II SA/BK 607/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2020-12-03
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneogrodzenieplan miejscowywysokość ogrodzeniasamowola budowlanapostępowanie naprawczeWSABiałystok

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M.S. na decyzję nakazującą doprowadzenie ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem, uznając, że wysokość ogrodzenia narusza lokalny plan zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący M.S. kwestionował decyzję nakazującą doprowadzenie ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem, zarzucając błędy w pomiarze wysokości oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego. Sąd administracyjny uznał, że mimo iż wysokość ogrodzenia nie wymagała zgłoszenia, to naruszała ona ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który ograniczał maksymalną wysokość ogrodzeń do 1,80 m. W związku z tym, zastosowanie trybu naprawczego było uzasadnione, a skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi M.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem. Kontrola wykazała, że ogrodzenie miało wysokość od 2,13 m do 2,20 m, a konstrukcja zadaszenia śmietnika 2,50 m. Organ nadzoru budowlanego uznał, że choć budowa ogrodzenia o tej wysokości nie wymagała pozwolenia ani zgłoszenia, to naruszało ono przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał maksymalną wysokość 1,80 m. W związku z tym zastosowano tryb naprawczy z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucał błędy w pomiarze, niewłaściwe zastosowanie przepisów oraz wadliwe uzasadnienie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że naruszenie przepisów prawa miejscowego uzasadnia zastosowanie trybu naprawczego. Sąd podkreślił, że termin "przepisy prawa" w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. obejmuje również akty prawa miejscowego. Odnosząc się do zarzutów dotyczących pomiaru, sąd stwierdził, że protokół kontroli został podpisany przez skarżącego bez zastrzeżeń, a jego twierdzenia o zmianie poziomu gruntu nie były wiarygodne. Sąd wskazał również, że niezgoda na treść planu miejscowego nie może skutkować uchyleniem decyzji, a ewentualne kwestionowanie jego aktualności powinno odbywać się w innym trybie. Sąd uznał również, że uzasadnienie decyzji organu było wystarczające, a zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. nie zasługiwały na uwzględnienie. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym uzasadniono przepisami związanymi z przeciwdziałaniem COVID-19.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie przepisów prawa miejscowego dotyczących maksymalnej wysokości ogrodzenia uzasadnia zastosowanie trybu naprawczego z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nawet jeśli budowa nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin "przepisy prawa" w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. obejmuje również przepisy prawa miejscowego, takie jak ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie tych przepisów, w tym maksymalnej dopuszczalnej wysokości ogrodzenia, stanowi podstawę do wszczęcia postępowania naprawczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

P.b. art. 50 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 51 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 51 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.b. art. 29 § 1 pkt 23

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 30 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

K.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 14 § ust. 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

ustawa COVID-19 art. 15 § zzs4 ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących maksymalnej wysokości ogrodzenia. Zastosowanie trybu naprawczego z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego jest uzasadnione w przypadku naruszenia prawa miejscowego, nawet jeśli budowa nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące nieprawidłowego pomiaru wysokości ogrodzenia. Zarzuty dotyczące wadliwego uzasadnienia decyzji organu. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. w zakresie postępowania wyjaśniającego. Argumentacja o nieaktualności planu miejscowego. Argumentacja o konieczności obniżenia poziomu gruntu.

Godne uwagi sformułowania

"przepisy prawa" użyty w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego należy rozumieć również jako przepisy prawa miejscowego wysokość wykonanego przez skarżącego ogrodzenia mieściła się w rozmiarach wyłączających konieczność dokonania zgłoszenia zamiaru jego wykonania, jednak wysokość ta jest niezgodna z regulacjami prawa miejscowego niezgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uzasadniała zastosowanie trybu naprawczego

Skład orzekający

Elżbieta Lemańska

sprawozdawca

Elżbieta Trykoszko

przewodniczący

Marek Leszczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej w kontekście naruszenia planu miejscowego, zwłaszcza w odniesieniu do ogrodzeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia planu miejscowego przez ogrodzenie, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Interpretacja przepisów o COVID-19 jako podstawy do posiedzeń niejawnych jest już mniej aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważny aspekt prawa budowlanego – zgodność z planem miejscowym, nawet gdy przepisy ogólne nie wymagają formalności. Jest to typowa, ale istotna kwestia dla właścicieli nieruchomości.

Wysokie ogrodzenie niezgodne z planem miejscowym – czy można uniknąć nakazu jego obniżenia?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 607/20 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2020-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska /sprawozdawca/
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Marek Leszczyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 635/21 - Wyrok NSA z 2023-11-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
ar. 29 ust. 1 pkt 23, art. 30 ust. 1 pkt 3, art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2020 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (dalej: PINB) z [...] marca 2020 r. znak [...] w zakresie nakazania M. S. doprowadzenia ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem oraz uchylił tę decyzję i orzekł reformatoryjnie wyznaczając termin wykonania obowiązku do [...] września 2020 r.
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W trakcie przeprowadzonej [...] stycznia 2020 r. kontroli ogrodzenia nieruchomości nr [...] od strony ulicy [...] w B. ustalono, że ogrodzenie wykonane zostało z zamocowanych na metalowych słupkach przęseł, bramy wjazdowej, bramki wejściowej oraz bramki do osłony miejsca gromadzenia odpadów z przykręconymi sztachetami z blachy; wysokość ogrodzenia wynosi od 2,13 m do 2,20 m, wysokość konstrukcji zadaszenia śmietnika w linii ogrodzenia wynosi 2,50 m. Inwestorem jest M. S. Organ wskazał, że w aktualnym stanie prawnym budowa ogrodzenia nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga jedynie budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m (art. 29 ust. 1 pkt 23 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane). Powołał się PINB na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2016 r., II OPS 1/16, wywodząc że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., zaś przepisy prawa, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. to również postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, że teren ogrodzonej nieruchomości znajduje się na obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Skorupy w Białymstoku (rejon ulic: Zaściańskiej i Nowowarszawskiej), przyjętego uchwałą nr VII/54/11 Rady Miasta B. z dnia 28 lutego 2011 r. Zgodnie z ustaleniami planu na ww. terenie, w zakresie lokalizacji ogrodzeń, ustalono maksymalną ich wysokość na 1,80 m od poziomu terenu. Skoro więc wysokość kontrolowanego ogrodzenia jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to realizacja inwestycji jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na wykonywaniu robót budowlanych niezgodnie z przepisami. Powodowało to konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego (art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane).
Odwołanie złożył M. S., który zarzucił naruszenie:
I. art. 50 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w związku z § 15 uchwały Rady Miasta B. z dnia 28 lutego 2011 r. nr VII/54/11 przez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem przez wykonanie ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 1,80 m, w sytuacji gdy:
1. brak jest podstaw do wydawania przez organ decyzji w trybie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy,
2. pomiar wysokości ogrodzenia został wykonany nieprawidłowo, co w rezultacie dało wynik powyżej 180 cm,
3. organ zakreślił stronie rażąco nierzeczywisty termin wykonania nakazu;
II. art. 6, 7, 8 § 1 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a. przez zaniechanie podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do zebrania całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia rzeczywistej wysokości przedmiotowego ogrodzenia, w tym przez dokonanie prawidłowego pomiaru wysokości ogrodzenia,
III. art. 107 § 3 K.p.a. przez skonstruowanie uzasadnienia decyzji, które nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w szczególności na jakiej podstawie organ przyjął wysokość ogrodzenia jako 213 cm do 220 cm, a także przez nieokreślenie sposobu pomiaru wysokości ogrodzenia.
Zaskarżoną decyzją orzeczono utrzymująco w mocy co do nałożonego obowiązku modyfikując wyłącznie termin jego wykonania. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a ponieważ roboty budowlane zostały zakończone nie było potrzeby wydawania postanowienia o ich wstrzymaniu. Zaakceptował organ odwoławczy wykładnię sformułowaną przez PINB odnośnie tego, że termin "przepisy" użyty w art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego należy rozumieć również jako przepisy prawa miejscowego, a w szczególności ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na danym terenie. Miejscowy plan obowiązujący na obszarze, na którym znajduje się ogrodzenie, ogranicza wysokość ogrodzeń na tym terenie do 1,80 m. Ponieważ wysokość przedmiotowego ogrodzenia wynosi od 2,13 m do 2,20 m, PINB w sposób prawidłowy nakazał doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem przez obniżenie do wymaganej wartości. Zdaniem PWINB, nakaz ten dotyczy również konstrukcji osłony śmietnika o wysokości 2,50 m znajdującej się w linii ogrodzenia i pełniącej funkcję ogrodzenia działki.
Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego pomiaru przez pracowników PINB organ odwoławczy wywiódł, że jest bardzo mało prawdopodobne aby przy udziale inwestora w czynnościach kontrolnych dokonano pomiaru z błędem rzędu 40 cm. Wyjaśnienia inwestora o dokonaniu obniżenia poziomu gruntu o 40 cm są pozbawione logiki. Zdaniem PWINB, jeśli inwestor dokonał jakichkolwiek zmian wysokości gruntu to raczej grunt ten podnosił a nie go obniżał znacznie na własnej działce oraz na działce niebędącej jego własnością - po drugiej stronie ogrodzenia.
Uzasadniając zmianę terminu wykonania decyzji PWINB wyjaśnił, że dokonał reformacji w tym zakresie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Skargę do sądu administracyjnego złożył M. S., który zarzucił naruszenie:
I. art. 50 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w związku z § 15 uchwały Rady Miasta B. z dnia 28 lutego 2011 r. nr VII/54/11 przez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie ogrodzenia do stanu zgodnego z prawem przez wykonanie ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 1,80 m, w sytuacji gdy:
1. brak jest podstaw do wydawania przez organ decyzji w trybie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy,
2. pomiar wysokości ogrodzenia został wykonany nieprawidłowo, co w rezultacie dało wynik powyżej 180 cm,
II. art. 6, 7, 8 § 1 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 K.p.a. przez ponowne zaniechanie podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do zebrania całego materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także dokonanie dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia rzeczywistej wysokości ogrodzenia, w tym przez dokonanie nieprawidłowego pomiaru wysokości ogrodzenia,
III. art. 107 § 3 K.p.a. przez skonstruowanie uzasadnienia decyzji, które nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a w szczególności na jakiej podstawie organ przyjął, iż przedmiotowe ogrodzenie ma wysokość od 213 cm do 220 cm, a także przez zaniechanie określenia w decyzji sposobu pomiaru wysokości ogrodzenia.
Uzasadniając skargę wskazano, że w realiach niniejszej sprawy brak było podstaw do wydania decyzji w trybie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem: nie wskazano jaką posłużono się metodą pomiaru ani w jaki sposób pomiaru dokonano, czego nie zweryfikował PWINB nie odnosząc się również do zarzutów odwołania w tym zakresie; w przypadku zlokalizowania ogrodzeń pomiędzy działkami o zróżnicowanym poziomie sąsiednich terenów wysokość ogrodzenia należy zmierzyć w kilku punktach, po obu jego stronach (sporządzając dokładny szkic pomiaru) od utrwalonego użytkowo poziomu terenu do górnej krawędzi ogrodzenia oraz powinna być brana pod uwagę wysokość konstrukcji naziemnej a nie wysokość od poziomu gruntu; zdaniem skarżącego, organ wbrew dyrektywom prawidłowego pomiaru ukształtowanym w praktyce i orzecznictwie dokonał pomiaru od najniższego punktu oraz nie wziął pod uwagę faktu, iż przed postawieniem ogrodzenia inwestor dokonał zmian wysokości terenu na całej długości nieruchomości od strony ulicy [...]; gdyby pomiar został wykonany prawidłowo a nie w sposób zmierzający do zawyżenia wysokości ogrodzenia, wynik pomiaru nie przeniósłby 180 cm. Jak wskazał, jako świadomy obywatel nie postawiłby ogrodzenia wbrew obowiązującym przepisom. Na marginesie wskazał, że wielu mieszkańców ulicy [...] posiada wysokie ogrodzenia i zmodyfikowaną wysokość terenu, co wynika z konieczności izolacji od ulicy [...], na której można zaobserwować wzrost usług, handlu i ruchu samochodowego oraz pieszego, co wiąże się z hałasem i innymi uciążliwościami.
Skarżący także wywiódł, że plan miejscowy został uchwalony ponad 9 lat temu, zaś jego uregulowania, podobnie jak studium, są nieaktualne w stosunku do obecnych warunków i właściwości ulicy [...] w B. Odnośnie uzasadnienia zaskarżonej decyzji skarżący doprecyzowując zarzut skargi wyjaśnił, że merytoryczna część uzasadnienia tej decyzji stanowi zaledwie jeden akapit. Argumentacja organu jest lakoniczna i niezrozumiała i nie tłumaczy dlaczego organ dokonał pomiaru niezgodnie z przepisami. PWINB nie odnosi się także do kwestii materiału dowodowego zebranego w sprawie, co znajduje swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia. Samo uzasadnienie jest lakoniczne, zaś jego treść uniemożliwia skarżącemu poznanie sposobu i przyczyn orzekania organu i dokonanie pełnej kontroli zgodności decyzji z prawem. Skarżącemu pozostaje domyślać się w jaki dokładne sposób organ dokonał pomiaru, co skutkowało ustaleniem wysokości ogrodzenia powyżej 180 cm.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Warunki formalnoprawne zrealizowania ogrodzenia w dacie wykonania robót (vide interwencja współwłaścicielki sąsiedniej nieruchomości z 10 stycznia 2020 r.) wynikały z art. 29 ust. 1 pkt 23 oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), dalej: P.b. Zgodnie z tymi przepisami pozwolenia na budowę nie wymagała budowa ogrodzeń, ale w przypadku ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymagała ona zgłoszenia organowi nadzoru budowlanego. W sprawie ustalono, że wykonane przez skarżącego ogrodzenie ma wysokość od 2, 13 m do 2,20 m, zaś wysokość konstrukcji zadaszenia śmietnika znajdującej się w linii ogrodzenia wynosi 2, 50 m. Konstrukcja stanowiąca stricte ogrodzenie, włączając ścianę osłony śmietnika, nie przekracza zatem 2,20 m.
Kluczowym w sprawie ustaleniem jest to, że ogrodzenie wykonano na terenie, na którym obowiązuje uchwała nr VII/54/11 Rady Miasta Białystok z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla Skorupy w Białymstoku (rejon ulic: Zaściańskiej i Nowowarszawskiej) – Dz. Urz. Woj. Podl. nr 84, poz. 961, w której § 15 pkt 1 i 2 ustalono, że w zakresie lokalizacji ogrodzeń ustala się maksymalną wysokość ogrodzenia na 1,8 m od poziomu terenu, z wyłączeniem ogrodzeń terenowych urządzeń sportowych i sezonowych ogródków gastronomicznych (pkt 1), zaś zakazuje się stosowania ogrodzeń pełnych i stosowania prefabrykowanych przęseł żelbetowych, betonowych (pkt 2).
Powyższe oznacza, że choć wysokość wykonanego przez skarżącego ogrodzenia mieściła się w rozmiarach wyłączających konieczność dokonania zgłoszenia zamiaru jego wykonania, jednak wysokość ta jest niezgodna z regulacjami prawa miejscowego. Ta zaś sytuacja, co trafnie wywiodły organy obydwu instancji, uzasadniała zastosowanie trybu naprawczego z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz w związku z art. 51 ust. 7 P.b.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. (w jego brzmieniu na datę zaskarżonej decyzji) w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b., przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 7 P.b., przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Powyższe oznacza, jak prawidłowo wskazały organy, że w przypadku gdy realizacja obiektu budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę czy zgłoszenia, a jego powstanie wiąże się z naruszeniem przepisów prawa, znajduje zastosowanie tryb naprawczy z art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Użyty bowiem w art. 50 ust. 1 pkt 4 termin "przepisy prawa" oznacza również przepisy aktów prawa miejscowego, które na obszarze działania organów, które je ustanowiły, stanowią prawo powszechnie obowiązujące (art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Zgodnie zaś z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Stan zgodności z prawem zaś w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 i 51 ust. 1 pkt 2 p.b. oznacza nie tylko zgodność z przepisami prawa administracyjnego materialnego z zakresu prawa budowlanego, ale również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny na danym terenie. Do przepisów tych zalicza się ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skoro zaś w sprawie niniejszej wykonane ogrodzenie posiada wysokość 2,13 m – 2,20 m, a obowiązujący plan miejscowy wyznacza maksymalny wskaźnik wysokości ogrodzenia jako 1,80 m, nie ulega wątpliwości, że ogrodzenie powinno być dostosowane do wysokości obowiązującej na danym terenie wedle prawa miejscowego. Podstawą ku temu są właśnie przepisy art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 P.b., które to przepisy organy zastosowały prawidłowo.
Nie może ujść uwadze, na co również trafnie zwróciły uwagę organy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 3 października 2016 r. w sprawie II OPS 1/6 sformułował następującą tezę: "Do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine". Zgodnie z art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Należy zauważyć, że ogólna moc wiążąca uchwał abstrakcyjnych i konkretnych NSA obejmuje wykładnię przepisów zawartą w sentencji uchwały (vide: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, teza 4 do art. 269 P.p.s.a. – dostępny w systemie Lex). Nieskuteczne pozostają w tej sytuacji zarzuty skargi odnośnie nieprawidłowego zastosowania przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Dodatkowo wskazać należy, że wbrew zarzutom skargi organy zastosowały nie punkt 2 a punkt 4 przepisu art. 50 ust. 1 P.b.
Podobnie za nieskuteczne uznać należy zarzuty dotyczące nieprawidłowo ustalonej wysokości ogrodzenia (nieprawidłowego zmierzenia, nieuwzględnienia wykonania obniżenia terenu itp.). Zdaniem sądu, stan faktyczny w zakresie wysokości ogrodzenia został ustalony bez naruszenia prawa podczas kontroli, której protokół włączono do akt sprawy jako dowód oraz podczas której był osobiście obecny skarżący. Protokół kontroli został przez niego podpisany bez zastrzeżeń. Z protokołu wynika, że skarżący miał możliwość swobodnej wypowiedzi w trakcie czynności kontrolnych, taką wypowiedź zanotowano i dotyczyła ona wyłącznie jego niewiedzy i niepoinformowania go o dopuszczalnej wysokości ogrodzeń na terenie obowiązywania planu miejscowego. Wypowiedź ta nie zawiera żadnych zastrzeżeń dotyczących sposobu dokonania pomiarów, metody czy użytych urządzeń mierniczych. Wskazać też należy, że wysokość ogrodzenia należało zmierzyć od poziomu terenu, bowiem tego wymaga treść § 15 pkt 1 planu miejscowego. Z akt sprawy też nie wynika, aby miał miejsce inny pomiar. Nadto ze zdjęć wynika, iż wzdłuż przebiegu ogrodzenia istnieje wykonane utwardzenie z kostki polbruk a także że poziom grunty na terenie działki strony oraz poza ogrodzeniem jest podobny. W tych okolicznościach trudno przyjąć stanowisko skarżącego o wykonanej zmianie poziomu gruntu za wiarygodne i logiczne. Pomiar dokonany przez organ nie nasuwa zatem żadnych zastrzeżeń jak też przy wynikającym ze zdjęć ukształtowaniu terenu nie mógł być czynnością skomplikowaną, rzutującą na powstanie błędu rzędu kilkudziesięciu centymetrów. Natomiast niewiedza skarżącego odnośnie dopuszczalnej wysokości ogrodzenia nie może wykluczać zastosowania przepisów prawa. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej nie z punktu widzenia celowości ale legalności, co ustawodawca wprost zapisał w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.). Oznacza to, że sąd bada zgodność z prawem decyzji organów bez uwzględniania zasad współżycia społecznego.
Wskazać też należy, że niezgoda skarżącego na treść planu miejscowego – w zakresie ustaleń o dopuszczalnej wysokości ogrodzeń - nie może skutkować uchyleniem zaskarżonych w sprawie niniejszej decyzji, bowiem organy pozostawały tymi ustaleniami jako prawem miejscowym związane. Natomiast zarzucana długotrwałość obowiązywania planu a przez to jego niedostosowanie do – zdaniem skarżącego – aktualnej sytuacji, może być kwestionowana w trybie skargi uregulowanej w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, która wymaga wykazania naruszenia indywidualnego interesu prawnego.
Trafnie również doprecyzował PWINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nakaz dotyczy także konstrukcji osłony śmietnika znajdującej się w linii ogrodzenia i pełniącej de facto funkcję ogrodzenia działki. Ze zdjęć wynika, że osłona ta istotnie pełni taką funkcję.
Zarzucana w skardze jako naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. zwięzłość uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie świadczy o jej niezgodności z prawem. Stan faktyczny sprawy oraz jej stan prawny nie był skomplikowany, podobnie jak i nie wymagała ona rozbudowanego i wielowątkowego postępowania wyjaśniającego. Przedstawienie przez organ stanu faktycznego i prawnego nie wymagało zatem rozbudowania argumentacji. Zwięzłość uzasadnienia nie zawsze też świadczy o jego niepełności i niezrealizowaniu zasady przekonywania z art. 11 K.p.a. Ocena tych okoliczności wymaga analizy konkretnej sprawy. W sprawie niniejszej zarzuty skargi w tym zakresie są bezpodstawne. Podobnie jak i zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym, tj. art. 6, 7, 8 § 1 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Zdaniem sądu, organy nie dopuściły się w tym zakresie uchybień skutkujących uwzględnieniem skargi. Zgromadziły dowody (protokół kontroli, materiał fotograficzny) istotne z punktu widzenia prawidłowo zastosowanych przepisów P.b. oraz bez naruszenia prawa ustaliły stan prawny sprawy obejmujący również obowiązujące regulacje prawa miejscowego. Ani z treści odwołania, ani ze skargi nie wynika, aby skarżący nie zrozumiał podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Inną zaś kwestią jest brak akceptacji dla wydanych decyzji, co jednak pozostaje poza oceną sądu.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Sąd wyjaśnia także, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 19 listopada 2020 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podstawą tego skierowania był art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) oraz § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 Zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym. Z § 3 Zarządzenia Prezesa NSA nr 39 wynika, że wynikające z § 1 pkt 2 skierowanie do załatwienia na posiedzeniu niejawnym spraw wyznaczonych do rozpatrzenia na rozprawie, znajduje odpowiednie zastosowanie do wojewódzkich sądów administracyjnych, których siedziby znajdują się na terenie objętym obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020r., poz. 1758 ze zmianą wynikającą z Rozporządzenia Rady Ministrów z 16 października 2020r. – Dz. U. z 2020r. poz. 1829). Powołanym wyżej rozporządzeniem zmieniającym Rada Ministrów objęła obszarem czerwonym z dniem 17 października 2020r. również miasto na prawach powiatu Białystok, będące siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W konsekwencji wyznaczone dotychczas rozprawy w WSA w Białymstoku zostały odwołane z uwagi na realnie istniejące zagrożenie dla zdrowia osób uczestniczących w rozprawie, a sprawy wyznaczone na rozprawę oraz inne sprawy zostały skierowane do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów stosownie do treści art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI