II SA/GO 16/24

II SA/Go 16/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-03-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Kamila Karwatowicz
Krzysztof Rogalski
Michał Ruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 859
art. 22 ust 1 pkt 3 w zw z art 12a ust 3, art 26 ust 1, 2 i 5
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Asesor WSA Kamila Karwatowicz Protokolant referent Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...]. (dalej: organ I instancji, NUCS), decyzją [...] z dnia r., nr[...], działając na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, dalej: O.p.), art. 22 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 12a ust. 3, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2020 r., poz. 859, dalej: ustawa SENT), w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, nałożył na B. Sz., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w [...], karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł za nieprzedstawienie przez przewoźnika środka transportu wraz z towarem w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju, celem przeprowadzenia kontroli towarów objętych zgłoszeniem SENT[...].
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] r. w systemie PUESC w rejestrze zgłoszeń do monitorowania przewozu towarów wrażliwych, zostało zarejestrowane zgłoszenie SENT[...] na przewóz towarów z Turcji do Niemiec o nazwie [...], o masie brutto 1737 kg, zaklasyfikowany przez zgłaszającego do kodu CN 0001. Podmiotem wysyłającym towar była turecka firma[...]., natomiast podmiotem odbierającym oraz przewoźnikiem był B. Sz. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] z siedzibą w [...]. Według ww. zgłoszenia transport miał być wykonany pojazdem o numerze [...], rozpoczęcie transportu na terenie Polski wyznaczono na dzień [...] r., a planowane zakończenie przewozu miało nastąpić [...] r. na przejściu granicznym.
Jak wynika z akt sprawy w związku z zarejestrowaniem przewozu pod numerem SENT[...] NCUS pismami z dnia [...] r. oraz z [...] r., wezwał przewoźnika do przedstawienia dokumentów i towaru w Oddziale Celno-Skarbowym w [...], celem wykazania, kto był faktycznym podmiotem wysyłającym, podmiotem odbierającym oraz przeprowadzenia kontroli tożsamości towaru. Ponadto wezwano przewoźnika do wyjaśnienia przyczyny niewywiązania się z obowiązku przedstawienia środka transportu do kontroli. Ze zwrotnych potwierdzeń odbiorów wynikało, iż ww. pisma odebrano pod wskazanym przez B. Sz. adresem, prowadzonej przez niego działalności w [...], pokwitowania dokonała osoba o nazwisku [...]. Organ I instancji podkreślił, że pomimo dwukrotnego wezwania do przedstawienia środka transportu wraz z towarem w wyznaczonym miejscu, przewoźnik nie wypełnił nałożonych przez organ obowiązków. Mając powyższe na uwadze, postanowieniem z dnia[...]. organ wszczął postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie ustawy SENT, za nieprzedstawienie środka transportu wraz z towarem w wyznaczonym miejscu w celu przeprowadzenia kontroli.
Następnie organ I instancji wskazał, że w dniu [...] r. strona nadesłała drogą elektroniczną pismo informujące, iż jego firma nie była przewoźnikiem towaru zarejestrowanego pod nr SENT[...]. W toku prowadzonego postępowania B. Sz. w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej w dniu [...] r. z pracownikami organu poinformował, iż nie dokonał zgłoszenia przewozu zarejestrowanego pod nr SENT[...], nie zawierał żadnych transakcji z turecką firmą [...] i nie przewoził towaru wymienionego w zgłoszeniu SENT. Ponadto podał, że udostępniał swoje dane wielu osobom, jednakże ktoś bezprawnie wykorzystał jego dane do utworzenia zgłoszenia w rejestrze SENT. Jednocześnie strona nie podjęła żadnych czynności oraz nie przedstawiła żadnej dokumentacji w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Organ na podstawie systemu SENT GEO ustalił, iż w dniu [...] r. pojazd o numerze [...] oraz [...] r. przemieszczał się przez [...] (miejsce wjazdu wskazane w zgłoszeniu).
Wobec stwierdzenia zrealizowania przesłanek z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT, przy braku uprawdopodobnienia przez stronę przedstawionych przez nią okoliczności, organ nałożył na skarżącego jako przewoźnika karę jak w sentencji decyzji.
Od powyższej decyzji B. Sz. wniósł odwołanie, zarzucając organowi:
1. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia:
a) art. 199 O.p. w zw. z art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. i art. 188 O.p. w zw. z art. 122 O.p., poprzez bezzasadne zaniechanie dopuszczenia dowodu z przesłuchania w charakterze strony B. Sz. w zakresie wyjaśnienia rozbieżności (nieprawidłowości) dotyczących zgłoszenia przewozu towaru w sytuacji, gdy organ I instancji uprzednio wezwał stronę do wyjaśnienia przedmiotowych rozbieżności, wprost wskazując szczegółowy ich zakres (wezwanie z dnia [...] r.) - co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż brak było podstaw do takiej decyzji, w szczególności w sytuacji, gdy sama strona wyraziła gotowość stawiennictwa w organie I instancji, w toku przedmiotowego postępowania, a nadto (bez jakichkolwiek podstaw w tym zakresie, analizując w sposób dowolny zgromadzony w sprawie materiał dowodowy), konstatuje "iż organ przeanalizował całość materiału dowodowego i okoliczności przewozu ustalił w oparciu o zgłoszenie, które przedstawia niekwestionowany stan faktyczny, jak również o wyjaśnienia strony składane w toku postępowania";
b) art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p. i art. 123 § 1 O.p., art. 180 § 1 O.p. i art. 187 § 1 O.p. oraz art. 191 O.p. - poprzez nieprawidłową, a nadto niezgodną z zasadami dowodowymi ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznanie na jego podstawie, iż w oparciu o wyjaśnienia strony składane w toku postępowania organ I instancji ustalił "niekwestionowany stan faktyczny" gdy z pisemnych wyjaśnień Strony (art. 155 O.p.) wynika wprost, iż strona nie rejestrowała zgłoszenia przewozu SENT[...], a nadto nie przewoziła towaru określonego (wymienionego) w zgłoszeniu, a zatem wprost kwestionowała ustalenia dokonane przez organ I instancji,
c) art. 120 O.p. i art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 122 O.p., poprzez dokonanie wadliwych ustaleń w zakresie możliwości odstąpienia w ramach przedmiotowego postępowania od nałożenia ww. kary pieniężnej z uwagi na ważny interes publiczny i bezzasadne uznanie, iż okoliczność, jaka wystąpiła w ramach przedmiotowego postępowania - nie daje podstaw do takiego rozstrzygnięcia (odstąpienia od nałożenia przedmiotowej kary pieniężnej), w szczególności w zakresie okoliczności ujawnionych w ramach przedmiotowego odwołania, a wynikających z załączonych dokumentów, potwierdzających wprost fakt, iż skarżący nie dokonał ww. przewozu w ogóle, co w sposób istotny narusza zasadę proporcjonalności, zwłaszcza w sytuacji, iż przedmiotowe postępowanie było (jest) jedynym postępowaniem prowadzonym wobec skarżącego z tytułu nienależytego przestrzegania przepisów ustawy SENT;
2. naruszenie prawa materialnego:
a) art. 2 pkt 8 i 9 w zw. z art. 12a ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wadliwe ustalenie przez organ, iż skarżący w realiach przedmiotowej sprawy był przewoźnikiem i przewoził towar, a w konsekwencji w kontekście powyższego - spoczywał na ww. obowiązek przedstawienia środka transportu wraz z towarem w wyznaczonym miejscu, celem przeprowadzenia kontroli, w sytuacji, gdy prawidłowa analiza okoliczności ujawnionych w toku przedmiotowego postępowania, w szczególności wynikających z treści dokumentów załączonych do przedmiotowego odwołania - nie daje podstaw do takiego uznania.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, alternatywnie o zmianę zaskarżonej decyzji i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Jednocześnie skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z: a) dokumentów w postaci; pisma z dnia [...] r. [...] - wraz z poświadczeniem tłumaczenia z języka angielskiego oraz potwierdzeniem nadania - na okoliczność braku zdarzenia o charakterze gospodarczym pomiędzy ww. podmiotem a odwołującym, w tym w szczególności przewozu towaru o kodzie CN 0001; b) przesłuchania w charakterze strony B. Sz. - na okoliczność braku wykonania przez ww. przedmiotowego przewozu towaru, braku zdarzenia o charakterze gospodarczym pomiędzy ww. podmiotem odwołującym, o kodzie CN 0001, jak również czynności podjętych przez ww. dotyczących nieuprawnionego wykorzystania danych osobowych do zgłoszenia przewozu SENT[...]; c) dokumentu w postaci zeznania podatkowego za [...] złożonego we właściwym urzędzie skarbowym w Republice Federalnej Niemiec (w języku oryginalnym zaznaczając, że poświadczone tłumaczenie na język polski zostanie dostarczone w terminie późniejszym) - na okoliczność braku zdarzenia o charakterze gospodarczym objętego przedmiotowym postępowaniem.
W toku postępowania odwoławczego organ przesłuchał odwołującego sporządzając z tej czynności protokół z dnia [...] r. Dodatkowo do akt w dniu [...] r. załączone zostało, przesłane przez stronę za pośrednictwem organu I instancji, potwierdzenie złożenia zawiadomienia na policji z dnia [...] r. o nieuprawnionym wykorzystaniu danych odwołującego w dniu [...] r.
Decyzją z dnia [...] r., nr[...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: DIAS, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W treści niniejszego rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy SENT w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli. Następnie przedstawił treść art. 3 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 i art. 12a ust. 1 ustawy SENT i podniósł, że z ustaleń dokonanych przez NUCS wynikało, iż skarżący jako przewoźnik zobowiązany był do powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru jak również przedstawienia środka transportu wraz z towarem we wskazanym oddziale celno-skarbowym. Nadto organ II instancji zaznaczył, że pomimo złożonych przez skarżącego wyjaśnień, nie podjął on żadnych czynności, w celu ustalenia wykorzystania jego danych przez nieznany podmiot.
W dalszej treści uzasadnienia powyższej decyzji DIAS podał, że na podstawie zeznań strony ustalono, iż skarżący nie kojarzy pracownika o nazwisku[...], a odbierana przez pracowników korespondencja jest mu przekazywana. Strona nie przyznała się do udostępnienia komukolwiek danych do logowania na platformie PUESC w celu dokonywania zgłoszeń w systemie SENT. Nadto skarżący nie złożył doniesienia do organów ścigania o nieuprawnionym posługiwaniu się danymi przez osoby nieuprawnione i nie próbował dokonać zablokowania konta. Strona zeznała również, że nigdy nie współpracowała z turecką firmą i nie przekraczała granicy tureckiej. Organ II instancji podkreślił, że konto użytkownika na platformie PUESC stanowi pojedynczy punkt dostępu do e-usług Krajowej Administracji Skarbowej w obszarze obsługi i kontroli obrotu towarowego z państwami UE i państwami trzecimi w zakresie obrotu wyrobami wrażliwymi w systemie SENT. Konto powinno być użytkowane wyłącznie przez jego właściciela, a dane do logowania należy skrupulatnie chronić. W przypadku udostępnienia danych osobom trzecim właściciel konta odpowiada za wszelkie nieprawidłowości związane ze zdarzeniem, powodującym naruszenie obowiązujących przepisów. Właściciel powinien mieć świadomość konsekwencji, jakie może spowodować umożliwienie korzystania z konta przez osobę trzecią, a także o środkach, które należy podjąć w celu zminimalizowania negatywnych skutków użytkowania konta przez osobę niepowołaną.
Następnie DIAS wskazał, że ustalenia dokonane przez organ I instancji są prawidłowe, bowiem w związku z przewozem towaru z państwa trzeciego, przewoźnik był zobowiązany przesłać do rejestru zgłoszenie przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. W przedmiotowej sprawie za pośrednictwem konta należącego do B. Sz. zarejestrowano w systemie SENT przewóz towaru podlegający monitorowaniu pod numerem SENT[...]. Ponadto przewoźnik otrzymał wezwanie do przedstawienia środka transportu wraz z towarem we wskazanym miejscu (Terminal) celem przeprowadzenia kontroli, czego nie uczynił. Jednocześnie zdaniem DIAS oświadczenie wystawione przez turecką spółkę traktujące o braku kontaktów biznesowych nie stanowi kluczowego dowodu potwierdzającego wyjaśnienia strony o braku jej winy w sprawie, bowiem firma prowadzona przez B. Sz. w "łańcuchu dostaw" była jedynie odpowiedzialna za transport towaru na terenie kraju, o którym traktuje ustawa SENT, nie musiała więc uczestniczyć w zakupie tego towaru. Organ nie uwzględnił także przedłożonych deklaracji podatkowych. Zdaniem DIAS istotne w sprawie jest, iż firma [...] dokonała rejestru towaru w systemie SENT i nie wyjaśniła w sposób przekonywujący w jakich okolicznościach dane dostępu do konta zostały przekazane w posiadanie przez osobę nieuprawnioną.
Organ II instancji za trafne uznał stanowisko NUCS, iż w sprawie ma zastosowanie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT. Jednocześnie organ uznał, iż brak podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 22 ust. 3 ustawy SENT. Podał, że przepisy ustawy SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Nieuchronność, katalog i wysokość kar mają przede wszystkim oddziaływać prewencyjne na podmioty, dokonujące przewozu towarów. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy dokonywanego przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania, jest czytelny, łatwy do stosowania i przejrzysty. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania. Organ przyznał, że kara za nieprzedstawienie środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem jest wysoka, ale ma ona spowodować, by naruszenia przepisów były nieopłacalne. Organ zauważył przy tym, że skarżący nie wskazał przekonujących argumentów, które mogłyby świadczyć o wystąpieniu przesłanek uzasadniających zastosowanie ww. przepisu. Z pewnością przesłanką wystarczającą do odstąpienia od wymierzenia kary przewidzianej ustawą nie jest prowadzenie legalnej działalności gospodarczej przez przewoźnika, czy przewożenie towaru legalnie. Kara dotyczy bowiem niedopełnienia obowiązków związanych z monitorowaniem przewozu ściśle określonych towarów i nieprzedstawienie towaru do kontroli.
Zdaniem organu II instancji odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. O istnieniu ważnego interesu podmiotu, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz kryteria zobiektywizowane, inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Organ ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania zarówno przesłanka ważnego interesu przewoźnika jak i interesu publicznego.
DIAS wskazał również, że w jego ocenie organ I instancji realizując wyrażoną w art. 122 O.p. zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej w postępowaniu zapewnił przestrzeganie wszystkich wskazanych w ustawie reguł postępowania dowodowego i zgodnie z treścią art. 187 § 1, który koresponduje bezpośrednio z art. 123 O.p., w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, zarówno zebrany przez organ, jak i przedstawiony przez stronę. Wyjaśnił przy tym, że podjęcie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podmiot nie oznacza prowadzenia postępowania w sposób podważający zaufanie do organu. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku przesłuchania strony w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wyjaśnił, że w postępowaniu odwoławczym uzupełniono materiał dowodowy o zeznania z przesłuchania skarżącego.
Pismem z dnia [...] r. B. Sz. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 9 czerwca 2022 r., II SA/Go 1087/21 uchylił zaskarżoną decyzję.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, DIAS decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r., nr [...].
Uzasadniając decyzję DIAS wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Sądu z dnia 9 czerwca 2022 r., II SA/Go 1087/21. Organ II instancji wyjaśnił, że podjął czynności zmierzające do uzupełnienia materiału dowodowego. W związku z tym, pismem z dnia [...] r., nr[...], poprosił Komendę Powiatową Policji [...] o podanie informacji, czy sprawa prowadzona z zawiadomienia B. Sz. z dnia [...] r. została zakończona. Komenda Powiatowa Policji poinformowała, że w dniu [...] r. przekazała pismo Prokuraturze Rejonowej[...]. Ponadto pismem z dnia [...] r., nr[...], DIAS zwrócił się do Urzędu Miasta [...] Wydział Spraw Obywatelskich i Komunikacji o podanie szczegółowych informacji dotyczących właściciela i współwłaściciela pojazdu [...] o numerze nadwozia[...], nr rej. [...], dowód rejestracyjny [...] wydany w dniu [...] r. Odpowiedź na to pismo DIAS otrzymał w dniu [...] r. Organ zaznaczył, że ponieważ z pisma Urzędu Miasta [...] z dnia [...] r., nr [...] wynikało, że właścicielem pojazdu o nr rej. [...] jest [...] zam. w[...], a współwłaścicielem [...] zam. w[...], to pismem z dnia [...] r., nr [...] zwrócił się do właściciela pojazdu o udzielenie informacji, kto [...] r. dysponował tym samochodem oraz w przypadku użyczenia pojazdu przestawienie umowy potwierdzającej ten fakt. W dniu [...] r. [...] skontaktował się telefonicznie z pracownikiem organu i powiedział, że nie przechowuje umów użyczenia i nie ma obowiązku ich zawierania. Posiada tylko odręczny zapis. Pracownik organu uznał, że taka informacja nie jest wystarczająca i poprosił o udzielenie pisemnej odpowiedzi. Ponieważ [...] nie udzielił odpowiedzi pisemnej, to pismem z dnia [...] r. organ ponownie poprosił go o podanie nazwiska i imienia osoby, której [...] r. udostępnił pojazd o nr rej. [...].
Organ II instancji wskazał, że pismem z dnia [...] r., nr [...] zwrócił się do Prokuratury Rejonowej w [...] o udzielenie informacji na jakim etapie jest sprawa prowadzona z zawiadomienia B. Sz. z dnia [...] r.
Organ II instancji wskazał, że w dniu [...] r. otrzymał pismo z dnia [...] r. - oświadczenie P. S., iż nie jest w stanie podać kto użytkował jego samochód, ponieważ dokumenty typu umowa najmu archiwizuje do dwóch lat wstecz. DIAS otrzymał także pismo Prokuratury Rejonowej [...] nr [...] z informacją, że postępowanie dot. zawiadomienia B. Sz. zostało zakończone postanowieniem o umorzeniu śledztwa z dnia [...] r. W dniu [...] r. wpłynęło zażalenie na decyzję merytoryczną.
Pismem z dnia [...] r. (doręczonym [...].) organ II instancji poprosił skarżącego o udzielenie informacji, czy sprawa z zawiadomienia z dnia [...] r. jest już zakończona, a jeśli tak, to o przesłanie rozstrzygnięcia w tej sprawie. Skarżący nie odpowiedział na to pismo. Wobec tego pismem z dnia [...] r. DIAS zwrócił się do Prokuratury Rejonowej [...] o przekazanie informacji na jakim etapie jest sprawa prowadzona z zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa - sprawa z zawiadomienia z dnia [...] r. o wykorzystaniu danych osobowych.
[...] r. do DIAS wpłynęło pismo Prokuratury Rejonowej [...] z [...] r., nr [...] z informacją, że Sąd Rejonowy dla [...] - [...][...] r. ([...]) utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. o umorzeniu śledztwa.
Organ II instancji wskazał ponadto, że zawiadomieniem z dnia r., nr [...] wyznaczył skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Skarżący skorzystał z tego prawa i w dniu [...] r. organ otrzymał pismo, w którym skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko przedstawione w niniejszej sprawie oraz wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki - celem ustalenia adresu IP komputera, a co za tym idzie również jego użytkownika, z którego nastąpiło zalogowanie do systemu PUESC oraz zarejestrowanie zgłoszenia nr SENT[...] na przewóz towarów z Turcji do Niemiec o nazwie[...]; dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego B. Sz. - celem wykazania, że w okresie przed [...] roku przebywał na terenie Polski, a więc nie mógł być podmiotem dokonującym przedmiotowego przewozu. [...] r. nr [...] DIAS odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
Zdaniem DIAS czynności powyższe w żaden sposób nie uprawdopodobniły, że twierdzenie strony o nieuprawnionym wykorzystaniu jego danych jest prawdziwe. Z akt sprawy nie wynika, aby dane strony uprawniające do korzystania z systemu PUESC były wykorzystywane bez jego zgody. Korzystać z systemu mają wyłącznie użytkownicy posiadający unikalny login i hasło. Odbywa się to na zasadach analogicznych jak korzystanie z poczty elektronicznej czy elektronicznego konta bankowego. System nie identyfikuje użytkowników na podstawie urządzenia, na którym odbywa się logowanie. Nie ma również znaczenia lokalizacja tego urządzenia (np. inna niż miejsce prowadzonej działalności gospodarczej), a jedynie na podstawie unikalnego dla danego użytkownika loginu i hasła. Dlatego w sytuacji udostępnienia przez stronę i loginu i hasła komuś innemu (np. członkowi rodziny, pracownikowi), to taka osoba mogła zalogować się do systemu i zarejestrować zgłoszenie, jednak organ nie zgładził się z twierdzeniem skarżącego, że zrobiła to całkowicie wbrew jego woli. W jego ocenie przeprowadzenie tych dowodów miało potwierdzić, że to nie skarżący zarejestrował zgłoszenie przewozu towaru w systemie SENT i nie on przewoził wskazany w tym rejestrze towar. DIAS odmówił przeprowadzenia tych dowodów, ponieważ według niego nie miały one znaczenia dla ustalenia Istotnych w sprawie okoliczności. Strona przeciwna podziela ten pogląd. Ustalenie IP komputera przyczyniłoby się wyłącznie do ustalenia, na jakim urządzeniu zalogował się użytkownik, a nie że użytkownikiem tym nie był skarżący. Okoliczność ta pozostawała bez związku z prowadzonym postępowaniem. Podobnie jak okoliczność, że w okresie od [...] r. skarżący przebywał w Polsce, ponieważ nie ma ona wpływu na samą realizację przewozu towaru. Fakt, że w [...] r. skarżący przebywał w Polsce nie oznacza, że nie był przewoźnikiem w rozumieniu przepisów ustawy o SENT. Jak już strona przeciwna wskazywała w przepisach tych przewoźnik nie jest rozumiany tutaj dosłownie jako osoba faktycznie/fizycznie realizująca transport - kierowca środka transportu, a jako podmiot który zobowiązał się do wykonania konkretnych czynności związanych z transportem towaru. Bez znaczenia dla okoliczności sprawy jest zatem fakt, gdzie faktycznie przebywał skarżący w okresie od [...] r. I że nie mógł fizycznie przewozić towaru z Turcji do Niemiec.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi B. Sz. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania w postaci:
a. art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że dokumenty przedłożone przez skarżącego w odwołaniu od decyzji NUCS z dnia [...] r. nie stanowią dowodów potwierdzających wyjaśnienia skarżącego, złożonych w toku postępowania II instancji, wskazujących, że nie był on podmiotem realizującym transport zarejestrowany w systemie SENT pod numerem SENT[...], mimo iż potwierdzają one, że skarżący nie ma żadnych powiązań z firmą[...], w okresie realizacji przewozu tj. [...] skarżący nie przebywał w ogóle na terenie Turcji, a także fakt, iż doszło do zalogowania się przez osobę trzecią do konta skarżącego na platformie PUESC i zarejestrowania zlecenia bez wiedzy skarżącego;
b. art. 199 O.p. w zw. z art. 180 § 1 O.p. w zw. z art. 187 § § O.p. i art. 188 O.p. w zw. z art. 122 O.p. poprzez bezzasadne zaniechanie dopuszczenia dowodu z przesłuchania w charakterze strony B. Sz. w zakresie wyjaśnienia rozbieżności dotyczących jako zgłoszenie SENT[...], w sytuacji gdy organ I instancji uprzednio wzywał stronę do towaru przewozu zarejestrowanego wyjaśnienia przedmiotowych rozbieżności wprost wskazując szczegółowy ich zakres (wezwanie z dnia [...] r.), co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż brak było podstaw do takiej decyzji, w szczególności w sytuacji, gdy sama strona wyraziła gotowość stawiennictwa w organie celem wyjaśnienia okoliczności ujawnionych w toku przedmiotowego postępowania, a zeznania strony mają istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy;
c. art. 120 O.p. i art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 122 O.p. poprzez dokonanie wadliwych ustaleń w zakresie możliwości odstąpienia w ramach przedmiotowego postępowania od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes publiczny i bezzasadne uznania, że okoliczność jaka wystąpiła w ramach przedmiotowego postępowania nie daje podstaw do takiego rozstrzygnięcia, mimo że z ujawnionych w toku postępowania okoliczności wprost wynika, że skarżący nie dokonał przedmiotowego przewozu w ogóle, co w konsekwencji prowadzi jednoznacznie do uznania, że analiza okoliczności determinujących możliwość postulowanego rozstrzygnięcia ma charakter dowolny, a ponadto w sposób istotny narusza zasadę proporcjonalności, zwłaszcza w sytuacji, iż przedmiotowe postępowanie jest jedynym postępowaniem prowadzonym wobec skarżącego z tytułu nienależnego przestrzegania przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowe przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi;
d. art. 188 O.p. poprzez bezzasadne zaniechanie przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez skarżącego w postaci opinii biegłego z zakresu informatyki celem ustalenia adresu IP komputera, a co za tym idzie również jego użytkownika, z którego nastąpiło zalogowanie do systemu PUESC oraz zarejestrowanie zgłoszenia nr SENT[...] na przewóz towarów z Turcji do Niemiec o nazwie[...], mimo ze okoliczność ta jest istotna dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, tym bardziej że B. Sz. w okresie przedmiotowego przewozu towarów z Turcji do Niemiec tj. [...] roku przebywał na terenie Polski, a więc nie mógł być podmiotem dokonującym przedmiotowego przewozu;
2. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanej decyzji poprzez:
a. pominięcie, że skarżący w dniu realizacji przedmiotowego zlecenia nie przebywał na terytorium Turcji, a więc nie możliwe jest, aby to skarżący był przewoźnikiem zarejestrowanego towaru;
b. nieuwzględnienie jako istotnego faktu, że w paszporcie skarżącego brak jest adnotacji (w postaci pieczątki) potwierdzającej przekroczenie granicy tureckiej przez B. Sz., natomiast takie potwierdzenie w paszporcie jest konieczny, albowiem Turcja pozostaje poza obszarem Unii Europejskiej;
c. pominięcie całkowicie faktu, wskazanego przez skarżącego, iż list przewozowy (według danych dostępnych w systemie) został wystawiony w dniu [...] r., natomiast rozpoczęcie przewozu nastąpiło dopiero [...] r., co stanowi sytuacje nietypową dla prowadzenia przewozów, albowiem data wystawienia listu przewozowego zwykle jest tożsama z data rozpoczęcia przewozu.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Odpowiadając na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Przedmiot tak rozumianej kontroli w przedmiotowej sprawie stanowiła decyzja DIAS z dnia [...], nr [...] utrzymująca w mocy decyzję NUCS z dnia [...] r., nr [...] o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 20 000 zł za nieprzedstawienie przez przewoźnika środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem.
Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy SENT. W myśl art. 2 pkt 8 tej ustawy przewoźnik oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, wykonującą przewóz towarów.
Zgodnie z art. 3 ust 1 ww. ustawy system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy.
Według art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Stosownie zaś do treści art. 12a ust. 1 ustawy SENT, jeśli w wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik otrzymują wezwanie do przedstawienia środka transportu w czasie i miejscu, o których mowa odpowiednio w ust. 3 albo 4, przesłane wraz z numerem referencyjnym albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze. Stosownie do treści art. 12a ust. 3, w przypadku przewozu towarów po drodze publicznej przewoźnik jest obowiązany przedstawić środek transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, w dacie zakończenia przewozu towaru, w miejscu dostarczenia towaru lub w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu przeprowadzenia kontroli.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 3 - na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 zł. W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 (art. 22 ust. 3). Stosownie do brzmienia art. 26 ust. 3 ustawy SENT organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
W myśl zaś art. 26 ust. 5 ustawy SENT w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy O.p.
Jak stanowi art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną i wskazaniami oznacza, że zarówno organy, jak i inne sądy, nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz są zobowiązane do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.
Przywołanie ww. przepisu jest istotne, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 9 czerwca 2022 r., II SA/Go 1087/21, uchylił decyzję DIAS z dnia [...]r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję NUCS z dnia [...] r., nr[...], nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł za nieprzedstawienie przez przewoźnika środka transportu wraz z towarem w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju, celem przeprowadzenia kontroli towarów objętych zgłoszeniem SENT[...]. DIAS rozpoznając niniejszą sprawę ponownie, związany był zatem wskazaniami wyrażonymi w ww. (niezaskarżonym) wyroku Sądu z dnia 9 czerwca 2022 r., II SA/Go 1087/21.
Skarżący zarzucając DIAS błąd w ustaleniach faktycznych (punkt 2 skargi) wskazał, że organ ten pominął tę okoliczność, iż skarżący w dniu realizacji zlecenia nie przebywał na terytorium Turcji, a więc nie jest możliwe, aby to on był przewoźnikiem zarejestrowanego towaru. Dalej skarżący wskazał, że organ nie uwzględnił, jako istotnego, faktu tego że w jego paszporcie brak jest adnotacji (w postaci pieczątki) potwierdzającej przekroczenie granicy tureckiej, a także pominął całkowicie to, że list przewozowy (według danych dostępnych w systemie) został wystawiony w dniu [...] r., natomiast rozpoczęcie przewozu nastąpiło dopiero w dniu [...] r., co stanowi sytuacje nietypową dla prowadzenia przewozów, albowiem data wystawienia listu przewozowego zwykle jest tożsama z datą rozpoczęcia przewozu.
Zarzut ten jest nieuzasadniony. Do tychże kwestii odniósł się już bowiem Sąd w wyroku z dnia 9 czerwca 2022 r., II SA/Go 1087/21. Lektura uzasadnienia ww. wyroku wyraźnie wskazuje, że Sąd za nieuzasadniony uznał podniesiony przez skarżącego (w treści skargi z dnia [...] r.) argument odnoszący się do braku posiadanego przez skarżącego w jego paszporcie pieczątki potwierdzającej przekroczenie granicy z Turcją. Sąd w tym zakresie zauważył, iż przekroczenie granicy nawet poza strefą Schengen nie zawsze obligatoryjnie wiąże się z odnotowaniem tego w paszporcie podróżującego. Również za nieuzasadniony uznał Sąd podniesiony przez skarżącego zarzut pominięcia faktu wystawienia listu przewozowego (CMR) w dniu [...] r. i wskazania jako daty rozpoczęcia przewozu dopiero [...] r., co zdaniem skarżącego jest nietypowe, bo zwykle te daty są tożsame. W tym zakresie - jak wyraził się Sąd - pewna praktyka stosowana w transporcie, na którą powołał się skarżący, nie wyklucza jednak możliwości odstępstwa.
Odnosząc się do zarzutów skargi sformułowanych w jej punkcie 1., wskazać należy, że uchylając uprzednio wydaną w sprawie decyzję DIAS z dnia [...] r., nr [...], Sąd uznał, że organ ten nie odniósł się do całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i nie zebrał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Po pierwsze - jak wskazał Sąd - DIAS całkowicie pominął załączony przez skarżącego do akt postępowania dokument zgłoszenia na Policję nieuprawnionego wykorzystania jego danych, nie dokonując jego oceny i jego wpływu na wynik postępowania. W tym zakresie także DIAS nie ustalił czy i ewentualnie, w jaki sposób, postępowanie zainicjowane tym zgłoszeniem się zakończyło. Sąd wskazał także, że w sprawie nie został wyczerpany wachlarz możliwych do przeprowadzenia dowodów. Organ I instancji ustalił w systemie CEPIK współwłaścicieli pojazdu, którym dokonywany był transport objęty zgłoszeniem SENT, jednocześnie jednak organy nie zwróciły się do współwłaścicieli tego pojazdu o podanie okoliczności udostępnienia pojazdu w okresie [...] r., kiedy zarejestrowany został przez kamery w systemie ANPRS przejazd pojazdu.
Zaznaczyć należy, że ciężar dowodu w zakresie twierdzeń, które podnosił skarżący spoczywał zasadniczo na stronie. W świetle jednak przepisów O.p. nie zwalniało to organu z obowiązku prawidłowego zebrania materiału dowodowego w sprawie. Zdaniem Sądu DIAS ponownie rozpatrując sprawę zastosował się do przedstawionych powyżej wytycznych i poglądów prawnych Sądu. Przede wszystkim DIAS uzupełnił materiał dowodowy w zakresie ustalenia w jaki sposób zakończyło się postępowanie w sprawie z zawiadomienia skarżącego z dnia [...] r. o wykorzystaniu jego danych osobowych w zgłoszeniu przewozu. W sprawie tej - jak wynika z pisma Prokuratury Rejonowej [...]z dnia [...] r. - Sąd Rejonowy dla [...]w dniu [...] r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r. o umorzeniu śledztwa. Organ wezwał także do złożenia wyjaśnień przez właściciela pojazdu oraz ustalił, że druga osoba stała się jego współwłaścicielem w dniu [...] r., a więc po dniu kontroli. Ponadto DIAS dokonał oceny dowodu z zeznań skarżącego złożonych w dniu [...] r.
Wytyczne Sądu w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego zostały więc zrealizowane. Nie można zatem obecnie zarzucać organowi naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, w tym przede wszystkim art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 w zw. z art. 127 i 220 O.p. W ocenie Sądu słuszne, mając także na uwadze treść orzeczenia sądu powszechnego, jest stwierdzenie DIAS, że skarżący nie uprawdopodobnił prawdziwości swoich twierdzeń o nieuprawnionym wykorzystaniu swoich danych. Rację ma także DIAS odmawiając przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, celem ustalenia adresu IP komputera oraz jego użytkownika, z którego nastąpiło zalogowanie do systemu oraz zarejestrowanie zgłoszenia. Ustalenie IP komputera przyczyniłoby się bowiem tylko do ustalenia, na jakim urządzeniu zalogował się użytkownik, a nie że to skarżący nie był tym użytkownikiem. W ocenie Sądu brak jest w sprawie wiarygodnych dowodów, na podstawie których można by przyjąć, że osoba trzecia, bez wiedzy i zgody skarżącego zarejestrowała zgłoszenie i wskazała w zgłoszeniu skarżącego jako podmiot rejestrujący zgłoszenie i przewoźnika towaru. W takiej sytuacji nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł, za nieprzedstawienie przez przewoźnika środka transportu wraz z towarem w oddziale celnym urzędu celno-skarbowego zlokalizowanym najbliżej miejsca zakończenia przewozu na terytorium kraju, celem przeprowadzenia kontroli towarów objętych zgłoszeniem SENT[...], było w pełni uzasadnione.
Skarżący dopuścił się naruszenia, które godzi w sens i cel ustawy SENT, tj. zakłóca typowanie w analizie ryzyka, wyklucza rzeczywistą kontrolę nad przewozem ładunku objętego szczególną uwagą i nadzorem, a w konsekwencji uniemożliwia kontrolę obrotu towarami wrażliwymi. Dlatego, w ocenie Sądu, wymierzona w sprawie kara pieniężna nie jest dotkliwa w stopniu większym niż jest to niezbędne do osiągnięcia celów ustawy SENT, a tym samym odmowa odstąpienia od ukarania nie jest sprzeczna z interesem publicznym, w tym z tworzącą go zasadą proporcjonalności (art. 22 ust. 3 ustawy SENT).
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.