającą na zawróceniu cudzoziemca do linii granicy państwowej jest dopuszczalna, jeśli strona nie przedstawiła wystarczających dowodów na faktyczne zaistnienie tej czynności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Skarga na czynność materialno-techniczną zawrócenia cudzoziemca do linii granicy państwowej jest co do zasady dopuszczalna, jednakże aby sąd administracyjny mógł dokonać oceny zgodności z prawem takiej czynności, należy uprzednio udowodnić lub co najmniej uprawdopodobnić w znacznym stopniu, że do takiej czynności rzeczywiście doszło. W przypadku braku takich dowodów, skarga jest niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia i podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że sąd administracyjny jest sądem prawa, a nie sądem faktu, i nie może wyręczać strony w gromadzeniu dowodów. Kluczowe jest udowodnienie, że zaskarżona czynność faktycznie miała miejsce. W tej sprawie, mimo relacji skarżącego i dołączonych zdjęć, brak było wystarczających dowodów potwierdzających zaistnienie czynności zawrócenia do linii granicy na terytorium RP.

Czy sąd administracyjny ma obowiązek gromadzenia dowodów na okoliczność zaistnienia czynności materialno-technicznej organu, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie ma obowiązku wyręczania strony w gromadzeniu dowodów. Sąd nie jest sądem faktu i jego rolą nie jest przeprowadzanie całego postępowania dowodowego za stronę.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że jego kompetencje ograniczają się do kontroli legalności działań administracji publicznej, a nie do aktywnego gromadzenia dowodów na okoliczność zaistnienia zdarzeń, które strona ma obowiązek udowodnić. W przypadku braku dowodów ze strony skarżącego, sąd nie może domniemywać zaistnienia czynności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga odrzucona z powodu braku przedmiotu zaskarżenia, gdyż strona nie udowodniła faktycznego zaistnienia zaskarżonej czynności.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi podstawę do odrzucenia skargi, gdy z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne, w tym w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, obejmujący m.in. skargi na czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

rozporządzenie graniczne art. 3 § ust. 2b

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie czasowego zawieszenia lub ograniczenia ruchu granicznego na określonych przejściach granicznych

Przepis ten był podstawą prawną, na której organ Straży Granicznej miał oprzeć czynność zawrócenia cudzoziemca.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.u.c.o.

Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.c.

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dowodów na faktyczne zaistnienie zaskarżonej czynności zawrócenia do linii granicy państwowej.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny jako sąd prawa nie może wyręczać strony, która domaga się uznania czynności organu straży granicznej za bezskuteczną w ustalaniu, czy taka czynność w stosunku do strony rzeczywiście miała miejsce. • W sytuacji braku dowodów, poza relacją samego cudzoziemca, że zaskarżona czynność polegająca na zawróceniu do linii granicy państwowej została w stosunku do cudzoziemca zrealizowana, brak jest podstaw do badania przez sąd administracyjny legalności tej czynności w zainicjowanym postępowaniu sądowoadministracyjnym. • Skarga na czynność materialno-techniczną organu, do której przeprowadzenia nie doszło, jest niedopuszczalna i jako taka powinna zostać odrzucona z powodu braku przedmiotu zaskarżenia.

Skład orzekający

Anna Bartłomiejczuk

sprawozdawca

Barbara Romanczuk

członek

Elżbieta Lemańska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że ciężar dowodu w zakresie zaistnienia czynności materialno-technicznej spoczywa na skarżącym, a sąd nie jest zobowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których przedmiotem zaskarżenia jest czynność materialno-techniczna, a jej zaistnienie jest kwestionowane z powodu braku dowodów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w kontekście ochrony praw cudzoziemców na granicy, a mianowicie ciężaru dowodu w przypadku zaskarżania czynności materialno-technicznych.

Cudzoziemiec skarżył 'pushback', ale sąd odrzucił skargę. Kluczowy był brak dowodów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst