II SA/BK 642/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Białymstoku oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania renty strukturalnej, uznając, że nie spełnił on warunku przekazania całego gospodarstwa rolnego następcy, gdyż jego żona nadal posiadała udziały w nieruchomościach rolnych.
Rolnik J.B. skarżył decyzję odmawiającą mu przyznania renty strukturalnej. Pierwotnie renta została przyznana, jednak postępowanie wznowiono z powodu ujawnienia faktu, że żona skarżącego nadal posiadała udziały w nieruchomościach rolnych o powierzchni przekraczającej dopuszczalny limit 0,5 ha. Sąd uznał, że warunek przekazania całego gospodarstwa rolnego następcy nie został spełniony, co skutkowało oddaleniem skargi.
Rolnik J.B. ubiegał się o rentę strukturalną, która została mu początkowo przyznana. Jednakże, w wyniku wznowienia postępowania, organ administracji stwierdził, że skarżący nie spełnił kluczowego warunku do uzyskania renty, jakim jest przekazanie całego gospodarstwa rolnego następcy. Okazało się, że małżonka skarżącego, B.B., nadal pozostawała współwłaścicielką użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 0,5 ha, które nabyła w drodze spadku. Przepisy rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych wymagały przekazania wszystkich użytków rolnych, z zastrzeżeniem możliwości pozostawienia maksymalnie 0,5 ha na własne potrzeby. Sąd administracyjny w Białymstoku, rozpoznając skargę J.B. na decyzję odmawiającą przyznania renty, uznał, że warunek ten nie został spełniony. Sąd podkreślił, że definicja gospodarstwa rolnego w kontekście rent strukturalnych obejmuje wszystkie użytki rolne stanowiące własność lub współwłasność rolnika i jego małżonki, niezależnie od majątku dorobkowego czy odrębnego. Brak znaczenia miały argumenty skarżącego o braku wiedzy o posiadaniu gruntów przez żonę czy o braku czerpania z nich korzyści. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja została wydana prawidłowo, a warunki przyznania renty strukturalnej nie zostały spełnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, warunek ten nie jest spełniony, jeśli małżonek rolnika pozostaje współwłaścicielem użytków rolnych przekraczających 0,5 ha.
Uzasadnienie
Przepisy rozporządzenia wymagają przekazania wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa, będących własnością lub współwłasnością rolnika i jego małżonka. Pozostawienie udziałów w nieruchomościach rolnych przekraczających 0,5 ha przez małżonka uniemożliwia uznanie warunku za spełniony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191 § § 6 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Warunek przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz następcy uważa się za spełniony, jeżeli zostały następcy przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego rolnika, będące przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt 1.
Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191 § § 9 pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
Działalność rolnicza prowadzona na użytkach rolnych pozostawionych przez rolnika i jego małżonka (nieprzekraczających łącznie 0,5 ha) służyć ma wyłącznie zaspokajaniu ich własnych potrzeb.
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
W we wznowionym postępowaniu administracyjnym organ, w razie stwierdzenia istnienia podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji, uchyla ją i wydaje nową rozstrzygającą o istocie sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku wyjścia na jaw istotnych dla sprawy faktów lub dowodów, nieznanych organowi przyznającemu rentę w dacie jej przyznania, ale istniejących już w tej dacie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie warunku przekazania całego gospodarstwa rolnego następcy przez skarżącego i jego małżonkę, z uwagi na posiadanie przez małżonkę udziałów w nieruchomościach rolnych przekraczających 0,5 ha.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego o braku wiedzy na temat posiadania przez żonę udziałów w gruntach rolnych. Argumentacja skarżącego o nieużytkowaniu przez niego lub jego małżonkę gruntów nabytych przez żonę w drodze spadku.
Godne uwagi sformułowania
przepisy statuują pojęcie "gospodarstwa rolnego" w znaczeniu czysto przedmiotowym tj. sprowadzając je do powierzchni użytków rolnych stanowiących własność (współwłasność) rolnika i jego małżonki, zarówno z majątku dorobkowego jak i majątków odrębnych każdego z małżonków.
Skład orzekający
Stanisław Prutis
przewodniczący
Elżbieta Trykoszko
sprawozdawca
Anna Sobolewska-Nazarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków przyznawania rent strukturalnych, w szczególności wymogu przekazania całego gospodarstwa rolnego i definicji gospodarstwa rolnego w kontekście własności i współwłasności małżonków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących rent strukturalnych i pomocy finansowej na obszarach wiejskich, które mogły ulec zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak drobne niedopatrzenia formalne lub brak pełnej świadomości prawnej mogą prowadzić do utraty świadczeń, nawet jeśli intencje były dobre. Pokazuje znaczenie precyzyjnego spełnienia wymogów prawnych.
“Czy posiadanie przez żonę kilku arów ziemi może pozbawić rolnika renty strukturalnej? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 642/06 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2006-12-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-10-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Anna Sobolewska-Nazarczyk Elżbieta Trykoszko /sprawozdawca/ Stanisław Prutis /przewodniczący/ Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Hasła tematyczne Środki unijne Skarżony organ Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 114 poz 1191 § 6 ust. 1 pkt 1, § 9 pkt 1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 151 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Tezy Przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z 30.04.2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, statuują pojęcie "gospodarstwa rolnego" w znaczeniu czysto przedmiotowym tj. sprowadzając je do powierzchni użytków rolnych stanowiących własność (współwłasność) rolnika i jego małżonki, zarówno z majątku dorobkowego, jak i majątków odrębnych każdego z małżonków. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej Oddala skargę Uzasadnienie Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności: Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w A. przyznał skarżącemu J.B. rentę strukturalną na okres od lipca 2005r. do czerwca 2015r. uznając, iż skarżący spełnił niezbędne warunki do uzyskania takiej renty określone w § 4 pkt 1-3, pkt 6 i 7, § 11 i § 20 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Postanowieniem zaś z [...] lutego 2006r. organ I instancji wskazując na art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej opisaną wyżej decyzją ostateczną przyznającą skarżącemu rentę strukturalną wskazując, iż ujawniony został fakt nieprzekazania na rzecz następcy przez skarżącego i jego małżonkę wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład ich gospodarstwa rolnego, albowiem małżonka skarżącego B.B. nadal pozostaje współwłaścicielką użytków rolnych powyżej 0,5 ha. Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2006r. powołując się na art. 151 § 1 pkt 2, w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz na § 6 ust. 1 pkt 1 i § 9 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, orzekł we wznowionym postępowaniu o uchyleniu decyzji z [...].07.2005r. o przyznaniu renty strukturalnej i odmowie jej przyznania skarżącemu. Organ stwierdził, że we wniosku o rentę strukturalną złożonym w marcu 2005r. a później w akcie notarialnym z [...].07.2005r. po przekazaniu przez J. i B.B. na rzecz następcy – A.B. gospodarstwa rolnego w związku z ubieganiem się przez skarżącego rentę strukturalną, nie został ujęty udział B.B. w nieruchomości rolnej położonej w A. o łącznej powierzchni 4,275 ha, nabytej przez nią tytułem spadku po rodzicach. Udział, ten w przeliczeniu na powierzchnię użytków rolnych przypadającą na rzecz B.B. wynosi 1,4349 ha. Tym samym został rażąco naruszony warunek przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz następcy i zaprzestania prowadzenia działalności rolnej, o których mowa w § 6 ust. 1 i § 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. J.B. wraz z żoną pozostali bowiem nadal właścicielami gruntów rolnych o powierzchni przekraczającej dopuszczalne 0,50 ha. Stąd konieczne stało się uchylenie decyzji i przyznanie skarżącemu renty strukturalnej oraz powtórne rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, które w następstwie ustalenia, że nie został spełniony przez skarżącego warunek przekazania gospodarstwa rolnego i warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej w rozumieniu przepisów regulujących warunki udzielenia pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych, musiało być rozstrzygnięciem odmownym. W odwołaniu od tej decyzji J.B. podniósł, że nie było mu wiadome, iż żona posiada udziały w gruntach gospodarstwa rolnego nie objętych przekazaniem na rzecz następcy. Nie było mu też wiadome, że toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po rodzicach żony. Grunty, w których żona nabyła z tytułu dziedziczenia udziały, nigdy nie były użytkowane przez skarżącego ani jego małżonkę, co może potwierdzić rodzeństwo małżonki. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. Organ odwoławczy podkreślił w uzasadnieniu swojej decyzji, iż skarżący i jego małżonka złożyli oświadczenie o przekazaniu wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa, będących zarówno przedmiotem odrębnej własności każdego z małżonków ich współwłasności małżeńskiej oraz współwłasności z osobami innymi niż małżonek. W żadnym ze złożonych przed wydaniem decyzji o przyznaniu renty strukturalnej dokumencie nie został uwzględniony fakt posiadania innego gospodarstwa przez żonę odwołującego się. Potwierdzeniem nieprawdy o zbyciu wszystkich użytków rolnych organ rozstrzygający sprawę został wprowadzony w błąd. Ujawnienie powyższej okoliczności uzasadniało uchylenie decyzji o przyznaniu renty strukturalnej we wznowionym postępowaniu w sprawie jej przyznania i orzeczenie o odmowie przyznania renty strukturalnej. Małżonek osoby starającej się o rentę strukturalną swoim podpisem na wniosku potwierdza prawdziwość wpisanych tam danych oraz fakt znajomości zasad przyznania renty strukturalnej, stąd nie jest właściwym powoływanie się na okoliczność jakoby posiadanie innego gospodarstwa rolnego było indywidualną sprawą żony skarżącego i jej rodziny, a nie sprawę skarżącego. W skardze na tę decyzję wywiedzionej do sądu administracyjnego J.B. powtórzył argumentację z odwołania wnosząc o pozytywne rozpatrzenie spraw. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Skarga nie zawiera bowiem zarzutów mogących podważyć prawną prawidłowość zaskarżonej decyzji. W sprawie nie ulega wątpliwości, iż po przyznaniu skarżącemu decyzją z [...] lipca 2005r. renty strukturalnej, ujawniony został fakt nieprzekazania przez skarżącego i jego małżonkę na rzecz następcy prawnego, wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład ich gospodarstwa rolnego. Okazało się bowiem, że małżonka skarżącego B.B. nadal pozostaje współwłaścicielką użytków rolnych powyżej 0,5 ha, które nabyła z tytułu dziedziczenia po rodzicach. Tymczasem z § 6 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielenia pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004r. Nr 114, poz. 1191 z późn. zmianami) wynika, że warunek przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz następcy (stanowiący przesłankę uzyskania renty strukturalnej) uważa się za spełniony, jeżeli zostały następcy przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego rolnika, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, z zastrzeżeniem § 9 pkt 1 rozporządzenia. To zastrzeżenie, do którego odsyła cytowany § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, stanowi o dopuszczalności pozostawienia przez rolnika i jego małżonka jedynie łącznej powierzchni użytków rolnych nie przekraczającej 0,5 ha przy czym działalność rolnicza prowadzona na tych użytkach służyć ma wyłącznie zaspakajaniu potrzeb własnych uprawnionego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Jedynie z takim przypadku uważa się za spełniony warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej przez rolnika uzyskującego (starającego się uzyskać) rentę strukturalną. Aczkolwiek rozporządzenie w sprawie rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich nie definiuje odrębnie w słowniku zawartym w § 2 pojęcia "gospodarstwa rolnego", definicja ta daje się odczytać z analizy treści cytowanych wcześniej paragrafów 6 ust. 1 pkt 1 i 9 pkt 1 rozporządzenia. Przepisy te statuują pojęcie "gospodarstwa rolnego" w znaczeniu czysto przedmiotowym tj. sprowadzając je do powierzchni użytków rolnych stanowiących własność (współwłasność) rolnika i jego małżonki, zarówno z majątku dorobkowego jak i majątków odrębnych każdego z małżonków. Nie może mieć zatem znaczenia w sprawie podnoszony przez skarżącego brak osiągania korzyści z gruntów rolnych odziedziczonych przez jego małżonkę. Bez znaczenia jest również kwestia wiedzy skarżącego na temat nabycia przez jego małżonkę udziału w spadku po teściach. Prawnie te udziały przypadły żonie skarżącego z momentem otwarcia spadku po M.Sz. i Z.Sz. tj. z chwilą ich śmierci, co miało miejsce 09.02.1989r. i 14.11.2000r. Przeprowadzone w późniejszym czasie postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku jedynie potwierdziły fakty ustawowego nabycia udziałów w spadku przez B.B. Można jedynie zauważyć, że również postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zostały wydane przed uzyskaniem przez skarżącego decyzji o przyznaniu renty strukturalnej (w styczniu 2001r. zapadło postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po M.Sz. a w marcu 2005r. zapadło postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po Z.Sz. – K. 83 i 84 akt administracyjnych). Wyjście na jaw nowych istotnych dla sprawy faktów i dowodów nie znanych organowi przyznającemu rentę strukturalną w dacie jej przyznania, ale istniejących już w tej dacie, uzasadniało wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją o przyznaniu renty strukturalnej w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Treść zaś ujawnionych faktów i dowodów nie pozwalała już we wznowionym postępowaniu orzec inaczej niż uczynił organ tj. odmówić przyznania skarżącemu renty strukturalnej po uchyleniu decyzji ją przyznającej albowiem nie został spełniony w sprawie warunek zaprzestania działalności rolniczej przez skarżącego ubiegającego się o rentę strukturalną w rozumieniu przepisów regulujących kwestie przyznawania rent strukturalnych finansowanych ze środków unijnych. Zaskarżona decyzja wydana została zatem bez naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 kpa, który stanowi iż we wznowionym postępowaniu administracyjnym organ w razie stwierdzenia istnienia podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji wymienionych w art. 145 § 1 lub 145 "a" kpa, uchyla tę decyzję i wydaje nową rozstrzygającą o istocie sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę jako bezzasadną oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI