II SA/BK 623/05

II SA/Bk 623/05 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk /przewodniczący/
Elżbieta Trykoszko /sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 280 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2006 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2005 r., Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia budowy ogrodzenia oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności:
W dniu [...] stycznia 2004 r. wpłynęło do Starostwa Powiatowego w S. zgłoszenie M.D. i K.D. zamiaru budowy ogrodzenia działki nr [...] położonej w S. przy ul. S. [...], od strony ulicy S.
Decyzją z [...] stycznia 2004 r. organ architektoniczno-budowlany wniósł sprzeciw wobec powyższego zgłoszenia albowiem ustalił, że projektowane ogrodzenie na stanąć na wydzielonej z działki nr [...], działce nr [...]/1 położonej
w pasie drogowym ulicy S., stanowiącej drogę gminną. Decyzja powyższa
w trybie odwoławczym została uchylona przez Wojewodę P. w dniu [...] kwietnia 2004 r. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wojewoda wskazał, że z dniem [...] marca 2004 r. stała się ostateczną decyzja Wojewody P. z [...] listopada 2003 r. stwierdzająca w oparciu o art. 73 ustawy z 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przejście z mocy prawa na rzecz Gminy S. nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...]/1 zajętej pod drogę publiczną – ulicę S. a będącej w dacie 31 grudnia 1998 r. we władaniu gminy. Stąd prowadząc ponownie postępowanie w sprawie zgłoszenia organ architektoniczno-budowalny winien wezwać wnioskodawców do złożenia aktualnego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Ponownie prowadząc postępowanie starosta postanowieniem z [...].04.2004 r. zobowiązał wnioskodawców do złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością nr [...]/1 na cele budowlane w terminie do dnia [...].04.2004 r. Wnioskodawcy w odpowiedzi powołali się na Księgę Wieczystą nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S. a urządzoną dla nieruchomości o numerze geodezyjnym [...], stanowiącej ich własność z mocy aktu notarialnego – umowy sprzedaży z [...].11.1999 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. starosta zawiesił postępowanie w sprawie zgłoszenia do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w S. wniosku Gminy S. o wyłączenie z Księgi Wieczystej nr [...] wyodrębnionej z nieruchomości nr [...], nieruchomości [...]/1 i przyłączenie jej do innej księgi wieczystej z ujawnieniem przejścia nieruchomości na rzecz gminy. Na skutek zażalenia M.D. Wojewoda P. postanowieniem z [...] lipca 2004 r. uchylił postanowienie starosty zawieszające postępowanie do czasu zakończenia postępowania wieczystoksięgowego i jednocześnie je zawiesił z uwagi na prowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. postępowanie ze skargi K. i M.D. na decyzję Ministra Infrastruktury z [...].03.2004 r. utrzymującą w mocy decyzję o potwierdzeniu przejścia z mocy prawa własności nieruchomości nr [...]/1 zajętej pod ulicę na rzecz Gminy S.
Opisane wyżej postanowienie wojewody zostało uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia [...].11.2004 r. (sygn. [...]) po rozpoznaniu skargi M.D. Sąd uznał, że kwestia prawa własności Gminy S. do działki nr [...]/1 została przesądzona ostatecznie decyzją Ministra Infrastruktury i nie ma uzasadnienia prawnego dla zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zgłoszenia budowy ogrodzenia do czasu rozpatrzenia skargi na tę ostateczną decyzję przez WSA w W. Po tymże wyroku Wojewoda P. postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. orzekł w trybie zażaleniowym o uchyleniu postanowienia starosty zawieszającego postępowanie administracyjne.
Starosta Powiatu w S. po przekazaniu mu akt sprawy, postanowieniem z [...] lutego 2005 r. w oparciu o art. 30 ust. 2 prawa budowlanego zobowiązał wnioskodawców do uzupełnienia złożonego zgłoszenia o następujące materiały
(w terminie do dnia [...] marca 2005 r.):
1. korektę aktualnej mapy z wkreśloną lokalizacją ogrodzenia działki przewidzianej do ogrodzenia,
2. dołączenie aktualnej mapy z wkreśleniem lokalizacji ogrodzenia działki
od strony ulicy S. w S.,
3. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej.
W wykonaniu powyższego postanowienia wnioskodawcy raz jeszcze powołali się na treść Księgi Wieczystej nr [...] urządzonej dla nieruchomości o numerze geodezyjnym [...], oraz mapę przedłożoną przy zgłoszeniu zamiaru budowy ogrodzenia.
Dysponując takimi danymi organ I instancji decyzją z dnia [...] marca 2005 r. ponownie wniósł w oparciu o art. 30 ust. 2 prawa budowlanego sprzeciw wobec zgłoszenia uzasadniając go brakiem wywiązania się przez wnioskodawców
z nałożonych postanowieniem z [...] lutego 2005 r. obowiązków.
W odwołaniu od tej decyzji M.D. podniósł, że działka o nr [...] jest jego własnością, gdyż przeniesienie praw na innego właściciela następuje dopiero po ujawnieniu umowy lub decyzji administracyjnej w księdze wieczystej. Odwołujący się uważa, iż organ naruszył ustalenia art. 30 ust. 5 – Prawa budowlanego tj. co do 30-dniowego terminu, w którym organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązany jest rozstrzygnąć wniosek o zgłoszeniu ogrodzenia działki.
Wojewoda P. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia
[...] kwietnia 2005 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej
z następującym uzasadnieniem.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) ocena prawna
i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą
w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynności było przedmiotem zaskarżenia. W omawianym przypadku organy administracji architektoniczno-budowlanej wiąże wyrok z [...] listopada 2004 r. sygn. akt [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. w sprawie niniejszej organ ma podjąć decyzję, czy zezwolić p. D. na posadowienie ogrodzenia, obejmującego działkę nr [...]/1, która stanowi część pasa drogowego, będącego własnością Gminy S. Własność tej działki została stwierdzona ostateczną decyzją Wojewody P., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...].03.2004 r. Ostateczna decyzja wojewody stanowi wyłączny dowód nabycia własności w myśl art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13.10.1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872). Zgodnie z art. 16 § 1 kpa w dacie wydania zaskarżonego postanowienia kwestia własności działki nr [...]/1, została rozstrzygnięta ostateczną decyzją
w administracyjnym toku instancji. Skoro więc Wojewódzki Sąd Administracyjny
w B. orzekł, iż działka o nr [...]/1 stanowi własność Gminy S. uznać należy, iż organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją z poszanowaniem ustaleń art. 7, art. 9 i art. 77 kpa. Zatem nie znajdują uzasadnienia jakiekolwiek uwagi skarżącego, kierowane do organu pierwszej instancji dotyczące prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się natomiast do kwestii podniesionej w odwołaniu, a dotyczącej naruszenia terminu rozpatrzenia zgłoszenia przez organ pierwszej instancji w związku z prowadzonym w tej sprawie postępowaniem administracyjnym wojewoda stwierdził, iż wszystkie czynności organu były podejmowane z zachowaniem przepisów wynikających z art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), jak też art. 35 § 3 kpa. Z art. 30 ust. 5 prawa budowlanego wynika,
że zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat
od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Zgłoszenie Państwa D. dotyczące ogrodzenia przedmiotowej działki do Starostwa S. wpłynęło [...] stycznia 2004 r. Organ pierwszej instancji decyzją z [...] stycznia 2004 r. wniósł sprzeciw do realizacji ogrodzenia działki tj. w terminie krótszym niż wynikający z cytowanego art. 30 ust. 5 prawa budowlanego. Z uwagi na fakt, iż decyzja Starosty S. została uchylona w całości decyzją Wojewody P. z [...] kwietnia 2004 r. i sprawa przekazana organowi pierwszej instancji celem ponownego jej rozpatrzenia, organ pierwszej instancji nie był już związany terminem trzydziestodniowym wynikającym z ust. 5 art. 30 prawa budowlanego, gdyż do dalszych jego czynności aż do ostatecznego rozstrzygnięcia stosuje się już przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące terminów załatwienia sprawy (art. 35-38 kpa). Stanowisko takie zajmował Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku między innymi w wyroku sygn. akt SA/Bk 765/00 z dnia 7 grudnia 2000 r. Kwestia ta była wielokrotnie wyjaśniana skarżącemu. Również zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została podjęta z zachowaniem wymogów art. 35 ust. 3 kpa, który stanowi, iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególniej skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji decyzję z dnia [...] marca 2005 r. wydał w terminie jednego miesiąca od dnia [...] lutego 2005 r., tj. od daty wpływu postanowienia Wojewody P. z [...] lutego 2005 r. do Starostwa S. (z wyłączeniem okresu od [...].02.2005 r. do [...].03.2005 r., w którym inwestorzy zostali zobowiązani postanowieniem do usunięcia braków w złożonym zgłoszeniu), a zatem nie przekroczył zakreślonych przepisami prawa terminów.
W skardze na tę decyzję wniesionej do sądu administracyjnego M.D. podtrzymał zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo podniósł, że nie zostało rozpatrzone jego zażalenie na postanowienie zobowiązujące do uzupełnienia wniosku, które to zażalenie zawarł w treści odwołania. Zdaniem strony, organ bezpodstawnie przyjął, że postanowienie z [...].02.2005 r. wstrzymało bieg terminów do załatwienia sprawy. Skarżący podkreślił bezpodstawność zobowiązania go do uzupełnienia zgłoszenia, które było kompletne a którego kompletności nie kwestionował też wojewoda we wcześniejszej decyzji kasacyjnej. Skarżący wskazuje, że zgłoszenie zamiaru budowy ogrodzenia dotyczyło działki
nr [...], a nie [...]/1 oraz stwierdza, że wyrok WSA w B., na który jako na wiążący powołuje się wojewoda, w ogóle nie dotyczył własności działki nr [...]/1. Skarżący podtrzymał też stanowisko, co do upływu dla organu w sprawie niniejszej terminu z art. 30 ust. 5 prawa budowlanego do skutecznego wyrażenia sprzeciwu wobec zgłoszenia.
Podnosząc powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności bądź uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu albowiem wyrażony kwestionowaną decyzją sprzeciw wobec zgłoszonego przez skarżącego zamiaru budowy ogrodzenia nie naruszył przepisów prawa materialnego a decyzja podjęta została po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie z art. 30 ust. 6 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zmianami) organ architektoniczno-budowlany wnosi sprzeciw wobec zgłoszonego przez inwestora zamiaru wykonania robót budowlanych, jeżeli:
1. zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
2. budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy;
3. zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 w miejscu, w którym taki obiekt istnieje.
W niniejszym przypadku u podstaw zgłoszenia sprzeciwu legło ustalenie,
że lokalizacja spornego ogrodzenia nastąpiłaby w pasie drogowym ulicy S. w S., co byłoby sprzeczne z innymi przepisami wskazanymi w dalszej części uzasadnienia, a tym samym wyczerpywało podstawę sprzeciwu wymienioną w art. 30 ust. 6 pkt 2 prawa budowlanego. Co prawda organ architektoniczno-budowlany jako podstawę prawną sprzeciwu wskazał art. 30 ust. 2 prawa budowlanego tj. formalne niewywiązanie się przez skarżącego z nałożonego postanowieniem z [...].02.2005 r. obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o dołączenie aktualnej mapy z wkreśloną lokalizacją ogrodzenia (uwzględniającej geodezyjny podział działki nr [...] na działki [...]/1 i [...]/2) oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością nr [...]/1 na cele budowlane, ale powyższa okoliczność nie miała wpływu na treść decyzji. Ustalenie bowiem faktu, że zamierzone usytuowanie spornego ogrodzenia wkroczyło w pas drogowy ulicy S. wynikało z mapy przedłożonej przez skarżącego przy zgłoszeniu tj. mapy potwierdzającej granice nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] sprzed jej podziału geodezyjnego, zatwierdzonego w 2000 r. W sprawie jest poza sporem to, że ta część nieruchomości skarżącego i jego żony która teraz geodezyjnie wyodrębniona jako działka nr [...]/1 znalazła się w granicach ulicy S. Ulica ta na podstawie Uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z [...] czerwca 2000 r. stanowi publiczną drogę gminną. Szerokość tej ulicy, jako drogi lokalnej klasy L, nie powinna być w liniach rozgraniczających mniejsza niż 12 metrów zgodnie z § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r.
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. nr 43, poz. 430) a zatem wykonanie spornego ogrodzenia spowodowałoby jej zawężenie do niedopuszczalnych parametrów na wysokości nieruchomości skarżących. Zarządzający drogą publiczną Burmistrz S. pismem z [...] stycznia 2004 r. sprzeciwił się opisanej w zgłoszeniu lokalizacji ogrodzenia. Przepis art. 39 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2004 r. nr 204, poz. 2086) wyraźnie stanowi, iż zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności jest zabroniona lokalizacja w pasie drogowym obiektów budowlanych oraz umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania ruchem lub potrzebami ruchu drogowego (pkt 1 ust. 1 art. 39) a także zaorywania lub zwężania w inny sposób pasa drogowego (pkt 8 ust. 1 art. 39). Kwestia zatem naruszenia zgłoszoną lokalizacją ogrodzenia przepisów ustawy o drogach publicznych i przepisów wykonawczych do tej ustawy nie nasuwa w sprawie wątpliwości i wyczerpuje merytoryczną przesłankę sprzeciwu wobec zamiaru budowy z art. 36 ust. 6 pkt 2 prawa budowlanego.
W sprawie niniejszej skarżący nie może skutecznie się powoływać na treść Księgi Wieczystej nr [...], urządzonej dla nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...] sprzed jej podziału geodezyjnego. Bezspornym bowiem jest, że decyzją Wojewody P. z [...] listopada 2003 r., utrzymaną w mocy przez Ministra Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2004 r., potwierdzone zostało przejście z mocy prawa na rzecz Gminy S., własności wyodrębnionej z nieruchomości o numerze geodezyjnym [...], działki nr [...]/1 zajętej pod drogę publiczną – ulicę S., a będącej w dacie 31 grudnia 1998 r. we władaniu gminy. Aczkolwiek nie doszło jeszcze do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia prawa własności działki nr [...]/1 na rzecz gminy, to jest bezspornym że w obrocie prawnym na datę orzekania w tej sprawie przez organ i sąd funkcjonowała ostateczna decyzja wojewody wydana w oparciu o art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, stanowiąca podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej zmian własnościowych. O tym, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy administracyjnej wystarczające jest istnienie opisanej wyżej ostatecznej decyzji wojewody, przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. w sprawie [...] uchylając postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez WSA w W. skargi M.D. na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] marca 2004 r. Należy podkreślić, że wynikające z zasady jawności ksiąg wieczystych domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym a nie istnieje tylko prawo wykreślone, jest domniemaniem wzruszalnym. Obalenie tego domniemania wymaga jedynie przeprowadzenia przeciwnego dowodu w każdym innym postępowaniu. W tej sprawie nieaktualność treści Księgi Wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S., została wykazana dokumentami dołączonymi do akt administracyjnych. Z pisma Burmistrza S. z [...].01.2004 r., odmawiającego wyrażenia zgody przez zarządcę drogi – ulicy S., na proponowaną zgłoszeniem lokalizację ogrodzenia, wynika, że dla pasa drogowego ulicy S. urządzona jest odrębna księga wieczysta nr [...], a z wniosku Burmistrza S. z [...].05.2004 r. skierowanego do wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w S. wynika fakt zgłoszenia żądania wyłączenia działki nr [...]/1 z Księgi Wieczystej nr [...] i przyłączenia jej do Księgi Wieczystej nr [...]. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności i wyrażone wcześniej w sprawie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., że kwestia prawa własności działki nr [...]/1 została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Wojewody P., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z [...] marca 2004 r., organ architektoniczno-budowlany miał podstawy do uznania za niewiarygodne oświadczenia inwestorów o prawie dysponowania przez nich tytułem prawnym do władania gruntem, na którym stanąć miałoby ogrodzenie. Wyrażone bowiem w uzasadnieniu wyroku WSA w B. z [...] listopada 2004 r. (sygn. [...]) stanowisko wiązało z mocy art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organy architektoniczno-budowlane i wiąże skład sądu orzekający w sprawie niniejszej.
Sąd nie zgadza się też z zarzutem skarżącego co do przekroczenia przez organ architektoniczno-budowlany terminu do wyrażenia sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych. Skład sądu orzekający w sprawie niniejszej zgadza się w tej kwestii ze stanowiskiem zaprezentowanym w sprawie SA/Bk 765/00,
z którego wynika, że dla zachowania 30-dniowego terminu do wyrażenia sprzeciwu wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, wystarczające jest wydanie w ciągu 30 dni od zgłoszenia zamiaru budowy pierwszej decyzji a wszystkie kolejne w tej sprawie, w razie uchylenia pierwszej decyzji wyrażającej sprzeciw i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, mogą być wydane w czasie późniejszym
z zachowaniem normalnego toku proceduralnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę jako niezasadną oddalił (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270).