Orzeczenie · 2025-06-17

II SA/BK 636/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2025-06-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
reprezentacja dzieckawynagrodzenie adwokatapostępowanie administracyjneKodeks rodzinny i opiekuńczyPrawo o adwokaturzesąd administracyjnyakt z zakresu administracji publicznejuchwała NSAnowelizacja k.r.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę adwokata K. G. na postanowienie Burmistrza Miasta Wysokie Mazowieckie z dnia 19 marca 2025 r., które przyznało mu wynagrodzenie w kwocie 73,80 zł brutto za reprezentowanie małoletniej O. S. w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie. Organ administracji przyjął, że w braku szczególnych regulacji w k.p.a., należy analogicznie stosować przepisy dotyczące wynagrodzenia kuratora w sprawach cywilnych, co doprowadziło do przyznania minimalnego wynagrodzenia. Adwokat skarżący kwestionował to rozstrzygnięcie, wskazując na naruszenie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.) oraz przepisów dotyczących wynagrodzenia adwokatów z urzędu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie charakteru prawnego zaskarżonego aktu, który sąd zakwalifikował jako akt z zakresu administracji publicznej podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Następnie sąd wskazał, że po nowelizacji k.r.o. z dnia 29 sierpnia 2023 r., art. 99³ § 3 k.r.o. jednoznacznie nakazuje stosowanie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie ustawy Prawo o adwokaturze do ustalenia wynagrodzenia reprezentanta dziecka będącego adwokatem. Organ pierwszej instancji, stosując analogię do przepisów o kuratorach w sprawach cywilnych, naruszył prawo materialne. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanej przez sąd podstawy prawnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie właściwej podstawy prawnej wynagrodzenia adwokatów ustanowionych reprezentantami dzieci w postępowaniu administracyjnym po nowelizacji k.r.o. oraz kwalifikacja prawna aktu przyznającego takie wynagrodzenie jako aktu z zakresu administracji publicznej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji po nowelizacji k.r.o. i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów dotyczących reprezentacji.

Zagadnienia prawne (2)

Jaki jest charakter prawny aktu organu administracji przyznającego wynagrodzenie reprezentantowi dziecka ustanowionemu z urzędu i czy podlega on zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Akt organu przyznający wynagrodzenie reprezentantowi dziecka, inny niż decyzja lub postanowienie, jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ponieważ dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. można mówić, gdy jest on podjęty w sprawie indywidualnej, skierowany do oznaczonego podmiotu, dotyczy jego uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, a samo uprawnienie nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. Przyznanie wynagrodzenia reprezentantowi dziecka spełnia te kryteria.

Jaka jest właściwa podstawa prawna do ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokata ustanowionego reprezentantem dziecka w postępowaniu administracyjnym po nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z dnia 29 sierpnia 2023 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Po nowelizacji k.r.o., do ustalenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków reprezentanta dziecka będącego adwokatem stosuje się odpowiednio przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy Prawo o adwokaturze, a nie przepisy dotyczące wynagrodzenia kuratora w sprawach cywilnych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 99³ § 3 k.r.o. w nowym brzmieniu, który jednoznacznie odsyła do przepisów o wynagrodzeniu adwokatów z urzędu, eliminując możliwość stosowania analogii do przepisów o kuratorach procesowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony akt Burmistrza Miasta Wysokie Mazowieckie z dnia 19 marca 2025 r. w przedmiocie wynagrodzenia reprezentanta dziecka.

Przepisy (9)

Główne

k.r.o. art. 99³ § § 3

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Nakazuje stosowanie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie ustawy Prawo o adwokaturze do ustalenia wynagrodzenia adwokata będącego reprezentantem dziecka.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad aktami i czynnościami z zakresu administracji publicznej innymi niż decyzje i postanowienia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 34 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.r.o. art. 99 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.r.o. art. 99¹ § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 2

Ustawa Prawo o adwokaturze

p.p.s.a. art. 53 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej

Nieadekwatne po nowelizacji k.r.o.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa podstawa prawna przyznania wynagrodzenia (zastosowanie analogii do przepisów o kuratorach zamiast przepisów o wynagrodzeniu adwokatów z urzędu). • Istotne naruszenie prawa materialnego przez organ pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o konieczności stosowania analogii do przepisów o kuratorach w sprawach cywilnych z uwagi na brak szczególnych regulacji w k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

O charakterze prawnym określonego rozstrzygnięcia nie decyduje jego nazwa nadana przez organ administracji publicznej, lecz jego treść oraz podstawa prawna, na jakiej zostało wydane. • Akty (czynność) tego rodzaju dokonywane są w sprawach indywidualnych, w których nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. • Po nowelizacji art. 99³ § 3 k.r.o. jednoznacznie określiła sposób ustalania wynagrodzenia dla reprezentanta będącego adwokatem. Ustawodawca jednoznacznie odwołał się do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw o adwokaturze i o radcach prawnych – a zatem do regulacji dotyczących pełnomocników z urzędu.

Skład orzekający

Barbara Romanczuk

przewodniczący

Elżbieta Lemańska

sprawozdawca

Marta Joanna Czubkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwej podstawy prawnej wynagrodzenia adwokatów ustanowionych reprezentantami dzieci w postępowaniu administracyjnym po nowelizacji k.r.o. oraz kwalifikacja prawna aktu przyznającego takie wynagrodzenie jako aktu z zakresu administracji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji po nowelizacji k.r.o. i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów dotyczących reprezentacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla adwokatów i organów administracji – sposobu ustalania wynagrodzenia za reprezentację małoletnich. Wyjaśnia istotne zmiany w prawie rodzinnym i ich wpływ na postępowanie administracyjne.

Symboliczne 73 zł za reprezentację dziecka? Sąd administracyjny wyjaśnia, jak powinno być płacone wynagrodzenie adwokatom z urzędu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst