II SA/GD 320/25
Podsumowanie
WSA w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących wiaty, uznając ją za obiekt budowlany wymagający zgłoszenia, który został wybudowany samowolnie.
Skarżący M. K. i S. K. zaskarżyli postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących wiaty o konstrukcji drewnianej, zakotwionej na stalowych kotwach. Organy nadzoru budowlanego uznały wiatę za obiekt budowlany, którego budowa wymagała zgłoszenia, a ponieważ zgłoszenia nie dokonano, wstrzymano roboty. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że wiata o podanych wymiarach i konstrukcji trwale związanej z gruntem wymagała zgłoszenia, a jej budowa bez zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną.
Sprawa dotyczyła skargi M. K. i S. K. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących wiaty. Wiata, o wymiarach 3,07m x 5,05m, wykonana z konstrukcji drewnianej i zakotwiona na stalowych kotwach w gruncie, została zbudowana bez wymaganego zgłoszenia. Organy uznały, że wiata jest obiektem budowlanym, który wymagał zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c Prawa budowlanego, a jej budowa stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, błędną kwalifikację obiektu jako wiaty, nieprawidłowe ustalenie wymiarów oraz błędne uznanie obiektu za trwale związany z gruntem. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne. Sąd potwierdził, że wiata, ze względu na swoją konstrukcję i sposób posadowienia (zakotwienie na stalowych kotwach), jest trwale związana z gruntem. Podkreślono, że wymiary obiektu (ok. 15,5 mkw) kwalifikują go jako obiekt wymagający zgłoszenia, a nie zwolniony z tego obowiązku na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ na działce nie znajduje się budynek mieszkalny. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące braku ustalenia rodzaju dachu, funkcji obiektu czy konieczności ponownego dokonywania pomiarów przez organ odwoławczy. Uznano, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego, a postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostało wydane zgodnie z prawem.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wiata o podanych wymiarach i konstrukcji, trwale związana z gruntem poprzez stalowe kotwy, stanowi obiekt budowlany, którego budowa wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że wiata, ze względu na swoje cechy konstrukcyjne i sposób posadowienia, jest trwale związana z gruntem. Wymiary obiektu (ok. 15,5 mkw) wskazują, że jego budowa wymagała zgłoszenia, a nie dokonano go, co stanowi samowolę budowlaną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis regulujący postępowanie w przypadku samowoli budowlanej, w tym wstrzymanie budowy i możliwość legalizacji.
u.p.b. art. 29 § 1 pkt 14 lit. c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Budowa wolno stojących wiat o powierzchni zabudowy do 35 mkw wymaga zgłoszenia.
Pomocnicze
u.p.b. art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis określający procedurę zgłoszenia budowy.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący stosowania przepisów KPA w postępowaniu odwoławczym.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia PINB, mimo braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i błędnego uznania obiektu za wiatę wymagającą zgłoszenia. Zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 kpa poprzez zakwalifikowanie obiektu jako wiaty o wymiarach 3,07m x 5,05m, bez wskazania sposobu pomiaru i pochodzenia wymiarów. Zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia PINB, którego treść nie jest tożsama z postanowieniem PWINB, w szczególności w zakresie lokalizacji obiektu. Zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z 7, 77 § 1, 80 kpa poprzez błędne ustalenia w zakresie trwałego związania obiektu z gruntem, twierdząc, że kotwy stalowe nie świadczą o trwałym związaniu.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie "trwałości" związania obiektu budowlanego z gruntem odnosi się do jednej z cech tego obiektu, która umożliwia jego kwalifikację w oparciu o przepisy ustawy - Prawo budowlane. O trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia. Sama okoliczność czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną podlega ocenie z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej. Skarżący błędnie utożsamiają trwałe związanie z gruntem z istnieniem fundamentów. Fundamenty są jednym ze sposobów związania z gruntem, ale nie jedynym.
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący
Justyna Dudek-Sienkiewicz
sprawozdawca
Krzysztof Kaszubowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wiat, samowoli budowlanej, trwałego związania z gruntem oraz procedury wstrzymania robót i legalizacji obiektów budowlanych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki konstrukcji wiaty. Interpretacja przepisów może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, co jest interesujące dla prawników zajmujących się tą dziedziną oraz dla osób budujących lub posiadających obiekty budowlane.
“Czy Twoja wiata na działce jest legalna? Sąd wyjaśnia, kiedy potrzebne jest zgłoszenie i co grozi za samowolę budowlaną.”
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Gd 320/25 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2025-07-16 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-05-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/ Justyna Dudek-Sienkiewicz /sprawozdawca/ Krzysztof Kaszubowski Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 725 art. 48 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2025 r. sprawy ze skargi M. K. i S. K. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2025 r., nr WOP.7722.172.2024.MH w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. Uzasadnienie M. K. i S. K. (dalej też: strona, skarżący) wnieśli skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2025 r., nr WOP.7722.172.2024.MH, którą utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 11 czerwca 2024 r. nr PINB.5140.29c.2024.PO, w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie puckim (dalej: PINB, organ I instancji), zawiadomieniem z dnia 1 marca 2024r. poinformował, że zostało wszczęte postępowanie administracyjne z urzędu w sprawie zabudowy zlokalizowanej na terenie działek nr [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym K. gmina K. oraz wyznaczył termin przeprowadzenia dowodu z oględzin. W dniu 6 maja 2024r. organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne na przedmiotowej działce z udziałem Państwa M. K. i S. K. W trakcie czynności kontrolnych organ I instancji ustalił, że na wyżej wymienionej nieruchomości, M. K. i S. K. pobudowali wiatę o konstrukcji drewnianej, która została zakotwiona na stalowych kotwach w gruncie rodzimym o wymiarach 3,07m x 5,05m. Pod wiatą została posadowiona przyczepa kempingowa - przedmiotowa przyczepa objęta została odrębnym postanowieniem. Według oświadczenia inwestorów wiata została pobudowana w 2022r. PINB zastosował w przedmiotowej sprawie przepisy art. 48 Prawa budowlanego i postanowieniem z dnia 11 czerwca 2024r.: wstrzymał roboty budowlane przy budowie wiaty o konstrukcji drewnianej, która została zakotwiona na stalowych kotwach w gruncie rodzimym o wymiarach 3,07m x 5,05m pobudowanej bez wymaganego zgłoszenia na terenie działek nr [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym K. gmina K., poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego, zwanego dalej decyzją o legalizacji obiektu budowlanego, zgodnie z przepisem określonym w art. 49d ust 1 pkt 2a Prawa budowlanego. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: WINB, organ odwoławczy), rozpoznając zażalenie skarżących, postanowieniem z 28 lutego 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. WINB wskazał, że przez pojęcie "wiaty" należy rozumieć lekką, zadaszoną konstrukcję, wspartą na słupach, częściowo lub zupełnie pozbawioną ścian. W świetle definicji pojęcia "obiekt budowlany" - art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, wiata jest budowlą. Odnośnie konstrukcji przedmiotowej wiaty stwierdzić należy, że jest ona trwale związana z gruntem - słupy drewniane wspierające zadaszenie są zakotwione na stalowych kotwach w gruncie rodzimym (co potwierdzają zarówno zapisy protokołu jak i dokumentacja fotograficzna z oględzin - zdjęcie nr 8). Ponadto pod wiatą znajduje się przyczepa kempingowa, a zatem wiata pełni funkcję osłony tej przyczepy, tzn. została ona zakotwiona na tyle stabilnie, aby utrzymać zadaszenie, co tym bardziej potwierdza jej trwałe umocowanie w konkretnym miejscu. Pojęcie "trwałości" związania obiektu budowlanego z gruntem odnosi się do jednej z cech tego obiektu, która umożliwia jego kwalifikację w oparciu o przepisy ustawy - Prawo budowlane. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. O trwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem przesądzają przede wszystkim jego cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest on przeznaczony do przenoszenia. Według stanu prawnego od dnia 19 września 2020r., zgodnie z art. 28 ust. 1 ww. ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art 29-31. Z uwagi na fakt że postępowanie wszczęte zostało w 2024r., w obecnym stanie prawnym, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit c Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących: wiat - o powierzchni zabudowy do 35 mkw, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 mkw powierzchni działki. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa wiata posiada wymiary 3,07m x 5,05m co daje powierzchnię zabudowy około 15,5 mkw. A zatem budowa przedmiotowej wiaty wymagała zgłoszenia. Jak wynika z akt sprawy inwestorzy takiego zgłoszenia nie dokonali. Przedmiotowa wiata, nie jest "wiatą wskazaną w art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Przepis ten wskazuje bowiem konkretne cechy takiej kwalifikacji obiektu, jak: powierzchnia zabudowy do 50 mkw i sytuowanie na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe z zastrzeżeniem, że łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 mkw powierzchni działki. Na przedmiotowej działce nie znajduje się budynek mieszkalny, ponadto pozostała zabudowa na terenie działki, w tym m.in. przyczepa kempingowa, która znajduje się pod przedmiotową wiatą, także powstała z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego i jest przedmiotem odrębnych działań w trybie nadzoru budowlanego. A zatem przedmiotowej wiaty nie można uznać za zabudowę, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że sama okoliczność czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną podlega ocenie z daty jego budowy (realizacji), natomiast możliwość legalizacji oceniana jest na datę wydawania decyzji w procedurze sanacyjnej. W świetle zacytowanych powyżej przepisów należy stwierdzić, że w rozpatrywanym przypadku zasadne jest zastosowanie trybu określonego w przepisach art. 48 Prawa budowlanego. Brak skutecznego zgłoszenia na budowę przedmiotowej wiaty obligował organ nadzoru budowlanego do zastosowania przepisów art. 48 Prawa budowlanego. Odnośnie kwestii lokalizacji przedmiotowej wiaty, WINB zwrócił uwagę, że w treści postanowienia organ I instancji określił jej usytuowanie na terenie działek nr [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym K. gmina K., natomiast z załączonego do protokołu z oględzin szkicu wynika, że przedmiotowa wiata znajduje się w całości jedynie na terenie działki nr [...] (nad przyczepą kempingową). Niemniej w ocenie organu kwestia ta nie ma zasadniczego znaczenia dla istoty niniejszej sprawy na obecnym etapie postępowania - tj. na etapie wstrzymania robót budowlanych na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Jak już powyżej wyjaśniono, przebieg postępowania organu I instancji jest uzależniony od woli inwestorów w zakresie przysługującego im uprawnienia do złożenia wniosku o legalizację. Dopiero wówczas tzn. po złożeniu albo niezłożeniu takiego wniosku, organ I instancji orzekając na dalszym etapie postępowania będzie zobligowany do jednoznacznego wskazania lokalizacji obiektu, aby umożliwić dalsze działania w trybie nadzoru budowlanego (czy to na etapie decyzji dotyczącej legalizacji czy to na etapie decyzji o nakazie rozbiórki). Skarżący w skardze na postanowienie WINB z 28 lutego 2025 r. zarzucili naruszenie: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia PINB z 11 czerwca 2024 r., w sytuacji w której organ I instancji nie podjął wszystkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego błędnie uznając, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest obiektem budowlanym stanowiącym wiatę, która wymaga zgłoszenia, w sytuacji, w której organ II instancji przy kwalifikowaniu owego obiektu nie ustalił, czy ów obiekt posiada dach, a jeśli tak to jakiego rodzaju, ustalając jednocześnie, że osłania ona przyczepę, nie ustalił w petitium postanowienia funkcji jaką ów obiekt pełni lub ma pełnić, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7,77 § 1, 80 kpa poprzez zakwalifikowanie obiektu objętego postępowaniem jako wiatę o wymiarach 3,07m x 5,05m, podczas gdy organ II instancji nie wskazał w jaki dokładnie sposób dokonał pomiaru powierzchni zabudowy obiektu, nie wskazał, skąd wynikają wymiary wiaty, podczas gdy wymiary obiektu winny być przy ponownym rozpoznawaniu sprawy ustalone samodzielnie przez organ II instancji po zewnętrznym obrysie słupów; art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia PINB z 11 czerwca 2024 r., w sytuacji w której treść postanowienia PINB z 11 czerwca 2024 r. nie jest tożsama z treścią postanowienia PWINB; petitum postanowienia PINB z 11 czerwca 2024 r. nie odpowiada ustalonemu stanowi faktycznego, tj. wskazuje, że obiekt posadowiony jest na terenie działek nr [...] i [...], w sytuacji w której PWINB sam przyznaje w uzasadnieniu postanowienia, że ustalił, że obiekt znajduje się wyłącznie na terenie działki nr [...] ergo w takim stanie rzeczy organ II instancji błędnie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, bowiem oba te postanowienia nie odpowiadają stanowi faktycznemu; art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z 7,77 § 1, 80 kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń w zakresie trwałego związania obiektu z gruntem jako cechy obiektu, stanowiącego zdaniem organu II instancji wiatę i ustalenie, że obiekt ten jest posadowiony na kotwach stalowych w gruncie rodzimym, podczas gdy kotwy stalowe same w sobie, z uwagi na ich istotę nie służą do wbetonowania ich w grunt, to rodzaj wyrobów śrubowych - łączniki konstrukcyjne służące do mocowania (kotwienia) przylegających do siebie elementów, stosowane np. przy montażu barierek, poręczy lub balustrad, a nie do obiektów pełniących funkcję wiat, a co za tym idzie nie można uznać, że ów obiekt jest trwale związany z gruntem, bowiem nie posiada on fundamentów. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia PINB. W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie (...). Przedmiotem kontroli Sądu jest natomiast postanowienie PWINB z 28 lutego 2025 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, dotyczące wiaty o konstrukcji drewnianej, która została zakotwiona na stalowych kotwach w gruncie rodzimym o wymiarach 3,07m x 5,05m pobudowanej bez wymaganego zgłoszenia na terenie działek nr [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym K. gmina K. Materialnoprawną podstawą wydanych przez organy obu instancji postanowień są przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm., dalej: Prawo budowlane), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471), obowiązującą od 19 września 2020 r. Na skutek wprowadzonych zmian postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego). W takim postanowieniu organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Co istotne, postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że naruszenia Prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/6/89, wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r. II OSK 1974/10, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem organów przedmiotowy obiekt budowlany stanowi wiatę, której posadowienie wymagało skutecznego zgłoszenia na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. c Prawa budowlanego. Co bezsporne, gdyż brak w tym zakresie zarzutów, w sprawie niema zastosowania regulacja art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, albowiem na działce nie znajduje się budynek mieszkalny. Zrzuty skarżących dotyczą przepisów prawa procesowego i są w całości niezasadne. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572) – zwanej dalej k.p.a., poprzez "utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia PINB z 11 czerwca 2024 r., w sytuacji w której organ I instancji nie podjął wszystkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego błędnie uznając, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest obiektem budowlanym stanowiącym wiatę, która wymaga zgłoszenia, w sytuacji, w której organ II instancji przy kwalifikowaniu owego obiektu nie ustalił, czy ów obiekt posiada dach, a jeśli tak to jakiego rodzaju, ustalając jednocześnie, że osłania ona przyczepę, nie ustalił w petitium postanowienia funkcji jaką ów obiekt pełni lub ma pełnić". Po pierwsze, zarzut braku ustalenia przez organ odwoławczy, czy obiekt budowlany posiada dach, jest bezzasadny. Z protokołu oględzin i załączonej do niego dokumentacji fotograficznej wynika, że obiekt budowlany posiada dach i nie jest to okoliczność kwestionowana ani przez organ II instancji, ani przez samą stronę. Po drugie, nie wiadomo, z jakich powodów skarżący uznają rodzaj dachu za okoliczność istotną z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, w szczególności dla kwalifikacji obiektu jako wiaty. Stąd zarzut braku określenia w postanowieniu rodzaju dachu też jest chybiony. Wystarczający dla dokonania takiej kwalifikacji jest fakt istnienia dachu, który to fakt nie jest kwestionowany, a jego rodzaj jest irrelewantny prawnie. Po trzecie, bak ustalenia w petitum postanowienia funkcji jaką ów obiekt pełni lub ma pełnić, nie jest żadnym uchybieniem. Wystarczy, że w uzasadnieniu organ wskazał, że obiekt ten pełni funkcję osłaniającą znajdującą się pod nim przyczepę kempingową. Petitum postanowienia w sposób wystarczająco precyzyjny określa przedmiot postępowania. Nietrafny jest kolejny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez "zakwalifikowanie obiektu objętego postępowaniem jako wiatę o wymiarach 3,07m x 5,05m, podczas gdy organ II instancji nie wskazał w jaki dokładnie sposób dokonał pomiaru powierzchni zabudowy obiektu, nie wskazał, skąd wynikają wymiary wiaty, podczas gdy wymiary obiektu winny być przy ponownym rozpoznawaniu sprawy ustalone samodzielnie przez organ II instancji po zewnętrznym obrysie słupów". Nie ma racji skarżący oczekując od organu II instancji dokonania ponownych oględzin obiektu i dokonania samodzielnie ponownych jego pomiarów w sytuacji, gdy dokonane przez organ I instancji pomiary nie są kwestionowane i nie budzą wątpliwości. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę w drugiej instancji może bowiem oprzeć się w całości na dowodach zgromadzonych przez organ pierwszej instancji oraz powtórzyć wnioski wysnute przez ten organ podczas oceny tych dowodów, uznając argumentację organu pierwszej instancji za swoją. Taka sytuacja może mieć miejsce wówczas, gdy postępowanie zarówno wyjaśniające, jak i ocena zgromadzonego materiału dowodowego zostały dokonane w sposób wszechstronny i wyczerpujący, tj. uwzględniający wszystkie okoliczności sprawy, mające charakter istotny z punktu widzenia rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej. Skarżący nie podnieśli zaś żadnych zarzutów wobec ustaleń organu I instancji, nie wskazali w szczególności, aby wymiary wiaty różniły się od wymiarów ustalonych przez organ I instancji, stąd też zarzut skargi odnoszący się do braku ponowienia pomiarów przez organ odwoławczy nie ma usprawiedliwionych podstaw. Nietrafny jest zarzut naruszenia "art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia PINB z 11 czerwca 2024 r., w sytuacji w której treść postanowienia PINB z 11 czerwca 2024 r. nie jest tożsama z treścią postanowienia PWINB; petitum postanowienia PINB z 11 czerwca 2024 r. nie odpowiada ustalonemu stanowi faktycznego, tj. wskazuje, że obiekt posadowiony jest na terenie działek nr [...] i [...], w sytuacji w której PWINB sam przyznaje w uzasadnieniu postanowienia, że ustalił, że obiekt znajduje się wyłącznie na terenie działki nr [...] ergo w takim stanie rzeczy organ II instancji błędnie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, bowiem oba te postanowienia nie odpowiadają stanowi faktycznemu". Odnośnie kwestii lokalizacji przedmiotowej wiaty, WINB zwrócił uwagę, że w treści postanowienia organ I instancji określił jej usytuowanie na terenie działek nr [...] i [...] położonych w obrębie ewidencyjnym K. gmina K., natomiast z załączonego do protokołu z oględzin szkicu wynika, że przedmiotowa wiata znajduje się w całości jedynie na terenie działki nr [...] (nad przyczepą kempingową). Prawidłowo WINB stwierdził odnosząc się do tej okoliczności, że na obecnym etapie postępowania ma ona charakter drugorzędny. Przebieg postępowania organu I instancji jest uzależniony od woli inwestorów w zakresie przysługującego im uprawnienia do złożenia wniosku o legalizację. Dopiero wówczas tzn. po złożeniu albo niezłożeniu takiego wniosku, organ I instancji orzekając na dalszym etapie postępowania będzie zobligowany do jednoznacznego wskazania lokalizacji obiektu, aby umożliwić dalsze działania w trybie nadzoru budowlanego (czy to na etapie decyzji dotyczącej legalizacji czy to na etapie decyzji o nakazie rozbiórki). Fakt, że wiata znajduje się on w całości na działce nr [...] nie stanowi uchybienia w ustalaniu stanu faktycznego sprawy, mogącego mieć jakikolwiek wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez "dokonanie błędnych ustaleń w zakresie trwałego związania obiektu z gruntem jako cechy obiektu, stanowiącego zdaniem organu II instancji wiatę i ustalenie, że obiekt ten jest posadowiony na kotwach stalowych w gruncie rodzimym, podczas gdy kotwy stalowe same w sobie, z uwagi na ich istotę nie służą do wbetonowania ich w grunt, to rodzaj wyrobów śrubowych - łączniki konstrukcyjne służące do mocowania (kotwienia) przylegających do siebie elementów, stosowane np. przy montażu barierek, poręczy lub balustrad, a nie do obiektów pełniących funkcję wiat, a co za tym idzie nie można uznać, że ów obiekt jest trwale związany z gruntem, bowiem nie posiada on fundamentów". Skarżący błędnie utożsamiają trwałe związanie z gruntem z istnieniem fundamentów. Fundamenty są jednym ze sposobów związania z gruntem, ale nie jedynym. W związku z tym zastosowanie kotw stalowych w gruncie rodzimym oznacza trwałe związanie obiektu z gruntem. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. b) Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wolno stojących wiat o powierzchni zabudowy do 35 mkw przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 mkw powierzchni działki. Ani Prawo budowlane, ani przepisy wykonawcze nie definiują pojęcia wiaty. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się natomiast, że brak ustawowej definicji wiaty oznacza, że jego kwalifikacja wymaga każdorazowo oceny organów. Analiza tego orzecznictwa wskazuje, że w sposób jednolity przyjmuje się, że wiata to samodzielna, lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca lub rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym (deszczem, śniegiem, wiatrem). Podkreśla się także, że za podstawowe cechy wiaty uznaje się wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian (tak: m. in. NSA w wyroku z 9 stycznia 2019 r., II OSK 3465/18). Dokonując kwalifikacji robót budowlanych jako realizacji wiaty organy administracji oraz sądy administracyjne posługują się również słownikową definicją tego pojęcia. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego wiata to lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2020 r., II OSK 1082/19). Z protokołu z oględzin wynika, że na terenie działki nr [...] znajduje się m. in.: wiata o konstrukcji drewnianej, która została umocowana na stalowych kotwach w gruncie rodzimym o wymiarach 3,07 m x 5,05 m. Przedmiotowa wiata została posadowiona na działce w 2022 r. Pod wiatą znajduje się przyczepa kempingowa. Do protokołu z oględzin załączono dokumentację fotograficzną wiaty, uwidaczniającą wskazany w protokole sposób jej zakotwiczenia w gruncie. W szczególności uwidocznione zostały znajdujące się w kotwach stalowych drewniane słupy, na których posadowiono dach. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko organów, że sporny obiekt, biorąc pod uwagę jego charakterystykę uwidocznioną w protokole oględzin i dokumentacji fotograficznej, stanowi wiatę. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej brak jest przy tym podstaw do prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, gdyż ustalenia organu w zakresie opisu i charakterystyki tego obiektu, jego posadowienia i parametrów są jasne i wystarczające. Brak jest też podstaw do ponawiania obmiaru spornego obiektu w toku postępowania odwoławczego, o czym była mowa wyżej. Skarżący nie przedstawili jakichkolwiek dowodów podważających dokonane ustalenia. PWINB dokonał zatem oceny zebranego materiału dowodowego, przy czym organ ten nie powziął żadnych wątpliwości odnośnie wynikających z niego ustaleń. Ze względu na wymiary wiaty, jej budowa wymagała zgłoszenia, którego inwestorzy nie dokonali. Stwierdzone w toku kontroli okoliczności obligowały organy administracji do zastosowania wobec skarżącej art. 48 ust. 1 pkt 2 i 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że mamy do czynienia z wypełnieniem hipotezy przepisów definiujących przypadek samowoli budowlanej. Na podstawie wyżej przytoczonych regulacji prawnych, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót w przypadku obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego przepisami zgłoszenia. Budowa wiaty o podanych wymiarach aktualizowała po stronie inwestora obowiązek dokonania zgłoszenia. Jednocześnie w postanowieniu nakazującym wstrzymanie budowy informuje się strony o możliwości złożenia wniosku o legalizację nielegalnego obiektu budowlanego (zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego), co nastąpiło w treści w wydanego wobec skarżących postanowienia PWINB. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę, jako bezzasadną.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę