II SA/Bk 671/18

II SA/Bk 671/18 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2018-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-10-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Leszczyński
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Pełnomocnik procesowy
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 735/19 - Wyrok NSA z 2021-12-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2017 poz 697
art. 193
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w rodzinie zastępczej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z [...] lipca 2018r. (Nr [...]) o ustaleniu wobec skarżącej J. K. opłaty za pobyt syna G. K. w rodzinie zastępczej w wysokości 1 000 złotych miesięcznie za okres od 1 marca 2018r. do 31 maja 2018r. oraz 1052 złotych miesięcznie za okres od 1 czerwca 2018r. do 31 sierpnia 2018r. Utrzymana w mocy decyzja zobowiązała skarżącą do wniesienia opłaty oraz informowała o naliczaniu odsetek za opóźnienie w płatności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji przytoczyło treść art. 193 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej i w oparciu o analizę zapisów przytoczonego przepisu stwierdziło, że decyzja w sprawie ustalenia opłaty rodziców za pobyt ich dziecka w pieczy zastępczej ma charakter związany. Właściwy organ jest zobowiązany do wydania decyzji a wysokość miesięcznej opłaty jest uzależniona od wysokości przyznanych rodzinie zastępczej świadczeń oraz dodatków. Kwoty świadczeń przysługujących rodzinom zastępczym i prowadzącym rodzinny dom dziecka, regulowane są urzędowo i są waloryzowane. Opłata jest ustalana za okres od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej a pozbawienie, ograniczenie czy zawieszenie władzy rodzicielskiej nie uchyla obowiązku rodziców ponoszenia opłaty. Syn skarżącej G. K. znajduje się w pieczy zastępczej od 2004r. W okresach poprzedzających obecny okres ustalenia opłaty (objęty zaskarżoną decyzją), ponoszenie opłaty było regulowane wcześniejszymi, odrębnymi decyzjami. Ostatnią decyzją z dnia [...] marca 2017r. organ I instancji odstąpił od ustalenia opłaty od dnia 1 marca 2017r. do 28 lutego 2018r. Kolegium podkreśliło, że ustalenie opłaty za okres po 1 marca 2018r. poprzedziło ostatecznie zakończone postępowanie w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty na kolejny okres. Decyzja odmawiająca zgody na odstąpienie od opłaty stała się ostateczna [...] czerwca 2018r. Postępowanie w sprawie ustalenia opłaty było konsekwencją odmowy odstąpienia od jej ustalenia.
Kolegium nie podzieliło zarzutu odwołującej się skarżącej, że w postępowaniu w sprawie ustalenia opłaty organ winien ponownie analizować sytuację finansową i majątkową rodzica. Wskazał, że ta kwestia została ostatecznie rozstrzygnięta w postępowaniu poprzedzającym, dotyczącym odstąpienia od ustalenia opłaty za okresy objęte decyzją organu I instancji. Podkreśliło również, że na etapie egzekwowania obowiązku strona może wystąpić o umorzenie w całości lub w części opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, o odroczenie płatności przypisanej opłaty, rozłożenia płatności na raty a także może występować z wnioskiem o odstąpienie od ustalenia opłaty na kolejne okresy. Takie uprawnienie wynika z uchwały Rady Miejskiej B. z dnia [...] marca 2012r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
W skardze wniesionej do sądu na powyższą decyzje ostateczną J. K. podniosła, iż decyzja ją krzywdzi, gdyż nie uwzględnia jej bardzo ciężkiej sytuacji życiowej i materialnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu materialnemu i została wydana po przeprowadzeniu w sposób prawidłowy postępowania administracyjnego a zatem nie narusza prawa. Sąd administracyjny kontroluje zaś każdą zaskarżoną decyzję poprzez pryzmat jej zgodności z prawem a nie dostrzegając niezgodności z prawem, skargę oddala.
Bezsporny w sprawie był stan faktyczny. Małoletni syn skarżącej – G. K. przebywa w rodzinie zastępczej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] września 2004r. sygn. [...]. Ojcostwo małoletniego nie zostało ustalone.
Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017r., poz. 697 ze zm.) za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 – w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Zgodnie z art. 193 ust. 1a ustawy opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Stosownie zaś do art. 193 ust. 2 ustawy za ponoszenie opłaty rodzice odpowiadają solidarnie, co oznacza, że realizacji zobowiązania można żądać od obojga rodziców łącznie lub od każdego z osobna. Zgodnie z art. 193 ust. 6 ustawy, opłatę ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została ograniczona albo zawieszona. Od opłaty naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja ustalająca opłatę stała się ostateczna (art. 193 ust. 7 a ustawy). Opłatę ustala w drodze decyzji starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo – wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo – terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.
Z akt administracyjnych bezspornie wynika, że świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania małoletniego G. K. w rodzinie zastępczej (w osobie K. P.) do dnia 31 maja 2018r. było wypłacane w kwocie 1 000 złotych miesięcznie, a od 1 czerwca 2018r. w kwocie 1052 złotych miesięcznie. Kwoty wypłaconych świadczeń były naliczane w wysokości przewidzianej przepisami ustawy.
Z akt administracyjnych bezspornie także wynika, że przed wydaniem decyzji o ustaleniu opłaty J. K. za pobyt jej syna w rodzinie zastępczej od dnia 1 marca 2018r. do dnia 31 sierpnia 2018r., rozpatrywana była sprawa z wniosku J. K. o odstąpienie od ustalenia opłaty od dnia 1 marca 2018r. Ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2018r. (nr [...]) utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2018r. (nr [...]) o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt syna skarżącej w rodzinie zastępczej od dnia 1 marca 2018r.
Sąd administracyjny zgadza się ze stanowiskiem SKO w B., że decyzja o ustaleniu wobec rodzica biologicznego opłaty za pobyt jego dziecka w pieczy zastępczej, ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku braku zgody organu na odstąpienie od ustalenia takiej opłaty, organ bezwzględnie musi wydać decyzję ustalającą opłatę. Trudna sytuacja materialna rodzica biologicznego, nie może być okolicznością prowadzącą do podważenia legalności decyzji o ustaleniu opłaty. Kwestia złej sytuacji materialnej rodzica biologicznego jest bowiem przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty. W tym konkretnym przypadku była przedmiotem badania w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną SKO w B. z dnia [...] czerwca 2018r. nr [...]. J. K. nie skarżyła do sądu administracyjnego decyzji odmawiającej odstąpienia od ustalenia opłaty na okres od dnia 1 marca 2018r. a tylko w skardze od tej decyzji mogłaby powoływać się na fakty związane z jej sytuacją życiową (osobistą, zdrowotną, materialną) i niemożność poniesienia opłaty oraz kwestionować prawidłowość oceny organu wniosku o odstąpienie od ustalenia opłaty.
Jak trafnie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. przysługuje skarżącej prawo do ubiegania się o przyznanie przez Prezydenta Miasta B. ulg w spłacie ustalonej opłaty w oparciu o obowiązującą uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] marca 2012r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. W. Podl. z 2012r., poz. 1144). Z wnioskiem o zastosowanie ulg skarżąca może wystąpić do organu I instancji.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).