Orzeczenie · 2025-08-28

II SA/Bk 638/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2025-08-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo wodneurządzenia wodnemelioracjagminaodpowiedzialność właścicielastan faktycznypostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie, które nakazywały Gminie Ełk przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (zbieracza 'a'). Sąd uznał, że organy administracji nie wywiązały się z obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, naruszając przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.). Kluczowe wady postępowania obejmowały brak precyzyjnego ustalenia funkcji urządzenia wodnego, jego dokładnej lokalizacji oraz przyczyny niedrożności (czy jest to zamulenie, czy uszkodzenie). Sąd podkreślił, że nakazanie przywrócenia funkcji urządzenia wodnego wymaga uprzedniego ustalenia tej funkcji, co nie zostało uczynione. Wskazano również na potrzebę włączenia do akt sprawy istotnych dowodów, takich jak wniosek inicjujący postępowanie, wyciąg z ewidencji urządzeń melioracji wodnych oraz czytelna mapa z przebiegiem urządzenia. Sąd odniósł się również do relacji między art. 191 Prawa wodnego a przepisami art. 205-206, wskazując, że art. 191 może być stosowany do urządzeń melioracji wodnych, ale stanowi narzędzie do bardziej radykalnej interwencji niż art. 206, który służy egzekwowaniu bieżących obowiązków konserwacyjnych. W przypadku stwierdzenia poważniejszych skutków zaniedbań, takich jak zmiana funkcji urządzenia lub szkoda, art. 191 ust. 1 może być podstawą do nakazania przywrócenia funkcji, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidacji szkód. Z uwagi na stwierdzone uchybienia, Sąd uchylił zaskarżone decyzje w zakresie pkt I i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, który ma obowiązek uzupełnić postępowanie dowodowe i prawidłowo ustalić stan faktyczny oraz prawny.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących urządzeń wodnych i melioracji, obowiązki organów administracji w postępowaniu, znaczenie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z urządzeniami wodnymi i melioracyjnymi, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie nakazania przywrócenia funkcji urządzenia wodnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie ustaliły stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący i nie uzasadniły decyzji prawidłowo, co skutkowało naruszeniem przepisów KPA.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na brak precyzyjnego ustalenia funkcji urządzenia wodnego, jego lokalizacji oraz przyczyny niedrożności, co uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie przepisów Prawa wodnego.

Jaka jest relacja między art. 191 Prawa wodnego a art. 205-206 Prawa wodnego w kontekście nienależytego utrzymania urządzeń melioracji wodnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy te nie muszą się wzajemnie wykluczać. Art. 205 i 206 P.w. regulują bieżące obowiązki konserwacyjne, natomiast art. 191 ust. 1 P.w. może być stosowany do bardziej radykalnych interwencji, gdy zaniedbania doprowadziły do zmiany funkcji urządzenia lub szkody.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 191 P.w. stanowi narzędzie do bardziej 'radykalnej' interwencji niż art. 206, który powinien być stosowany do egzekwowania bieżących obowiązków konserwacyjnych.

Czy organ administracji ma obowiązek włączenia do akt sprawy dokumentacji potwierdzającej ustalenia faktyczne, np. wyciągu z ewidencji urządzeń melioracji wodnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma obowiązek włączenia do akt sprawy stosownej dokumentacji, aby umożliwić sądowi weryfikację ustaleń i kontrolę nałożonych nakazów.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że bazowanie na wiedzy pozyskanej z własnych źródeł wymaga dla celów dowodowych włączenia do akt sprawy stosownej dokumentacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora RZGW oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Augustowie w zakresie pkt I.

Przepisy (18)

Główne

P.w. art. 191 § 1-3

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.w. art. 188 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

P.w. art. 16 § pkt 65

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

P.w. art. 17 § ust. 1 pkt 3 lit. a

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

P.w. art. 197 § 1 i 2

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

P.w. art. 196 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

P.w. art. 205

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

P.w. art. 206

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

k.c. art. 48

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie ustaliły stanu faktycznego sprawy, w tym na której działce doszło do niedrożności zbieracza. • Organy nie wyjaśniły podstawy prawnej decyzji, w tym dlaczego spornego urządzenia nie należy traktować jako urządzenia melioracji wodnych. • Organy nie ustaliły funkcji zbieracza oraz kto w sposób nienależyty utrzymuje urządzenie wodne.

Godne uwagi sformułowania

Organy nie wywiązały się z powinności wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, uchybiając tym samym zasadzie orzekania w oparciu o kompleksowo zebrany materiał dowodowy. • Nie sposób nakazać przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego dopóki nie ustali się w sposób niebudzący wątpliwości tejże funkcji. • Trudności w ustaleniu stanu faktycznego nie mogą obciążać stron postępowania. • Przepisy te nie muszą się wzajemnie wykluczać. Niewątpliwie art. 205 i 206 są przepisami szczególnymi dla urządzeń melioracji wodnych, wprost regulując kwestię obowiązku ich utrzymywania.

Skład orzekający

Elżbieta Trykoszko

przewodniczący

Małgorzata Roleder

sprawozdawca

Anna Bartłomiejczuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących urządzeń wodnych i melioracji, obowiązki organów administracji w postępowaniu, znaczenie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z urządzeniami wodnymi i melioracyjnymi, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy praktycznych problemów z utrzymaniem infrastruktury wodnej i odpowiedzialnością gmin, a także błędów proceduralnych organów administracji, co jest istotne dla prawników i samorządowców.

Gmina wygrała z urzędem: Sąd wskazuje na błędy w ustalaniu stanu faktycznego ws. urządzeń wodnych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst