II SA/BK 587/24

II SA/Bk 587/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-05-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska
Marek Leszczyński /przewodniczący/
Marta Joanna Czubkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 1702/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-05
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 30 ust. 6 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska (spr.) sędzia WSA Elżbieta Lemańska, Protokolant specjalista Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 18 lipca 2024 r. nr AB-II.7843.6.2024.KR w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda Podlaski decyzją z 18 lipca 2024 r. nr AB-II.7843.6.2024.KR, działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 oraz art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa), po rozpatrzeniu odwołania J. B., od decyzji Starosty Sokólskiego z 13 marca 2024 r. nr OŚA-V.6743.116.2024 wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego remontu budynku inwentarskiego o wymiarach 10,00 m x 7,00 m polegającego na wymianie konstrukcji dachu i pokrycia dachowego, montażu nowych szczytów dachu i rynien oraz montażu nowych okien i drzwi, na działce o nr geod. [...] położonej w miejscowości S., pow. S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja została wydana na podstawie następujących okoliczności faktycznych i prawnych.
W dniu 7 lutego 2024 r. J. B. zgłosił Staroście S. zamiar wykonania robót budowlanych w postaci kapitalnego remontu budynku o wymiarach 7,00 m X 10,00 m, nr g [...], położonego w S. przy ul. [...]. W zgłoszeniu wskazano, że zakres robót budowlanych obejmuje: - wymianę konstrukcji dachu i pokrycia dachowego; - montaż nowych szczytów dachu; - montaż nowych okien i drzwi oraz montaż rynien. Postanowieniem z 13 lutego 2024 r. organ pierwszej instancji nałożył na J. B. obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o następujące dokumenty: obowiązujący formularz zgłoszenia budowy lub wykonania innych robót budowlanych; podpisane oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; szkicu lub rysunku przedstawiającego lokalizacje budynku objętego zgłoszeniem; szczegółowego opisania zakresu robót budowlanych objętych zgłoszeniem umożliwiającego prawidłowe zakwalifikowanie inwestycji.
W dniu 21 lutego 2024 r. J. B. przedłożył uzupełniony materiał dowodowy o: wypełniony wniosek zgłoszenia (PB-2); zaświadczenie Starosty S. z 28 lipca 2022 r., że działka o nr ewid. [...] nie figuruje w aktualnie prowadzonej ewidencji gruntów i budynków obrębu m. S.; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w obu ww. dokumentach inwestor wpisał działkę inwestycyjną o nr geod. [...]); kopię mapy z zaznaczonym budynkiem przeznaczonym do wykonania w nim zgłoszonych robót budowlanych (znajduje się on na działce o nr geod. [...], przy jej północnej granicy). Inwestor na przedłożonym formularzu wniosku zgłoszenia (PB-2) przedstawił zakres robót budowlanych w następującym zakresie: wymiana konstrukcji dachu i pokrycia dachowego na powierzchni 9 m2; montaż dwóch nowych szczytów dachu (100% wymiana) z prawej i lewej strony budynku; wymiana trzech sztuk drzwi wejściowych; wymiana pięciu sztuk okien; montaż rynien od frontu budynku na całej długości dachu (90 metrów bieżących) - dotychczas budynek nie miał rynien.
Decyzją z 13 marca 2024 r. nr OŚA-V.6743.116.2024 Starosta S. na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy, wniósł sprzeciw do przedmiotowego zgłoszenia.
W uzasadnieniu wskazano, że część robót budowlanych w postaci montażu nowych okien i drzwi w miejscu, w którym dotychczas nie istniały, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Przy czym stwierdzono, że zawarty w uzupełnieniu zgłoszenia ogólny opis zakresu robót budowlanych oraz przedłożone informacje nie dają możliwości jednoznacznego określenia czy nie ulegnie zmianie konstrukcja, bądź powierzchnia dachu. Uznano jednak, że dalsze dążenie do wyjaśnień w tym zakresie jest bezzasadne z tego powodu, że w stosunku do budynku objętego zgłoszeniem, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z 11 grudnia 2013 r. nr SIO.7355-37/04 nakazał J.B. dokonanie jego rozbiórki. Wobec powyższego uznano, że inwestor poprzez złożenie przedmiotowego zgłoszenia dąży do zalegalizowania samowoli budowlanej, a to wiąże się z naruszeniem przepisów prawa.
Odwołanie od tej decyzji wniósł J. B. i zarzucił:
1. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, polegający na uznaniu, że wskazane zgłoszenie dotyczy samowolnie wybudowanego budynku w 2004 r. na działce nr [...] na której to budowie prace budowlane zostały wstrzymane w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przez PINB w Sokółce w sprawie SIO.7355-37/04, gdy zgłoszenie robót budowlanych dotyczy budynku istniejącego w ewidencji gruntów i budynków, a wybudowanego w 1960 r., to jest budynku wewnętrznego na szkicu będącego załącznikiem do decyzji PINB a nie objętego nakazem rozbiórki budynku zewnętrznego (nie posiadającego numeru ewidencyjnego).
2. Rażące naruszenie prawa własności budynku nr g [...], stanowiące podstawę do unieważnienia decyzji przed sądem administracyjnym w trybie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., w zakresie w jakim Starosta S. wnosi sprzeciw przeciwko pracom budowlanym polegającym na wymianie konstrukcji dachu i pokrycia dachowego o powierzchni 9 m2 uszkodzonego podczas akcji odbierania zwierząt z tego budynku.
3. Niezasadne zarzucenie inwestorowi braku doprecyzowania zakresu robót budowlanych przez brak określenia:
- czy wymiana konstrukcji dachu nie spowoduje zmiany parametrów budynku poprzez zmianę kształtu i wymiarów budynku?, albowiem z treści podania jasno i wyraźnie wynikało, że wymiana będzie polegać na wymianie zużytych (dokładnie uszkodzonych) elementów konstrukcji budynku na nowe, a nie wymianę starych wiekowo elementów konstrukcji dachu na nowoczesne;
- czy montaż dwóch nowych szczytów dachu polega na wymianie istniejących szczytów na nowe?, albowiem w podaniu wyraźnie wskazano zgłoszenie remontu kapitalnego, a więc wymianę istniejących szczytów na nowe;
- czy wymiana trzech sztuk drzwi ma się odbyć w starych istniejących otworach, czy inwestor chce utworzyć nowe w innych miejscach?, albowiem nie można domniemywać powiększenia otworów w sytuacji, gdy takich robót budowlanych nie zgłoszono w podaniu, a przy tym wyraźnie użyto określenia remont kapitalny istniejącego budynku;
- czy wymiana pięciu sztuk okien ma się odbyć w istniejących otworach, czy jednak prowadzić do utworzenia okien w nowych otworach?, albowiem nie można domniemywać powiększenia otworów w sytuacji, gdy takich robót budowlanych nie zgłoszono w podaniu, a przy tym wyraźnie użyto określenia remont kapitalny istniejącego budynku.
4. Potwierdzenie nieprawdy w wydanej decyzji przez usunięcie zapisu powierzchni remontu budynku (9 m2 dwa arkusze blachy) i bezprawne uznanie, że inwestor zgłosił wymianę całej konstrukcji budynku, a nawet jej przebudowę.
Wskazując na te naruszenia odwołujący wniósł o
1. Sprostowanie decyzji w sentencji i w uzasadnieniu, przez zawarcie w niej prawidłowych zapisów w miejsce przeinaczonych, to jest dodanie:
a) wymiana konstrukcji dachu i pokrycia dachowego na powierzchni 9 m2;
b) wymiana trzech sztuk drzwi wejściowych (ponieważ nie zgłoszono wymiany drzwi zwanych kukawką na poddaszu budynku);
c) wymiana pięciu sztuk okien (ponieważ nie zgłoszono montażu nowych okien lecz wymianę oraz liczbę wymienianych okien ograniczono do pięciu);
d) montaż rynien na długości 10 m bieżących (ponieważ montaż zgłoszono tylko z jednej strony w istniejących obejmach).
2. Uchylenie decyzji w całości jako bezprawnej i niezgodnej z zakresem zgłoszenia.
3. Dopuszczenie dowodu z dołączonych dokumentów, to jest:
a) szkicu będącego załącznikiem do decyzji PINB w S. z 11 grudnia 2013 r. znak: SIO.7355-37/04 na okoliczność, że nakaz rozbiórki dotyczy innego budynku niż zgłoszony do remontu kapitalnego, to jest zewnętrznego, a zgłoszenie dotyczy budynku wewnętrznego;
b) fragmentu opinii biegłego sądowego, powołanego w sprawie IC 192/21 SR w Sokółce na okoliczność wykazania szczegółowego zakresu robót budowlanych niezbędnych do przywrócenia stanu budynku sprzed szkody wyrządzonej przez Gminę S., a szczególnie zakresu wymiany powierzchni części pokrycia dachowego na nowy oraz że podczas tego remontu nie dojdzie do zmian konstrukcyjnych dachu, gdyż biegły określił tę czynność jako: "wymiana/dosztukowanie elementów konstrukcyjnych dachu - murłata".
W uzasadnieniu odwołania zarzucono, że sprzeciw został oparty na nakazie rozbiórki dotyczącym innego budynku niż objęty zgłoszeniem. Budynek objęty nakazem został samowolnie wybudowany w 2004 r. i nie posiada numeru ewidencyjnego. Natomiast przedmiotem zgłoszenia jest budynek wybudowany w 1960 r. i posiadający numer ewidencyjny. Budynek objęty zgłoszeniem miał być rozebrany jako nieprzeznaczony do dalszego użytkowania, z chwilą oddania do użytku budynku samowolnie wybudowanego (zewnętrznego). Z chwilą gdy PINB odmówił przyjęcia opłaty legalizacyjnej, a Gmina S. uszkodziła budynek wewnętrzny zaszła potrzeba zgłoszenia prac budowlanych zgodnie z ekspertyzą biegłego. Zdaniem odwołującego odmowa wyrażenia zgody na remont budynku nie wyłączonego z użytkowania, objętego obowiązkowymi ubezpieczeniami budynków rolniczych i uszkodzonego przez osoby trzecie jest rażącym naruszeniem prawa. Ponadto Starosta w sentencji decyzji i uzasadnieniu rozszerzył zakres robót ponad zakres objęty zgłoszeniem - do czego zdaniem strony nie miał prawa.
Przed rozpatrzeniem odwołania Wojewoda Podlaski w piśmie z 6 czerwca 2024 r. zwrócił się do PINB w S. o udzielenie informacji, czy decyzja tego organu z 11 grudnia 2013 r. znak: SIO.7355-37/04 została wykonana oraz czy dotyczy tego samego budynku, który jest przedmiotem niniejszego postępowania (do pisma został dołączony szkic z zaznaczonym budynkiem przeznaczonym do wykonania w nim zgłoszonych robót budowlanych, który to inwestor przedłożył do organu pierwszej instancji w odpowiedzi na postanowienie z 13 lutego 2024 r.). PINB w S. w odpowiedzi poinformował, że decyzja rozbiórkowa nie została wykonana, w sprawie tej wszczęto postępowanie egzekucyjne i w dniu 4 stycznia 2024 r. wystawiono tytuł wykonawczy, który został zaskarżony przez inwestora do WSA w Białymstoku. Organ nadzoru budowlanego stwierdził również, że decyzja dotyczy budynku, który jest przedmiotem niniejszego postępowania.
W kolejnym piśmie z 11 czerwca 2024 r. organ odwoławczy zwrócił się do Starosty S. o udzielenie informacji, na jakiej podstawie i kiedy dokonano podziału działki o nr geod. [...] na działki o nr geod. [...] znajdujące się przy zbiegu ul. [...] w S.. Starosta S. w odpowiedzi poinformował, że w wyniku dokonanego w 1987 r. podziału gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. nr G.IV 8415/6-39/87 z 29 października 1987 r., działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...]. Następnie na podstawie decyzji Burmistrza S. nr RG.7430-50/06 z 8 stycznia 2007 r. działka nr [...] została podzielona na działkę nr [...] o pow. [...] ha i działkę nr [...] o pow. [...] ha.
W dniu 11 lipca 2024 r. J. B. złożył pismo procesowe w którym podniósł, że w związku ze skutecznym wmawianiem mu, że jest właścicielem działki nr [...] położonej w S. oświadcza, że:
1. Na działce znajdują się trzy budynki inwentarskie.
2. Przez Powiatowy Nadzór Budowlany w S. były prowadzone trzy postępowania w kierunku wydania nakazu rozbiórki. Dwa z tych postępowań zakończyło się nakazem rozbiórki, a jedno umorzeniem postępowania:
a) w 2004 r. - postępowanie zakończone wydaniem nakazu rozbiórki, sprawa znak: SIO.7355-37/04;
b) w 2019 r. - postępowanie zakończone umorzeniem, sprawa znak: NB.5160.4.2019.AP;
c) w 2021 r. - postępowanie zakończone wydaniem nakazu rozbiórki, sprawa znak: NB.5140.47.2021.JJ.
W związku z powyższym wniósł o:
1. Zażądanie od PINB w S. wyjaśnień polegających na podaniu numerów inwentaryzacyjnych budynków w stosunku do których były prowadzone wskazane postępowania;
2. Dopuszczenie dowodu z wypisów z kartoteki budynków Starostwa Powiatowego w S., obejmujących wszystkie budynki na działce nr [...] i takie dane jak: rok zakończenie budowy, powierzchnia budynków i materiał ścian (budynek drewniany czy murowany).
Wniosek dowodowy został uzasadniony tym, że PINB w S. celowo wprowadza w błąd urzędy i sądy poprzez popełnienie celowych pomyłek: co do numeru działki, numeru budynku, powierzchni budynku oraz materiału ścian – w następstwie czego strona nie może dokonać remontu żadnego z budynków, chociaż zostały one wybudowane w 1960 r., gdyż za każdym razem ma rzekomo naruszać jakiś nakaz rozbiórki, chociaż tak naprawę wszystkie nakazy dotyczą tego samego budynku, leganie wybudowanego.
Decyzją z 18 lipca 2024 r. Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdził, że wystarczającą przesłanką wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia jest istnienie na działce, na której ma być posadowiona projektowana inwestycja, obiektu budowlanego objętego nakazem rozbiórki. W sprawie niniejszej wystarczyło zatem zaistnienie tylko przesłanki z 30 ust. 6 pkt 2 ustawy do wydania decyzji odmownej. Zgodnie z tą regulacją organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Wskazano, że za inny przepis należy uznać istniejącą w obrocie prawnym decyzję organu nadzoru budowlanego rozstrzygającą o rozbiórce. Niedopuszczalna jest bowiem próba obejścia prawa w celu uniknięcia wykonania orzeczonego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego poprzez zgłoszenie nowej inwestycji, w której objęty nakazem rozbiórki, a "nierozebrany" obiekt budowlany uznaje się za nowe zamierzenie budowlane. Wojewoda stwierdził, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której budynek, którego remontu chce dokonać inwestor, został objęty nakazem rozbiórki. Nakaz rozbiórki jest ostateczny i nie został wykonany. Oznacza to, że na terenie objętym zamiarem inwestycyjnym istnieje obiekt, w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki, zatem niemożliwe jest przyjęcie zgłoszenia remontu tego obiektu. Decyzja nakazująca rozbiórkę obliguje inwestora do jej wykonania i organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może jej pominąć.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ nie zgodził się ze stanowiskiem, że zgłoszenie dotyczyło innego budynku niż ten który został objęty nakazem rozbiórki z 11 grudnia 2013 r. Okoliczność ta została jednoznacznie potwierdzona przez organ nadzoru budowlanego. Z kolei Starosta S., jako organ właściwy w sprawach gospodarki nieruchomościami wyjaśnił jak powstała działka o nr geod. [...]. Stąd twierdzenie J. B., że jest właścicielem działki o nr geod. [...] uznano za niezrozumiałe, gdyż taka działka w obecnym stanie prawnym nie istnieje.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniósł J. B. i zarzucił:
1. Nieważność decyzji jako rażąco naruszającej konstytucyjne prawo własności (art. 64 ust. 2 Konstytucji R.P.), albowiem sporny budynek nie został wyłączony z użytkowania (co jest powodem niewykonania nakazu rozbiórki w trybie przymusu administracyjnego), jest objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami rolnymi od zdarzeń losowych, prawomocnym wyrokiem właściciel budynku J. B. został uznany winnym niedopełnienia obowiązku utrzymania tego budynku we właściwym stanie technicznym (zawiadamiającym o przestępstwie był PINB w S.), a tym samym w drodze decyzji administracyjnej nie można zakazać J. B. naprawienia szkody wywołanej niedopełnieniem obowiązków utrzymania budynku we właściwym stanie technicznym oraz późniejszej szkody wywołanej przez Gminę Sokółka podczas akcji ewakuacji zwierząt z tego budynku.
2. Nieważność samego uzasadnienia decyzji jako rażąco naruszającej art. 107 § 3 K.p.a., albowiem uzasadnienie faktyczne oparto na nieważnych decyzjach podziałowych, skutek ex tunc nakazuje te decyzje traktować jako niebyłe i nie ujawnione w księgach wieczystych (prawidłowe uzasadnienie faktyczne należało oprzeć na numerze ewidencyjnym budynku - jako zgodnym z rzeczywistym stanem faktycznym zarówno w księgach wieczystych, jak i w ewidencji gruntów i budynków, gdyż podziału budynku nie dokonano) - uzasadnienie decyzji narusza zatem powagę rzeczy osądzonej.
3. Naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 10 §1 K.p.a. przez brak rozpoznania zarzutów i wniosków strony w sposób prawem przewidziany to jest wydaniem postanowienia o oddaleniu wniosków dowodowych oraz art. 107 § 3 K.p.a. przez brak wskazania w uzasadnieniu faktycznym dlaczego organ dał wiarę nieznanemu stanowisku PINB w S., mimo że jest ono w sposób oczywisty niewiarygodne, albowiem niezależnie od tego jaki obiekt budowlany wskaże inwestor do remontu zawsze PINB twierdzi, że jest on objęty nakazem rozbiórki jako samowola budowlana, a przecież logika wskazuje, że jeden mógł zostać tylko nielegalnie wybudowany.
Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (zarówno sentencji jak i uzasadnienia) oraz ją poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji lub ewentualnie uchylenie obu decyzji w celu zmuszenia organu do rozpoznania wniosków dowodowych strony lub ewentualnie uchylenie obu decyzji i przekazanie sprawy zgłoszenia prac budowlanych jako wniosku o legalizację samowoli budowlanej do PINB oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów procesu.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że zaskarżona decyzja jest objęta bezwzględną przesłanką nieważności i jej nieważność należy stwierdzić niezależnie od wpływu uchybienia na treść decyzji. Przede wszystkim dlatego, że po wykonaniu nakazu rozbiórki nadal w ewidencji gruntów i budynków będzie figurował budynek objęty zgłoszeniem, ponieważ przed wydaniem nakazu rozbiórki nie doszło do wyłączenia budynku wewnętrznego z użytkowania. PINB w S. założył bowiem, że zostanie rozebrany budynek zewnętrzny, a następnie strona wystąpi do Starosty o wydanie pozwolenia na budowę w ramach, którego to wniosku zgłosi rozbiórkę budynku wewnętrznego jako nieprzeznaczonego do dalszego użytkowania po zakończeniu budowy. W międzyczasie zmieniły się przepisy Prawa Budowlanego co spowodowało, że zaistniała możliwość legalizacji samowoli budowlanej. W sytuacji gdy organ nadzoru budowlanego zablokował prawo do legalizacji samowoli budowlanej, mimo zamówionego projektu budowlanego, należało wydać nowy nakaz rozbiórki na te elementy nowego budynku, które zostały wykonane do czasu wstrzymania prac. Funkcjonowanie w obrocie prawnym nakazu rozbiórki na cały budynek powoduje, że nie można wystąpić o wybudowanie kolejnego budynku wewnątrz samowoli budowlanej w miejsce budynku technicznie zużytego oraz zgłosić remontu, mimo że budynek jest nadal użytkowany, a ponadto został uszkodzony przez osoby trzecie pod nieobecność właściciela. Nie ulega w tej sytuacji wątpliwości, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo własności budynku w znaczeniu prawa do ochrony prawa do jego korzystania aż do czasu gdy budynek zostanie wyłączony z użytkowania albo przez właściciela lub przez urząd. Samo uzasadnienie również narusza rażąco prawo, gdyż odwołuje się do decyzji podziałowej z 1987 r. wyeliminowanej z obrotu prawnego. W miejsce unieważnionej decyzji nie wydano nowej, a przy tym nabycie prawa własności działki nr [...] nastąpiło w 1988 r. na licytacji komorniczej. Nabycie to miało charakter nabycia pierwotnego i wygasły wszelkie prawa osób trzecich. Te osoby nie wszczęły postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej dla działki [...]. Wyjaśnienia PINB są niewiarygodne, albowiem zgłoszenie dotyczy budynku wewnętrznego, a samowola budowlana to budynek zewnętrzny.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli sąd w sprawie niniejszej jest decyzja Wojewody Podlaskiego z 18 lipca 2024 r. utrzymując w mocy decyzję Starosty S. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego remontu budynku inwentarskiego o wymiarach 10,00 x 7,00 polegającego na wymianie konstrukcji dachu i pokrycia dachowego, montażu nowych szczytów dachu i rynien oraz montażu okien i drzwi na działce o nr geod. [...] położonej w S., powiat s.
Podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa). Zgodnie z tą regulacją organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. W sprawie niniejszej organy stwierdziły, że w obrocie prawnym jest decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę budynku odnośnie którego zgłoszono zamiar wykonania robót budowlanych (vide: decyzja PINB w S. z 11 grudnia 2013 r. nr SIO.7355-37/04). Organy stwierdziły, że w takiej sytuacji niemożliwe było przyjęcie zgłoszenia, gdyż prowadziłoby to do obejścia prawa w celu uniknięcia nakazu rozbiórki.
Sąd to stanowisko w pełni podziela.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasadnie w sprawie przyjęto, że z uwagi na wystąpienie przesłanki zgłoszenia sprzeciwu z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy, zbędnym było czynienie szczegółowych ustaleń dotyczących zakresu robót budowlanych w celu stwierdzenia czy zachodzi podstawa z art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy.
W dalszej kolejności podnieść należy, że zarzuty skargi i jej argumentacja sprowadza się zasadniczo do tego, że zgłoszenie dotyczyło budynku wewnętrznego (drewnianego) a nie jak przyjęto budynku zewnętrznego (murowanego), którego dotyczy samowola budowlana i nakaz rozbiórki. Odnosząc się do tego wskazać należy na następujące okoliczności wynikające z dokumentów znajdujących się w aktach spawy jak i ze stanowiska samego skarżącego:
- w zgłoszeniu z 7 lutego 2024 r. skarżący podał "ja niżej podpisany J. B. będący właścicielem budynku inwentarskiego nr g [...] o wymiarach 10,00 x 7,00 położonego w S. przy ul. K. 6, niniejszym zgłaszam roboty budowlane w postaci kapitalnego remontu budynku";
- z dołączonego do akt sprawy z wypisu z rejestru gruntów z 23 lutego 2024 r. wynika, że przy ul. K. w S. zlokalizowana jest działka nr [...](grunty rolne zabudowane – Br-RIIIb), której właścicielem jest J. B. Zgodnie z tym wypisem na działce znajdują się następujące budynki: 1. Budynek produkcyjno-usługowy i gospodarczy dla rolnictwa o pow. zabudowy 70 m2 oznaczonym nr [...]. Budynek produkcyjno-usługowy i gospodarczy dla rolnictwa o pow. zabudowy 107 m2 oznaczonym nr [...]; Budynek produkcyjno-usługowy i gospodarczy dla rolnictwa o pow. zabudowy 106 m2 oznaczonym nr [...];
3. te trzy budynki znajdują się na mapie dołączonej do akt przez skarżącego wraz ze wskazaniem na niej budynku objętego zgłoszeniem – k. 5 akt – jest to budynek zlokalizowany w północnej części działki;
4. decyzja PINB z 11 grudnia 2013 r. nr SIO.7355-37/04 nakazująca skarżącemu rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku murowanego o wymiarach 10,00 x 7,00 m na działce nr geod. [...] w S. przy ul. K. Sądowi wiadomym jest z urzędu, że decyzja ta została utrzymana w mocy przez PWINB w Białymstoku decyzją z 3 lutego 2014 r. Skarga J. B. na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Białymstoku z 13 listopada 2014 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 270/14 a wyrokiem z 23 listopada 2016 r. wydanym w sprawie II OSK 413/15 NSA oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Nadto wyrokiem z 18 września 2024 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 324/24 WSA w Białymstoku oddalił skargę J. B. na postanowienie PWINB z 2 kwietnia 2024 r. wydane w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki wynikającego z ww. decyzji rozbiórkowej;
5. stanowisko PINB w S. wyrażone w piśmie z 10 czerwca 2024 r. zgodnie z którym przedmiotowa decyzja rozbiórkowa dotyczy budynku który jest przedmiotem niniejszego postępowania;
6. stanowisko Starosty S. wyrażone w piśmie z 14 czerwca 2024 r. dotyczące podziału działki nr [...], z którego wynika, że w 1987 r. dokonano podziału gruntów przeznaczonych pod skoncentrowane budownictwo jednorodzinne, zatwierdzonego decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. nr G. [...] z 29 października 1987 r., działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...]. Następnie na podstawie decyzji Burmistrza S. nr [...] z 8 stycznia 2007 r. działka nr [...] została podzielona na działkę nr [...] o pow. 0,0919 ha i działkę nr [...] o pow. 0,1070 ha. Z zaświadczenia przedłożonego przez samego skarżącego z 28 lipca 2022 r. wydanego przez Starostwo Powiatowe w S. wynika, że działka nr [...] nie figuruje w aktualnie prowadzonej ewidencji gruntów i budynków obrębu m. S.;
Oceniając treść tego materiału dowodowego stwierdzić należy, że nie można mieć wątpliwości że zgłoszenie dotyczyło budynku nr [...] (jest to numer wskazany przez samego skarżącego). Zgodnie zaś w ewidencją gruntów i budynków budynek oznaczony tym numerem ma powierzchnię zabudowy 70 m2 , co oznacza, że ma wymiary 10,00 x 7,00 m i jest budynkiem murowanym posadowionym na działce nr [...]. Budynek drewniany, na który wskazuje skarżący, ma wymiary 6,00 x 8,00 m a więc nie może mieć powierzchni zabudowy 70 m2. Ponadto organ nadzoru budowlanego potwierdził tożsamość budynku w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki z budynkiem w stosunku do którego skarżący zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych. A zatem nakaz rozbiórki bez wątpienia dotyczy budynku zgłoszonego do remontu.
Odnosząc się szerzej do stanowiska skarżącego, że zgłoszenie dotyczyło budynku drewnianego wskazać należy, że również w stosunku do niego wydany był nakaz dokonania rozbiórki części zawalonej tego budynku. WSA w Białymstoku wyrokiem z 1 grudnia 2022 r. wydanym w sprawie II SA/Bk 650/22 oddalił skargę J. B. na decyzję PWINB z 23 czerwca 2022 r. nr WOP.7721.58.2022.MM wydaną w tym przedmiocie.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że prawidłowo wniesiono sprzeciw do zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy. Ugruntowane jest bowiem stanowisko sądów administracyjnych zgodnie z którym niemożliwe jest przyjęcie zgłoszenia remontu obiektu w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki. Przykładowo NSA w wyroku wydanym w sprawie II OSK 342/15 z 18 listopada 2016 r. przyjął, że nie jest prawnie dopuszczalne wykonywanie robót budowlanych, w tym remontu, przy obiektach, które zostały zrealizowane niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego, w szczególności w sytuacji, gdy w stosunku do takich obiektów została wydana decyzja nakazująca ich rozbiórkę (pub. CBOSA).
Legalności tego rozstrzygnięcia nie podważa przy tym zarzut naruszenia art. 10 par. 1 K.p.a., poprzez brak rozpoznania wniosków dowodowych skarżącego w sposób przewidziany prawem, tj. poprzez wydanie postanowienia o ich oddaleniu. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że istotnie w piśmie procesowym z 11 lipca 2024 r. skarżący zgłosił wnioski dowodowe, których organ nie uwzględnił i nie wydał postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu. W ocenie sądu brak wydania postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu, chociaż stanowi naruszenie przepisów postępowania, to nie miał wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Po pierwsze zaniechanie organu w tym zakresie nie miało skutku w postaci naruszenia prawa do obrony, skoro na postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu nie przysługuje zażalenie. Po wtóre stan faktyczny sprawy i wydane na jego podstawie rozstrzygnięcie są niewątpliwe – skarżący zgłosił zamiar wykonania remontu w budynku odnośnie którego wydano nakaz rozbiórki. Organy właściwie w sprawie zastosowały przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy i w sposób wyczerpujący uzasadniły podjęte rozstrzygnięcie, co pozwoliło sądowi stwierdzić, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie była dowolna.
Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).