II SA/Bk 662/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2022-11-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
decyzja środowiskowafarme fotowoltaicznaprawo administracyjnepostępowanie administracyjnestrona postępowaniaoddziaływanie na środowiskowznowienie postępowaniaprawo ochrony środowiska

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę E.M. na decyzję SKO, uznając, że skarżącej nie przysługiwał status strony w postępowaniu środowiskowym dotyczącym budowy farmy fotowoltaicznej.

Sprawa dotyczyła skargi E.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji środowiskowej dla farmy fotowoltaicznej. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania, twierdząc, że przysługuje jej status strony ze względu na potencjalne oddziaływanie inwestycji na jej nieruchomość. Sąd uznał, że skarżącej nie przysługiwał status strony, ponieważ jej nieruchomość nie przylegała bezpośrednio do terenu inwestycji i nie wykazała ona znaczącego oddziaływania ani przekroczenia standardów środowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę E.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. odmawiającą uchylenia decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, argumentując, że została pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ nie uznano jej za stronę. Podstawą jej argumentacji było twierdzenie, że planowana inwestycja, jako zabudowa przemysłowa, może znacząco oddziaływać na jej nieruchomość. Sąd, analizując sprawę, uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, stroną jest podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Sąd stwierdził, że nieruchomość skarżącej nie przylega bezpośrednio do terenu inwestycji, a także nie wykazano, aby w wyniku realizacji przedsięwzięcia miały zostać przekroczone standardy jakości środowiska lub aby wystąpiło znaczące oddziaływanie mogące wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącej. Sąd odrzucił argumentację skarżącej dotyczącą charakteru przemysłowego inwestycji, wskazując, że kluczowe dla ustalenia statusu strony są faktyczne oddziaływania, a nie sam rodzaj przedsięwzięcia. Podkreślono, że organy administracji prawidłowo oceniły brak znaczącego oddziaływania farmy fotowoltaicznej na sąsiednie nieruchomości, opierając się na opiniach specjalistycznych. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżącej nie przysługuje status strony, ponieważ nie wykazała, aby jej nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia w rozumieniu przepisów ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla ustalenia statusu strony są przepisy art. 74 ust. 3a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, które precyzują, kiedy nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania. Skarżąca nie wykazała spełnienia tych przesłanek, a organy administracji prawidłowo oceniły brak znaczącego oddziaływania inwestycji na jej nieruchomość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.ś. art. 74 § ust. 3a pkt 3

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 74 § ust. 3a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 74 § ust. 3

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 52 lit. b

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 52

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt. 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 150 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.ś. art. 71 § ust. 2 pkt. 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 82 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 84 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 64 § ust. 1 i 1a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

u.o.ś. art. 60 § pkt 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Ustawa z dnia 9 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw art. 1 pkt 17

Ustawa z dnia 9 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw art. 4 ust. 1

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo oceniły, że skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu środowiskowym, ponieważ nie wykazała ona znaczącego oddziaływania planowanej inwestycji na jej nieruchomość.

Odrzucone argumenty

Skarżąca argumentowała, że przysługuje jej status strony ze względu na potencjalne oddziaływanie farmy fotowoltaicznej na jej nieruchomość, traktując inwestycję jako zabudowę przemysłową. Skarżąca podnosiła, że organy nie uwzględniły jej decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości sąsiedniej. Skarżąca twierdziła, że nowelizacja art. 74 ust. 3a u.o.ś. stanowi jedynie doprecyzowanie, a nie zmianę przepisów, co powinno mieć zastosowanie do jej sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Przez obszar ten rozumie się: (1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; (2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; (3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Czym innym jest bowiem zaliczenie planowanej inwestycji do przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji środowiskowej (...) a czym innym ustalenie stron tego postępowania. W przypadku farmy fotowoltaicznej, sąd uznał, że takie oddziaływanie nie występuje, niezależnie od planów zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej.

Skład orzekający

Elżbieta Trykoszko

przewodniczący

Marek Leszczyński

sprawozdawca

Barbara Romanczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach środowiskowych dotyczących instalacji fotowoltaicznych oraz interpretacja pojęcia 'obszaru oddziaływania przedsięwzięcia'."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania znaczącego oddziaływania na nieruchomość sąsiednią. Interpretacja przepisów dotyczących statusu strony w postępowaniach środowiskowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych dotyczących inwestycji OZE, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ochrony środowiska i administracyjnym.

Kto jest stroną w postępowaniu o decyzję środowiskową dla farmy fotowoltaicznej? Sąd wyjaśnia.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 662/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Marek Leszczyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 28 i art. 145 § 1 pkt. 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 247
art. 74 ust. 3a pkt 3
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji środowiskowej we wznowionym postępowaniu administracyjnym oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...[, utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. (dalej: Wójt) z dnia [...] czerwca 2022 r., znak: [...[, odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Wójta z dnia [...] listopada 2019 r., znak:[...], ustalającej brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie wolnostojącej elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, zapewniającą poprawną pracę oraz zabezpieczającą mienie na terenie działek oznaczonych numerami ew. gr.[...], położonych w obr. wsi D., gm. B.
Decyzja SKO w B. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
Wójt decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...], stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie wolnostojącej elektrowni fotowoltaicznej o mocy do 1 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, zapewniającą poprawną pracę oraz zabezpieczającą mienie na terenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...], położonych w obrębie gruntów wsi D., gm. B.. Decyzja ta stała się ostateczna.
Pismem z dnia 11 marca 2021 r. E. M. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego powyższą decyzją, wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wójt postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2021 r., na mocy art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania, ale na skutek zażalenia, SKO w B. postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., uchyliło te postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. Wójt, na mocy art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 150 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją z dnia 13 listopada 2019 r., znak:[...] , a po jego przeprowadzeniu, decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., znak:[...], na mocy art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...]listopada 2019 r., znak:[...]. Jednakże na skutek odwołania E. M., SKO w B. decyzją z dnia [...] marca 2022 r., nr [...], uchyliło powyższe postanowienie i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r., znak:[...], na mocy art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia własnego decyzji z dnia [...]listopada 2019 r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. przeprowadzono postępowanie zgodnie z Ustawą, wystąpiono do organów specjalistycznych, pozyskano pozytywne uzgodnienia. Organ - szeroko argumentując swe twierdzenia w oparciu o postanowienia uzgadniające organów profesjonalnych z zakresu ochrony środowiska - wskazał, że skala, charakter przedsięwzięcia, w powiązaniu z brakiem negatywnego oddziaływania na środowisko prowadzi do wniosku, iż ani na nieruchomości skarżącej, ani na innych nieruchomościach sąsiadujących nie dojdzie do przekroczenia standardów, toteż skarżącej nie przysługuje status strony.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. M., w którym powołując się głównie na naruszenie art. 74 ust. 3a ustawy z dn. 3 października 2009 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 247 - zwanej dalej "ustawą"), w zw. z art. 11 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE z dn. 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, stwierdziła, że wadliwe było nieuznanie nieruchomości należącej do skarżącej "za obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie". Zdaniem skarżącej pominięto przepis § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dn. 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, poprzez brak uznania przedsięwzięcia za zabudowę przemysłową.
Po rozpoznaniu odwołania, SKO w B. decyzją z dnia [...] lipca 2022 r., nr[...], utrzymało w mocy decyzję Wójta z dnia [...] czerwca 2022 r., znak: [...[.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię. Wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującym w dniu wydania decyzji art. 74 ust. 3a Ustawy, stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: 1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; 2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Przy czym za podstawowe kryterium decydujące o uznaniu za stronę postępowania właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji przyjmuje się stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Istotne znaczenie ma bowiem charakter, rozmiar planowanego przedsięwzięcia, a nadto inne czynniki, które mogły wpływać na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego Mówiąc zaś o znaczącym oddziaływaniu, należy mieć na względzie okoliczność, że może ono wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Definicja ta posługuje się więc elementem potencjalności, a co za tym idzie istotna jest okoliczność, że na nieruchomości wystąpi możliwość ograniczenia w jej zagospodarowaniu.
Dalej organ wyjaśnił, że Wójt prawidłowo wznowił postępowanie w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Weryfikacja przesłanek uznania skarżącej za stronę, która potencjalnie nie brała udziału w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań nastąpiło już we wznowionym postępowaniu. Powyższa "konstrukcja" procesowa wynikła z przyjętego przez organy obu instancji założenia, że "w sytuacji, gdy kwestia ustalenia statusu podmiotu ubiegającego się o wznowienie jako strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), jej zbadanie jest możliwe po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Jeżeli po wznowieniu postępowania w oparciu o omawianą podstawę organ stwierdzi, że wnioskodawcy jednak nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, to powinien wydać decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej.
Zdaniem organu postępowanie wznowieniowe doprowadziło oba organy do uznania, że skarżącej nie przysługiwał status strony. Działki skarżącej nie przylegają bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie, a także nie posiada ona praw rzeczowych do działek, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska. Ponadto skarżąca nie posiada praw rzeczowych do działek znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia. Postępowanie dowodowe doprowadziło Kolegium do wniosku, że przedsięwzięcie będące przedmiotem niniejszego postępowania nie będzie emitowało jakichkolwiek oddziaływań na obszary sąsiadujące. Powyższa konstatacja wynika z następujących argumentów: (-) przedmiotowa farma fotowoltaiczna będzie bezobsługowa, niewymagająca zaplecza socjalnego i jakiejkolwiek infrastruktury wodno-kanalizacyjnej; (-) przedsięwzięcie nie doprowadzi do negatywnych oddziaływań; (-) nie ma dowodów na jakiekolwiek oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; (-) realizacja przedsięwzięcia nie wymaga wykorzystywania zasobów naturalnych; (-) przedsięwzięcie nie stanowi zagrożenia dla środowiska; (-) przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza formami ochrony przyrody; (-) przedsięwzięcie nie będzie oddziaływało na zasoby wodne (jak też nie przekracza cieków wodnych); (-) przedsięwzięcie nie spowoduje powstania ścieków (czyszczenie paneli będzie odbywało się bez użycia detergentów); (-) przedsięwzięcie nie będzie źródłem emisji zanieczyszczeń do powierza; (-) nie ma dowodów na emisję nadmiernego hałasu; (-) nie zachodzi przesłanka kumulacji oddziaływań.
Ponadto Kolegium nie widzi, aby w sprawie wznowieniowej (tj. z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a.) mogło mieć znaczenie potencjalne naruszenie § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia. Okoliczność kwalifikacji inwestycji nie ma znaczenia na tym etapie postępowania. Skoro doszło do ustalenia, że planowana farma fotowoltaiczna nie będzie ani znacząco ani nieznacząco oddziaływać na nieruchomości sąsiadujące, nie daje to możliwości uznania (w powiązaniu z treścią cytowanego art. 74 ust. 3a Ustawy), aby jakakolwiek strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W opinii Kolegium nie zaistniały również pozostałe przesłanki określone w art. 145 § 1 k.p.a. Nie sposób odnaleźć dowodu na okoliczność, iżby decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Nie ma przesłanek do uznania, iż decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Przedmiotowa decyzja środowiskowa wydana została z uwzględnieniem wymaganego prawem stanowiska innego organu. W sprawie nie mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym, które zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji, a także nie ma dowodu na okoliczność, iż decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła E. M., w której zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie:
- art. 28 k.p.a w zw. z art. art. 74 ust 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 11 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko poprzez wykluczenie skarżącej z kręgu osób będących stronami w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowych i nie uznanie nieruchomości skarżącej za obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak prawidłowych ustaleń w zakresie obszaru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia z uwagi na dokonanie oceny oddziaływania bez uwzględnienia przemysłowego charakteru zabudowy planowanej inwestycji,
- art. 11 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, zgodnie z którą państwa członkowskie mają zapewnić, aby członkowie zainteresowanej społeczności mający wystarczający interes, mieli dostęp do odpowiednich procedur poprzez pozbawienie skarżącej przymiotu strony w postępowaniu;
2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
- § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, poprzez pominięcie uznania planowanej inwestycji za zabudowę przemysłową, czyli przedsięwzięcia zaliczającego się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;
- art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2009r o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 11 ust. 1 dyrektywy 2011/92/UE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko poprzez nieuznanie nieruchomości należącej do skarżącej za obszar oddziaływania inwestycji.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
- uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania ewentualnie
- uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca opisała dotychczasowy przebieg postępowania oraz rozwinęła zarzuty podniesione w skardze. Wyjaśniła, że istota sporu sprowadza się do oceny, czy skarżącej przysługiwał status strony w postępowaniu środowiskowym, a więc do zasad ustalania kręgu stron postępowania, którego przedmiotem było wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Dalej wskazała, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2018 r. krąg stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach określony został przepisem art. 74 ust. 3a u.i.o.ś. - dodanym przez ustawę z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566). Już organ I instancji dokonał błędnej kwalifikacji farmy fotowoltaicznej na gruncie § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko odmawiając inwestycji przymiotu zabudowy przemysłowej. SKO także całkowicie pominęło błędną kwalifikację inwestycji dokonaną przez organ I instancji, co skutkowało bezkrytycznym przyjęciem błędnej oceny, że zasięg odziaływania planowanej inwestycji ograniczy się do działki inwestora. Uszło uwadze organów, że przy wydaniu decyzji z [...] listopada 2019 r. oparto się wyłączenie na stanowisku organów opiniujących, wydanych w oparciu o błędne przyjęcia, że planowana inwestycja nie ma charakteru zabudowy przemysłowej. W świetle tak przyjętego założenia, organy opiniujące, w szczególności RDOŚ w opinii z dnia [...] lipca 2019 r. wskazał, że wszelkie oddziaływania związane z planowaną inwestycją ograniczą się do terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny. Zarówno organy orzekające, jak też organy opiniujące całkowicie pominęły fakt, że jedynie do 1 sierpnia 2013 r. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397) nie wymieniało literalnie farm fotowoltaicznych wśród przedsięwzięć, dla których należy uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Od 1 sierpnia 2013 r. zgodnie z nowym brzmieniem § 3 ust. 1 pkt 52 - nadanym przez Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2013 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 817) - przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jest "zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż: a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy; b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a - przy czym przez powierzchnie zabudowy rozumie się powierzchnie terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnie przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia". Konsekwencją wejścia w życie powyższych zmian w prawie jest jednoznaczne uznanie instalacji fotowoltaicznych o powierzchni zabudowy takiej jak planowana inwestycja za zabudowę przemysłową.
Zdaniem więc skarżącej, nie można uznać za prawidłową oceny dokonanej przez organy opiniujące, w szczególności przez RDOŚ, zgodnie z którą wszelkie oddziaływania związane z planowaną inwestycją ograniczą się rzekomo do terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny, bowiem przy uznaniu, zgodnie z całkowicie pominiętymi przez organa regulacjami wskazującymi, że planowana inwestycja posiada charakter przemysłowy, budowa takich instalacji fotowoltaicznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody lub 1 ha na pozostałych obszarach wiąże się z koniecznością uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Konsekwencją zaś pominięcia okoliczności, że planowana inwestycja ma charakter zabudowy przemysłowej, było bezpodstawne odmówienie skarżącej przymiotu strony wskutek bezpodstawnego przyjęcia, że jej działki nie będą znajdowały się w zasięgu znaczącego odziaływania przedsięwzięcia.
Dalej skarżąca zarzuciła, że organy całkowicie pominęły też okoliczność, że ustawodawca nowelizacją ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko z dnia 19 lipca 2019 r. dookreślił obszar wskazany w art. 74 ust. 3 i 3a, a więc obszar ustawowo uznany za obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie dodając, iż przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.". Zgodzić się należy z organem I instancji, że z mocy art. 4.ustawy nowelizującej do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1 oraz w art. 3 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, jednakże w zakresie nowelizacji art. 74 ust. 3 i 3a powołanej ustawy zapis nowelizujący ust. 3a powołanego przepisu należy uznać jedynie za ustawowe dookreślenie ("za taki obszar uznaje się") przedmiotu do tej pory już przecież wskazanego ustawą ("obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie") i precyzowanego dotąd przez doktrynę i orzecznictwo sadów administracyjnych a nie za jego zmianę czy też dodanie. Trudno więc uznać, ze w tym zakresie nastąpiła zmiana przepisów z "dotychczasowych" na "nowe". Nie można wobec powyższego obszaru ustawowo uznanego za obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, uznać na podstawie postanowień organów opiniujących za obszar nie objęty oddziaływaniem planowanej inwestycji.
Kolejny zarzut skarżącej dotyczy tego, że organy opiniujące nie mogły mieć wiedzy o tym, że w dacie [...] maja 2019 r. skarżąca uzyskała prawomocną decyzję Wójta Gminy B. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy działki oznaczonej nr ewidencyjnym [...] położonej w obrębie gruntów wsi D. gmina B. (graniczącej z działką objętą decyzją środowiskową przez drogę o szerokości 7 m) - w zakresie warunków budowy dziewięciu budynków jednorodzinnych z garażami i infrastrukturą towarzyszącą. Organy orzekające całkowicie pominęły okoliczność, że decyzja środowiskowa nie uwzględnia wydanych wcześniej decyzji o warunkach zabudowy budownictwem mieszkaniowym nieruchomości skarżącej znajdującej się w zasięgu znacznego odziaływania przedsięwzięcia (w odległości 7 m). Tymczasem inaczej należy ocenić oddziaływanie planowanej inwestycji na nieruchomość, która jest wykorzystywana np. rolniczo, a inaczej na nieruchomość, która jest już lub potencjalnie może zostać zabudowana budynkami mieszkalnymi. W związku z powyższym nie można uznać, że realizacja przedsięwzięcia w postaci budowy farmy fotowoltaicznej nie będzie wiązać się z wprowadzeniem ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącej, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Skoro oddziaływanie przedsięwzięcia może skutkować wprowadzeniem ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości, to już sam ten fakt przesądza o tym, że jest to oddziaływanie znaczące.
Dalej skarżąca zarzuciła, że organy w swoich decyzjach nie odnoszą się do dorobku judykatury, z którego wynika, że dla ustalenia, czy dany podmiot ma interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i w związku z tym, czy ma przymiot strony w tym postępowaniu, nie ma znaczenia, czy oddziaływanie na jego nieruchomość będzie w granicach dopuszczalnych norm, czy też będzie ponadnormatywne. Wystarczy, że nieruchomość znajduje się w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Natomiast interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego. Taką więc normę może stanowić przepis art. 140 k.c. i nie ma znaczenia, czy emisje na poziomie usytuowania działek skarżącej będą miały oddziaływanie normatywne, czy ponadnormatywne. W świetle powyższego zapewnienie skarżącej, jako właścicielce nieruchomości graniczącej przez 7 m drogę gminną z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja przymiotu strony jest, wbrew ocenie dokonanej przez organy orzekające, uzasadnione.
Skarżąca zarzuciła też, że Kolegium nie odniosło się do jej twierdzeń, że najbliższa zabudowa zagrodowa znajduje się w odległości około 132 m na południowy zachód od granicy obszaru inwestycji. Zgodnie bowiem z wydaną skarżącej decyzją o warunkach zabudowy na działce sąsiadującej przez drogę z działką, na której planowana jest inwestycja, najbliższe tereny ustawowo objęte ochroną przed hałasem (czyli tereny zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej), znajdują się w odległości ok. 7 m od granicy terenu inwestycyjnego, na działce oznaczonej nr ewid. [...]w obrębie ewidencyjnym wsi D.
Organ II instancji całkowicie pominął też ocenę zarzutu dotyczącego powierzchni zabudowy planowanego przedsięwzięcia. Wójt w decyzji wskazał, iż powierzchnia zabudowy oraz pozostała powierzchnia przekształcona w wyniku realizacji przedsięwzięcia wynosić będzie 1.1 ha, a więc jako powierzchnia już przekraczająca powierzchnię zabudowy nie wymagającej uzyskania decyzji środowiskowej wskazana w § 3 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Ponadto zdaniem skarżącej, uszło uwadze Kolegium, że wszelkie wyższe wskazane okoliczności zostały całkowicie pominięte przez organy opiniujące w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji z dnia 13 listopada 2019 r. W niniejszym postępowaniu oba organy nie dokonały żadnych własnych ustaleń i nie odniosły się w żadnym zakresie do zarzutów podnoszonych przez skarżącą w uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania. Organy orzekające całkowicie pominęły też regulacje zawarte w art. 11 ust. 1 dyrektywy 2011/92AJE z 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, zgodnie z którą państwa członkowskie mają zapewnić, aby członkowie zainteresowanej społeczności mający wystarczający interes, mieli dostęp do odpowiednich procedur. Pominięto też regulacje zawarte w Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Konwencja z Aarhus, w której strony konwencji, a więc też Polska, zobowiązały się zapewnić dostęp do procedury odwoławczej tym, którzy są lub mogą być dotknięci skutkami lub mają interes w podejmowanej decyzji dotyczącej środowiska. Wykonując dyspozycję powołanych przepisów organy orzekające winny w ramach wznowionego postępowania ponownie ustalić zasięg całkowitego oddziaływania inwestycji i nawet w przypadku braku ponadnormatywnego oddziaływania na nieruchomości skarżącej, uznać ją za stronę. Już bowiem sam fakt możliwości oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość świadczy o istnieniu interesu prawnego. Przymiot strony w postępowaniu daje zaś podmiotowi możliwość uczestniczenia w postępowaniu i wpływu na kształt rozstrzygnięcia w ramach posiadanego interesu prawnego, który nie powinien być mniej chroniony niż interes prawny inwestora.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja SKO w B. z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. (dalej: Wójt) z dnia [...] czerwca 2022 r., znak: [...], odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Wójta z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...].
Kontrolowane rozstrzygnięcie zostało wydane w ramach postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Samo wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa (zob. W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa 1962, s. 230).
W przedmiotowej sprawie skarżąca wywodzi, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wójta z dnia [...] listopada 2019 r. jest obarczone kwalifikowaną wadą, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a., albowiem zostało wydane bez zapewnienia jej możliwości czynnego udziału w postępowaniu.
Na samym początku zauważenia wymaga, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a., został w tym przypadku dochowany. Trafnie zatem organ I instancji postanowieniem z dnia 22 czerwca 2021 r. wznowił postępowanie.
Rozpoznając tak zakreślony przedmiot sprawy należy w pierwszej kolejności zauważyć, że w sytuacji, gdy wniosek o wznowienia postępowania odnosi się do przesłanki, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy jest w istocie badaniem przesłanek wznowienia, co następuje po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 570/19). Dlatego też organy obu instancji oceniając zasadność wniosku o wznowienie postępowania, prawidłowo przystąpiły do badania, czy podana przez stronę podstawa wznowienia w rzeczywistości wystąpiła, a mianowicie, czy E. M. posiadała interes prawny do bycia stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Oba organy stanęły na stanowisku, że skarżąca nie posiada interesu prawnego i w związku z tym nie powinna być stroną powyższego postępowania, zaś skarżąca stoi na stanowisku przeciwnym.
Zdaniem Sądu rację mają organy. Zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 247; dalej: u.o.ś.), stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się: (1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie; (2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska; (3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
W tym miejscu podkreślenia też wymaga, że na podstawie art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 9 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1712), zmieniono art. 74 ust. 3a u.o.ś. w sposób następujący: stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się: (1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; (2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub (3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Zauważenia jednak wymaga, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1 oraz w art. 3 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W ocenie Sądu stwierdzić więc należy, że skoro sprawa została wszczęta w dniu 21 czerwca 2019 r., czyli pod rządami ustawy środowiskowej w brzmieniu nadanym jej od 1 stycznia 2018 r., nie mógł mieć zastosowania w niniejszym postępowaniu przepis art. 74 ust. 3a ustawy środowiskowej w nowym brzmieniu. Stąd niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia tego przepisu w nowym brzmieniu. Sąd nie podziela odmiennego stanowiska skarżącej, że zapis nowelizujący art. 74 ust. 3a u.o.ś. uznać należy jedynie za ustawowe dookreślenie obszaru, które to dookreślenie (chodzi o sformułowanie: oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu) można stosować do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Taka interpretacja tego przepisu stoi w sprzeczności z art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej.
Jako niezasadny należy uznać również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 28 k.p.a. Status strony w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań został istotnie ograniczony poprzez wprowadzenie art. 74 ust. 3a u.o.o.ś. Przepis ten stanowi zatem lex specialis względem art. 28 k.p.a., przy czym nie wyłącza tego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 3964/19). Podstawowe jednak znaczenie ma art. 74 ust. 3a u.o.o.ś., natomiast art. 28 k.p.a. może mieć jedynie znaczenie pomocnicze (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 947/21). Strona skarżąca nie wykazuje jednak, w jaki sposób w sprawie niniejszej przepis ten miałby zostać naruszony.
Podstawowy zarzut skargi (zakwalifikowany jako naruszenie przepisów postepowania oraz przepisów prawa materialnego) sprowadza się do tego, że organy orzekające w sprawie nie uwzględniły faktu, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 71; dalej: rozporządzenie), planowana inwestycja stanowi zabudowę przemysłową.
W ocenie Sądu zarzut ten jest niezasadny. Zarówno z decyzji z dnia [...] czerwca 2022 r. (decyzja Wójta) jak i z decyzji z dnia [...] lipca 2022 r. (decyzja SKO) jednoznacznie wynika, że oba organy fakt ten dostrzegły i się do niego odniosły. Ponadto już z decyzji Wójta z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...], wynika, że na mocy art. 60 pkt 2 u.o.ś. i § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b tiret 1 rozporządzenia planowane przedsięwzięcie zaliczono do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. Z przywołanego przepisu § 3 ust. 1 pkt 52 lit. b rozporządzenia wynika, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zabudowę przemysłową, w tym zabudowę systemami fotowoltaicznymi, lub magazynową, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a - przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Skutkiem zaliczenia planowanej inwestycji do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, była zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.ś., konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przy czym zauważenia wymaga, że decyzją środowiskową, zgodnie z art. 82 ust. 1 u.o.ś. jest zarówno decyzja wydawana po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak i decyzja, w której organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 84 ust. 1 u.o.ś.). Ta ostatnia decyzja wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, przed wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. Wójt uzyskał wymagane powyższymi przepisami stosowne opinie i uzgodnienia: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] lipca 2019 r., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...[ lipca 2019 r., Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowego Gospodarstwa Wody Polskie z dnia [...[ września 2019 r. Od strony proceduralnej zatem wszystkie wymogi prawne zostały spełnione.
W skardze strona skarżąca próbuje wykazać, że z samego faktu zaliczenia planowanej inwestycji do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (farma fotowoltaiczna jako zabudowa przemysłowa), będzie zachodzić oddziaływanie tej inwestycji na jej nieruchomość, które daje jej uprawnienie do bycia stroną postępowania w rozumieniu przepisu art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 u.o.ś. Przy czym zauważenia wymaga, że w żadnym miejscu skargi skarżąca nie precyzuje, na czym miałoby polegać przekroczenie standardów jakości środowiska na nieruchomości inwestycyjnej, jej nieruchomości czy też nieruchomościach sąsiednich (pkt 2) czy też znaczące ograniczenie zagospodarowania jej nieruchomości, które mogłoby wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu jej nieruchomości zgodnie z aktualnym przeznaczeniem (pkt 3).
W ocenie Sądu stanowisko skarżącej jest niezasadne. Czym innym jest bowiem zaliczenie planowanej inwestycji do przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji środowiskowej (czy to na mocy art. 82 ust. 1 u.o.ś. czy na mocy art. 84 ust. 1 u.o.ś.), a czym innym ustalenie stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z przepisu art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 u.o.ś. wynika, że to nie rodzaj przedsięwzięcia (zabudowa przemysłowa lub inna) decyduje o ustaleniu stron tego postępowania, tylko wskazane tam oddziaływania na inne działki.
Tymczasem organy jednoznacznie wyjaśniają, że nieruchomość skarżącej (działki) nie przylega bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie (pkt 1 art. 74 ust. 3a u.o.ś.), a także przedsięwzięcie nie spowoduje żadnych oddziaływań, o których mowa w pkt 2 i 3 przywołanego przepisu. Stanowisko swoje organy opierają o przytoczone opinie organów opiniujących ze sprawy, w której wydano decyzję z dnia [...] listopada 2019 r. Z opinii RDOŚ w B. wynika, że zarówno na etapie realizacji przedsięwzięcia nie nastąpi przekroczenie standardów jakości środowiska, jak również nie dojdzie do tego na etapie funkcjonowania tego przedsięwzięcia. Podobnie wypowiedziały się PPIS w B. oraz Dyrektor RZGW PGW w B. Trafnie zatem organ I instancji przyjął, że emisje w postaci hałasu, pyłów, spalin i wibracji mogą wystąpić jedynie na etapie budowy planowanej farmy fotowoltaicznej, jednakże będą one miały charakter krótkotrwały i nie będą one prowadzić do przekroczenia standardów środowiska. Organ odwoławczy dodał zaś, że planowana farma fotowoltaiczna nie będzie oddziaływać ani znacząco ani nieznacząco na nieruchomości sąsiadujące, gdyż jej oddziaływania zamkną się na terenie inwestycji. Na poparcie swego stanowiska wymienił 11 argumentów, w tym te, że przedmiotowa farma fotowoltaiczna będzie bezobsługowa, nie będzie wymagać zaplecza socjalnego i jakiejkolwiek infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, nie będzie źródłem emisji zanieczyszczeń do powietrza, emisji nadmiernego hałasu ani też nie spowoduje kumulacji oddziaływań.
Sąd nie podziela także stanowiska skarżącej, że wpływ na rozstrzygnięcie miał fakt, że zarówno organy orzekające w niniejszej sprawie jak i organy opiniujące nie wzięły pod uwagę, że skarżąca uzyskała w dniu [...] maja 2019 r. prawomocną decyzję Wójta Gminy B., znak: [...[, w przedmiocie warunków zabudowy (9 budynków jednorodzinnych z garażami) działki oznaczonej nr ewidencyjnym 768 położonej naprzeciwko terenu inwestycyjnego, oddzielonego jedynie drogą o szerokości 7 m.
Jak już bowiem wyjaśniano powyżej, w przepisie art. 74 ust. 3a pkt 3 u.o.ś. mowa jest o działkach znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia. Mówiąc o znaczącym oddziaływaniu, należy mieć na względzie okoliczność, że może ono wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Definicja ta posługuje się więc elementem potencjalności, a co za tym idzie istotna jest okoliczność, że na nieruchomości wystąpi możliwość ograniczenia w jej zagospodarowaniu (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 3964/19). Jednakże ową potencjalność należy interpretować w ten sposób, że istnieje możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie, biorąc pod uwagę indywidualne cechy przedsięwzięcia i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 611/19).
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, planowana inwestycja nie będzie oddziaływać na działki skarżącej ani znacząco ani nawet nieznacząco, gdyż z racji na charakter inwestycji (panele fotowoltaiczne) w ogóle tego oddziaływania nie będzie. W przywołanych orzeczeniach w grę wchodziło oddziaływanie planowanej inwestycji na działki sąsiednie poprzez immisje w postaci siarkowodoru i tlenku węgla, a zatem można było mówić o potencjalności znaczącego oddziaływania. W sprawie niniejszej nie ma zaś elementu potencjalności oddziaływania, bo ani organy orzekające, ani organy opiniujące, ani wreszcie sama skarżąca nie wskazuje tych potencjalnych oddziaływań.
Sad nie podziela też stanowiska skarżącej, że organy przyjęły, iż planowana inwestycja nie będzie ponadnormatywnie oddziaływać na jej nieruchomość. Organy przyjęły bowiem, że nie będzie ona oddziaływać w ogóle. Nie jest też zasadny zarzut, że nie dokonano analizy, czy będą jakiekolwiek oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość skarżącej. W tej mierze ustalenia takie poczyniły bowiem, w zakresie swoich właściwości, organy opiniujące, zaś organy orzekające ustalenia te podzieliły jako trafne i zasadne.
Ponadto, zdaniem Sądu, skarżąca nie wyjaśnia na czym mogą polegać ograniczenia w zagospodarowaniu jej nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem, w związku z planowaną inwestycją polegającą na budowie farmy fotowoltaicznej. Na dzień wydawania decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. jej nieruchomość oznaczona nr geod. [...] była niezabudowana. Nawet więc przyjmując, że na nieruchomość tę skarżąca uzyskała decyzję o warunkach zabudowy na budynki mieszkalne i garażowe, to nadal nie przywołuje ona żadnych argumentów, w jaki sposób planowana farma fotowoltaiczna ograniczy ją w realizacji planowanej przez nią inwestycji.
Sąd nie podziela także zarzutu dotyczącego naruszenia art. 11 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L26/1). Z przepisu tego wynika, aby państwa członkowskie zapewniły, by zgodnie z odnośnym krajowym systemem prawnym, członkowie zainteresowanej społeczności mający wystarczający interes, mieli dostęp do procedury odwoławczej przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem ustanowionym ustawą, by zakwestionować materialną lub proceduralną legalność decyzji, działań lub zaniechań, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej dyrektywy dotyczących udziału społeczeństwa. Zdaniem Sądu ochrona taka w zakresie uczynienia konkretnego podmiotu stroną postępowania o wydanie decyzji środowiskowej, przewidziana w art. 74 ust. 3a pkt 1-3 u.o.ś., spełnia wymogi przewidziane powyższą dyrektywą. Sąd w składzie niniejszym, podobnie jak inne sądy administracyjne, w tym Naczelny Sąd Administracyjne, nie widzi potrzeby kwestionowania tego przepisu.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI