II SA/BK 567/22

II SA/Bk 567/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-10-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Dariusz Marian Zalewski
Małgorzata Anna Dziemianowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Janusz Lewkowicz
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1857
art.2 pkt 8 i 9, art. 12a ust. 3, art. 22 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant sekretarz sądowy Renata Kryńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi D. w J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B.z dnia [...] kwietnia 2021 r. numer [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz skarżącego D. w J. kwotę 4217 (słownie: cztery tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ,
Uzasadnienie
Decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. nałożył na firmę D. z siedzibą w Estonii (dalej jako: "Spółka") karę pieniężną w wysokości 20.000 zł za nieprzedstawienie na wezwanie Naczelnika PUCS w B. środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem [...] w Oddziale Celnym w S.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. decyzją z [...] czerwca 2022 r., nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że 31 maja 2019 r. T. R., w imieniu przewoźnika – Spółki, przesłał do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny [...]. Zgodnie ze zgłoszeniem Spółka zespołem pojazdów o nr rejestracyjnych [...] dokonywała przewozu oleju klasyfikowanego do pozycji CN2710 w ilości 19295,43 kg, CN 3403 w ilości 3216,99 kg, CN 3814 w ilości 183,60 g oraz CN 3820 w ilości 21,54 kg z Niemiec na Łotwę, tranzytem przez terytorium Polski.
Wraz z numerem referencyjnym system wygenerował wezwanie Naczelnika PUCS w B. do przedstawienia środka transportu wraz z towarem przy ul. R., [...] S.i (siedziba Oddziału Celnego w S.) w celu przeprowadzenia kontroli.
W wezwaniu pouczono stronę o obowiązku powiadomienia organu o planowanej dacie i godzinie dostarczenia towaru oraz grożących karach administracyjnych w przypadku niestawienia się do kontroli. Wezwanie niniejsze zostało sporządzone w trzech językach: polskim, angielskim, rosyjskim. Informacja o planowanej kontroli znajduje się na pierwszej stronie "Formularza przewozu towarów podczas kontroli na drodze". Dodatkowo wytłuszczoną czcionką jest podany zwrot "Informacja o planowanej kontroli na drodze" jak również miejsce kontroli, tj. "Kontrola w miejscu wskazanym".
Przewoźnik nie stawił się do kontroli. Ustalono, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] opuścił terytorium Polski przez byłe przejście graniczne w B. 2 czerwca 2019 r. o godzinie 11:37.
W związku z powyższym 19 sierpnia 2019 r. sporządzono protokół nr [...] opisujący stwierdzone nieprawidłowości. Protokół ten został doręczony Spółce 28 sierpnia 2019 r.
Opisane wyżej okoliczności były podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego postanowieniem z [...] stycznia 2021 r., nr [...]. Postanowienie to zostało doręczone stronie 2 lutego 2021 r.
DIAS wskazał, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 165b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej jako: "o.p."), dotyczący granicznego terminu wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, gdyż przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 1857 ze zm., dalej jako: "ustawa SENT").
Organ podniósł, że skarżąca przyjęła zlecenie transportowe (tym samym zawarła umowę przewozu) od A. z siedzibą w Estonii na transport towarów z Niemiec na Łotwę. Następnie Spółka dokonała podzlecenia wykonania usługi przewozu przewoźnikowi O. z siedzibą w Estonii, który z kolei przekazał zlecenie przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] przewoźnikowi DI. z siedzibą w Estonii. Jak wcześniej wskazano, 31 maja 2019 r. o godzinie 20:57 T. R. — w imieniu Spółki, przesłał do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny [...]. Zgodnie z tym zgłoszeniem przedmiotem przewozu był towar klasyfikowany do kodu CN2710, CN3403, CN 3814 oraz CN3820, a przewoźnikiem D.
DIAS, przytaczając brzmienie m.in. art. 22 ust. 3 i art. 26 ust. 1 ustawy SENT, wskazał, że w sprawie nie znalazł przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Profesjonalny przewoźnik zawodowo zajmujący się przewozem drogowym ładunków, których przewóz odbywa się z uwzględnieniem zaostrzonych wymagań związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu rzeczy, powinien zapoznać się z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa w tej dziedzinie, a które są powszechnie dostępne na stronach internetowych służb celno-skarbowych.
Za przewoźnika zaś uznaje się ten podmiot, który zawarł umowę przewozu i odpowiada za ten przewóz. W niniejszej sprawie Spółka, wysyłając do rejestru monitorowania przewozów zgłoszenie, któremu system nadał numer referencyjny [...], wskazała siebie jako przewoźnika. Oznacza to, że skarżąca była świadoma praw i obowiązków nałożonych na nią jako przewoźnika towarów objętych ustawą SENT.
Wraz z numerem referencyjnym zostało przekazane wezwanie do przedstawienia środka transportu wraz z towarem do siedziby Oddziału Celnego w S. przy ul. R., w celu przeprowadzenia kontroli. Przewoźnik mimo wezwania nie zgłosi się w wyznaczonym miejscu do kontroli.
Ustalono, że pojazd, którym był przewożony towar objęty ww. zgłoszeniem opuścił terytorium Polski przez byłe przejście graniczne w B. 2 czerwca 2019 r. o godzinie 11:37. Pełnomocnik Spółki w piśmie z 9 lutego 2021 r. podał, że otrzymany e-mail z systemu SENT dotyczący kontroli Spółka niezwłocznie przekazała firmie O. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że przewoźnik faktyczny D udał się 31 maja 2021 r. do Oddziału Celnego w S., jednak był on zamknięty i numer umieszczony na drzwiach Oddziału Celnego nie odpowiadał. Powyższe wyjaśnienia nie znajdują jednak, zdaniem organu, odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Z analizy trasy przejazdu zgłoszenia [...] w systemie monitorowania SENTGEO wynika, że pojazd o nr rej. [...] wjechał na terytorium Polski dopiero 1 czerwca 2019 r. o godzinie 07:43 i opuścił terytorium Polski przez byłe przejście graniczne w B. 2 czerwca 2019 r. o godzinie 11:37. Ponadto z analizy trasy przejazdu pojazdu wynika, że pojazd nie zajechał do Oddziału Celnego w S., tym samym kierowca nie mógł dzwonić na numer umieszczony na drzwiach Oddziału Celnego.
Organ dodał jednocześnie, że odpowiedzialność Spółki za naruszenie warunków przewozu potwierdza również odpowiedź Ministerstwa Finansów Departament Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], na zapytanie Związku Pracodawców Transport i Logistyka Polska z 7 kwietnia 2017 r., nr [...], zgodnie z którą w sytuacji gdy przewoźnik zawrze umowę przewozu z podmiotem wysyłającym w rozumieniu ustawy o SENT, możliwe jest dokonanie podzlecenia wykonania usługi przewozu za pośrednictwem podwykonawcy.
W opinii DIAS, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił brak przesłanek do odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych. W przedmiotowym postępowaniu Naczelnik PUCS w B. pismem z 22 stycznia 2021 r. wezwał stronę do przekazania zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na istnienie ważnego interesu strony do odstąpienia od kary, w tym przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację finansową przewoźnika. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik Spółki pismem z 9 lutego 2021 r. wniósł o odstąpienie od nałożenia kar pieniężnych z uwagi na ważny interes Spółki, która jako podmiot zagraniczny ma utrudniony dostęp do polskich przepisów i systemu elektronicznego. Stwierdził ponadto, że brak było zagrożenia, że dojdzie do uszczuplenia należności publicznoprawnej. Argumentację tą pełnomocnik powielił w złożonym odwołaniu. Odnosząc się do powyższego, organ wskazał, że z treści przepisów ustawy SENT nie wynika, aby nakładanie kar pieniężnych uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych. A po drugie, nawet gdyby przyjąć za trafne powiązanie możliwości odstąpienia od ukarania z istnieniem realnego zagrożenia uszczuplenia należności budżetowych, to w niniejszej sprawie takie realne zagrożenie wystąpiło, ponieważ nie skontrolowano przewozu z uwagi na niestawienie się do kontroli. Organ ustalił, że Spółka jest w dobrej kondycji finansowej, zaś wysokość kary pieniężnej w porównaniu ze skalą realizowanych przez Spółkę obrotów (przychodów) nie zagrozi płynności finansowej firmy, czy też podstawom egzystencji firmy. Może natomiast, poprzez swoją dolegliwość, wpłynąć prewencyjnie na zwiększenie uwagi, samokontroli i dołożenie szczególnej staranności podczas realizacji przez firmę kolejnych zgłoszeń SENT. W kontekście przesłanki interesu publicznego, umożliwiającej odstąpienie od nałożenia kary, DIAS wskazał, że stwierdzone w niniejszej sprawie przewinienie, tj. niestawienie się na wezwanie organu do kontroli w wyznaczonym miejscu jest istotnym naruszeniem zasad monitorowania. Uniemożliwiło bowiem służbom skuteczną kontrolę przewozu towarów wrażliwych oraz ustalenie, czy podane w zgłoszeniu dane są zgodne ze stanem faktycznym tak, aby była zapewniona integralność przepływu towarów jak i towarzyszącej jej dokumentacji. To zaś skutkowało brakiem możliwości ustalenia, czy nie zaistniało realne zagrożenie interesów fiskalnych skarbu państwa poprzez uszczuplenie w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT i akcyza).
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając decyzję w całości, pełnomocnik Spółki zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 165b § 1 o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT, poprzez wszczęcie postępowania w sprawie, która była przedmiotem kontroli po upływie 6 miesięcy od dnia zakończenia kontroli przewozu towarów objętego zgłoszeniem [...] i sporządzenia protokołu z kontroli [...] (co miało miejsce 19 sierpnia 2019 r.), w sytuacji gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie było niedopuszczalne, bowiem przed doręczeniem postanowienia o wszczęciu postępowania (co miało miejsce 2 lutego 2021 r.) upłynął wyznaczony przez ustawodawcę termin na dokonanie tej czynności, w związku z czym postępowanie winno zostać umorzone;
2. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a o.p. w zw. z art. 165b § 1 o.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT i w zw. z art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813 ze zm., dalej jako: "ustawa o KAS"), poprzez:
a) jego niezastosowanie w realiach sprawy i nieuchylenie przez organ drugiej instancji zaskarżonej decyzji i nieumorzenie postępowania, mimo iż wedle ustalonych okoliczności sprawy wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie, która była przedmiotem kontroli nastąpiło postanowieniem z 22 stycznia 2021 r. wydanym po upływie 17 miesięcy od sporządzenia protokołu kontroli (co miało miejsce 19 sierpnia 2019 r.) i jako takie było niedopuszczalne;
b) utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy doszło do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa;
3. art. 187, art. 191 i art. 197 § 1 o.p., wskutek przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez:
a) wadliwe i nieuprawnione przyjęcie, że dowody przeprowadzone w toku postępowania dają podstawę do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za nieprzedstawienie do kontroli przez przewoźnika środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem [...] w Oddziale Celnym w S., w sytuacji gdy z dowodów przedstawionych przez stronę wynika, że Spółka nie była przewoźnikiem towarów w myśl ustawy SENT, zatem nie podlegała obowiązkom stawianym przewoźnikowi w przepisach ustawy SENT.
4. art. 2a, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 197 § 1 i art. 194 § 1 o.p. w zw. z art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, naruszający zasadę legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zasadę in dubio pro tributario.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 2 pkt 8, art. 2 pkt 9, art. 12a ust. 3 ustawy SENT, poprzez wadliwą ich wykładnię, polegającą na przyjęciu stanowiska, że za przewoźnika w rozumieniu ustawy SENT uznaje się ten podmiot, który zawarł umowę przewozu i odpowiada za ten przewóz, w sytuacji gdy przewoźnikiem w myśl art. 2 pkt 8 ustawy SENT jest podmiot faktycznie wykonujący przewóz towarów rozumiany zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy SENT jako przemieszczanie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku - co doprowadziło do błędnego uznania, że Spółka w przedmiotowej sprawie była przewoźnikiem w rozumieniu ustawy SENT i to ona była zobowiązana do przedstawienia środka transportu w celu przeprowadzenia kontroli zgodnie z art. 12a ust. 3 ustawy SENT;
2. art. 12a ust. 3 w zw. z art. 22 ust. 1 pkt. 3 ustawy SENT, poprzez nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł za nieprzedstawienie na wezwanie Naczelnika PUCS środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem [...] w Oddziale Celnym w S., w sytuacji gdy skarżąca nie była przewoźnikiem towaru w przewozie objętym przedmiotowym zgłoszeniem, a jedynie spedytorem, który niezwłocznie po wezwaniu Naczelnika przekazał informację o konieczności przedstawienia środka transportu faktycznemu przewoźnikowi, tj. DI. z siedzibą w Estonii;
3. art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT w zw. z art. 31 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię naruszającą konstytucyjne zasady równości i proporcjonalności.
W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika PUCS w Białymstoku z 1 kwietnia 2021 r. w całości oraz umorzenie postępowania administracyjnego, a także zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja DIAS z [...] czerwca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno – Skarbowego
w B. z [...] kwietnia 2021 r. o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w łącznej wysokości 20.000 zł za nieprzedstawienie na wezwanie Naczelnika P. Urzędu Celno – Skarbowego w B. środka transportu wraz z towarem objętym zgłoszeniem SENT w Oddziale Celnym w S.
Istota sporu w sprawie sprowadzała się m.in. do ustalenia, kto jest faktycznym przewoźnikiem towaru. Zdaniem strony skarżącej przewoźnikiem faktycznym była DI. z siedzibą w Estonii, a w operacji transportowej skarżąca miała status organizatora transportu, względnie spedytora i nie ciążyły na niej żadne obowiązki wynikające z ustawy SENT. Z kolei organy uznały, że to skarżąca spółka była rzeczywistym przewoźnikiem transportu i dlatego były podstawy do nałożenia na nią kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 12 a ust. 3 ustawy SENT.
Przedstawione zagadnienie w analogicznej sprawie stanowiło przedmiot rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w wyroku z 15 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 49/22. Rozważania te zostaną w znacznej części wykorzystane w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Rozstrzygając powyższy spór należy sięgnąć do definicji zawartych w ustawie SENT. W myśl art. 2 pkt 8 tej ustawy, przewoźnik to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów. Z kolei przewóz towarów to przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku (pkt 9 art. 2 ustawy SENT).
Skoro pojęcie "przewoźnika" obejmuje osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej prowadzącą działalność gospodarczą, wykonującą przewóz towarów to prawidłowa wykładnia pojęcia "przewoźnika " musi być dokonana z uwzględnieniem definicji "przewozu towarów", o której mowa w art. 2 ust. 9 ustawy SENT rozumianej jako "przemieszczenie towaru", a więc czynności faktycznej, a nie wyłącznie wykonywanie przewozu w wyniku umowy cywilnoprawnej. W konsekwencji, z zestawienia treści przytoczonych definicji ustawowych wywieść należy, że "przewoźnikiem" jest osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej - faktycznie wykonująca przewóz, nie zaś tylko będąca stroną umowy przewozu. Wobec tego dokonując wykładni pojęcia przewoźnika na gruncie art. 2 pkt 8 i 9 ustawy SENT należy odwołać się do celu ustawy o SENT i funkcji kary pieniężnej za naruszenie przepisów tej ustawy. Z uzasadnienia projektu ustawy o SENT wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Projektodawca wskazał, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe będzie również dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzony projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 1893/21, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 27 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Go 1086/21).
W wyroku z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1893/21 NSA stwierdził, że przewoźnikiem jest ten podmiot, który faktycznie wykonuje przewóz, a nie ten, któremu pierwotnie powierzono przewóz towaru. Powyższe znajduje oparcie nie tylko w literalnym rozumieniu brzmieniu ustawowej definicji "przewoźnika" i "przewozu towarów" (art. 2 pkt 8 i 9 ustawy SENT). Zdaniem NSA, za przedstawionym rozumieniem "przewoźnika" przemawia też wykładnia celowościowa oraz systemowa ustawy SENT.
Z powyższych rozważań wynika zatem, że przewoźnikiem towaru jest ten, kto faktycznie wykonuje przewóz.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy sąd stwierdził, że słuszne jest stanowisko strony skarżącej, że w operacji transportowej miała ona jedynie status spedytora, zaś przewoźnikiem faktycznym była spółka DI. i to ona faktycznie wykonywała przewóz drogowy objęty kontrolą. Z akt sprawy wynika co prawda, że w zgłoszeniu nr [...] zawarto wskazanie skarżącej jako podmiotu, który faktycznie dokonywał przewóz, jednakże stało się to na skutek omyłki pracownika dokonującego wpisu. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów przewozowych bezspornie wynika, że przewoźnikiem towaru była firma DI. W dokumencie CMR jako przewoźnik wskazana jest właśnie ta spółka. Z akt sprawy wynika ponadto, że z momentem powzięcia wiadomości przez skarżącą co do konieczności stawienia się wraz ze środkiem transportu do kontroli, skarżąca informację tą przekazała przewoźnikowi. Niepoddanie się przewoźnika kontroli nie wynikało z chęci jej uniknięcia, a wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu (zamknięty Oddział Celny, brak możliwości skontaktowania się telefonicznego z przedstawicielem/ pracownikiem Oddziału). Twierdzenia organu I instancji, że z zapisów GPS nie wynika, by przewoźnik udał się pod adres Oddziału Celnego nie mogą zostać potraktowane jako przesądzające o tym, że przewoźnik podjął takową próbę. Nie można bowiem wykluczyć, że nr telefonu do Oddziału Celnego posiadał uprzednio, czyli przed transportem, a infirmacje o zamknięciu Oddziału Celnego posiadał od innych kierowców.
Godzi się w tym miejscu podnieść i tą okoliczność, że organy zupełnie pominęły fakt, iż do otwarcia procedury z udziałem skarżącej doszło na skutek omyłki pracownika. W ocenie Sądu sytuacji takiej nie można wykluczyć, a ogólna zasada tłumaczenia wątpliwości na korzyść podatnika powinna mieć w tym miejscu zastosowanie. Opieranie się przez organ wyłącznie na zapisach w dokumentach (nawet jeśli są one błędnie sporządzone) skutkuje błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji.
Zatem, w ocenie sądu, w przedmiotowej sprawie, przewoźnikiem towaru w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy SENT, jako podmiot dokonujący takiego przemieszczenia była spółka DI., a nie organizator operacji transportowej (skarżąca spółka), który jako spedytor (przewoźnik umowny), przemieszczenia takiego w ogóle nie wykonywał, aczkolwiek na skutek omyłki znalazł się w dokumencie SENT. To na faktycznym przewoźniku towaru ciążył obowiązek administracyjny i to on poddawany był kontroli. O poprawności tak ustalonego stanu faktycznego świadczy okoliczność, że skarżąca, gdy powzięła wiadomość o potrzebie podstawienia środka transportu do kontroli i zorientowaniu się co do błędu niezwłocznie powiadomiła faktycznego przewoźnika o takiej potrzebie. W konsekwencji, jak słusznie twierdzi strona skarżąca, wadliwie przypisano jej odpowiedzialność za naruszenia dokonane przez faktycznego przewoźnika spółkę dokonującego przemieszczenia towaru i posiadającemu status przewoźnika, w rozumieniu ww. przepisów.
Konsekwencją ww. błędu wykładni prawa, było niewłaściwe zastosowanie przez organy art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT, zgodnie z którym w przypadku gdy przewoźnik nie wykona obowiązku, o którym mowa w art. 12a ust. 3 i 4 oraz art. 15 ust. 38 ust. 1 nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.
Nieprawidłowa, wykładnia art. 2 pkt 8 ustawy SENT miała też istotny wpływ na wynik sprawy, jak i prowadzone postępowanie, w którym dopuszczono się naruszenia art. 122, art. 124, art. 187 § 1 o.p. Błędne zdefiniowanie osoby "przewoźnika" w rozumieniu ustawy SENT skutkowało nieprawidłowym przypisaniem skarżącej spółce określonych obowiązków wynikających z tej ustawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania jej za stronę prowadzonego postępowania. Tym samym zasadne okazały się zarzuty skargi opisane w pkt 3.
Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 165 b § 1 o.p., należy wskazać, że jest on niezasadny. Przede wszystkim w ocenie sądu, z uwagi na błędne określenie strony prowadzonego postępowania, powyższa kwestia nie ma istotnego znaczenia w przedmiotowej sprawie. W tym miejscu należy podnieść, że sąd dostrzega rozbieżne linie orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych odnośnie kwestii odpowiedniego stosowania w postępowaniu prowadzonym w oparciu przepisy ustawy SENT, dotyczącym nałożenia kary pieniężnej za naruszenia opisane ustawą, przepisu art. 165b § 1 o.p. Jednocześnie składowi orzekającemu znany jest pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 18 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 1265/21, że art. 165b § 1 o.p. nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania, bowiem przepis ten stosuje się wyłącznie do kontroli podatkowej, w wyniku której ujawniono nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości.
Mając powyższe na względzie po dostrzeżeniu, że organ dokonał błędnej interpretacji przepisów ustawy SENT, tj. art. 2 pkt 8, co doprowadziło do błędnego ustalenia podmiotu podlegającego karze, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji (pkt 1 sentencji wyroku). Za zbędne przy tym uznał odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi w sytuacji, gdy decyzja skierowana została do niewłaściwego podmiotu.
Jednocześnie sąd stwierdził, że brak jest podstaw do kontynuowania
w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego, co oznacza, iż wystąpiła przesłanka przewidziana w art. 145 § 3 p.p.s.a. uzasadniająca umorzenie postępowania administracyjnego. Przepis ten jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 208 o.p. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017). Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co występuje w rozpatrywanej sprawie. Jeżeli postępowanie toczyło się wobec niewłaściwego podmiotu, tj. D., to nie jest możliwe dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej i dlatego postępowanie administracyjne należało umorzyć w całości, o czym sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku.
Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie o zasądzeniu od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sądowego (art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.). Na ich wysokość składa się wpis od skargi w kwocie 600 zł, opłata za czynności adwokata obliczona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2018 r., poz. 1800) w kwocie 3600 zł oraz opłata skarbowa uiszczona w związku ze złożeniem dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa, o czym sąd orzekł w pkt 3 sentencji wyroku.