II SA/Bk 573/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2023-08-21
NSAbudowlaneWysokawsa
nadzór budowlanyprawo budowlanelinie energetycznezagrożeniepostępowanie administracyjneNSAWSAdecyzja administracyjnauchylenie decyzjisprzeciw

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił sprzeciw spółki energetycznej od decyzji uchylającej umorzenie postępowania w sprawie linii napowietrznej stanowiącej zagrożenie.

Sprawa dotyczyła sprzeciwu spółki P. S.A. od decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie linii napowietrznej wysokiego napięcia. Sąd administracyjny uznał, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję pierwszej instancji, ponieważ nie uwzględniono wiążącej oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA wcześniej orzekł, że to linia napowietrzna stanowi zagrożenie, a nie obiekty na nieruchomości sąsiedniej, i zobowiązał zarządcę linii do usunięcia nieprawidłowości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał sprzeciw spółki P. S.A. od decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania dotyczącego linii napowietrznej wysokiego napięcia. PWINB uznał, że PINB nieprawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ nie uwzględnił wiążącej oceny prawnej NSA z wyroku z dnia 3 października 2022 r. (sygn. akt II OSK 2961/19). NSA jednoznacznie stwierdził, że to linia napowietrzna stanowi zagrożenie, a nie obiekty na nieruchomości sąsiedniej, i wskazał, że zarządca linii powinien być zobowiązany do usunięcia nieprawidłowości, rozważając m.in. możliwość jej przebudowy pod ziemią. Spółka P. S.A. wniosła sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że wykonała wszystkie obowiązki i linia nie stanowi zagrożenia. Sąd administracyjny oddalił sprzeciw, uznając, że PWINB prawidłowo uchylił decyzję PINB, która nie respektowała wiążącej oceny prawnej NSA. Sąd podkreślił, że postępowanie trwa od 2008 r. i organy nadzoru budowlanego są zobowiązane do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy zgodnie z wytycznymi sądów, zwłaszcza NSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ nie uwzględniono wiążącej oceny prawnej NSA, która jednoznacznie wskazała, że to linia napowietrzna stanowi zagrożenie i zobowiązała zarządcę do usunięcia nieprawidłowości.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA. Organ pierwszej instancji, umarzając postępowanie, postąpił wbrew tej ocenie, co obligowało organ odwoławczy do uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 138 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 66 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 64e

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151a § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64b § 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 84

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ nie uwzględniono wiążącej oceny prawnej NSA. NSA jednoznacznie stwierdził, że to linia napowietrzna stanowi zagrożenie, a nie obiekty na nieruchomości sąsiedniej. Zarządca linii energetycznej powinien być zobowiązany do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Odrzucone argumenty

Decyzja PINB z 29 maja 2023 r. została wydana prawidłowo i odpowiadała prawu. Spółka wykonała wszystkie przewidziane prawem obowiązki w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania linii 110 kV. Linia zarządzana przez spółkę nie stanowi zagrożenia w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 1-4 u.p.b. Wyrok NSA w sprawie II OSK 2961/19 został wydany w oparciu o inny stan faktyczny.

Godne uwagi sformułowania

to linia napowietrzna stanowi zagrożenie zarządca tej sieci nie jest ona bezprzedmiotowa nie uwzględnił wiążącej także ten organ w rozpoznawanej sprawie oceny prawnej wyrażonej przez NSA ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu NSA [...] wiążą organy administracyjne

Skład orzekający

Małgorzata Roleder

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter ocen prawnych NSA dla organów administracji i sądów niższej instancji, odpowiedzialność zarządcy infrastruktury za stan techniczny i bezpieczeństwo."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze sprzeciwem od decyzji kasatoryjnej oraz specyfiki sprawy nadzoru budowlanego nad linią energetyczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje długotrwały spór prawny i proceduralny, podkreślając znaczenie wiążącego charakteru orzeczeń NSA dla organów administracji. Pokazuje, jak sądy egzekwują przestrzeganie wcześniejszych wyroków.

Długi bój o linię energetyczną: Sąd potwierdza – zarządca musi działać!

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 573/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-08-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 2342/23 - Wyrok NSA z 2023-12-13
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw wniesiony na podstawie art. 3 § 2a ustawy ppsa
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 66 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 sierpnia 2023 r. sprawy ze sprzeciwu P. S.A. w L. od decyzji Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 27 czerwca 2023 r. nr WOP.7721.84.2023.MW w przedmiocie uchylenia decyzji o umarzeniu postępowanie dotyczącego linii napowietrznej wysokiego napięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala sprzeciw
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 27 czerwca 2023 r. znak WOP.7721.84.2023.MW Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej powoływany jako PWINB, organ odwoławczy), orzekając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: k.p.a.), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku (dalej powoływany jako PINB, organ pierwszej instancji) z 29 maja 2023 r. znak NB.I.SA.7355/10/08
o umorzeniu postępowania dotyczącego linii napowietrznej wysokiego napięcia 110kV, [...] (wcześniej [...]) w zakresie ustalenia czy ww. linia stwarza zagrożenie w rozumieniu wszystkich przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682, dalej jako: u.p.b.) oraz przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu tej decyzji PWINB stwierdził, że sprawa nie została rozpatrzona prawidłowo przez organ pierwszej instancji, bowiem nie jest ona bezprzedmiotowa. Organ odwoławczy wskazał, że PINB nie jest zwolniony od konieczności zastosowania się do wskazań zawartych w dotychczas zawartych wyrokach i zwrócił w szczególności uwagę na wyrok NSA z 3 października 2022 r., sygn. akt II OSK 2961/19.
PWINB podkreślił, że wydana przez organ pierwszej instancji jest już 15 decyzją w sprawie prowadzonej od 2008 r., a przy tym kilkukrotnie sprawa ta była przedmiotem oceny WSA w Białymstoku oraz NSA, co wskazuje na jej złożoność i skomplikowanie. Organ odwoławczy podzielił stwierdzenia organu pierwszej instancji, że działania S. K. – w tym przetrzymywanie przez niego materiałów budowlanych w bliskim sąsiedztwie słupa energetycznego, wykonanie metalowego ogrodzenia działki, jak również zewnętrznego wygrodzenia metalowego tuż pod słupem, zmiana pokrycia dachowego na budynku mieszkalnym na metalowe nie przyczyniają się do zredukowania zjawiska indukcji nad jego działką. Zdaniem PWINB można odnieść wrażenie, że wykonywanie ich odbywa się w sposób intencjonalny. Niemniej organ odwoławczy podkreślił, że jak jednoznacznie wskazały sądy, to linia napowietrzna stanowi zagrożenie, a do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości powinien być zobowiązany zarządca tej sieci.
PWINB zwrócił również uwagę, że NSA uznało wnioski zawarte w ekspertyzie technicznej za wadliwe w świetle wiążącej oceny prawnej, chociażby z tego powodu, że w dalszym ciągu istnieje problem zagrożenia w odniesieniu do dachu budynku mieszkalnego, o czym świadczy treść ekspertyzy, co wskazuje, że wynik postępowania legalizacyjnego nie ma zasadniczo znaczenia dla eliminacji istniejącego zagrożenia w trybie art. 66 ust. 1 u.p.b.
Organ odwoławczy przywołał też pogląd NSA, że rzeczą organów nadzoru budowlanego było ustalenie wszelkich możliwych działań eliminujących stwierdzone zagrożenia, a następnie rozważenie zastosowania rozwiązań dopuszczalnych na gruncie art. 66 ust. 1 u.p.b. (w tym możliwość przebudowy linii wysokiego napięcia przez umieszczenie jej fragmentu pod ziemią), bądź wskazanie innych skutecznych sposobów eliminacji przez zarządcę linii napowietrznej wszelkiego stanu zagrożenia na nieruchomości S. K., np. dachu budynku, ogrodzenia, instalacji technicznych itp.
Wobec powyższego zdaniem PWINB organ pierwszej instancji winien zwrócić się do P. S.A. z siedzibą w L. o przedłożenie uzupełnienia ekspertyzy, tak by wykonać zalecenia NSA zawarte w ww. wyroku, w tym wskazać skuteczny sposób wyeliminowania przez tę spółkę wszelkich zagrożeń w niej wyszczególnionych – z uwzględnieniem wszelkich rozwiązań dopuszczalnych na gruncie art. 66 ust. 1 u.p.b. – tj. działań doraźnych, zabezpieczających, w ty możliwości stworzenia siatki ekwipotencjalnej (systemu połączeń wyrównawczych) w odniesieniu do wszystkich elementów określonych przez NSA jako elementy sposobu zagospodarowania nieruchomości skarżącego, z uwzględnieniem podstawowego założenia, że do usunięcia nieprawidłowości winien być zobowiązany jedynie zarządca sieci. W ocenie PWINB rozważaniu należy również poddać opcję wykonania częściowego demontażu linii powietrznej nad działką skarżącego i ewentualności jej skablowania podziemnego, z uwzględnieniem wyroku NSA.
Organ odwoławczy nie podzielił stwierdzenia PINB, że linia 110 kV sama w sobie nie stanowi zagrożenia w rozumieniu art. 66 ust. 1 u.p.b., a zagrożenie powoduje brak wykonania wystarczającego zabezpieczenia w obrębie budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego, metalowego ogrodzenia oraz elementów instalacji wodociągowej zlokalizowanych na nieruchomości przy ul. [...], stanowiącej współwłasność S. K. i J. K., gdyż uznał, że pozostaje ono w sprzeczności ze stwierdzeniem NSA.
Zgodnie z ekspertyzą wymagane do wykonania jest uzupełnienie instalacji uziemienia metalowego poszycia dachów o wzajemnie połączone uziomy otokowe budynków mieszkalnego i gospodarczego z metalowymi pokryciami, wykonanie drugiego przewodu odprowadzającego ładunki z pokrycia dachu budynku mieszkalnego, wykonanie instalacji uziemiającej dach budynku gospodarczego wraz ze sporządzeniem dokumentacji projektowej i powykonawczej budynków z określeniem ich wymiarów oraz typu materiałów, z jakich je wykonano oraz przedłożeniem protokołu pomiarów napięć po uziemieniu poszyć dachowych, odizolowanie ogrodzenia w pobliżu słupów w celu ograniczenia wielkości pętli indukcyjnych zapewniając separację elektryczną na długości co najmniej 2,5 m, wyposażenie rury instalacji wodociągowej w odpowiednio zwymiarowane wstawki izolacyjne. Stwierdzono, że niezbędnym jest również usunięcie materiałów składowanych pod słupem poza teren zajmowany przez słup nr [...] z zachowaniem co najmniej trzymetrowego wolnego pasa od granicy wyznaczonej przez fundamenty tego słupa. Zdaniem PWINB ww. robót zabezpieczających nie można nałożyć na właścicieli działki [...] w Białymstoku, ale zarządcę linii napowietrznej wysokiego napięcia, więc konieczne jest przewartościowanie wniosków ekspertyzy, by były one zgodne z wiążącą organy oceną prawną.
Organ odwoławczy dodał również, że najszerzej wyeliminowanie zagrożenia dla posesji S. K. i J. K. oraz innych przebywających tam osób przyniosłoby przeniesienie tej linii w inne miejsce, a skoro NSA nie wykluczył takiej możliwości to jest to rozwiązanie konieczne do przeanalizowania.
Sprzeciw od decyzji PWINB wniosła do sądu administracyjnego P. S.A. (dalej powoływana jako: "wnosząca sprzeciw", "Spółka") reprezentowana przez pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. przepisów postepowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji PINB z 29 maja 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, podczas gdy przedmiotowa decyzja wydana została w sposób prawidłowy i odpowiadający prawu,
b) art. 84 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji, skutkującą uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, podczas gdy z zebranego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego wynika, że organ dokonał wszystkich ww. ustaleń, w wyniku których stwierdził, że wszystkie nieprawidłowości zostały usunięte, co skutkowało umorzeniem postępowania, przedmiotowe urządzenia zostały wybudowane zgodnie z prawem,
c) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności poprzez pominięcie okoliczności związanych ze zmianą stanu faktycznego jaki zaistniał po wydaniu przez NSA orzeczenia z dnia 3 października 2022 r., tj. wykonaniu przez Spółkę wszystkich nałożonych na nią obowiązków, w wyniku realizacji których wyeliminowane zostały zagrożenia związane z linią 110 kV,
2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 66 ust. 1 u.p.b. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą stwierdzeniem, że organy nadzoru budowlanego nie ustaliły wszelkich możliwych działań eliminujących stwierdzone zagrożenia wywołane oddziaływaniem linii 110 kV stanowiącej własność Spółki, podczas gdy organ pierwszej instancji dokonał wszystkich ww. ustaleń, w wyniku których stwierdził, że wszystkie nieprawidłowości zostały usunięte, co skutkowało umorzeniem postępowania.
W uzasadnieniu sprzeciwu jego autor podniósł, że Spółka wykonała wszystkie przewidziane prawem obowiązki w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania linii 110 kV. Zdaniem wnoszącej sprzeciw nie zachodzi więc konieczność rozważenia wykonania robót budowlanych polegających na umieszczeniu linii pod ziemią. Według Spółki zarządzana przez nią linia nie stanowi zagrożenia w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 1-4 u.p.b. dla nieruchomości przy ul. [...]
i mieszkających tam ludzi. Spółka utrzymuje, że wyrok NSA w sprawie o sygn. akt
II OSK 2961/19 został wydany w oparciu o inny stan faktyczny, gdyż zostały wykonane zalecenia wynikające z treści ekspertyzy.
Zdaniem wnoszącej sprzeciw PINB prawidłowo ustalił, że zagrożenie mogą powodować jedynie braki wykonania wystarczającego zabezpieczenia w obrębie obiektów posadowionych przez właściciela nieruchomości. Spółka podkreśliła, że to działania właściciela nieruchomości doprowadziły do stworzenia potencjalnych zagrożeń
W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie i nakazanie organowi ponownego merytorycznego rozpatrzenia odwołania od decyzji PINB z 29 maja 2023 r., ewentualnie uchylenie i zobowiązanie organu do wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przypadku uwzględnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy. Ponadto wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Sprzeciw okazał się niezasadny.
Mając na uwadze, że sprawa sądowoadministracyjna została zainicjowana sprzeciwem od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., w istotny sposób ograniczony jest w tej sprawie zakres oceny sądu. Zgodnie bowiem z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa
w art. 138 § 2 k.p.a.
W tej kwestii winno się również podkreślić, że art. 64e oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, iż określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji
w zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na treść art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 3076/20, powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z uwagi na powyższe ramy prawne należy w niniejszej sprawie ocenić czy prawidłowe było uznanie PWINB, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji
o charakterze kasatoryjnym na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
W myśl tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję
w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania,
a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W ocenie sądu zaskarżona sprzeciwem decyzja kasatoryjna wydana przez PWINB nie narusza art. 138 § 2 k.p.a.
Należy bowiem podzielić wskazania organu odwoławczego, że w swoim rozstrzygnięciu organ pierwszej instancji nie uwzględnił wiążącej także ten organ
w rozpoznawanej sprawie oceny prawnej wyrażonej przez NSA w wyroku z dnia
3 października 2022 r., sygn. akt II OSK 2961/19.
W rozpoznawanej sprawie odpowiednie zastosowanie znajduje art. 153 p.p.s.a. w tym sensie, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu NSA wydanym na podstawie art. 188 p.p.s.a., wiążą organy administracyjne, a w razie późniejszego zaskarżenia ich decyzji również sądy obu instancji (por. H. Knysiak-Sudyka (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 193, powołując się na: B. Gruszczyński, B. Dauter (w:) B. Dauter i in., Komentarz..., s. 643, komentarz do art. 184, uwaga 6). W judykaturze zasadnie wskazuje się, że orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego może wiązać (pośrednio) sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy także w zakresie oceny ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt I FSK 1320/17). Ocena ustaleń faktycznych jest bowiem pochodną wykładni (stosowania) przepisów postępowania. W rozpoznawanej sprawie sąd, na podstawie art. 193 w zw. z art. 153 p.p.s.a., jest zatem związany wykładnią przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Z powołanego wyroku NSA w sprawie II OSK 2961/19 płynie jednoznaczne stanowisko, że to linia napowietrzna zarządzana przez Spółkę powoduje zagrożenie. NSA podkreślił przy tym, że postępowanie jest prowadzone od 2008 r. i w dalszym ciągu nie doprowadziło do nałożenia obowiązku, którego wykonanie eliminowałoby stan zagrożenia na nieruchomości stanowiącej współwłasność S. K.
i J. K. Równie ściśle i konkretnie NSA wskazał, że to zarządca linii energetycznej powinien być zobowiązany do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Dla takiej konkluzji sądu kasacyjnego duże znaczenie miał fakt, że uzyskanie stosownego pozwolenia na budowę i wybudowanie budynku mieszkalnego, którego właścicielami są obecnie S. i J. K., nastąpiło przed uzyskaniem stosownego zezwolenia i wybudowania linii energetycznej
i elektroenergetycznej.
NSA we wskazaniach co do dalszego postępowania wyjaśnił, że organ, nakładając stosowne obowiązki na zarządcę linii napowietrznej, będzie musiał rozważyć, czy nie istnieje możliwość przebudowy ww. linii wysokiego napięcia przez umieszczenie jej fragmentu pod ziemią (co niewątpliwie eliminuje stan zagrożenia na nieruchomości skarżącego); czy też istnieją inne skuteczne sposoby na eliminację przez zarządcę linii napowietrznej wszelkiego stanu zagrożenia na nieruchomości skarżącego, tzn. w odniesieniu do wszystkich elementów sposobu zagospodarowania nieruchomości skarżącego (np. dach budynku, ogrodzenia, instalacji technicznych itp.).
W świetle wskazań z powyższego wyroku za wykluczone należy uznać odstąpienie od nałożenia obowiązków na zarządcę linii, tj. na Spółkę i w związku
z tym umorzenie postępowania w tym zakresie, a tym bardziej rozważanie czy obowiązki można nałożyć na właścicieli nieruchomości przy ul. [...]. Po ww. wyroku NSA rzeczą organów nadzoru budowlanego pozostało rozważenie jakie obowiązki nałożyć na Spółkę będącą zarządcą linii.
Wydając decyzję o umorzeniu postępowania PINB niewątpliwie postąpił wbrew ocenie prawnej wyrażonej przez NSA, co obligowało organ odwoławczy do jej uchylenia. Należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że ewentualna ekspertyza techniczna winna uwzględniać zalecenia NSA, aby wskazać skuteczny sposób wyeliminowania zagrożeń przez Spółkę.
Mając na uwadze, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie prowadzone jest od 2008 r. należy podkreślić, że to organy nadzoru budowlanego są obowiązane do prowadzenia postępowania dowodowego, na co składają się obowiązki: dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). To organ nadzoru budowlanego jest gospodarzem tego postępowania i winien podejmować działania prowadzące do skutecznego załatwienia sprawy, niezależnie od tego czy strony postępowania wykazują się chęcią współpracy z organem. Organ pierwszej instancji powinien mieć na uwadze, że postępowanie prowadzone jest z udziałem stron o przeciwstawnych interesach, co powinno tym bardziej skłaniać ten organ do wyważonej i niebezkrytycznej oceny dowodów przedkładanych przez jedną ze stron, zainteresowaną korzystnym dla niej rozstrzygnięciem. Przede wszystkim jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy postępowanie dowodowe powinno być prowadzone w kierunku nadanym przez sądy administracyjne w dotychczasowym orzecznictwie w sprawie, w szczególności w wyroku NSA w sprawie II OSK 2961/19. Jednoznaczne stwierdzenie w tym wyroku, że to linia energetyczna zarządzana przez Spółkę powoduje zagrożenie a nie budynek mieszkalny, którego właścicielami są obecnie S. i J. K. oznacza, że kwestia ta nie wymaga już ponownego badania. Organ powinien więc także weryfikować czy dowody i twierdzenia przedstawiane w postępowaniu przez stronę służą ustaleniu okoliczności, które pozostały do wyjaśnienia, czy też podważeniu wiążącej oceny prawnej NSA.
Nie można wykluczyć, że w wyniku zmiany istotnych okoliczności faktycznych po wydaniu orzeczenia sądu administracyjnego ustanie moc wiążąca oceny prawnej wyrażonej w tym orzeczeniu (por. np. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 596/15). W ocenie sądu błędnie organ pierwszej instancji w uchylonej przez PWINB decyzji, jak i Spółka w sprzeciwie podnoszą, jakoby taki przypadek zachodził w rozpoznawanej sprawie. Należy zauważyć, że ekspertyza, do której zaleceń miała zastosować się Spółka, była przedmiotem oceny w wyroku NSA w sprawie II OSK 2961/19. Sąd kasacyjny wyjaśnił, że nie jest ona prawidłowa. Wykonanie przez Spółkę zaleceń z tej ekspertyzy nie mogło doprowadzić do wyeliminowania zagrożenia, skoro opiera się ona na nieprawidłowym założeniu, że zagrożenie powodują obiekty na nieruchomości S. i J. K. a nie linia energetyczna. Należy podkreślić, że jak wynika z oceny prawnej NSA z cyt. wyroku, nie bez znaczenia jest fakt, że linia energetyczna powstała później niż budynek mieszkalny. Również z tego względu sąd kasacyjny doszedł do wniosku, że to wnosząca sprzeciw jest odpowiedzialna za istniejący stan zagrożenia na nieruchomości S. i J. K., przez co to jedynie od zarządcy linii należy oczekiwać odpowiednich działań dostosowawczych, które to zagrożenie wyeliminują.
Wobec powyższego, uwzględniając ocenę prawną NSA, organ odwoławczy postąpił prawidłowo, uchylając decyzję PINB, która tej oceny prawnej nie respektowała. Podnoszone w sprzeciwie zastrzeżenia względem zaskarżonej decyzji są nieuzasadnione. Powyższe wskazania należy uzupełnić o stwierdzenie, że uzasadnienie decyzji kasatoryjnej spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.,
w szczególności organ odwoławczy wyraził swoje stanowisko w zakresie aktualności oceny prawnej z wyroku NSA w sprawie II OSK 2961/19, zaś o naruszeniu tego przepisu nie świadczy fakt, że wnosząca sprzeciw oceny tej nie podziela.
W sprzeciwie Spółka wskazuje również, że wykonała przewidziane prawem obowiązki mające na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania obiektu budowlanego. Tego rodzaju wskazania miałyby znaczenie, gdyby przesłanek wydania decyzji o usunięciu nieprawidłowości upatrywano w art. 66 ust. 1 pkt 3 u.p.b. W uzasadnieniu sprzeciwu Spółka wskazuje, że zagrożenie stwarzają działania właściciela nieruchomości, co pokazuje jedynie, że nie akceptuje ona oceny prawnej wyrażonej w ww. orzeczeniu NSA, gdyż sąd kasacyjny wyraził jasne stanowisko, mając na uwadze jakie obiekty znajdują się na nieruchomości S. i J. K., jak również nie pomijając ekspertyzy, do której Spółka konsekwentnie się odwołuje, choć została ona uznana przez sąd kasacyjny za nieprawidłową.
Spółka wskazuje ponadto, że nie ma podstaw prawnych do nakładania na nią obowiązków wynikających z art. 66 ust. 1 u.p.b. co do obiektów, których nie jest właścicielem. Tego rodzaju rozważania należy uznać za dalszy ciąg nieuzasadnionej polemiki ze strony Spółki, gdyż wnioski w tym zakresie opierają się na odrzuconym przez NSA stanowisku, że obiekty S. i J. K. powodują zagrożenie. Wprost sąd kasacyjny stwierdził, że zagrożenie powoduje zarządzana przez nią linia i obowiązki, które mają być nałożone na Spółkę również mają tyczyć się tej właśnie linii energetycznej. Także wskazania Spółki, że próbowała ona samodzielnie usunąć istniejące w jej przekonaniu zagrożenia, tj. obiekty na nieruchomości S. i J. K., wskazują jedynie, że wnosząca sprzeciw nie respektuje orzeczeń sądów administracyjnych w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151a § 2 w związku z art. 64e p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI