II SA/BK 619/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M. O. o podział nieruchomości rolnej o powierzchni 0,4606 ha w celu wydzielenia działki budowlanej (0,0963 ha) niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego, zgodnie z art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.), niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Pozostała część nieruchomości (0,3643 ha) miała być przeznaczona pod budynki gospodarcze i przekazana córce. Wójt Gminy S. odmówił zatwierdzenia podziału, wskazując, że działka już zapewnia obsługę budynku mieszkalnego i jest położona na terenie zabudowy mieszkaniowej zagrodowej (MR) zgodnie z planem miejscowym, który wymaga dla zagród powierzchni powyżej 1500 m2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, interpretując art. 95 pkt 7 u.g.n. jako możliwość wydzielenia działki budowlanej tylko w przypadku konieczności zapewnienia obsługi budynku mieszkalnego, a nie w celu mnożenia podziałów czy przekazania części nieruchomości. WSA w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że podział na podstawie art. 95 pkt 7 u.g.n. jest wyjątkiem i wymaga, aby wydzielana działka była niezbędna do korzystania z budynku mieszkalnego, a pozostała część również spełniała określone kryteria (np. zabudowy zagrodowej lub budowlanej). W tej sprawie druga działka z samymi budynkami gospodarczymi nie spełniała tych wymogów, a zamiar przekazania jej córce nie uzasadniał podziału w trybie tego przepisu. Sąd uznał, że organy prawidłowo zinterpretowały przepisy, a podział nie mógł być dokonany, gdyż prowadziłby do sytuacji niezgodnej z celem przepisu i planem miejscowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście podziału nieruchomości rolnych, zwłaszcza gdy celem jest wydzielenie działki budowlanej pod budynek mieszkalny, a pozostała część ma inne przeznaczenie (np. gospodarcze). Podkreśla znaczenie zgodności podziału z planem miejscowym i definicją działki budowlanej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości rolnej z zabudową zagrodową i budynkiem mieszkalnym, gdzie istotne są ustalenia planu miejscowego oraz definicja działki budowlanej i zabudowy zagrodowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podział nieruchomości rolnej w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego, zgodnie z art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest dopuszczalny, gdy pozostała część nieruchomości ma być przeznaczona pod budynki gospodarcze i przekazana innej osobie, a także gdy nie jest zgodny z ustaleniami planu miejscowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podział taki nie jest dopuszczalny, jeśli pozostała część nieruchomości nie spełnia wymogów działki budowlanej lub zabudowy zagrodowej, a zamiar przekazania jej innej osobie nie uzasadnia podziału w trybie tego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 95 pkt 7 u.g.n. jest przepisem szczególnym i wyjątkiem od ogólnych zasad podziału nieruchomości. Podział jest dopuszczalny, gdy wydzielona działka jest niezbędna do korzystania z budynku mieszkalnego, a pozostała część również spełnia określone kryteria (np. zabudowy zagrodowej lub budowlanej). W tej sprawie druga działka z samymi budynkami gospodarczymi nie spełniała tych wymogów, a zamiar przekazania jej córce nie uzasadniał podziału w trybie tego przepisu, co prowadziłoby do obejścia planu miejscowego i mnożenia podziałów.
Jak należy interpretować pojęcie "niezbędnej" działki budowlanej do korzystania z budynku mieszkalnego w kontekście art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie "niezbędnej" działki budowlanej oznacza, że jej wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w infrastrukturę techniczną muszą umożliwiać prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynku mieszkalnego, a nie tylko być wystarczające lub służyć innym celom właściciela.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, które podkreśla, że przepis art. 95 pkt 7 u.g.n. jest przepisem szczególnym i nie może być interpretowany rozszerzająco. Celem przepisu jest zapewnienie prawidłowego korzystania z istniejącego budynku mieszkalnego poprzez wydzielenie działki o odpowiednich parametrach, a nie dowolne dzielenie nieruchomości na życzenie właściciela.
Przepisy (13)
Główne
u.g.n. art. 95 § pkt 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od ustaleń planu miejscowego w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego. Podział taki jest dopuszczalny, jeśli wydzielona działka spełnia definicję działki budowlanej (art. 4 pkt 3a u.g.n.) i umożliwia prawidłowe korzystanie z budynku, a pozostała część nieruchomości również spełnia określone kryteria.
u.g.n. art. 4 § pkt 3a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definicja działki budowlanej: zabudowana działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Właściciel rzeczy ma prawo korzystać z rzeczy zgodnie ze społecznym przeznaczeniem swego prawa i rzeczą rozporządzać, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Ograniczenie prawa własności jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ono istoty prawa własności.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów przez organ.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
u.k.u.r. art. 2 § pkt 2
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
Definicja gospodarstwa rolnego.
k.c. art. 55³
Kodeks cywilny
Definicja gospodarstwa rolnego.
rozp. MI art. 3 § pkt 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja zabudowy zagrodowej.
u.o.g.r.l. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Definicja gruntów rolnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji prawidłowo zinterpretowały art. 95 pkt 7 u.g.n., uznając, że podział nieruchomości nie był dopuszczalny, ponieważ druga działka (z budynkami gospodarczymi) nie spełniała wymogów działki budowlanej ani zabudowy zagrodowej, a zamiar przekazania jej córce nie uzasadniał podziału w trybie tego przepisu. • Podział nieruchomości w trybie art. 95 pkt 7 u.g.n. jest wyjątkiem i nie może prowadzić do obejścia ustaleń planu miejscowego ani do mnożenia podziałów w sposób nieuzasadniony.
Odrzucone argumenty
Skarżący argumentował, że organ powinien ocenić jedynie, czy projektowany podział umożliwi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynku mieszkalnego na wydzielonej działce, a nie oceniać racjonalność korzystania z działki przed podziałem. • Skarżący twierdził, że przepis art. 95 pkt 7 u.g.n. nie rozróżnia przeznaczenia terenu, a jego interpretacja przez organy jest niezgodna z gramatyczną treścią i celem przepisu, ograniczając prawo własności.
Godne uwagi sformułowania
podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia działki budowlanej niezbędnej do korzystania z budynku mieszkalnego • definicja działki budowlanej: zabudowana działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń położonych na tej działce • przepis art. 95 pkt 7 u.g.n. stanowi lex specialis w stosunku do ogólnych zasad obowiązujących przy podziale nieruchomości • przepisy ograniczające prawa właściciela w jego prawie własności [...] nie mogą być w żadnym stopniu interpretowane w sposób rozszerzający • druga działka nie byłaby działką budowlaną, ponieważ byłaby zabudowana jedynie budynkami gospodarczymi, ale też jako pozostałość nie spełniałaby wymogów dla działki zgodnej z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego • interpretacja art. 95 pkt 7 u.g.n. nie może prowadzić tylko do obejścia zasady, że podział powinien być zgodny z m.p.z.p.
Skład orzekający
Marek Leszczyński
przewodniczący
Małgorzata Roleder
członek
Barbara Romanczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 95 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście podziału nieruchomości rolnych, zwłaszcza gdy celem jest wydzielenie działki budowlanej pod budynek mieszkalny, a pozostała część ma inne przeznaczenie (np. gospodarcze). Podkreśla znaczenie zgodności podziału z planem miejscowym i definicją działki budowlanej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości rolnej z zabudową zagrodową i budynkiem mieszkalnym, gdzie istotne są ustalenia planu miejscowego oraz definicja działki budowlanej i zabudowy zagrodowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów o podziale nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli gruntów. Wyjaśnia, kiedy można obejść plan miejscowy i jakie są granice prawa własności w kontekście podziałów.
“Czy można podzielić działkę rolną, by wydzielić dom, a resztę oddać córce? Sąd wyjaśnia granice prawa własności i planu miejscowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.