II SA/BK 610/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę dotyczącą odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, podkreślając, że postępowanie ewidencyjne nie rozstrzyga sporów o prawa do nieruchomości.
Skarga dotyczyła odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie granic i powierzchni działki. Wnioskodawcy domagali się przywrócenia granic do stanu z lat 1954-1955, powołując się na starsze dokumenty. Organy administracji odmówiły zmian, wskazując na brak aktualnej dokumentacji geodezyjnej i podkreślając, że postępowanie ewidencyjne ma charakter rejestrowy, a nie rozstrzyga sporów własnościowych. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wnioskodawcy domagali się przywrócenia granic działki nr [...] do stanu z lat 1954-1955, powołując się na dokumenty z lat 1933-1938. Organy administracji uznały, że wniosek nie może być uwzględniony, ponieważ brak jest aktualnej dokumentacji geodezyjnej uzasadniającej zmianę danych ewidencyjnych, a postępowanie ewidencyjne nie służy rozstrzyganiu sporów o granice i powierzchnię nieruchomości. Podkreślono, że dane ewidencyjne są techniczno-deklaratoryjne i odzwierciedlają stan prawny wynikający z dokumentów, a zmiany mogą być wprowadzane jedynie na podstawie nowych zdarzeń prawnych i odpowiedniej dokumentacji. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wyjaśnił, że ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i nie rozstrzyga sporów własnościowych. Aktualizacja danych wymaga przedłożenia dokumentacji geodezyjnej potwierdzającej nowe zdarzenia prawne. Weryfikacja zgodności danych z dokumentami archiwalnymi lub ustalanie granic nieruchomości wymaga odrębnych postępowań, takich jak postępowanie rozgraniczeniowe. Sąd uznał, że organy prawidłowo postąpiły, odmawiając wprowadzenia zmian bez odpowiedniej dokumentacji, a zarzuty procesowe skarżącej uznał za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
W postępowaniu aktualizacyjnym ewidencji gruntów i budynków nie można dokonywać zmian w zakresie granic i powierzchni nieruchomości na podstawie dokumentów archiwalnych. Wymagane jest przedłożenie nowej dokumentacji geodezyjnej, która wynika z nowych zdarzeń prawnych powstałych po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych danych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie ewidencyjne ma charakter rejestrowy i wtórny wobec zdarzeń prawnych. Organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów własnościowych ani do ponownej oceny dokumentów archiwalnych. Aktualizacja danych wymaga dokumentów potwierdzających nowe zdarzenia prawne, a nie powtórnej weryfikacji danych archiwalnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (27)
Główne
u.p.g.k. art. 24 § ust.2a lit.d)
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 1 lit. d)
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 24 § ust. 2a lit. d)
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Pomocnicze
rozp. EGiB art. 61
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
u.p.g.k. art. 24 § ust. 2b pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 73 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
rozp. EGiB art. 45 § ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.g.k. art. 29
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 34
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
rozp. EGiB art. 54
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie ewidencyjne ma charakter rejestrowy i nie służy rozstrzyganiu sporów o prawa do nieruchomości. Aktualizacja danych ewidencyjnych wymaga przedłożenia dokumentacji geodezyjnej wynikającej z nowych zdarzeń prawnych. Organy ewidencyjne nie są uprawnione do ponownej oceny dokumentów archiwalnych stanowiących podstawę wpisów w ewidencji.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. dotyczące prowadzenia postępowania przez inspektora, który był świadkiem w innej sprawie. Zarzuty dotyczące nieuwzględnienia wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków. Zarzut naruszenia art. 24 ust. 2a lit. d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez brak wprowadzenia żądanej zmiany w ewidencji. Zarzut naruszenia art. 15 K.p.a. poprzez brak ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
Zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno – deklaratoryjny. Rejestr ewidencji gruntów jest bowiem jedynie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Nie ma charakteru konstytutywnego, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny i prawny gruntów, budynków i lokali wynikający z dokumentów, które stanowiły podstawę do odnotowania stanu faktycznego i prawnego. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych. W ramach postępowania ewidencyjnego nie może zatem dojść do załatwienia sporu o granice nieruchomości lub ich powierzchnię, ponieważ organy prowadzące ewidencję (starostowie) nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii. Weryfikowaniu danych już wprowadzonych do ewidencji w zakresie ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych, stanowiących podstawę wpisu do ewidencji czy zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie, służy kompleksowe postępowanie weryfikacyjne, prowadzone z urzędu, w odniesieniu do zgodności wpisów z treścią dokumentów źródłowych, co 10 lat, a w odniesieniu do zgodności treści mapy ze stanem faktycznym w terenie, co 15 lat.
Skład orzekający
Małgorzata Roleder
przewodniczący
Elżbieta Trykoszko
sprawozdawca
Marek Leszczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w sytuacji braku aktualnej dokumentacji geodezyjnej oraz podkreślenie rejestrowego charakteru ewidencji."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania ewidencyjnego i nie rozstrzyga merytorycznie sporów o granice nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym ze względu na szczegółowe omówienie zasad prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz granic kompetencji organów ewidencyjnych.
“Ewidencja gruntów: czy stare mapy wystarczą do zmiany granic?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 610/17 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2018-06-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2017-08-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Elżbieta Trykoszko /sprawozdawca/ Małgorzata Roleder /przewodniczący/ Marek Leszczyński Symbol z opisem 6120 Ewidencja gruntów i budynków Hasła tematyczne Geodezja i kartografia Sygn. powiązane I OSK 2995/18 - Wyrok NSA z 2023-01-18 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 2101 art. 24 ust.2a lit.d) Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn. Dz.U. 2017 poz 1369 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Uzasadnienie Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Decyzją z dnia [...].04.2017r. Prezydent Miasta B. po rozpoznaniu wniosku A. M. i H. K. z dnia [...].03.2015r. dotyczącego przywrócenia granic działki aktualnie oznaczonej numerem geodezyjnym [...], położonej w obrębie nr 2 – W., do granic z lat 1954-1955, orzekł o odmowie wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków miasta B. w obrębie nr 2 – W., zmian przebiegu granic i powierzchni nieruchomości oznaczonej aktualnie jako działka o numerze 1957 według stanu z lat 1954 – 1955. W podstawie prawnej decyzji organ powołał przepisy art. 22 ust. 1, 24 ust. 2b pkt 2 ustawy z dnia 17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 61 i § 62 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków a także art. 104 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wniosek A. M. i H. K. został zawarty w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...].03.2015r. zawierającym żądanie przywrócenia granic działki o numerze [...] do granic z lat 1954-1955. Do wniosku zostały dołączone dokumenty w postaci: - fragmentu planu scaleniowego wsi O. z 1933r. - fragmentu planu miasta B. z 1933r. - zawiadomienia o wszczęciu egzekucji komorniczej z 1938r. - orzeczenia Okręgowej Komisji Ziemskiej w B. z 1933r. w sprawie rozpatrzenia skargi A. J., mieszkańca wsi O., - kopie map z lat 1955-2008, - plan podziału działki nr [...], -mapa zasadnicza z roku 2012 i 2014, -protokół rozprawy sądowej w sprawie o sygn. [...] z dnia [...].02.2015r. w sprawie o zapłatę. Organ wskazał, iż po prawomocnym zakończeniu postępowania przed WSA w Białymstoku w sprawie ze skargi A. M. na bezczynność organu I instancji w sprawie załatwienia wniosku z dnia [...].03.2015r. tj. uprawomocnieniu wyroku WSA w Białymstoku z dnia 25.06.2016r. w sprawie II SAB/Bk 81/15, zobowiązującego organ do wydania aktu załatwiającego wniosek z dnia [...].03.2015r., organ pismem z [...].02.2017r. wezwał wnioskodawców do wskazania lub przedłożenia dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającej między innymi wykaz zmian danych ewidencyjnych oraz mapę do uregulowania stanu prawnego nieruchomości, która to dokumentacja uzasadniałaby potrzebę zaktualizowania wpisu w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr [...]. 7 - dniowy termin do przedłożenia żądanej dokumentacji upłynął bezskutecznie 1.03.2017r. Organ podał, iż wnioskodawcy a także uczestnicy postępowania tj. pozostali współwłaściciele nieruchomości w osobach M. M. i M. K. złożyli w okresie biegu terminu do przedłożenia dokumentacji jedynie pisma, w których skomentowali wcześniejsze postępowania dotyczące działki [...], w tym brak poprawności aktualizacji mapy zasadniczej w rejonie ulicy [...] oraz brak poprawności podziału sąsiedniej nieruchomości oznaczonej numerem [...]. Organ stwierdził, że z poczynionych ustaleń wynika, iż sporna nieruchomość w trakcie założenia ewidencji gruntów miasta B. w 1964 r. miała numer [...] i powierzchnię 0,3783 ha. Przebieg jej granic, jak wynika z Księgi protokołów Nr 3, poz. 133 polubownego ustalenia granic położonych na obszarze administracyjnym miasta B., obiekt W. blok nr 2, został okazany na gruncie i przyjęty bez zastrzeżeń przez użytkownika nieruchomości J. K., c. J. Działka ta stanowiła przedmiot nabycia własności w trybie ustawy z 26.10.1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Okoliczność ta miała ten skutek, że akt własności ziemi z dnia [...].08.1976r. i postanowienie Sądu Rejonowego w B. z [...].12.1985r. w sprawie [...], stanowiły tytuł prawny własności określonych w tych dokumentach osób ale nie były wiążące co do powierzchni i granic tej nieruchomości. Ustawa uwłaszczeniowa uregulowała jedynie poświadczenie nabycia własności lecz bez przeprowadzenia rozgraniczenia. W roku 1978 w związku z prowadzonymi pracami geodezyjnymi związanymi z odnowieniem ewidencji gruntów miasta B., zaistniała konieczność ustalenia granic obrębu ewidencyjnego nr 2 – W. z gruntami między innymi rzeki B. na odcinku torów PKP B. do ulicy [...], położonych w obrębie nr 3 – [...]. W wyniku dokonanego rozgraniczenia ustalony został przebieg południowej granicy działki [...] z rzeką B. Punkty graniczne obrębu nr 2 – W. i obrębu nr 3 – [...] oraz wyznaczające zarazem granicę rzeki B., zostały zastabilizowane w terenie znakami granicznymi, co opisano w protokole granicznym z dnia [...].09.1979r. Pozostałe granice zostały przyjęte zgodnie z danymi wynikającymi z planu scaleniowego wsi O. z 1933r. Powierzchnia tej działki wynosząca 0,3659ha, w granicach określonych rozgraniczeniem z rzeką B. oraz planem scaleniowym wsi O., została przyjęta bez zastrzeżeń i bez uwag do ustalonego stanu władania oraz potwierdzona podpisem Z. M. w Protokole ustalenia i ogłoszenia stanu władania obrębu nr 2 – W.. Z uwagi na to, że zainteresowane strony ustalone granice w toku ww. rozgraniczenia uznały za bezsporne i przyjęły jako prawnie obowiązujące, Prezydent Miasta B. decyzją z [...].12.1981r. orzekł o rozgraniczeniu części gruntów miasta B., między z innymi obrębu nr 2 – W. z obrębem nr 3- [...] i rzeką B. Od roku 1981 do dnia dzisiejszego nie wpłynął do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków żaden dokument, z którego wynikałyby zmiany w przebiegu granic przedmiotowej nieruchomości. Organ dodał, że na wniosek współwłaścicieli działki o numerze [...], postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z [...].01.1997r. została założona dla spornej nieruchomości Księga wieczysta o numerze [...], wykazująca powierzchnię działki [...] jako 3569 metrów kwadratowych. Wskazał także, że wnioskodawcy musieli mieć świadomość takiej powierzchni spornej nieruchomości wcześniej niż teraz podają tj. przed [...].04.2015r., gdyż wynika to z dołączonego do wniosku zaświadczenia Biura Geodety Miejskiego z dnia [...].08.1983r. oraz z aktu notarialnego z [...].09.1996r. Organ nadmienił również, że pomiar aktualizacyjny i dokumentacja do celów projektowych wykonana w 2012r. spowodowała zmianę treści mapy zasadniczej ale pomiar aktualizacyjny nie dotyczył ustalenia granic działki o numerze [...] (ulicy [...]) ani sąsiadującej z nią działki o numerze [...] i nie było to postępowanie określone w przepisach art. 29-34 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W tym stanie rzeczy, jak stwierdził organ, aby dokonać zmian w przebiegu granic działki o numerze [...] ustalonych w trakcie modernizacji ewidencji gruntów i zmiany jej powierzchni wykazanej aktualnie w ewidencji gruntów i budynków oraz w Księdze wieczystej, niezbędne jest sporządzenie dokumentacji geodezyjnej, z której wynikałby zmiany. Dokumentacja taka może powstać w wyniku przeprowadzenia na koszt wnioskodawców postępowania rozgraniczeniowego z udziałem wszystkich stron zainteresowanych tj. właścicieli i władających nieruchomościami sąsiednimi. Odwołania od tej decyzji złożyli wszyscy współwłaściciele działki o numerze [...]. M. K. i H. K. zarzucili decyzji: - naruszenie art. 76a K.pa. w zawiązku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez fałszowanie, podrabianie oraz wytwarzanie dokumentów na użytek niniejszego postępowania; - naruszenie art. 24 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.pa. poprzez prowadzenie postępowania przez inspektora J. W., który był świadkiem w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową B. dotyczącej wiarygodności przyjętej do zasobów ewidencji gruntów i budynków roboty geodezyjnej wykonanej przez Przedsiębiorstwo Usług G. s.j. w 2012r. - naruszenie art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków przez co nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie; - naruszenie art. 73 § 2 K.p.a. w związku z art. 76a K.p.a. i art. 107 § 3 K.pa. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji na podstawie niewiarygodnego materiału dowodowego; - naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez zaniechanie gromadzenia dowodów z urzędu i poszukiwania dalszych dowodów z urzędu. M. M. i A. M. w swoich odwołaniach podnieśli zarzuty: - naruszenia art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 i 78 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie; - naruszenia art. 73 § 2 K.p.a. w związku z art. 76a K.pa. i 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w oparciu o niewiarygodny materiał dowodowy; - naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez zaniechanie gromadzenia dowodów z urzędu i poszukiwania dalszych dowodów z urzędu. - naruszenie art. 24 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez inspektora J. W., który był świadkiem w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową B. dotyczącej wiarygodności przyjętej do zasobów ewidencji gruntów i budynków roboty geodezyjnej wykonanej przez Przedsiębiorstwo Usług G. s.j. w 2012r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. po rozpoznaniu powyższych odwołań, decyzją z dnia [...].06.2017r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ II instancji wskazał na zasady aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków opisane Rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stwierdził, że dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym możliwe jest poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji a danymi wynikającymi z przedłożonych przez stronę wnioskującą dokumentów, sporządzonych już po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych danych. Podkreślił, że zadaniem organów ewidencyjnych jest dokonywanie wpisów na podstawie niebudzącej wątpliwości treści dokumentów. Następnie organ odwoławczy powtórzył ustalenia co do powierzchni spornej nieruchomości, ujawnionej w ewidencji gruntów i opisał w oparciu o jakie dokumenty i kiedy odnotowano w ewidencji powierzchnię spornej działki. Ustalenia w tym zakresie stanowią powtórzenie ustaleń poczynionych przez organ I instancji. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że dane określające położenie punktów granicznych oraz powierzchnia działki o numerze [...], wynosząca 3569 metrów kwadratowych, pozostają w ewidencji niezmienione od przeprowadzonej w latach 1978 – 1980 r. modernizacji operatu ewidencji gruntów obrębu 2 – W.. W tym stanie rzeczy organ II instancji stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku i sprostowania wpisu w ewidencji w zakresie żądanym przez wnioskodawców. Dopóki wnioskodawcy nie przedłożą organowi prawomocnego orzeczenia sądowego lub innego dokumentu wskazanego w § 36 Rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, brak będzie podstaw do dokonywania w ewidencji zmian co do przebiegu granicy i co do powierzchni działki. Wnioskodawcy powinni, zdaniem organu Ii instancji, zainicjować postępowanie o rozgraniczenie swojej nieruchomości i przedłożyć stosowną dokumentację geodezyjno – kartograficzną. Dopiero orzeczenie kończące postępowanie rozgraniczeniowe, byłoby podstawą do wprowadzenia ewentualnych zmian w ewidencji. Ponieważ wnioskodawcy nie przedłożyli aktualnego dokumentu mogącego stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, należało odmówić ich wprowadzenia. Organ II instancji powołał się na wyrok WSA w Warszawie o sygn. IV SA/Wa 125/09 oraz podkreślił, że postępowanie ewidencyjne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, lokali i budynków, gdyż organy ewidencyjne są wyłącznie rejestratorem zmian prawnych ustalonych w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe czy akty notarialne, w których są zawarte dane objęte ewidencją. Zarzuty natury proceduralnej zawarte w odwołaniu , organ II instancji uznał za niezasadne. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą ostateczną decyzję organu ewidencji gruntów, wniosła A. M. W skardze podniesione zostały następujące zarzuty: - naruszenia art. 15 K.p.a. poprzez brak ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy a poprzestanie wyłącznie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu; - naruszenia art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z § 45 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez brak wprowadzenia żądanej zmiany w ewidencji w odniesieniu do działki o numerze [...] mimo wykazania, że działka ta na przestrzeni lat zmniejszyła swoją powierzchnię o około 1000 metrów kwadratowych a zgodnie z wyrokiem Sądu Grodzkiego jej powierzchnia jest niezmienna i zawsze winna wynosić 4600 metrów kwadratowych, ponieważ została wydzielona z większej całości; - naruszenia art. 24 ust. 2a pkt 1 d Prawa geodezyjnego i kartograficznego w związku z art. 61 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo udowodnienia przez strony ponad wszelką wątpliwość, że na przestrzeni lat dokonywano zmian w ewidencji gruntów co do działki o numerze [...] bez wiedzy ich właścicieli; - naruszenia art. 140 K.p.a. w związku z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu odwoławczym; - naruszenia art. 76 § 3 K.p.a. poprzez uniemożliwienie przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów załączonych do akt sprawy, o których mówi art. 76§ 1 K.p.a.; - naruszenia art. 75 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie przesłuchania świadków na okoliczność potwierdzenia autentyczności dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz przeprowadzenia oględzin, w trakcie których zostaną wyznaczone punkty graniczne działki o numerze [...]; - naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez orzekanie na podstawie niewiarygodnego materiału dowodowego, niekompletnych operatach technicznych, na podstawie których wprowadzono zmiany do ewidencji gruntów; - naruszenia art. 7 w związku z art. 77 § 1 i 78 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte; - naruszania art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wadliwe sporządzenie uzasadnienia, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organ I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje; Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu bezprawności, opartego na zarzuconym skargą naruszeniu prawa materialnego i procesowego a to w połączeniu z kognicją sądu administracyjnego, sprowadzającą się do badania wyłącznie legalności zaskarżonej decyzji uzasadnia uznanie skargi za bezzasadną (art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w brzmieniu nadanym nowelizacją z ustawy z dnia 5.06.2014r. o zmianie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017r., poz. 2101) oraz Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016r., poz. 1034 ze zm.). Przepisy ww. aktów obejmują problematykę tworzenia, utrzymania i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Z całokształtu przepisów ww. aktów wynika jednolicie od lat pojmowana w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych istota ewidencji gruntów i budynków oraz cel jej prowadzenia. Ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju i systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno – deklaratoryjny. Rejestr ewidencji gruntów jest bowiem jedynie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Nie ma charakteru konstytutywnego, co oznacza, że nie tworzy nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan faktyczny i prawny gruntów, budynków i lokali wynikający z dokumentów, które stanowiły podstawę do odnotowania stanu faktycznego i prawnego. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Jak sama nazwa wskazuje, istotą ewidencji jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie (rejestrowanie) zaistniałego stanu prawnego gruntu, budynku lub lokalu. W żadnym razie rolą ewidencji nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych. W ramach postępowania ewidencyjnego nie może zatem dojść do załatwienia sporu o granice nieruchomości lub ich powierzchnię, ponieważ organy prowadzące ewidencję (starostowie) nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii. Mogą jedynie badać, czy na podstawie udostępnionych dokumentów dotyczących ustalenia granic i powierzchni nieruchomości, zasadnym jest wprowadzenie zmian w ewidencji, przy czym dokonując aktualizacji ewidencji gruntów, organy ewidencyjne nie są uprawnione do merytorycznego kontrolowania treści dokumentów stanowiących źródło ujawnionych w niej praw, wydanych przez uprawnione do tego podmioty. Kontrolowane przez sąd postępowanie aktualizacyjne, zakończone decyzją odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany powierzchni działki skarżącej i uczestników postępowania aktualizacyjnego, było postępowaniem wnioskowym, a nie postępowaniem prowadzonym z urzędu. Aktualizacja danych zawartych w ewidencji gruntów na wniosek uprawnionych może nastąpić wyłącznie po przedłożeniu przez nich dokumentów uzasadniających potrzebę aktualizacji, przy czym w trybie aktualizacji nie można uwidaczniać zmian nie objętych nowym zdarzeniem prawnym rozumianym jako zdarzenie powstałe po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. Nanoszone na wniosek zmiany w ewidencji muszą być udokumentowane i nowopowstałe w stosunku do obecnych danych ewidencyjnych. W wyniku postępowania aktualizacyjnego nie można merytorycznie korygować wpisów w ewidencji na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów (vide: teza wyroku WSA w Białymstoku z dnia 23.01.2014r. sygn. II SA/Bk 812/13). Z urzędu w trybie aktualizacji mogą być jedynie prostowane oczywiste omyłki, czy błędy pisarskie operatu tj. likwidowane nieistotne jego wady, przy czym zmiana granic i powierzchni działki nie dotyczy spraw nieistotnych i nie może być objęta sprostowaniem. Weryfikowaniu danych już wprowadzonych do ewidencji w zakresie ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych, stanowiących podstawę wpisu do ewidencji czy zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym w terenie, służy kompleksowe postępowanie weryfikacyjne, prowadzone z urzędu, w odniesieniu do zgodności wpisów z treścią dokumentów źródłowych, co 10 lat, a w odniesieniu do zgodności treści mapy ze stanem faktycznym w terenie, co 15 lat (vide: § 54 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016r., poz. 1034 ze zm.) Skład orzekający podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4.05.2009r. sygn. IV SA/Wa 125/09, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek gruntu, nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów w ramach aktualizacji, jeżeli stan ten został zatwierdzony późniejszym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. W stanie faktycznym sprawy jest bezspornym, że skarżąca po wezwaniu jej przez organ do udokumentowania wniosku o zaktualizowanie wpisu danych przedmiotowych działki o numerze [...], poprzez przedłożenie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierającej wykazy zmian danych ewidencyjnych oraz mapę do uregulowania stanu prawnego nieruchomości, nie przedłożyła stosownej dokumentacji. Powyższe uniemożliwiało uwzględnienie wniosku albowiem organ nie mógł aktualizacji oprzeć na ponownej weryfikacji dokumentów, które stanowiły podstawę ujawnienia w ewidencji powierzchni działki nr [...] jako wynoszącej 3659 metrów kwadratowych. Rozstrzygnięcie sporu o granice nieruchomości skarżącej, a tym samym o jej powierzchnię, jako że przebieg granic nieruchomości wyznacza zasięg prawa własności, wymaga przeprowadzenia bądź postępowania rozgraniczeniowego, bądź zainicjowania cywilnego postępowania o wydanie przygranicznych pasów gruntu spornej nieruchomości, w ramach których to postępowań sporządzana jest stosowna dokumentacja geodezyjno -kartograficzna z wykazem zmian danych ewidencyjnych oraz mapą do uregulowania stanu prawnego nieruchomości, które po przyjęciu do zasobu geodezyjnego i kartograficznego mogłyby prowadzić do wprowadzenia w ewidencji zmiany danych przedmiotowych nieruchomości. Skład orzekający nie podziela zarzutów skargi. Organ II instancji, zdaniem Sądu, rozpatrzył na nowo w postępowaniu odwoławczym sprawę co do jej istoty, nie naruszając zasady dwuinstancyjności. Specyfika postępowania aktualizacyjnego pozwalała organowi II instancji na powtórzenie ustaleń organu I instancji co do ujawnionych w ewidencji gruntów, danych przedmiotowych w odniesieniu do działki o numerze [...] ze wskazaniem podstaw ujawnienia tych danych. Akta administracyjne sprawy wskazują na zebranie dowodów, w oparciu o które zostały poczynione ustalenia. Ponieważ, jak wyżej Sąd wskazał, w postępowaniu aktualizacyjnym nie podlegają powtórnej ocenie dokumenty archiwalne, organy ewidencji gruntów nie mogły badać prawidłowości kompleksowych postępowań w wyniku których dokonano wpisów w ewidencji gruntów, danych działki o numerze [...] tj. procesu zakładania ewidencji gruntów i procesu odnowienia tejże ewidencji (modernizacji). Twierdzenie, że wpisy powierzchni działki o numerze [...] w następstwie obu kompleksowych postępowań geodezyjnych, były wadliwe, gdyż prowadziły do "okrojenia" powierzchni nieruchomości o około 1000 metrów kwadratowych w stosunku do powierzchni wynikającej z przedwojennych dokumentów, w sposób oczywisty dowodzi istnienia sporu o własność, którego w postępowaniu aktualizacyjnym organ ewidencji gruntów nie jest władny rozstrzygnąć. Zarzut naruszenia art. 24 ust. 2 a lit. d ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne trafia w próżnię, gdyż dotyczy aktualizacji z urzędu informacji zawartych w ewidencji w sytuacji wykrycia w ewidencji błędnych informacji, a postępowanie niniejsze było prowadzone na wniosek a nie z urzędu. Nadto, jak wcześniej Sąd zauważył, wykrycie błędnych informacji mogące stanowić podstawę zaktualizowania danych w ewidencji z urzędu musi dotyczyć oczywistych, nieistotnych omyłek operatu a nie wynikać z oceny zgodności danych z treścią archiwalnych dokumentów źródłowych. Zarzut braku przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym zaniechanie przesłuchania świadków, jest niezasadny, gdyż postępowanie aktualizacyjne jest postępowaniem opartym na analizie i ocenie dokumentacji a treść zeznań świadków nie jest ustawowym źródłem wpisów w ewidencji. Niezasadny jest także zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 10 K.p.a. poprzez zaniechanie wysłuchania skarżącej przed wydaniem decyzji odwoławczej wyrażające się brakiem powiadomienia jej przez organ odwoławczy o zebranym materiale dowodowym. Organ II instancji nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego rozstrzygając sprawę w oparciu o materiał dowodowy zebrany przed organem I instancji, natomiast w postępowaniu przed organem I instancji w pełni była zachowana zasada czynnego udziału stron w postępowaniu. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że brak powiadomienia jej przez organ odwoławczy o możliwości zajęcia stanowiska przed wydaniem decyzji odwoławczej, stanął na przeszkodzie w realizacji uprawnień procesowych skarżącej i uniemożliwił jej przedstawienie istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy dowodu. Podkreślić raz jeszcze należy, że istotnym dla wyniku sprawy dowodem mogła być wyłącznie dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierająca wykazy zmian danych ewidencyjnych oraz mapę do uregulowania stanu prawnego nieruchomości. Takiej dokumentacji skarżąca nie przedłożyła ani nie podała nawet, że rozpoczęła starania co do jej pozyskania. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI