II SA/Bk 581/23

II SA/Bk 581/23 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi J. P. na uchwałę Rady Gminy Zambrów z dnia 30 marca 2023 r. nr 378/XLI/23 w przedmiocie działania Wójta Gminy Zambrów p o s t a n a w i a odrzucić skargę. ,
Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 czerwca 2023 r. J. P. (dalej: Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na Uchwałę nr 378/XLI/23 Rady Gminy Zambrów z 30 marca 2023 r. w sprawie rozpatrzenia jego skargi na działalność Wójta Gminy Zambrów (dalej: Wójt). We wskazanej uchwale Rada Gminy uznała skargę za bezzasadną.
W skardze do sądu Skarżący zarzuca Radzie Gminy legalizowanie rażącego naruszania przez Wójta przepisów Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1469) oraz wnosi o "wyeliminowanie [uchwały] z obrotu prawnego".
Rada Gminy nie zajęła stanowiska w przedmiocie zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności, co ma na celu sprawdzenie, czy nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi. Analiza skargi złożonej w sprawie niniejszej prowadzi do wniosku, że podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1634., dalej jako: P.p.s.a.), bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-7 P.p.s.a. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z pewnymi wyłączeniami (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6) oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7). Ponadto sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym do załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a.", oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Powołane wyżej przepisy wyznaczają zakres kognicji sądów administracyjnych. Powyższy katalog zaskarżalnych form działalności administracji publicznej (poza przypadkami uregulowanymi w ustawach szczególnych) ma charakter zamknięty. Wniesienie skargi, która czyni przedmiotem zaskarżenia inne formy działalności bądź zaniechania niż wyżej wymienione, skutkuje niedopuszczalnością skargi jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Jak wynika z treści uchwały, skarga na Wójta z 16 marca 2023 r., wniesiona za pośrednictwem Wojewody Podlaskiego do Rady Gminy, zatytułowana została jako "Wniosek o wprowadzenie zarządu komisarycznego" i dotyczyła rażącego naruszenia przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Skarżący zarzucił Wójtowi, iż wbrew obowiązującym przepisom ustawy oraz wbrew Konstytucji utrudnia mu organizację zarejestrowanej działalności w celu uniemożliwienia uruchomienia świadczenia usług mieszkańcom gminy w znacznie korzystniejszych cenach, jak to organizuje Urząd Gminy. Skarżący uważa, że posiadając wpis w rejestrze działalności regulowanej nadany przez Wójta (na podstawie oświadczenia potwierdzającego spełnianie warunków określonych w ustawie), ma pełne prawo do zawierania umów z innymi podmiotami gospodarczymi w celu realizacji swojego przedsięwzięcia, a w szczególności zawierania umów z właścicielami nieruchomości zamieszkałych w celu przejęcia obowiązku gospodarowania odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości jaki na nich spoczywa.
Wskazaną Uchwałą nr 378/XLI/23 z 30 marca 2023 r. Rada Gminy uznała skargę za bezzasadną. Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 Ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 2023 poz. 40) oraz art. 229 pkt 3 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2022 poz. 2000 i poz. 2185, dalej: k.p.a.), a więc w efekcie skargi wniesionej w trybie tzw. postępowania skargowego regulowanego przepisami działu VIII k.p.a., zatytułowanego "Skargi i wnioski".
Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga, która została w tym trybie wniesiona, uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne uproszczone, które kończy się nie decyzją administracyjną w sposób władczy kształtującą sytuację prawną adresata, lecz czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy.
W myśl przepisu art. 229 pkt 3 k.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw określonych w pkt 2 (co nie znajduje zastosowania w sprawie niniejszej) - rada gminy; W przedmiotowej sprawie organem właściwym do rozpoznania skargi strony złożonej w trybie przepisów działu VIII k.p.a. była zatem Rada Gminy Zambrów, która podjęła ww. uchwałę, uznającą tę skargę za bezzasadną.
Powyżej opisany tryb, w jakim podjęto zaskarżoną uchwałę, wyklucza uznanie się przez sąd administracyjny za właściwy do merytorycznego rozpoznania skargi złożonej w sprawie niniejszej.
Jak wynika z jednolitego od wielu lat orzecznictwa sądów administracyjnych, sądy te nie są właściwe ani do rozpatrzenia skargi na akty i czynności podejmowane w trybie przepisów działu VIII k.p.a., ani do przeprowadzenia kontroli takiego postępowania skargowego prowadzonego przez organ. Sądy administracyjne nie nadzorują bieżącej działalności organów administracji państwowej. Do kompetencji sądów należy jedynie kontrola legalności zaskarżonych czynności, aktów i decyzji administracyjnych oraz bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach, w których owe czynności, akty i decyzje są wydawane. W sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje więc skarga do sądu administracyjnego (por. np. postanowienie WSA w Białymstoku z 10 listopada 2022 r., II SA/Bk 724/22, czy postanowienie NSA z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16).
Innymi słowy - ani skarga składana w trybie art. 227 k.p.a., ani skarga do sądu administracyjnego składana na sposób załatwienia przez właściwy organ skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a. - nie może skutecznie uruchomić merytorycznej kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd administracyjny ocenia bowiem zasadność zastosowania określonych przepisów prawa oraz dokonuje ich interpretacji wyłącznie w związku z rozpoznawaniem skarg wnoszonych na skonkretyzowane akty lub bezczynność organów administracji - mieszczące się w katalogu art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a., a nie takie akty, jak wynika z dokumentacji dołączonej do sprawy, zostały zaskarżone. Żaden przepis ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości kontroli przez wojewódzki sąd administracyjny postępowania dotyczącego rozpoznania skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a., zarówno w odniesieniu do czynności podejmowanych przez właściwy organ, jak i ewentualnej jego bezczynności.
Poglądu tego w żaden sposób nie zmienia fakt, że zaskarżona czynność przybrała formę uchwały - wynika to bowiem tylko i wyłącznie z faktu, że uchwała jest właściwą formą dla działania organu kolegialnego, jakim jest rada gminy. Uchwała podjęta przez radę gminy w trybie postępowania skargowego regulowanego przepisami k.p.a. nie może być w żadnym wypadku kwalifikowana jako akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
Reasumując, skarga na czynność niemieszczącą się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, o czym sąd orzekł w myśl art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.