II SA/Bk 67/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2023-03-28
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyprzystanki komunikacyjnepubliczny transport zbiorowysamorząd gminnyuchwałaskargainteres prawnydopuszczalność skargiRada Miejskaprzewoźnik

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę przewoźnika na uchwałę Rady Miejskiej Łomży dotyczącą przystanków komunikacyjnych, uznając, że uchwała nie naruszyła interesu prawnego skarżącej.

Spółka P. Komunikacji Samochodowej NOVA S.A. zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej Łomży w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o publicznym transporcie zbiorowym i ograniczenie dostępu do przystanków. Sąd uznał jednak, że uchwała nie naruszyła interesu prawnego skarżącej, ponieważ zmniejszenie liczby dostępnych przystanków nastąpiło na mocy wcześniejszej uchwały, a zaskarżona uchwała nie ingerowała w posiadane przez skarżącą zezwolenia. W konsekwencji, sąd odrzucił skargę.

Spółka P. Komunikacji Samochodowej NOVA S.A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na uchwałę Rady Miejskiej Łomży z dnia 31 marca 2021 r. nr 370/XXXVI/21, dotyczącą zmiany uchwały w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych i dworców. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, twierdząc, że uchwała pozbawiła ją możliwości korzystania z siedmiu przystanków komunikacyjnych, co utrudniło wykonywanie usług przewozowych. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego. Sąd, rozpoznając sprawę, stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., ponieważ skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Sąd wyjaśnił, że kluczowe dla dopuszczalności skargi jest wykazanie naruszenia prawnie chronionego interesu lub uprawnienia. W niniejszej sprawie, zmniejszenie liczby przystanków z 21 do 14 nastąpiło na mocy wcześniejszej uchwały z dnia 18 grudnia 2020 r. nr 327/XXXII/20, a zaskarżona uchwała z dnia 31 marca 2021 r. nie ingerowała w te ustalenia, jedynie porządkowała kwestię przystanków komunikacji miejskiej. W związku z tym, że zaskarżona uchwała nie zmieniła sytuacji prawnej skarżącej ani nie pozbawiła jej uprawnień, sąd odrzucił skargę i orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli ograniczenie liczby przystanków nastąpiło na mocy wcześniejszej uchwały, a zaskarżona uchwała nie ingeruje w posiadane przez skarżącego uprawnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ zmniejszenie liczby przystanków nastąpiło na mocy uchwały z 18 grudnia 2020 r., a zaskarżona uchwała z 31 marca 2021 r. nie zmieniła sytuacji prawnej skarżącej ani nie pozbawiła jej uprawnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

18 ust. 2 pkt 15

u.p.t.z. art. 15 § 2

Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym

u.p.t.z. art. 15 § 1

Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym

15 ust. 1 pkt 6

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

58 § 1 pkt 5a

p.p.s.a. art. 232 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

232 § 1 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżona uchwała nie naruszyła interesu prawnego skarżącej, ponieważ zmniejszenie liczby przystanków nastąpiło na mocy wcześniejszej uchwały. Skarżąca nie wykazała, aby zaskarżona uchwała pozbawiła ją uprawnień lub nałożyła nowe obowiązki.

Odrzucone argumenty

Zaskarżona uchwała naruszyła przepisy prawa materialnego (art. 15 ust. 1 pkt 6 u.p.t.z.) poprzez ograniczenie dostępu do przystanków. Uchwała narusza zasady uczciwej konkurencji i interes mieszkańców sąsiednich miejscowości.

Godne uwagi sformułowania

Skarga w niniejszej sprawie nie ma charakteru actio popularis Omawiany przepis nie daje również podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy jest zatem legitymacją szczególną w stosunku do wynikającej z art. 50 p.p.s.a. Kryterium 'interesu prawnego' ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem. Ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego spoczywa na podmiocie wnoszącym skargę. Zaskarżona uchwała nie zmieniła sytuacji prawnej skarżącej, w żaden bowiem sposób nie pozbawiła jej uprawnień.

Skład orzekający

Elżbieta Lemańska

przewodniczący

Marta Joanna Czubkowska

członek

Małgorzata Roleder

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia interesu prawnego w kontekście skarg na uchwały samorządowe oraz zasady dopuszczalności takich skarg."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z uchwałami dotyczącymi przystanków komunikacyjnych i wymaga indywidualnej oceny interesu prawnego w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - dopuszczalności skargi na uchwałę samorządową, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy skarga na uchwałę samorządową ma szansę powodzenia? Sąd wyjaśnia kluczowe kryteria dopuszczalności.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 67/23 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi P. Komunikacji Samochodowej NOVA S.A. w B. na uchwałę Rady Miejskiej Łomży z dnia 31 marca 2021 r. nr 370/XXXVI/21 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych i dworców, dla których zarządcą jest Prezydent Miasta Łomża oraz określenia warunków i zasad korzystania z przystanków i dworców p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej P. Komunikacji Samochodowej NOVA S.A. w B. uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 (trzysta) złotych. ,
Uzasadnienie
Uchwałą nr 227/XXI/20 z dnia 26 lutego 2020 r. w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych i dworców, dla których zarządcą jest Prezydent Miasta Łomża oraz określenia warunków i zasad korzystania z przystanków i dworców, Rada Miejska Łomży (dalej: "organ", "rada") określiła przystanki, zgodne z wykazem będącym załącznikiem nr 1 do tej uchwały, stanowiące własność Miasta Łomża, udostępniane operatorom i przewoźnikom wykonującym regularne przewozy osób w publicznym transporcie zbiorowym (§ 1). Załącznik ten stanowi wykaz przystanków komunikacyjnych i dworców udostępnianych operatorom i przewoźnikom wykonującym przewozy regularne osób w mieście Łomża. Wymieniono w nim przystanki i ich nazwy, położenie, kategorię i nr drogi, właściciela zarządcę, a także uwagi, czy dany przystanek jest udostępniony wszystkim przewoźnikom, czy tylko dla komunikacji miejskiej, czy jest to przystanek na żądanie, dla wsiadających oraz czy jest to przystanek końcowy z możliwością postoju autobusów. W § 2 określono warunki i zasady korzystania z przystanków komunikacyjnych i dworców przez operatorów i przewoźników wykonujących przewozy osób w publicznym transporcie zbiorowym, stanowiące załącznik nr 1 do uchwały. Zgodnie z § 3, utraciły moc: uchwała nr 217/XXVI/12 z dnia 4 lipca 2012 r. i uchwała nr 224/XXVII/12 z dnia 29 sierpnia 2012 r. zmieniająca uchwałę nr 217/XXVI/12, regulujące uprzednio kwestię przystanków komunikacyjnych. W myśl § 4 wykonanie uchwały powierzono Prezydentowi Miasta Łomża, zaś po myśli § 5 uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego i wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Jako podstawę prawną podano art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm., dalej jako: "u.s.g.") oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2475 ze zm., dalej jako: "u.p.t.z."). Mocą tej uchwały przewoźnicy pozamiejscy otrzymali dostęp do 21 przystanków komunikacyjnych zlokalizowanych w obrębie Miasta Łomża oraz do dworca autobusowego.
Powyższa uchwała została następnie zmieniona w zakresie treści załącznika nr 1 uchwałami rady: z dnia 26 sierpnia 2020 r. nr 290/XXVIII/20 (21 przystanki komunikacyjne dostępne wszystkim przewoźnikom + dworzec) oraz 327/XXXII/20 z dnia 16 grudnia 2020 r. (14 przystanków komunikacyjnych dostępnych wszystkim przewoźnikom + dworzec), a także zaskarżoną uchwałą z dnia 31 marca 2021 r. nr 370/XXXVI/21 (14 przystanków komunikacyjnych dostępnych wszystkim przewoźnikom + dworzec).
P. S.A. z siedzibą w B. (dalej jako: "P.", "skarżąca", "przewoźnik" bądź "strona") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku uchwałę nr 370/XXXVI/21, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 15 ust. 1 pkt 6 u.p.t.z., polegające na zmianie uchwały nr 227/XXI/20, w wyniku której przewoźnicy inni niż przewoźnik miejski (M. w Ł. z o.o.) zostali pozbawieni, bez żadnego kryterium, możliwości korzystania z siedmiu przystanków komunikacyjnych, których właścicielem jest Miasto Ł. Wskazała, że w wyniku zmiany uchwały przewoźnicy inni niż miejski mogli zatrzymywać się tylko na dworcu oraz przystankach, które są ostatnimi na wyjazdach z miasta Ł., co bardzo utrudniło wykonywanie usług przewozów pasażerskich.
W uzasadnieniu strona podniosła, że potrzeba zmiany dotychczasowej uchwały z 26 lutego 2020 r., polegająca na ograniczeniu możliwości korzystania przez wszystkich przewoźników z określonych przystanków, nie została w żaden sposób uzasadniona. Z druku Prezydenta Miasta Łomży nr 593 z dnia 15 marca 2021 r., nr WGK.7242.18.2021.GR, wynika natomiast, że zmiana uchwały przystankowej wynika ze zwiększenia liczby przystanków, co generuje potrzebę zaktualizowania tego stanu.
Następnie skarżąca przedstawiła tło sporu, jaki powstał na tle skarżonej uchwały, pomiędzy Radą Miejską Łomży, a sąsiadującymi z miastem Łomża gminami i w który zaangażowana jest również skarżąca spółka. Wskazała, że gminy sąsiadujące z miastem zakończyły z końcem 2020 r. współpracę z miastem w zakresie organizowania publicznego transportu zbiorowego. Od roku 2021 r. świadczenie usług przewozu osób dla mieszkańców tych gmin rozpoczął skarżący przewoźnik. Powyższe było wynikiem braku porozumienia miasta z sąsiadującymi gminami w zakresie finansowania publicznego transportu zbiorowego. Stąd też usługi te na warunkach ekonomicznych korzystnych dla wszystkich zainteresowanych stron, przejęła skarżąca.
Skarżąca, powołując się na art. 7 ust. 1 pkt 4 u.s.g. podniosła, że jednostka samorządu terytorialnego, będąca właścicielem przystanków, określając dostępność przystanków przewoźnikom, powinna kierować się dobrem lokalnej społeczności, nie ograniczając jej zakresu jedynie do społeczności danego miasta. Powinna uwzględniać potrzeby mieszkańców, wynikające z zapewnienia lokalnego transportu zbiorowego i w konsekwencji uwzględniać chęć korzystania z konkretnych przystanków - przy szpitalach, szkołach, czy urzędach, a nie jakichkolwiek przystanków, dzięki którym mieszkańcy mają jedynie dostęp do miasta. Różnicowanie dostępu do konkretnych przystanków nie powinno iść tak daleko, aby czyniło iluzorycznym albo mocno utrudnionym zapewnienie i realizację lokalnego transportu zbiorowego. O ile mieszkańcy nie mają problemu z rozpoczęciem podróży, o tyle zakończenie jej w konkretnym miejscu może stanowić dla nich dużą niedogodność, a lokalny transport zbiorowy powinien dążyć do eliminacji takich sytuacji i poprawy dostępu do ważnych dla nich punktów. W związku z zaistniałym stanem, władze sąsiadujących z miastem gmin oraz sami mieszkańcy zaczęli kierować liczne wnioski, apele i petycje, których celem było nakłonienie osób decyzyjnych do zmiany uchwały i zwiększenia liczby przystanków dostępnych dla wszystkich przewoźników.
Zdaniem skarżącej, ograniczenie liczby przystanków komunikacyjnych miało na celu wykazanie, że największe korzyści i komfort mieszkańcy okolicznych miejscowości zyskają z przewoźnikiem miejskim, zaś każdy inny przewoźnik nie będzie w stanie zapewnić tożsamych usług i dogodności. Intencja ta, w ocenie strony, wynika również z zajmowanych na sesji Rady Miejskiej w Łomży w kwietniu 2022 r. stanowisk, dotyczących możliwości udostępnienia większej ilości przystanków, jako zagrożenie dla istnienia miejskiej spółki i traktowanie każdego innego przewoźnika jako konkurencji. Strona nie zgadza się z taką oceną wskazując, że trudno mówić o realnym zagrożeniu w sytuacji, gdy nawet mocą uchwały nr 227/XXI/20 jej dostęp do ogółu przystanków komunikacyjnych plasował się w okolicy 10%. Nadto, usługi miejskiego przewoźnika są darmowe, zaś świadczone przez nią – płatne, co już na wstępie czyni jej ofertę mniej atrakcyjną. Podniosła, że P., jak również inni przewoźnicy pozamiejscy, świadczą usługi tylko i wyłącznie na rzecz mieszkańców sąsiednich miejscowości, a ich przewozy cechuje użyteczność dla lokalnych społeczności - dowożą ludzi do miasta, by mogli realizować swoje potrzeby.
W ocenie strony, skarżona uchwała narusza jej interes - może powodować rezygnację ze świadczonych przez nią usług i powrót do przewoźnika miejskiego, co z kolei może naruszać zasady uczciwej konkurencji poprzez "wymuszenie decyzji biznesowych".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a z ostrożności procesowej o oddalenie skargi.
Uzasadniając wniosek o odrzucenie podniósł, że skarżąca nie wykazała, aby skarżona uchwała naruszyła jej interes prawny bądź uprawnienia. Nie wskazała też podstawy materialno-prawnej swojego interesu prawnego, odwołując się jedynie do możliwości naruszenia zasad uczciwej konkurencji oraz naruszenia interesu mieszkańców miejscowości sąsiadujących z miastem. W ocenie organu, określenie dostępności przystanków poszczególnym przewoźnikom leży w zakresie jego kompetencji, zaś argumentacja strony nie jest przekonująca ani poparta faktami.
Argumentując za ewentualnym oddaleniem skargi, organ wskazał, że sprawy związane z lokalnym transportem zbiorowym, w świetlne art. 7 ust. 1 pkt 4 u.s.g., należą do zadań własnych gminy. Podkreślił, że gmina zobowiązana jest realizować te zadania na obszarze swojego terytorium. Miasto Łomża ma obowiązek organizacji transportu publicznego dla swoich mieszkańców na swoim terenie i robi to skutecznie za pomocą swojego operatora – M. w Ł.. Troska o linie komunikacyjne wykraczające poza obręb miasta oraz o przewoźników obsługujących wspomniane linie nie leży w jej obowiązkach. Nie dotyczy to linii komunikacyjnych ustalonych w ramach porozumienia międzygminnego Miasta Łomża z Gminą Piątnica.
W odpowiedzi na zarzuty skarżącej, organ zaakcentował, że ograniczenie liczby udostępnionych przystanków nie stanowi istotnego problemu dla mieszkańców Łomży i wyeksponował przyczyny podjęcia skarżonej uchwały. W pierwszej kolejności wskazał na fakt oddania we wrześniu 2020 r. do użytku Centrum Przesiadkowo-Komunikacyjnego (CPK) i ideę nadania tej inwestycji stosownej rangi oraz chęć skupienia w jego obrębie wszystkich linii komunikacji pozamiejskiej, aby umożliwić przesiadki na komunikację miejską i uporządkować transport w obrębie miasta. Udostępnianie wszystkim przewoźnikom przystanków komunikacyjnych w centrum powodowało natomiast dublowanie się funkcji transportowych komunikacji miejskiej z komunikacją pozamiejską. Obawiano się, że przewoźnicy będą omijać CPK i nie ujmować go w rozkładzie jazdy, a zarządca przystanków miejskich nie będzie miał prawnych powodów do niezaakceptowania takiego rozkładu jazdy.
Kolejną przyczyną decyzji o ograniczeniach był spadek zapotrzebowania na usługi publicznego transportu zbiorowego. W momencie podejmowania zaskarżonej uchwały, z roku na rok spadała liczba wykonywanych kursów autobusowych relacji pozamiejskiej. W 2016 r. liczba kursów w rozkładzie jazdy wynosiła 234, w 2019 r. - 183, a w 2020 r. - 182. Organ wskazał, że przy powołanych wyliczeniach pominięto okresy ograniczeń związanych z pandemią covid-19, gdy rozkład jazdy mieścił się na jednej kartce papieru. Aktualnie w rozkładzie dworca jest odprawianych 188 kursów, co świadczy o wyhamowaniu tendencji spadkowej.
Trzecim powodem wprowadzenia ograniczeń są aspekty ekologiczne. W 2017 r. jako jedno z pierwszych miast w Polsce Łomża przystąpiła do projektu e-Bus, co spowodowało, że miasto inwestuje duże kwoty w wyposażenie swojego operatora transportu publicznego w niskoemisyjne środki transportowe. Na dzień sporządzania odpowiedzi na skargę MPK posiadało dwa autobusy elektryczne, zaś w planach był zakup kolejnych sześciu oraz ogłoszenie przetargu na jeszcze cztery pojazdy. Organ wyjaśnił, że o emisyjności pojazdów decyduje ich wiek i stan techniczny. Podkreślił, że tabor, będący podstawą funkcjonowania przewoźników komunikacji pozamiejskiej, składa się w zdecydowanej większości z autobusów napędzanych paliwem diesel, zaś z punktu widzenia miasta, wskazane jest możliwie maksymalne ograniczanie ruchu i ilości zatrzymań na przystankach pojazdów o wysokich emisjach zanieczyszczeń, przy jednoczesnym zwiększaniu udziału w ruchu pojazdów o niskiej emisji, do czego miasto cały czas dąży.
Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku w dniu 16 marca 2023 r. wyznaczony przez organ pełnomocnik wyjaśnił, że przedmiotem zaskarżonej uchwały było zwiększenie liczby przystanków komunikacji miejskiej na terenie miasta i uporządkowanie tej kwestii bez zmniejszenia liczby przystanków dostępnych dla skarżącego przewoźnika. Zmniejszenie liczby przystanków nastąpiło natomiast na podstawie uchwały wcześniejszej z dnia 16 grudnia 2020 r. o nr 327/XXXII/20. Zaskarżona uchwała w żaden sposób nie ingerowała w posiadane przez skarżącą zezwolenie na wykonywanie transportu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej przez badanie zgodności z prawem m.in. uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiących przepisy prawa miejscowego (pkt 5) oraz aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).
Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40, dalej: "u.s.g.", zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Skarga wniesiona w tym trybie nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 listopada 2003 r. sygn. SK 30/02, OTK ZU-A 2003, nr 8 poz. 84). Omawiany przepis nie daje również podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003, sygn. III RN 42/02, OSNP z 2004 r. nr 7, poz. 114). W kontekście omawianego przepisu, skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest uwarunkowane następującymi okolicznościami: po pierwsze - zaskarżony akt musi dotyczyć sfery administracji publicznej, po drugie - zaskarżony akt musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 31 marca 2015 r., sygn. I OSK 2933/14).
Uchwała w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych jest bez wątpienia aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej – aktem prawa miejscowego. W odniesieniu zaś do naruszenia interesu prawnego skarżącego jako warunku dopuszczalności skargi, wskazać należy, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Bez wątpienia takim przepisem szczególnym jest art. 101 ust. 1 u.s.g. Legitymowanym do wniesienia skargi na jego podstawie jest jedynie podmiot, który wykaże naruszenie prawnie chronionego interesu lub uprawnienia. Wnosząc skargę na podstawie tego przepisu należy legitymować się nie tylko interesem prawnym, ale także wykazać, że doszło do jego naruszenia. Legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy jest zatem legitymacją szczególną w stosunku do wynikającej z art. 50 p.p.s.a.
Merytoryczne rozpoznanie przez sąd administracyjny sprawy ze skargi na uchwałę nr 370/XXXVI/21 Rady Miejskiej Łomży z dnia 31 marca 2021 r. uwarunkowane jest więc zbadaniem legitymacji procesowej skarżącej. W orzecznictwie wskazuje się, że nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Dopiero stwierdzenie przez sąd administracyjny, że doszło do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Sąd ocenia wówczas, czy wraz z naruszeniem interesu prawnego doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego i w zależności od tego skarga może być uwzględniona (por. wyroki NSA: z dnia 14 marca 2002 r., sygn. II SA 2503/01; z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. II OSK 2451/11).
Kryterium "interesu prawnego" ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że interes prawny powinien być oparty na normie prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim materialnego. Interes prawny lub uprawnienie nie musi mieć podstawy wyłącznie w przepisach prawa materialnego administracyjnego, ale również wynikać może z norm prawa cywilnego - regulacji dotyczących prawa własności i innych praw rzeczowych. Powołując się na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, wnoszący skargę w trybie art. 101 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą. W takim wypadku uchwała musi naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka wspólnoty samorządowej. Źródłem interesu prawnego jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (akt stosowania prawa). Nie można przy tym źródła interesu prawnego naruszonego zaskarżoną uchwałą wyprowadzać z samej skarżonej uchwały. Interes prawny musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Zaskarżona uchwała musi taki interes naruszać, powodując następstwo w postaci ograniczenia czy też pozbawienia konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków.
Nie budzi przy tym wątpliwości w orzecznictwie, że ciężar wykazania naruszenia interesu prawnego spoczywa na podmiocie wnoszącym skargę. Zgodnie przyjmuje się, że to skarżący musi wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia. Jest on obligowany wykazać, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, negatywnie wpływa na jego sytuację prawną, pozbawiając go pewnych uprawnień czy też uniemożliwiając ich realizację. Przyjmuje się również, że o naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu art. 101 u.s.g. przesądza zmiana sytuacji prawnej skarżącego wywołana kwestionowaną uchwałą (por. wyroki NSA: z dnia 14 marca 2002 r. sygn. II SA 2503/01; z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. II OSK 1305/09).
Od omawianego interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny. Sprowadza się on do tego, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany przyjętymi w uchwale ustaleniami, jednak poprzez regulacje uchwały nie dochodzi do naruszenia normy prawnej dotyczącej jego sytuacji prawnej.
Przenosząc powyższe rozważania do grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżącej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Skarżąca - co nie jest kwestionowane prowadzi działalność gospodarczą, polegająca na świadczeniu usług przewozu dla mieszkańców gmin sąsiadujących z miastem Łomża i zgodnie z zaskarżoną uchwałą uprawniona jest do korzystania z 14 przystanków komunikacyjnych, których właścicielem jest Miasto Łomża. A zatem jako przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób w publicznym transporcie zbiorowym na wyżej wskazanym terenie, niewątpliwie należy do grona adresatów tej uchwał. Prawnie chroniony interes skarżącej nie został jednak - zdaniem Sądu - w żaden sposób naruszony przez zaskarżoną uchwałę.
W tym miejscu należy podkreślić, że źródłem interesu prawnego skarżącej w niniejszej sprawie mogło być wyłącznie to, że zaskarżona uchwała pozbawiałaby ją możliwości korzystania z przystanków komunikacyjnych, do których korzystania miałaby wcześniej uprawnienia, inaczej rzecz ujmując pozbawiała by ją określonych praw. A zatem tylko uniemożliwienie skarżącej korzystania z przystanków, co do których posiadała uprawnienie, stanowiłoby naruszenie jej interesu prawnego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała jednak miejsca.
Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącej zaskarżona uchwala nie pozbawiła jej możliwości korzystania ze wskazywanych przez nią w skardze 7 przystanków komunikacyjnych udostępnianych wszystkim operatorom. Zmniejszenie liczby przystanków z 21 do 14, a zatem z pominięciem wskazywanych wyżej 7 przystanków nastąpiło bowiem nie na mocy zaskarżonej uchwały lecz na podstawie wcześniejszej uchwały nr 327/XXXII/20 Rady Miejskiej Łomży z dnia 18 grudnia 2020 r.
W tym miejscu zauważyć należy, że uchwała 227/XXI/20 z 26 lutego 2020 r. w sprawie określenia przystanków komunikacyjnych i dworców, dla których zarządcą jest Prezydent Miasta Łomża oraz określenia warunków i zasad korzystania z przystanków i dworców była trzykrotnie zmieniana, a mianowicie uchwałą: nr 290/XXVII/20 z dnia 28 sierpnia 2020 r., nr 327/XXXII/20 z dnia 18 grudnia 2020 r. oraz nr 370/XXXVI/21 z dnia 31 marca 2021 r. Odnosząc treść załącznika nr 1 ww. uchwały, w którym wymieniono przystanki i ich nazwy, położenie, kategorię i nr drogi, właściciela zarządcę, a także uwagi, czy dany przystanek jest udostępniony wszystkim przewoźnikom, czy tylko dla komunikacji miejskiej, czy jest to przystanek na żądanie, dla wsiadających oraz czy jest to przystanek końcowy z możliwością postoju autobusów wykonującym przewozy regularne osób w mieście Łomża, do kolejnych dokonywanych jej zmian, należy zauważyć, że pierwotnie uchwała nr 227/XXI/20 zawierała 21 przystanków komunikacyjnych i dworzec jako dostępne wszystkim przewoźnikom. Zmiana tej uchwały, która miała miejsce na podstawie uchwały nr 290/XXVII/20 z dnia 28 sierpnia 2020 r. nie zmieniła liczby tych przystanków i w załączniku do tej uchwały nadal było ich 21 plus dworzec. Zmiana liczby omawianych przystanków, poprzez ich zmniejszenie z liczby z 21 do 14 nastąpiła uchwałą nr 327/XXXII/20 z dnia 18 grudnia 2020 r.
Zmiana zaś dokonana przez zaskarżoną uchwałą z dnia 31 marca 2021 r. nr 370/XXXVI/21, na co zwrócił uwagę pełnomocnik organu dotyczyła zwiększenia liczby przystanków komunikacji miejskiej na terenie miasta i miała na celu uporządkowanie tej kwestii bez zmniejszania liczby przystanków dostępnych dla wszystkich przewoźników, pozostawiając nadal ich liczbę 14 plus dworzec. Dodać jedynie należy, że porównanie załączników nr 1 dwóch ostatnich uchwał potwierdza powyższe stanowisko, a także wskazuje, że są to te same przystanki, o czym świadczą ich nazwy i położenie. Zaskarżona uchwała nie ograniczyła zatem prawa skarżącej do korzystania z przystanków, których zarządzającym jest Prezydent Miasta Łomża, co do których posiadała wcześniej uprawnienie. Ograniczenie tych praw nastąpiło na podstawie uchwały nr 327/XXII/20 z dnia 18 grudnia 2020 r., która zmniejszyła liczbę przystanków dostępnych wszystkim przewoźnikom, w tym skarżącej z 21 do 14.
Podsumowując powyższe, stwierdzić należy, że kwestionowana uchwała nie zmieniła sytuacji prawnej skarżącej, w żaden bowiem sposób nie pozbawiła jej uprawnień, które uzyskała wcześniej na podstawie uchwały nr 327/XXXII/20 z dnia 18 grudnia 2020 r., tj. prawa do korzystania z przystanków komunikacji miejskiej w liczbie 14 przystanków plus dworzec. Tym samym nie można zasadnie twierdzić, że zaskarżona uchwała w jakikolwiek sposób naruszyła chroniony prawnie interes lub uprawnienie skarżącej. Wskutek wejścia w życie zaskarżonej uchwały sytuacja prawna skarżącej nie uległa zmianie, nie utraciła żadnych przysługujących jej uprawnień, nie zostały na nią nałożone żadne nowe obowiązki. Innymi słowy, w niniejszej sprawie nie istnieje związek między prawnie gwarantowaną własną sytuacją skarżącej, a zaskarżoną uchwałą.
W tym stanie rzeczy, ponieważ skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. (pkt 1 sentencji). Dokonanie oceny braku naruszenia interesu prawnego skarżącej, prowadzące do odrzucenia skargi, eliminuje możliwość merytorycznego badania trafności podniesionych zarzutów w zakresie naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 6 u.p.t.z.
Zgodnie zaś z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. W związku z powyższym Sąd orzekł o zwrocie skarżącej kwoty 300 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi (pkt 2 sentencji).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI