II SA/Bk 595/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2004-11-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowyzasiłek okresowypostępowanie administracyjneuzasadnienie decyzjizasada prostotyprawo do informacjidowody w postępowaniu

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę J.M. na decyzję SKO, uznając, że uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione wadami postępowania.

Skarżący J.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która uchyliła decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku celowego i okresowego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO uznało, że organ I instancji naruszył zasady postępowania administracyjnego, m.in. poprzez zbędne żądanie dokumentów i brak właściwego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO, że wady postępowania organu I instancji uzasadniały uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Sprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która uchyliła decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. odmawiającą przyznania zasiłku celowego i okresowego, i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji odmówił przyznania świadczeń, powołując się na brak współdziałania strony i niedostarczenie zaświadczenia o powierzchni gospodarstwa rolnego, mimo że strona przedłożyła decyzje podatkowe zawierające te dane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że organ I instancji naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prostoty i obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji, odmawiając mocy dowodowej przedłożonym decyzjom podatkowym bez wskazania przyczyn. W związku z tym uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J.M., uznając, że uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez SKO było w pełni uzasadnione wadami postępowania, w tym brakiem wyczerpującego uzasadnienia i nierozpoznaniem istoty sprawy przez organ I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji nawet odmawiając uznania dowodu za wiarygodny, powinien wskazać, jakie okoliczności przemawiają za taką oceną dowodu i dlaczego.

Uzasadnienie

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej złożonym przez stronę dowodom, aby umożliwić kontrolę toku rozumowania i motywów rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów, przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom oraz podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa. Powinno umożliwiać sprawdzenie toku rozumowania organu i motywów rozstrzygnięcia.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeżeli wymaga tego przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 12 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prostoty postępowania administracyjnego - organy powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się najprostszymi środkami.

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem.

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom, należy wezwać do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem o skutkach.

Ustawa o pomocy społecznej

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001 roku w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej art. 7 § 9

Dotyczy wymogów dotyczących zaświadczeń o powierzchni gospodarstwa rolnego.

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Zasada przekonywania - uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób pozwalający na realizację tej zasady.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Zasada prawdy obiektywnej - organ jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

k.p.a. art. 32

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 37

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 50

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Pozostawienie podania bez rozpoznania.

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

k.p.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

k.p.a. art. 38 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

k.p.a. art. 39 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada państwa prawnego.

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy działają na podstawie i w granicach prawa.

Konstytucja RP art. 8

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Równość wobec prawa.

Konstytucja RP art. 37

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 50

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nienaruszalność mieszkania.

Konstytucja RP art. 51 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona prywatności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ I instancji naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prostoty i obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji. Organ I instancji odmówił mocy dowodowej przedłożonym decyzjom podatkowym bez wskazania przyczyn. Organ I instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione wadami postępowania.

Odrzucone argumenty

Zarzuty i argumenty skargi J.M. nie podważyły legalności zaskarżonej decyzji SKO.

Godne uwagi sformułowania

Organ administracji nawet odmawiając uznania dowodu za wiarygodny, powinien wskazać, jakie okoliczności przemawiają za taką oceną dowodu i dlaczego. Nieustosunkowanie się przez organ I instancji do zebranych w sprawie istotnych dowodów przy równoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia powodów żądania od strony kolejnych dowodów, budzi wątpliwości co do prawidłowości oceny stanu faktycznego przez organ I instancji. Organ I instancji uchylił się od podjęcia decyzji ustalającej wysokość pomocy pod pretekstem niedostarczenia zaświadczenia. Przepis art. 138§2 kpa daje organowi II instancji prawo do wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Skład orzekający

Elżbieta Trykoszko

przewodniczący

Jerzy Bujko

członek

Stanisław Prutis

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji, oceny dowodów, zasady prostoty postępowania oraz uprawnień organu odwoławczego do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawach świadczeń z pomocy społecznej i wad proceduralnych organu I instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe błędy proceduralne w postępowaniu administracyjnym, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji i ponownego rozpatrzenia sprawy. Jest to pouczające dla prawników procesowych.

Wady formalne decyzji administracyjnej – jak błędy w uzasadnieniu i zbędne żądania dokumentów mogą doprowadzić do uchylenia decyzji.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 595/04 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2004-11-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Jerzy Bujko
Stanisław Prutis /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 107, 138 par. 2, 15 i 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Tezy
I. Organ administracji nawet odmawiając uznania dowodu za wiarygodny, powinien wskazać, jakie okoliczności przemawiają za taką oceną dowodu i dlaczego.
II. Nieustosunkowanie się przez organ I instancji do zebranych w sprawie istotnych dowodów przy równoczesnym braku racjonalnego uzsadnienia powodów żądania od strony kolejnych dowodów, budzi wątpliwości co do prawidłowowści oceny stanu faktycznego przez organ I instancji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko,, sędzia NSA Stanisław Prutis(spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej zasiłku celowego i okresowego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Nr [...], wydaną w dniu [...] sierpnia 2004 roku, na podstawie art. 138 § 2 pkt 1 kpa w zw. z art. 127§2 kpa i art. 17 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. M. zam. w Z., ul. S. [...], od decyzji kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., z dnia [...] sierpnia 2004 roku, Nr [...], odmawiającej przyznania zasiłku celowego na zakup żywności, leków, pokrycie kosztów opłat za energie elektryczną oraz zasiłku okresowego; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy:
J. M. złożył w dniu 14 czerwca 2004 roku w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Z. wniosek o przyznanie mu zasiłku celowego i okresowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że zasiłki są mu niezbędne na zaspokojenie potrzeb bytowych. Pismem z tego samego dnia kierownik MOPS powiadomił wnioskodawcę, że wywiad środowiskowy zostanie u niego przeprowadzony w dniu 28 czerwca 2004 roku a następnie pismem z dnia 24 czerwca 2004 roku termin ten przesunięty został na dzień 2 lipca 2004 roku i w tym dniu wywiad został przeprowadzony. W tym samym dniu J. M. złożył oświadczenie o stanie majątkowym a wcześniej, bo w dniu 28 czerwca 2004 roku wpłynęły do MOPS inne dokumenty takie jak: kopia recepty na leki, kopie 2 decyzji ustalających wymiar łącznego zobowiązania podatkowego i podatku rolnego, dokument potwierdzający aktywność w poszukiwaniu pracy.
Pismem z dnia 13 lipca 2004 roku wnioskodawca wezwany został do dostarczenia do MOPS aktualnych zaświadczeń o powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych, ponieważ jak wynika z treści tego pisma decyzje w sprawie wymiaru podatku rolnego nie mogą stanowić podstawy ustalenia dochodów z gospodarstwa rolnego. Pismo zawiera też informację, że niedostarczenie żądanego dokumentu potraktowane zostanie jako brak współdziałania z pracownikiem socjalnym i stanowić może podstawę do odmowy przyznania świadczeń oraz o przesunięciu terminu załatwienia sprawy do dnia 5 sierpnia 2004 roku. Zaświadczeń tych J. M. nie dostarczył.
Kierownik MOPS decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 roku odmówił przyznania J. M. zarówno zasiłku celowego na zakup żywności, leków, pokrycie kosztów opłat za energię elektryczną, jak również zasiłku celowego.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że przyczyną odmowy przyznania wnioskodawcy świadczeń było to, że strona nic dostarczyła aktualnego zaświadczenia o powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych zgodnie z wymogami $ 7 ust. 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001 roku w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej. Decyzja w sprawie wymiaru podatku rolnego, którą strona przedstawiła nie może stanowić podstawy ustalenia dochodów z gospodarstwa rolnego, a zaświadczenia są niezbędne do wywiadu środowiskowego w celu ustalenia sytuacji dochodowej. Fakt ten kierownik MOPS potraktował jako brak współdziałania strony w rozwiązywaniu swoich problemów. Uzasadnienie decyzji odrzuca natomiast zarzut rzekomej odmowy wglądu strony do akt sprawy i zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu.
J. M. nie zgodził się z decyzją kierownika MOPS. W odwołaniu z dnia 11 sierpnia 2004 roku do SKO w Ł. wnosi o uchylenie decyzji. Zarzuca w nim naruszenie ustawy o pomocy społecznej i rażącą dyskryminację jego osoby. Wydana decyzja jest jego zdaniem samowolą administracyjną i dowolnością organu, narusza ustawę o pomocy społecznej, szereg przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Konstytucji RP.
Obszerny fragment odwołania poświęcony jest polemice w sprawie nakazu płatniczego, który jego zdaniem zawiera wszystkie niezbędne dane do ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Kwestionuje też brak w decyzji kryteriów, którymi MOPS kierował się w odmowie przyznania zasiłków oraz sposobu rozdysponowania posiadanych środków. Zarzuca też nie zapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu. Wywiad środowiskowy sporządzony został niezgodnie z wymogami ustawy o pomocy społecznej i kontraktu społecznego.
Kierownik MOPS nie znalazł podstaw do zmiany decyzji we własnym zakresie w trybie art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego i przesłał odwołanie wraz z aktami sprawy do rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po przeanalizowaniu akt sprawy zważyło, co następuje:
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że istotną przyczyną odmowy przyznania świadczeń wnioskowanych przez J. M. było zaniechanie dostarczenia dokumentów żądanych przez, kierownika MOPS w piśmie z dnia 13 lipca 2004 roku, a mianowicie zaświadczeń urzędów Miasta Z. i Gminy Z. o powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych. Jako podstawę prawną tego żądania wskazano § 7 pkt 8 ( w decyzji podano błędnie, że jest to §7 pkt 9) rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z l 8 września 2001 roku. Jednocześnie kierownik MOPS odmówił mocy dowodowej decyzjom burmistrza Miasta Z. i wójta Gminy Z. ustalających wymiary łącznego zobowiązania pieniężnego (decyzja burmistrza) i podatku rolnego (decyzja wójta).
W związku z takim sposobem rozstrzygnięcia sprawy Kolegium stwierdziło, że kończąc w ten sposób postępowanie, kierownik MOPS naruszył szereg zasad postępowania administracyjnego ustalonych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
W art. 12§l kpa wyrażona została zasada prostoty postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W rozpatrywanej sprawie kierownik MOPS uchybił tej zasadzie w ten sposób, że dysponując kopiami decyzji ustalającymi wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego oraz podatku rolnego, zażądał dodatkowo przedłożenia mu zaświadczeń o powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych. Żądanie tych zaświadczeń było zbędne. Decyzje wymiarowe zawierały bowiem dane dotyczące zarówno ogólnej powierzchni gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, jak i przeliczenie tej powierzchni na hektary przeliczeniowe. Z, decyzji burmistrza wynikało bowiem, że ta część gospodarstwa rolnego, która położona jest na terenie miasta Z. składa się z gruntów o powierzchni ogólnej 1,10 ha a w przeliczeniu na hektary przeliczeniowe - 0,66 ha. Z decyzji wójta wynika zaś, że ta część gospodarstwa rolnego, która położona jest na terenie gminy Z. składa się natomiast z gruntów o powierzchni ogólnej 2,49 ha, a w przeliczeniu na hektary przeliczeniowe- 0,281 ha. Wnioskodawca jest właścicielem połowy tego gospodarstwa. Dysponując takimi danymi, w ocenie SKO w Ł., można było wyliczyć dochód z gospodarstwa rolnego, co zresztą uczyniono. W tej sytuacji żądanie dodatkowych dokumentów i to od urzędów mających siedzibę w tym samym budynku na potwierdzenie tych okoliczności, które zostały już udokumentowane innym dowodem nie można potraktować inaczej jak tylko uchybieniem omawianej zasady postępowania wyrażonej w cytowanym przepisie Kpa.
SKO w Ł. podniosło, iż art. 107§3 kpa ustala zasady opracowywania uzasadnień decyzji. Z przepisu tego wynika miedzy innymi, że uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie przyczyn, z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej złożonym przez stronę dowodom. W rozpatrywanej sprawie kierownik MOPS odmówił mocy dowodowej omawianym wyżej decyzjom wymiarowym. Uzasadnienie decyzji rozstrzyga jednakże jedynie, że decyzja w sprawie wymiaru podatku rolnego, którą strona przedłożyła nie może stanowić podstawy ustalenia dochodu z. gospodarstwa rolnego. W ocenie SKO w Ł., kierownik MOPS nie wskazał jednakże przyczyn zajęcia takiego stanowiska.
SKO w Ł. zaznacza, że zgodnie z art. 75§1 kpa jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Zdaniem SKO w Ł., z tego przepisu wynika, iż dowodem w omawianej sprawie może być zarówno zaświadczenie o powierzchni gospodarstwa rolnego w przeliczeniu na hektary przeliczeniowe, o którym mowa w § 7 pkt 8 rozporządzenia MPiPS, jak i wszelkie inne dokumenty, z których wynikałyby takie same dane. W rozpatrywanej sprawie rolę taką mogą zatem spełnić także decyzje wymiarowe złożone przez stronę, co zresztą jak wynika z odwołania nie było wcześniej kwestionowane.
Na zakończenie rozważań, SKO uznało, że należy wskazać na treść art. 64§2 kpa, który przewiduje, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wezwanie takie powinno być wystosowane natychmiast po wpływie podania (wniosku) a nie jak w rozpatrywanej sprawie po upływie prawie miesiąca i nie może stanowić pretekstu, jak w rozpatrywanej sprawie, do przedłużania terminu załatwiania sprawy.
Reasumując powyższe rozważania - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. - doszło do wniosku, że kumulacja w jednym postępowaniu tak licznych uchybień, popełnionych w trakcie postępowania, wskazuje na konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego i potrzebę wydania nowej decyzji w tej sprawie przez organ pierwszej instancji.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. – J. M. – domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.
Skarżący wskazuje, że w rozpatrywanej sprawie SKO dopuszcza się samowoli administracyjnej, rażąco dopuszcza się naruszenia ustawy o pomocy społecznej, jak i rażącej dyskryminacji jego osoby, ponieważ rażąco narusza art. 15,16, jak i art. 3 oraz art. 106 ust 3 jak i art. 3, jak i art. 38 ust 3 i art 39 ust 1 ustawy o pomocy społecznej. Zaznacza również, że obowiązkiem organu jest zapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu.
Zdaniem skarżącego, wydana decyzja powoduje jego dyskryminację, niehumanitarne traktowanie oraz narusza jego słuszny interes. Wskazał też, iż zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego oraz art. 2, 7, 8, 32, 37, 50, 51 ust. 1 Konstytucji, organ administracji państwowej jest zobowiązany do działania na podstawie i w granicach prawa, oraz przestrzegania zasady praworządności i budowy zaufania obywatela do organów Państwa.
Skarżący zarzuca, że decyzja rażąco narusza przepisy kpa , ponieważ brak jest w niej określenia, jakie postępowanie wyjaśniające jest zobowiązany organ I instancji przeprowadzić. Zdaniem skarżącego, przepisy art. 138 kpa nie dają prawa do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia przez organ II instancji ze względu na błędną interpretację przepisów ustawy. W ocenie skarżącego SKO jest organem odwoławczym i w związku z tym jest zobowiązane rozstrzygnąć sprawę zgodnie z prawem, bez tworzenia biurokratycznego i przewlekłego postępowania. Skarżący zaznacza też, że obowiązkiem organu jest wypłata przyznanej pomocy niezwłocznie, a nie z dużym opóźnieniem, ponieważ przyznana pomoc staje się bezcelowa.
Skarżący wskazuje też na obowiązek zapewnienia stronie - czynnego udziału w całym toku postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosi o jej oddalenie.
Organ odwoławczy zaznacza, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie uznało, że organ pierwszej instancji kończąc w taki, a nie inny sposób postępowanie administracyjne, naruszył szereg zasad postępowania administracyjnego ustalonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Naruszona została przede wszystkim wyrażona w art. 12 § l Kpa zasada prostoty postępowania. Organ pierwszej instancji wzywając stronę do dostarczenia zaświadczenia o wielkości gospodarstwa rolnego dysponował już bowiem dwiema decyzjami organów podatkowych, które zwierały dane dotyczące gospodarstwa rolnego wyrażone zarówno w hektarach fizycznych, jak i hektarach przeliczeniowych. Żądanie zatem dodatkowego dokumentu potwierdzającego te same dane Kolegium uznało za nieuzasadnione. W uzasadnieniu decyzji kierownik MOPS nie dostosował się do wymogów ustalonych w art. 107 § 3 Kpa nie wskazując przyczyn, dla których nie uwzględnił dowodów złożonych przez stronę orzekając jedynie arbitralnie, że decyzja w sprawie wymiaru podatku rolnego nie może stanowić podstawy ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Mimo tego stanowczego stwierdzenia dochód ten został jednak ustalony ( jakkolwiek z minimalnym błędem wynoszącym - 0,10 zł) .
Wymienione wyżej i inne błędy formalne omówione szczegółowiej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skłoniły Kolegium do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Według Kolegium kierownik MOPS uchylił się od podjęcia decyzji ustalającej wysokość pomocy pod pretekstem niedostarczenia zaświadczenia. Kolegium nie dysponując danymi dotyczącymi sytuacji finansowej MOPS w Z., nie było w stanie wydać merytorycznej decyzji w sprawie przyznania wnioskowanych przez stronę form pomocy. Dlatego ograniczyło się do uchylenia decyzji kierownika MOPS i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kierownik MOPS dwiema decyzjami z 3 września 2004 roku rozpatrując ponownie sprawę przyznał wnioskodawcy jednorazowy zasiłek celowy w wysokości 80 zł oraz zasiek okresowy na okres 5 miesięcy w wysokości po 73,94 zł miesięcznie.
Po uwzględnieniu powyższych argumentów Samorządowe Kolegium Odwoławcze uważa, że wniosek o oddalenie skargi jest w pełni uzasadniony.
WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W B. ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE:
Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga podlega oddaleniu.
W pierwszym rzędzie podkreślić wypada, iż przepis art. 107 § 3 kpa określa niezbędne składniki uzasadnienia. Stosownie do tej regulacji - uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Oczywistym jest, iż uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób pozwalający na realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 kpa).
Równocześnie uzasadnienie powinno umożliwić organowi nadzoru oraz sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia, co ma istotne znaczenie zwłaszcza przy ocenie prawidłowości decyzji o charakterze uznaniowym(m.in. te dotyczące świadczeń z pomocy społecznej).
Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia bowiem ustalenie, czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (zob. np. wyrok NSA OZ w Katowicach z 23 października 1998 r., l SA/Ka 225/97 - Biul.Skarb. 1999, nr l, poz. 20; wyrok NSA z 8 września 1998 r., IV SA 893/97 - LEX nr 45905 wyrok NSA z 28 lipca 1995 r., 111 SA 1329/94 - "Wokanda" 1996, nr 3. poz. 28).
Niewątpliwie bowiem, jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw.
Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sądy. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma - zdaniem sądu - nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych (wyrok NSA OZ w Lublinie z 15 grudnia 1995 r., SA/Lu 2479/94 - LEX nr 27106).
Jak już słusznie zauważyło SKO w Ł., decyzja organu I instancji nie spełniała wyżej omówionych wymagań, zwłaszcza w zakresie uzasadnienia. Wskazać wypada, iż organ I instancji uchylił się od oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności: decyzji dotyczącej wymiaru podatku rolnego (k.12akt administracyjnych organu I instancji), nie wskazał też jakie to względy nakazywały żądać od strony kolejnych zbliżonych rodzajowo zaświadczeń. Takie postępowanie jest niedopuszczalne w świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji bowiem nawet odmawiając uznania dowodu za wiarygodny, powinien wykazać, jakie okoliczności przemawiają za taką oceną dowodu i dlaczego (zob. np. wyrok NSA z 18 sierpnia 2000 r.. 111 SA 879/00 - LEX nr 47326; wyrok NSA z 16 września 1999 r.. IV SA 1429/97 - LEX nr 48238; wyrok NSA z 16 września 1998 r., III SA 5646/98 - LEX nr 44805). Uznanie zaś niektórych dowodów za niewiarygodne jest dopuszczalne tylko i jedynie, pod warunkiem wskazania w uzasadnieniu decyzji powodów, dla których organ odmówił tym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej i jakimi w tej mierze kierował się względami.
Zaistniała w niniejszej sprawie sytuacja, a mianowicie nieustosunkowanie się przez organ I instancji do zebranych w sprawie istotnych dowodów, przy równoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia powodów żądania od strony kolejnych dowodów, budzi wątpliwości, co do prawidłowości oceny stanu faktycznego przez organ I instancji, co bardzo trafnie zauważył już zresztą organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.
W ocenie Sądu, można w tym stanie rzeczy nawet powiedzieć, iż organ I instancji, nie rozpoznał istoty sprawy. Takie zaś błędy, w kontekście też tego, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., nie dysponując danymi dotyczącymi sytuacji finansowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., nie było w stanie wydać merytorycznie trafnej decyzji w sprawie przyznania wnioskowanych przez stronę form pomocy społecznej, powodują, że w pełni zasadnym było uchylenie przez SKO w Ł. zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego przepis art. 138§2 kpa, daje organowi II instancji, oczywiście w wypadku zaistnienia ściśle określonych przesłanek, prawo do wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania.
Organ odwoławczy może bowiem wydać decyzję kasacyjną, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części ma miejsce w szczególności wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził czynności dowodowych istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, co bardzo trafnie zauważył organ odwoławczy, koniecznym jest podkreślenia, iż przeprowadzenie postępowania w pierwszej instancji z rażącym naruszeniem podstawowych norm prawa procesowego, w sposób istotnie naruszający zasadę prawdy obiektywnej, jak i zasadę swobodnej oceny dowodów, skorelowane z popełnieniem w związku z tym istotnych uchybień w zakresie prowadzenia postępowania wyjaśniającego, stanowiło oczywistą podstawę do wydania decyzji kasacyjnej i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia (por. np wyrok NSA OZ w Rzeszowie z 12 sierpnia 1997 r" SA/Rz 770/97 - LEX nr 29725; wyrok NSA OZ w Poznaniu z 10 kwietnia 1997 r.. I SA/Po 1237/96 - POP 1998, nr 3, poz. 92).
Godzi się przy tym też podnieść fakt oczywisty, iż wydanie decyzji merytorycznej w postępowaniu odwoławczym, nie może sanować, tego rodzaju wyżej wskazanych uchybień, ponieważ naruszałoby to zawartą, w art. 15 kodeksu postępowania administracyjnego zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która wymaga, aby każda sprawa była nie tylko rozstrzygnięta, ale i rozpoznana przez dwa organy administracji różnych stopni.
W związku z powyższymi okolicznościami, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., w pełni zasadna była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Na marginesie już tylko można wskazać, iż to sam skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji domagał się jej uchylenia przez organ odwoławczy (dowód: k.7 akt organu odwoławczego).
Reasumując, wobec stwierdzenia bezzasadności zarzutów skargi, podlega ona oddaleniu – zgodnie z art. 151 ustawy z 30.VIII.2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI