II SA/Bk 607/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2005-01-20
NSAinneŚredniawsa
zasiłek dla bezrobotnychprawo pracyświadczeniapostępowanie administracyjneodsetkiWSAuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy powinien był rozstrzygnąć o odsetkach od zasiłku dla bezrobotnych, mimo braku orzeczenia w tym zakresie przez organ pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych wraz z odsetkami. Po początkowej odmowie i późniejszym przyznaniu zasiłku przez Starostę, Wojewoda utrzymał w mocy decyzję, odmawiając jednocześnie rozstrzygnięcia o odsetkach z uwagi na brak orzeczenia organu pierwszej instancji w tym zakresie. WSA uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że organ odwoławczy miał prawo rozpoznać kwestię odsetek, gdyż stanowiły one uboczne świadczenie związane z zasiłkiem.

Skarżący, Z. S., został początkowo uznany za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku z powodu niespełnienia wymogu 365 dni pracy w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Po zmianie świadectwa pracy i uwzględnieniu okresu otrzymanego odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy, Starosta uchylił poprzednie decyzje i przyznał prawo do zasiłku. Skarżący odwołał się jednak, kwestionując wysokość zasiłku i domagając się odsetek. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, odmawiając rozstrzygnięcia o odsetkach, powołując się na naruszenie zasady dwuinstancyjności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając, że organ odwoławczy miał prawo rozpoznać kwestię odsetek, ponieważ stanowią one należność uboczną związaną ze świadczeniem głównym (zasiłkiem). Sąd podkreślił, że istotą postępowania odwoławczego jest merytoryczne rozpoznanie sprawy i że organ odwoławczy mógł samodzielnie rozstrzygnąć o przyznaniu odsetek, nawet jeśli organ pierwszej instancji tego nie zrobił.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy ma prawo rozstrzygnąć o odsetkach, ponieważ stanowią one uboczne świadczenie związane z zasiłkiem, a istotą postępowania odwoławczego jest merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Uzasadnienie

Odsetki są należnością uboczną świadczenia głównego. Organ odwoławczy ma kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w tym do określenia wysokości świadczenia głównego wraz z należnymi odsetkami, nawet jeśli organ pierwszej instancji tego nie uczynił.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.z.p.b. art. 24 § ust. 8

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Uprawnionemu do zasiłku przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionego nie dokonał wypłaty świadczenia w terminie.

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 23 § ust. 1 i 2

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.p.b. art. 23 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "c"

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "c"

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy miał prawo rozpoznać kwestię odsetek od zasiłku, ponieważ stanowią one uboczne świadczenie związane z zasiłkiem, a postępowanie odwoławcze ma charakter merytoryczny.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy nie mógł rozstrzygnąć o odsetkach, gdyż nie orzekał o nich organ pierwszej instancji, co naruszałoby zasadę dwuinstancyjności.

Godne uwagi sformułowania

Odsetki nie mają samoistnego bytu, gdyż stanowią należność uboczną względem świadczenia głównego. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne, merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Skład orzekający

Jerzy Bujko

przewodniczący-sprawozdawca

Grażyna Gryglaszewska

członek

Anna Sobolewska-Nazarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu merytorycznego postępowania odwoławczego w kontekście świadczeń ubocznych, takich jak odsetki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zasiłkami dla bezrobotnych i odsetkami, ale zasada interpretacji postępowania odwoławczego ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie zasady dwuinstancyjności i jak szeroki zakres merytoryczny ma postępowanie odwoławcze, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy organ odwoławczy może przyznać odsetki, o których nie orzekał sąd niższej instancji? WSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 536,1 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 607/04 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2005-01-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk
Grażyna Gryglaszewska
Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
art. 24 ust. 8
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Tezy
Skoro organy obu instancji orzekały o prawie do zasiłku dla bezrobotnych, to nie było żadnych prawnych przeszkód aby organ odwoławczy określił w postępowaniu odwoławczym w sposób prawidłowy wysokość tego świadczenia łącznie ze związanymi z nim odsetkami, mimo że o odsetkach nie orzekał organ I instnacji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...]4 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.-
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] XI 2000 r. wydaną z upoważnienia Starosty S. Z. S. został uznany z dniem 3 XI 2000 r. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Organ stwierdził w uzasadnieniu decyzji, iż wnioskodawca spełnił ustawowe warunki do uznania go za osobę bezrobotną, lecz suma okresów określonych w art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z 14 XII 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację jest krótsza od 365 dniu, co wyklucza przyznanie żądanego zasiłku.
Pismem z dnia 21 I 2004 r. Z. S. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] XI 2000 r. i przyznanie mu zasiłku dla bezrobotnych od dnia 3 XI 2000 r. do dnia 19 IX 2001 r., ponieważ zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w S. Samodzielny Publiczny Szpital Wojewódzki w S. wystawił świadectwo pracy zmieniające poprzedni sposób rozwiązania stosunku pracy, co spowodowało zwiększenie okresu pracy w ostatnich 18 miesiącach poprzedzających rozwiązanie stosunku pracy do wymaganych prawem 365 dni. Mimo dwukrotnego żądania załączenia tego pisma do akt sprawy (k. 21 i 26 akt sądowych), organ nie nadesłał tego wniosku w celu załączenia go do akt.
Po kilkakrotnym rozpoznaniu sprawy Starosta S. decyzją z dnia [...] VI 2004 r. wydaną na podstawie art. 145 i 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] XI 2000 r. Od decyzji tej Z. S. wniósł odwołanie, powołując się na przepis art. 23 ust. 2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zgodnie z którym do wymaganego okresu 365 dni zatrudnienia w ciągu ostatnich 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania dolicza się okres, za który przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy. Decyzją z dnia [...] VII 2004 r., wydaną m. in. na podstawie art. 132 kpa z upoważnienia Starosty S., organ orzekł o uchyleniu własnych decyzji z dnia [...] XI 2000 r. i z dnia [...] VI 2004 r. i uznał Z. S. za osobę bezrobotną od dnia 3 XI 2000 r. oraz przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych w okresie od 11 XI 2000 r. do dnia 17 VI 2001 r. w kwocie 536, 10 zł miesięcznie. Organ ustalił, iż w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania wnioskodawca pracował do 10 IV 2000 r. Ponadto otrzymał trzymiesięczne odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy. Po doliczeniu tego ostatniego okresu do rzeczywistego czasu pracy skarżący wykazał, iż spełnił ustawowe warunki do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Świadczenie to utracił z dniem podjęcia kolejnej pracy, to jest z dniem 17 VI 2001 r.
Od decyzji z dnia [...] VII 2004 r. Z. S. złożył kolejne odwołanie, kwestionujące wysokość przyznanego miesięcznego zasiłku dla bezrobotnych,. Skarżący podniósł, iż zasiłek ten powinien mu być przyznany w wysokości aktualnie obowiązującej albo w wysokości obowiązującej w latach 2000-2001, lecz naliczonej z odsetkami za okres od 31 VII 2001 r. do dnia zapłaty.
Decyzją z dnia [...] VIII 2004 r. Wojewoda B. utrzymał w mocy zaskarżaną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, iż kwestia żądanych odsetek nie została rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji a tym samym wydanie w tej sprawie decyzji przez organ II instancji stanowiłby naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania zawartej w art. 15 kpa.
Wymienioną ostatnio decyzję Z. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzucił jej naruszenie prawa przez pozbawienie go odsetek od przyznanego świadczenia i wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.) uprawnionemu do zasiłku przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionego nie dokonał wypłaty świadczenia w terminie. Odsetki nie mają samoistnego bytu, gdyż stanowią należność uboczną względem świadczenia głównego. Żądający zapłaty świadczenia głównego może więc jednocześnie żądać należnych od niego odsetek, jako ubocznego świadczenia związanego ze świadczeniem głównym. W rozpoznawanej sprawie Z. S. zażądał zapłaty zaległych rat zasiłku dla bezrobotnych wraz z odsetkami, gdyż takie żądanie znalazło się w treści jego odwołania od decyzji II instancji. Odmawiając uwzględnienia tego wniosku organ odwoławczy stwierdził, iż nie jest możliwe jego uwzględnienie, gdyż organ I instancji nie orzekał w tym przedmiocie. Stanowisko to jest jednak błędne. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne, merytoryczne rozpoznanie sprawy. Wynika to z art. 138 kpa, który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź jej uchylenie i zmiana. Natomiast uchylenie decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga ponowienia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części (art. 138 § 2 kpa). Organ odwoławczy winien był więc samodzielnie rozstrzygnąć w postępowaniu odwoławczym, czy skarżącemu należy się żądany przez niego zasiłek z odsetkami, czy nie. Gdyby zaś wyjaśnienie tej kwestii wymagało ponowienia postępowania wyjaśniającego, co najmniej w znacznej części, organ mógł uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) nie pozwalałaby na orzekanie w tym zakresie, który nie był przedmiotem orzekania w I instancji. Skoro jednak organy obu instancji orzekały o prawie do zasiłku dla bezrobotnego, to nie było żadnych prawnych przeszkód, aby organ odwoławczy określił w postępowaniu odwoławczym w sposób prawidłowy wysokość tego świadczenia łącznie ze związanymi z nim odsetkami, mimo że o odsetkach nie orzekał organ I instancji.
Zaskarżone orzeczenie narusza więc przepis art. 7, 77 § 1, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 1 kpa, co mogło wpływać na treść zaskarżonej decyzji. Dlatego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i 152 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U.Nr. 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI