IV SA/Wr 543/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2024-03-27
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc społecznadom pomocy społecznejopłata za pobytdochódświadczenia rentoweświadczenia odszkodowawczewsteczne naliczanie opłatprawo administracyjneskarżącySKO
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu uchylił decyzje organów obu instancji w części dotyczącej ustalenia opłaty za pobyt w DPS za okresy od 28 czerwca do 31 lipca 2013 r. oraz od 13 września do 17 października 2013 r., uznając je za bezprzedmiotowe lub naruszające prawo, a w pozostałym zakresie oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty za pobyt skarżącej w domu pomocy społecznej (DPS) w latach 2013-2022. Organy administracji, uwzględniając zasądzone wyrokami sądowymi świadczenia rentowe i odszkodowawcze, znacząco podwyższyły opłatę. Skarżąca kwestionowała wliczenie tych świadczeń do dochodu i wsteczne naliczanie opłat. WSA we Wrocławiu uchylił decyzje organów w części dotyczącej okresów od 28 czerwca do 31 lipca 2013 r. oraz od 13 września do 17 października 2013 r., uznając je za bezprzedmiotowe lub naruszające prawo, a w pozostałym zakresie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów co do wliczania świadczeń rentowych do dochodu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia o zmianie pierwotnej decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej (DPS). Spór dotyczył okresu od 28 czerwca 2013 r. do 31 marca 2022 r. Organy administracji, opierając się na wyrokach sądów powszechnych zasądzających na rzecz skarżącej świadczenia rentowe i odszkodowawcze, uznały te świadczenia za dochód i na tej podstawie znacząco podwyższyły opłatę za pobyt w DPS, naliczając ją wstecznie. Skarżąca kwestionowała zasadność wliczania świadczeń odszkodowawczych do dochodu oraz wsteczne działanie decyzji. WSA we Wrocławiu, analizując sprawę, uznał, że organy błędnie zmieniły wysokość opłaty za okres od 28 czerwca do 31 lipca 2013 r. (gdyż nie stwierdzono zmiany sytuacji dochodowej) oraz za okresy od 13 do 30 września 2013 r. i od 1 do 17 października 2013 r. (gdyż skarżąca była zwolniona z opłaty z innych przyczyn). W tych częściach sąd uchylił decyzje organów i umorzył postępowanie. W pozostałym zakresie sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że świadczenia rentowe i odszkodowawcze zasądzone prawomocnymi wyrokami sądów powszechnych stanowią dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej i podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu opłaty za pobyt w DPS, nawet z mocą wsteczną. Sąd odrzucił argumentację skarżącej o braku podstaw do wstecznego naliczania opłat oraz o wyłączeniu świadczeń odszkodowawczych z definicji dochodu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AIZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenia te stanowią dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej i podlegają uwzględnieniu przy ustalaniu opłaty za pobyt w DPS.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy społecznej w art. 8 ust. 3 definiuje dochód jako sumę miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Katalog świadczeń niewliczanych do dochodu (art. 8 ust. 4) jest zamknięty i nie obejmuje świadczeń rentowych ani odszkodowawczych. Nawet świadczenia rentowe z ZUS mają charakter odszkodowawczy, a mimo to są wliczane do dochodu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (23)
Główne
UPS art. 8 § ust. 3, 4 i 12
Ustawa o pomocy społecznej
Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Katalog świadczeń niewliczanych do dochodu jest zamknięty. Jednorazowo uzyskany dochód należny za dany okres uwzględnia się przez okres, za który został uzyskany.
UPS art. 59 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa zasady ustalania opłaty za pobyt w DPS.
UPS art. 60
Ustawa o pomocy społecznej
Określa zasady ustalania wysokości opłaty za pobyt w DPS.
UPS art. 61
Ustawa o pomocy społecznej
Określa zasady ustalania wysokości opłaty za pobyt w DPS w zależności od dochodu mieszkańca.
UPS art. 106 § ust. 5
Ustawa o pomocy społecznej
Określa przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji administracyjnej, w tym zmianę sytuacji dochodowej strony.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.a i § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Pomocnicze
UPS art. 109
Ustawa o pomocy społecznej
Obowiązek informowania organu o zmianie sytuacji osobistej, dochodowej lub majątkowej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do władzy państwowej.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 73 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo wglądu w akta sprawy.
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do ustalenia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6 oraz § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji, w tym uzasadnienie.
k.p.a. art. 109 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Doręczanie decyzji.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego.
k.p.a. art. 105
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana opłaty za okres, w którym skarżąca była zwolniona z opłaty z przyczyn niezależnych od sytuacji dochodowej, narusza prawo. Zmiana opłaty za okres, w którym nie nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej, jest bezprzedmiotowa.
Odrzucone argumenty
Świadczenia rentowe i odszkodowawcze nie stanowią dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Decyzja ustalająca opłatę za pobyt w DPS nie może działać z mocą wsteczną. Organy nie wykazały otrzymania przez skarżącą dochodu co do zasady i wysokości. Naruszenie procedury poprzez brak zawiadomienia o zakończeniu postępowania i prawie wglądu w akta. Niedoręczenie decyzji SKO na prawidłowy adres pełnomocnika.
Godne uwagi sformułowania
nie ma podstaw do uwzględnienia argumentacji skargi, jakoby przepis art. 106 ust. 5 UPS stanowił podstawę do zmiany wysokości opłaty wyłącznie na przyszłość. Nieporozumieniem jest powoływanie się przy interpretacji art. 106 ust. 5 UPS na zasady obowiązujące przy interpretacji przepisów podatkowych. Nie ma w tym przypadku artykułowanego w skardze "władztwa daninowego". Nie ma zatem prawnych podstaw do przyjęcia, że świadczenia tego rodzaju z uwagi na swój odszkodowawczy charakter wyłączone są z zakresu pojęciowego dochodu w rozumieniu art. 8 UPS. Organy prawidłowo zastosowały art. 8 ust. 12 UPS, zgodnie z którym w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Nie można się zgodzić z zarzutem skargi, jakoby organy nie udowodniły "otrzymanego przez skarżącą dochodu co do zasady jak i co do jego wysokości". Wbrew argumentacji skargi nie ma podstaw, by w zaskarżonej decyzji wyszczególniać zaległości z tytułu opłaty za każdy miesiąc.
Skład orzekający
Gabriel Węgrzyn
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Kamieniecka
sędzia
Anetta Makowska-Hrycyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących wliczania świadczeń rentowych i odszkodowawczych do dochodu przy ustalaniu opłaty za pobyt w DPS, a także dopuszczalność wstecznego działania decyzji zmieniających wysokość opłaty."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji osoby korzystającej z pomocy społecznej i zasądzonych świadczeń, a także interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych sektorach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza ważny temat ustalania opłat za pobyt w DPS i wliczania do dochodu świadczeń odszkodowawczych, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób. Wsteczne naliczanie opłat i wysokie kwoty budzą emocje.
“Czy odszkodowanie z sądu może podnieść Twoją opłatę za dom pomocy społecznej? WSA wyjaśnia.”
Asystent AI dla prawników
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wr 543/23 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2024-03-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Anetta Makowska-Hrycyk Ewa Kamieniecka Gabriel Węgrzyn /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 1552/24 - Wyrok NSA z 2025-06-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2268 art. 8 ust. 3, 4 i 12, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61, art. 106 ust. 5, art. 109 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Protokolant: Referent Agnieszka Zych-Zaborska, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2024 r. na rozprawie w Wydziale IV sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 27 lutego 2023 r., nr SKO 4310/10/23 w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w zakresie ustalającym wysokość opłaty za okres od 28 czerwca do 31 lipca 2013 r., za okres od 13 do 30 września 2013 r. oraz za okres od 1 do 17 października 2013 r. i w tym zakresie umarza postępowanie administracyjne; II. oddala skargę dalej idącą; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z 27 II 2023 r. (SKO 4310/10/23) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej jako "SKO") rozpatrzyło odwołanie A. M. (dalej "skarżąca") od decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia 29 XI 2022 r. (nr MOPS/DPIN/373/13/ODP/214000/003539/2022) zmieniającej własną decyzję z dnia 28 VI 2013 r. (nr MOPS/373/13/ODP/214000/001322/13) z późniejszymi zmianami i ustalającej wobec skarżącej opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych we W. przy "ul. [...]" w wysokości: - od dnia przyjęcia, tj. od 28 VI 2013 r. do 30 VI 2013 r. - 192,59 zł, - od 1 VII 2013 r. do 31 VII 2013 r. - 1925,93 zł, - od 1 VIII 2013 r. do 31 X 2013 r. - 1597,77 zł miesięcznie, - od 1 XI 2013 r. do 31 III 2014 r. - 3301,00 zł miesięcznie, - od 1 IV 2014 r. do 31 III 2015 r. - 3229,00 zł miesięcznie, - od 1 IV 2015 r. do 31 III 2016 r. - 3360,00 zł miesięcznie, - od 1 IV 2016 r. do 31 III 2017 r. - 3955,00 zł miesięcznie, - od 1 IV 2017 r. do 31 III 2018 r. - 4284,00 zł miesięcznie, - od 1 IV 2018 r. do 31 III 2019 r. - 4293,00 zł miesięcznie, - od 1 IV 2019 r. do 31 III 2020 r. - 4908,00 zł miesięcznie, - od 1 IV 2020 r. do 31 III 2021 r. - 4814,00 zł miesięcznie, - od 1 IV 2021 r. do 31 III 2022 r. - 4901,00 zł miesięcznie, - od 1 IV 2022 r. w wysokości po 5573,00 zł miesięcznie. W wyniku rozpatrzenia odwołania SKO orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji i - orzekając co do istoty sprawy - zmianie decyzji Prezydenta Wrocławia z dnia 28 VI 2013 r. (nr MOPS/373/13/ODP/214000/001322/13), w ten sposób, że ustala skarżącej opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych we W. przy "ul. [...]": - od dnia 28 VI 2013 r. do dnia 30 VI 2013 r. w wysokości 330,10 zł, - od dnia 1 VII 2013 r. do dnia 31 VII 2013 r. w wysokości 1060,37 zł, - od dnia 1 VIII 2013 r. do dnia 31 X 2013 r. w wysokości 1597,77 zł miesięcznie, - od dnia 1 XI 2013 r, do dnia 31 III 2014 r. w wysokości 3301,00 zł miesięcznie, - od dnia 1 IV 2014 r. do dnia 31 III 2015 r. w wysokości 3229,00 zł miesięcznie, - od dnia 1 IV 2015 r. do dnia 31 III 2016 r. w wysokości 3360,00 zł miesięcznie, - od dnia 1 IV 2016 r. do dnia 31 III 2017 r. w wysokości 3955,00 zł miesięcznie, - od dnia 1 IV 2017 r. do dnia 31 III 2018 r. w wysokości 4284,00 zł miesięcznie, - od dnia 1 IV 2018 r. do dnia 31 III 2019 r. w wysokości 4293,00 zl miesięcznie, - od dnia 1 IV 2019 r. do dnia 31 III 2020 r. w wysokości 4908,00 zł miesięcznie, - od dnia 1 IV 2020 r. do dnia 31 III 2021 r. w wysokości 4814,00 zł miesięcznie, - od dnia 1 IV 2021 r. do dnia 31 III 2022 r. w wysokości 4901,00 zł miesięcznie, - od dnia 1 IV 2022 r. w wysokości 5573,00 zł miesięcznie. Jak wynika z akt administracyjnych decyzję powyższą wydano w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia 28 VI 2013 r. (nr MOPS/373/13/ODP/214000/001322/13) Prezydent Wrocławia (dalej "prezydent") ustalił wobec skarżącej opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej dla osób przewlekle somatycznie chorych we W. przy "ul.[...]" (dalej jako "DPS") w wysokości 1060,37 zł od dnia 28 VI 2013 r. w uzasadnieniu wyjaśnił, że wysokość opłaty ustalono w związku z przyjęciem skarżącej do DPS w dniu 28 VI 2013 r. Wysokość opłaty uwzględnia wielkość uzyskiwanego przez skarżącą dochodu z renty z tytułu niezdolności do pracy (1514,81 zł) oraz dopuszczony przez ustawodawcę pułap do 70% dochodu, jakim można obciążyć osobę zobowiązaną do uiszczenia opłaty. Decyzja powyższa była następnie sześciokrotnie zmieniana. Dwa razy zwalniano skarżącą z opłaty za pobyt w DPS w okresach od 13 do 30 IX 2013 r. oraz od 1 do 17 X 2013 r. z uwagi na jej nieobecność spowodowaną pobytem w Szpitalu Rehabilitacyjnym w Z. (decyzje prezydenta z 19 IX 2013 r. i z 25 X 2013 r.). Czterokrotnie zaś opłatę podwyższano w związku z waloryzacją wysokości świadczenia rentowego uzyskiwanego przez skarżącą oraz uzyskaniem dodatku pielęgnacyjnego (decyzje prezydenta: z 1 IV 2014 r., z 4 IV 2018 r., z 1 IV 2019 r., z 1 IV 2020 r.). Podaniem z 1 IV 2021 r. skarżąca wniosła o przeliczenie płatności za pobyt w DPS wskazując w oświadczeniu o stanie majątkowym m.in., że uzyskała odsetki od odszkodowania, przekraczające kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej. W toku prowadzonego postępowania dowodowego prezydent ustalił, że wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 13 I 2020 r. (I C 1406/14) zasądzono na rzecz skarżącej od gminy Wrocław i T. S.A w W. świadczenia odszkodowawcze, w tym także świadczenia rentowe. Wyrok ten został częściowo zmieniony wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 15 II 2021 r. (I ACa 655/20). Biorąc powyższe pod uwagę prezydent decyzją z 31 I 2022 r. (nr MOPS/ 373/13/ODP/ 214000/000214/2022) zmienił własną decyzję z dnia 28 VI 2013 r. (nr MOPS/DPIN/373/13/ODP/214000/001322/13) z późniejszymi zmianami, ustalając opłaty należne za pobyt w DPS od dnia 28 VI 2013 r. w zwiększonej wysokości, uwzględniającej dochody przyznane mocą wyżej powołanych wyroków. SKO, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z 22 III 2022 r. (SKO 4310/38/22) uchyliło decyzję prezydenta z 31 I 2022 r. (nr MOPS/DPIN/373/13/ODP/ 214000/000214/2022) i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO wskazało na konieczność wyjaśnienia przez prezydenta, jakie okoliczności uzasadniały przyjęcie, że pożytki zasądzone wyrokami sądów powszechnych i uwzględnione przez prezydenta do przeliczenia opłat miały charakter "dochodu okresowego". Ponownie rozpatrując sprawę prezydent przeprowadził dodatkowe czynności dowodowe, w ramach których uzyskał wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 13 I 2020 r. (I C 1406/14) oraz wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 15 II 2021 r. (I ACa 655/20) wraz ze stwierdzeniem prawomocności. Nadto pozyskał także prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 25 VIII 2016 r. (I C 1406/14) i uchylające je częściowo postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 16 I 2017 r. (I ACz 46/17) w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia skarżącej o rentę, poprzez zobowiązanie pozwanych do zapłaty na rzecz powódki, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, kwoty po 4203,50 zł miesięcznie, płatnych do 5-ego dnia każdego miesiąca, począwszy od miesiąca następnego po tym, w którym postanowienie zabezpieczające stanie się prawomocne. Skarżąca natomiast w toku postępowania, w pismach z dnia 11 I 2021 r. oraz z 11 II 2022 r. wyraziła stanowisko, że nie istnieje podstawa prawna zobowiązująca ją do wykazywania dochodu za ostatnie 9 lat, ani do wykazywania należności zasadzonych wyrokami sądów powszechnych, bowiem zadośćuczynienie i odszkodowanie nie mieści się w szeroko rozumianym pojęciu "dochodu". Prezydent sporządził też tabelaryczne zestawienie dochodów skarżącej w poszczególnych okresach, licząc od VI 2013 r. oraz kosztów pobytu w DPS w tym okresie (akta administracyjne, tom III, k. 4). W rezultacie prezydent decyzją z dnia 29 XI 2022 r. (nr MOPS/DPIN/373/13/ODP/ 214000/003539/2022) zmienił własną decyzję z dnia 28 VI 2013 r. (nr MOPS/373/13/ODP/214000/001322/13) z późniejszymi zmianami, ustalając opłaty należne za pobyt w DPS od dnia 28 VI 2013 r. w zwiększonej wysokości, uwzględniającej dochody przyznane mocą powołanych wyżej wyroków. W uzasadnieniu decyzji prezydent powołał się na regulację z art. 8, art. 61 ustawy z 12 III 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm.) – dalej jako "UPS". Wyjaśnił, że w sprawie należało uwzględnić dochody zasądzone wyrokami sądów powszechnych tytułem renty za wskazane w tych wyrokach okresy, które finalnie powiększały dochód skarżącej uzyskiwany ze świadczeń wypłacanych przez ZUS (renta z tytułu niezdolności do pracy i dodatek pielęgnacyjny). Prezydent wyjaśnił przy tym szczegółowo, że dochód skarżącej za poszczególne okresy, tj.: - od 1 III 2013 r. do 31 VII 2013 r. stanowił kwotę 2751,33 zł (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1514,81 zł + 1/10 skapitalizowanej renty z tytułu utraty zdolności do pracy za okres od 8 X 2013 r. do 31 VII 2013 r. w wysokości 1236,52 zł), - od 1 VIII 2013 r. do 31 X 2013 r. 2282,53 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1514,81 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 767,72 zł), - od 1 XI 2013 r. do 28 II 2014 r. 12076,03 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 1514,81 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 9793,50 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 767,72 zł), - od 1 III 2014 r. do 31 XII 2014 r. 12334,42, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2178,35 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 9793,50 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 362,57 zł), - od 1 I 2015 r. do 28 II 2015 r. 12995,26 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2178,35 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 9793,50 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 1023,41 zł), - od 1 III 2015 r. do 29 II 2016 r. 13039,70 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2222,79 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 9793,50 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 1023,41 zł), - od 1 III 2016 r. do 28 II 2017 r. 13045,52 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2228,61 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 9793,50 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 1023,41 zł), - od 1 III 2017 r. do 31 VIII 2017 r. 13058,00, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2241,09 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 9793,50 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 1023,41 zł), - od 1 IX 2017 r. do 28 II 2018 r. 12998,09 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2241,09 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 9793,50 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 963,50 zł), - od 1 III 2018 r. do 28 II 2019 r. 13004,34 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2307,01 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 9793,50 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 903,83 zł), - od 1 III 2019 r, do 30 IX 2019 r. w wysokości 13010,51 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2397,58 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 9793,50 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 819,43 zł), - od 1 X 2019 r. do 31 X 2019 r. 13007,73 zł (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2397,58 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 9793,50 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 816,65 zł), - od 1 XI 2019 r. do 31 I 2020 r. 18914,23 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2397,58 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 15700,00 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 816,65 zł), - od 1 II 2020 r. do 29 II 2020 r. 19607,23 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2397,58 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 15700,00 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 1509,65 zł), - od 1 III 2020 r. do 30 IV 2020 r. 19724,63 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2514,98 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 15700,00 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 1509,65 zł), - od 1 V 2020 r. do 31 I 2021 r. 20466,63 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2514,98 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 15700,00 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 2251,65 zł), - od 1 II 2021 r. do 28 II 2021 r. 237597,94 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2514,98 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 15700,00 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 2251,65 zł + 1/12 kwoty 5439,68 zł w wysokości 453,31 zł + 1/12 kwoty 1000000,00 zł w wysokości 83333,33 zł + 1/12 kwoty 910000,00 zł w wysokości 75833,33 zł + 1/12 kwoty 650000,00 zł w wysokości 54166,67 zł + 1/12 kwoty 40136,00 zł (zwrot kosztów procesu) w wysokości 3344,67 zł), - od 1 III 2021 r. do 31 I 2022 r. 237702,49 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2619,53 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 15700,00 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 2251,65 zł + 1/12 kwoty 5439,68 zł w wysokości 453,31 zł + 1/12 kwoty 1000000,00 zł w wysokości 83333,33 zł + 1/12 kwoty 910000,00 zł w wysokości 75833,33 zł + 1/12 kwoty 650000,00 zł w wysokości 54166,67 zł + 1/12 kwoty 40136,00 zł (zwrot kosztów procesu) w wysokości 3344,67 zł), - od 1 II 2022 r. do 28 II 2022 r. 20571,18 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2619,53 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 15700,00 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 2251,65 zł), - od 1 III 2022 r. 20896,02 zł, (tj. renta z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w wysokości 2944,37 zł + renta z tytułu zwiększonych potrzeb w wysokości 15700,00 zł + renta z tytułu utraconych zdolności do pracy zarobkowej w wysokości 2251,65 zł). Jednocześnie prezydent wyjaśnił, że mieszkaniec domu pomocy społecznej wnosi opłatę w wysokości 70% swojego dochodu, nie więcej jednak niż wysokość średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. Koszt utrzymania w DPS przy "ul. [...]" w okresach: - od 1 IV 2013 r. do 31 III 2014 r. wynosił 3301,00 zł, - od 1 IV 2014 r. do 31 III 2015 r. wynosił 3229,00 zł, - od 1 IV 2015 r. do 31 III 2016 r. wynosił 3360,00 zł, - od 1 IV 2016 r. do 31 III 2017 r. wynosił 3955,00 zł, - od 1 IV 2017 r. do 31 III 2018 r. wynosił 4284,00 zł, - od 1 IV 2018 r. do 31 III 2019 r. wynosił 4293,00 zł, - od 1 IV 2019 r. do 31 III 2020 r. wynosił 4908,00 zł, - od 1 IV 2020 r. do 31 III 2021 r. wynosił 4814,00 zł, - od 1 IV 2021 r. do 31 III 2022 r. wynosi 4901,00 zł, - od 1 IV 2022 r. wynosi 5573,00 zł. W powyższych okolicznościach uzasadnione było przeliczenie wysokości opłat obciążających skarżącą we wskazanych okresach i w określonej w sentencji wysokości. SKO, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z 27 II 2023 r. (SKO 4310/10/23) uchyliło decyzję prezydenta i orzekło co wysokości opłaty w zakresie opisanym w drugim akapicie niniejszego uzasadnienia. Z uzasadnienia decyzji odwoławczej wynika, że SKO zgodziło się z prezydentem, że w sprawie wystąpiły podstawy do zmiany pierwotnej decyzji prezydenta z dnia 28 VI 2013 r. (nr MOPS/DPIN/373/13/ODP/214000/001322/13) i ustalenia zwiększonej wysokości opłat za okres od 2013 r. W ocenie SKO zmiana decyzji ustalającej wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej może wywołać skutek prawny od daty wcześniejszej, niż data wydania decyzji zmieniającej. Podkreślono też, że w świetle regulacji z art. 8 UPS ustawodawca nie wyłączył z zakresu pojęciowego "dochodu" świadczeń odszkodowawczych, bowiem w sposób istotny zmieniają one sytuację majątkową świadczeniobiorcy. SKO zaznaczyło, że wobec braku współpracy skarżącej w zakresie ustalenia dokładnego momentu przekazania skarżącej środków zasądzonych wskazanymi wyrokami sądów powszechnych (i nieskuteczności prób ustalenia tej kwestii w inny sposób), należało przyjąć, że przysporzenie nastąpiło z chwilą ich prawomocności. Zdaniem SKO zasądzone świadczenia o charakterze renty zmieniają sytuację dochodową i powinny zostać uwzględnione przy ustaleniu wysokości opłat za pobyt w DPS. SKO nie zgodziło się jednak ze stanowiskiem prezydenta dotyczącym wysokości opłat należnych za okres od 28 VI do 31 VII 2013 r. Zdaniem SKO opłata za okres od 28 do 30 VI 2013 r. (3 dni) powinna wynosić 330,10 zł, bowiem dochód skarżącej w VI 2013 r. wynosił 1514,81 zł, zaś koszt pobytu w DPS wynosił 110,03 zł za dzień (3 301 zł miesięcznie). W okresie zaś od 1 do 31 VII 2013 r. dochód skarżącej także wynosił 1514,81 zł, więc opłata powinna wynosić 1060,37 zł (70% z 1514,81 zł) przy całkowitym koszcie pobytu 3 301 zł. SKO tym samym odrzuciło możliwość doliczenia do dochodu skarżącej we wskazanym okresie VI-VII 2013 r. skapitalizowanej renty w kwocie 12 365,16 zł przyznanej za okres od 8 X 2012 r. do 31 VII 2013 r. W ocenie SKO jest to bowiem "dochód jednorazowy" w rozumieniu art. 8 ust. 11 UPS, a nie dochód "jednorazowo uzyskany za dany okres" w rozumieniu art. 8 ust. 12 UPS. W pozostałym zakresie SKO zgodziło się z wyliczeniami zawartymi w decyzji prezydenta. W okresie bowiem od 1 VIII 2013 r. do dnia 31 X 2013 r. dochód skarżącej wynosił 2282,53 zł i poza rentą z ZUS wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym (1514,81 zł) obejmował rentę z tytułu utraconej zdolności do pracy (767,72 zł), a więc pozwalał na ponoszenie przez skarżącą w tym okresie opłaty w wysokości 1597,77 zł (70% z 2282,53 zł = 1597,77 zł). W pozostałym okresie, tj. od dnia 1 XI 2013 r., uwzględnienie w dochodzie skarżącej już tylko kwoty renty z tytułu zwiększonych potrzeb (9793,50 zł miesięcznie za okres od 1 XI 2013 r. do 31 X 2019 r., 19.000,00 zł miesięcznie od dnia 1 XI 2019 r.), bez konieczności szczegółowych wyliczeń, wskazuje, że 70 % miesięcznej kwoty dochodu skarżącej przekraczało średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca DPS, skoro 70% kwoty samej renty z tytułu zwiększonych potrzeb, niebędącej jedynym składnikiem dochodu skarżącej za okres od 1 XI 2013 r., przekraczało już średni miesięczny koszt utrzymania pensjonariusza w tym domu pomocy społecznej. Suma 70% z kwoty tej renty stanowiła bowiem, odpowiednio, 6855,45 zł (70% z 9793,50 zł - od dnia 1 XI 2013 r. do dnia 31 X 2019 r.) oraz 13.300,00 zł (70% z 19.000,00 zł - od dnia 1 XI 2019 r.), a średni miesięczny koszt utrzymania w domu pomocy społecznej, w którym skarżąca przebywa, mieścił się w granicach od 3301,00 zł do 5573,00 zł miesięcznie (okoliczność bezsporna). W skardze na decyzję SKO skarżąca wniosła o: uchylenie decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji prezydenta, umorzenie postępowania administracyjnego, wstrzymanie wykonania decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzucono przy tym naruszenie: 1) art 7 kpa w zw. z art. 77 §1 kpa oraz w zw. z art. 80 kpa, poprzez nie zastosowanie zasady prawdy obiektywnej, bowiem organ nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie, ponadto poprzez nie rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego, błędną ocenę materiału dowodowego oraz błędne ustalenie, iż skarżąca otrzymała dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 UPS, ponadto iż dochód ten należy uwzględnić w dochodzie skarżącej w okresie od XI 2013 r. do IV 2022 r., w przypadku gdy skarżąca nie otrzymywała żadnego dochodu we wskazanych wyżej miesiącach, ponadto błędne ustalenie, iż skarżąca otrzymała dodatkowy dochód w wysokości 9 793,50 zł za miesiące od XI 2013 r. do 31 X 2019 r., natomiast po tym czasie w wysokości 19 000 zł miesięcznie do miesiąca uprawomocnienia się wyroku, a twierdzenia te nie są poparte żadnym dowodem, skarżąca nie posiada wiedzy w jaki sposób organ dokonał powyższych wyliczeń, skarżąca stanowczo zaprzecza aby otrzymała dochód, który podlegałby uznaniu w wysokości 9 793,50 zł, a następnie 19 000 zł miesięcznie, ponadto skarżąca nie jest w stanie ponieść takiego kosztu, nigdy nie otrzymała dochodu, który uzasadniłby naliczenie opłaty za pobyt w DPS w wysokości około 300 000 zł, jest osobą niepełnosprawną, jej jedynym dochodem jest renta wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym; 2) art. 8 §1 kpa, poprzez jego niezastosowanie i naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników do władzy państwowej, poprzez naliczenie opłaty za pobyt w DPS w wysokości około 300 000 zł za poprzednie 10 lat, w przypadku gdy skarżąca nie jest w stanie ponieść takiego kosztu, nigdy nie otrzymała dochodu, który uzasadniłby naliczenie opłaty za pobyt w DPS w takiej wysokości, jest osobą niepełnosprawną, jej jedynym dochodem jest renta wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym, natomiast żądanie od obywatela zapłaty opłaty za pobyt w DPS jawi się jako rażąco niesprawiedliwe oraz krzywdzące dla skarżącej, 3) art. 9 kpa w zw. z art. 10 §1 kpa w zw. z art. 73 §1 kpa oraz art. 81 kpa, poprzez niepoinformowanie pełnomocnika skarżącej o zakończeniu postępowania i prawie do wglądu w akta sprawy, co skutkuje nieudowodnieniem faktów, na które powołuje się organ w treści uzasadnienia skarżonej decyzji, w szczególności co do okoliczności otrzymania dochodu przez skarżącą oraz jego wysokości; 4) art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 kpa, poprzez niewskazanie w decyzji wysokości zaległości za każdy miesiąc z osobna, co stanowi wadę decyzji, a także braku uzasadnienia faktycznego oraz prawnego niniejszej decyzji, bowiem organ nie wskazał w ogóle, kwoty dochodu uzyskanego przez stronę, podstaw do jego wyliczenia oraz nie wskazał, w jakim okresie powyższy dochód został przez stronę otrzymany, nie wskazał on również podstawy prawnej naliczenia opłaty za pobyt w DPS od 2013 r.; 5) art 109 § 1 kpa, poprzez jego niezastosowanie polegające na niedoręczeniu zaskarżonej decyzji SKO na prawidłowy adres pełnomocnika skarżącej, co skutkowało przedwczesnym wezwaniem do zapłaty przez prezydenta należności na podstawie decyzji, która nawet nie weszła do obrotu prawnego, następnie na skutek działania pełnomocnika skarżącej decyzja została wysłana na prawidłowy adres pełnomocnika, co narusza również zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy państwowej; 6) 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 105 kpa, poprzez ich błędne zastosowanie i uchylenie decyzji prezydenta oraz orzeczenie co do istoty sprawy, w przypadku gdy organ winien był uchylić decyzję prezydenta w całości oraz umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości; 7) art. 8 ust. 3, 11 oraz 12 UPS, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż zasądzone na rzecz strony odszkodowanie wraz z odsetkami za opóźnienie oraz kosztami procesu należy uznać za dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, ponadto iż dochód ten należy uwzględnić w dochodzie skarżącej w wysokości 9 793,50 zł za miesiące od XI 2013 r. do 31 X 2019 r., natomiast po tym czasie w wysokości 19 000 zł miesięcznie do miesiąca uprawomocnienia się wyroku, w przypadku gdy SKO nie udowodniło okoliczności otrzymania dochodu przez skarżącą zarówno co do zasady, jak i co do jego wysokości; 8) art. 17 ust. 1 pkt 16 UPS, poprzez jego niezastosowanie i nieponiesienie przez gminę odpłatności z tytułu pobytu skarżącej w DPS, w przypadku gdy ponoszenie odpłatności z tytułu pobytu skarżącej w DPS należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym; 9) art. 61 ust. 1-3 UPS, poprzez jego błędne zastosowanie i nieprawidłowe naliczenie opłaty za pobyt skarżącej w DPS; 10) art. 106 ust. 5 UPS, poprzez jego zastosowanie i zmianę decyzji ustalającej wysokość w przypadku gdy nie została spełniona przesłanka zmiany sytuacji dochodowej skarżącej. W uzasadnieniu skargi umotywowano poszczególne zarzuty podkreślając, że decyzja ustalająca wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej jak i decyzja w sprawie jej zmiany mają charakter konstytutywny, skutkujący na przyszłość. Nie mogą obejmować okresów minionych i działać wstecz. Powołano się przy tym na obowiązujące w obszarze prawa daninowego zasady in dubio pro tributario oraz nullum tributum sine lege. W ocenie skarżącej wymierzanie opłaty z mocą wsteczną świadczy o sytuacji patologicznej z punktu widzenia prawa - a także zdrowego rozsądku i poczucia sprawiedliwości. Kwestionowana decyzja sięga wstecz aż do 2013 r., gdy skarżąca została skierowana do domu opieki, naliczając tym samym opłatę w wysokości 300 000 zł, o ponad 10 lat wstecz. Podkreślono też, że zadośćuczynienie oraz odszkodowanie nie mieści się w szeroko rozumianym pojęciu dochodu zgodnie z art. 8 UPS. Wypłata beneficjentowi pomocy społecznej odszkodowania z tytułu doznanego przez niego ciężkiego uszczerbku majątkowego pozostaje bez wpływu na wielkość dochodu, o jakim mowa w art. 8 ust. 3 UPS, od którego zależy prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Wprawdzie art. 8 ust. 4 UPS określa, jakich świadczeń nie wlicza się do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 tego przepisu i wśród nich, nie wymienia odszkodowania majątkowego wypłaconego osobie ubiegającej się o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, to jednak z uwagi na regulacje zawarte w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz wykładnię językową, systemową i funkcjonalną powyższych przepisów prawa, w tym także art 8 ust. 3 UPS, kwota odszkodowania majątkowego wypłaconego poszkodowanemu będącemu beneficjentem pomocy społecznej, nie podlega wliczeniu do dochodu, od którego zależy prawo do świadczeń z pomocy społecznej. W ocenie skarżącej organy jedynie lakonicznie wskazują wysokości rzekomo otrzymanego dochodu, nie popierając swoich ustaleń żadnymi dowodami. Ponadto, w pełni niezrozumiałe dla skarżącej jest brak wskazania kwoty dochodów, rzekomo otrzymanych przez stronę, a w konsekwencji brak jakichkolwiek podstaw do wyliczenia opłaty za pobyt w DPS. Nie zostały wskazane żadne podstawy obliczenia wysokości tej kwoty oraz nie został wskazany okres, w którym strona otrzymała rzekomy dochód. Nie wyszczególniono w decyzji wysokości zaległości za każdy miesiąc. Nie można również się zgodzić z twierdzeniami organu o rozliczeniu otrzymanego przez stronę odszkodowania za okres od 2013 r., bowiem strona wszczęła postępowanie cywilne o zapłatę dopiero w 2014 r., natomiast środki zostały wypłacone w 2021 r. i w całości spożytkowane na rehabilitację świadczoną w prywatnym ośrodku. W zasadzie nie wiadomo dlaczego organ uznał, iż skarżąca otrzymała dodatkowy dochód w wysokości 9 793,50 zł za miesiące od XI 2013 r. do 31 X 2019 r., natomiast po tym czasie w wysokości 19 000 zł miesięcznie do miesiąca uprawomocnienia się wyroku. Twierdzenia te nie są poparte żadnym dowodem, skarżąca nie posiada wiedzy, w jaki sposób organy dokonały powyższych wyliczeń, szacując opłatę za pobyt skarżącej w DPS na kwotę około 300 000 zł w przypadku, gdy nie udowodniły one otrzymanego przez skarżącą dochodu, co do zasady, jak i co do jego wysokości. Podkreślono także, że pełnomocnik strony nie został po raz kolejny poinformowany o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o prawie do wglądu w akta sprawy, naruszając prawo strony do aktywnego uczestniczenia w postępowaniu przygotowawczym. Prezydent ignorował też pisma pełnomocnika wzywające do podania podstawy prawnej jego żądań, wykazując tym samym, niespotykaną arogancję, poprzez ignorowanie istnienia osoby pełnomocnika, który reprezentuje skarżącą. Ponadto SKO dopuściło się naruszenia art. 109 §1 kpa bowiem nie doręczyło zaskarżonej decyzji na prawidłowy adres pełnomocnika skarżącej. Powyższe skutkowało przedwczesnym wezwaniem do zapłaty przez prezydenta należności na podstawie decyzji, która nawet nie weszła do obrotu prawnego. Dopiero na skutek działania pełnomocnika skarżącej decyzja ta została wysłana na prawidłowy adres pełnomocnika. Stanowi to kolejne naruszenie procedury administracyjnej w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, co narusza, w stopniu znacznym, zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy państwowej. SKO w odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje stanowisko wnosząc o jej oddalenie. Wykonanie zaskarżonej decyzji zostało wstrzymane postanowieniem SKO z dnia 3 VIII 2023 r. (SKO.4514.35.2023). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak tylko w części i z innych przyczyn, niż podniesione w skardze. Jak wynika z art. 134 § 1 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W okolicznościach sprawy nie było podstaw do zmiany wysokości opłaty za okresy: od 28 VI do 31 VII 2013 r.; od 13 do 30 IX 2013 r. oraz od 1 do 17 X 2013 r. Co do pierwszego ze wskazanych okresów, to z decyzji odwoławczej jednoznacznie wynika, że SKO w istocie zmieniło w tym zakresie decyzję prezydenta na korzyść skarżącej (zmniejszając kwotę opłaty za ten okres z kwoty 2118,52 zł do kwoty 1390,47 zł). SKO nie stwierdziło bowiem zmiany sytuacji dochodowej skarżącej za okres od 28 VI do 31 VII 2013 r. Ustaliło, że we wskazanym okresie dochód skarżącej wynosił 1514,81 zł (a nie 2751,33 zł, jak to przyjął prezydent). Sąd zwraca uwagę, że ustalona przez SKO wysokość dochodu skarżącej jest identyczna z tą, jaką ustalił prezydent w pierwotnej decyzji opłatowej z dnia 28 VI 2013 r., która stanowiła przedmiot zmiany. Skoro zaś we wskazanym okresie nie nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej skarżącej, to bezprzedmiotowe było rozstrzygnięcie zmieniające wysokość opłaty w tym zakresie. Nie było także podstaw do zmiany wysokości opłaty za okresy od 13 do 30 IX 2013 r. oraz od 1 do 17 X 2013 r. Jak wynika z akt administracyjnych, skarżąca została wcześniej zwolniona z opłaty należnej za te okresy z uwagi na pobyt w Szpitalu Rehabilitacyjnym w Z. (decyzje prezydenta z 19 IX 2013 r. i z 25 X 2013 r.). Podstawą zwolnienia były więc okoliczności niezależne od jej sytuacji dochodowej. W konsekwencji zmiana jej sytuacji dochodowej nie może uzasadniać ustalenia (zmiany) opłaty za ten okres. Jak wynika z art. 106 ust. 5 UPS, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. W realiach niniejszej sprawy, podstawą faktyczną dokonania zmiany wysokości opłaty były ustalenia stwierdzające zmianę sytuacji dochodowej. Skoro jednak w ostatecznej decyzji odwoławczej nie stwierdzono takiej zmiany w okresie od 28 VI do 31 VII 2013 r., a nadto za okresy od 13 do 30 IX oraz od 1 do 17 X 2013 r. skarżąca była zwolniona z opłaty (z przyczyn niezależnych od sytuacji dochodowej), to zmiany wysokości opłaty w tym zakresie naruszały w sposób istotny art. 106 ust. 5 UPS. Tym samym decyzje organów obu instancji w tym zakresie należało uchylić, zaś postępowanie administracyjne umorzyć jako bezprzedmiotowe na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i § 3 ppsa. Sąd nie dopatrzył się natomiast naruszenia prawa w pozostałym zakresie. Przede wszystkim, nie ma podstaw do uwzględnienia argumentacji skargi, jakoby przepis art. 106 ust. 5 UPS stanowił podstawę do zmiany wysokości opłaty wyłącznie na przyszłość. Sąd w składzie orzekającym podziela wyrażane w tym względzie stanowisko judykatury wskazujące, że w przypadku, gdy organ stwierdzi, że zaszły przesłanki do zastosowania art. 106 ust. 5 UPS może nadać decyzji wydanej na podstawie tego przepisu moc wsteczną w ten sposób, że dokona zmiany bądź uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej od daty wcześniejszej niż data wydania decyzji uchylającej lub zmieniającej. Kwestia jaki skutek - ex tunc, czy ex nunc - ma określone orzeczenie, wynika nie z samego podziału orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, ale zależy też od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy. Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem danego stanu faktycznego. Akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki, pozostaje zawsze w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W konsekwencji konstytutywna decyzja może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną, a o temporalnej skuteczności decyzji nie przesądza jej deklaratoryjność lub konstytutywność (zob. np. wyroki NSA: z 11 VII 2023 r., I OSK 1536/22 i z 6 XII 2019r., I OSK 167/19 - publ. CBOSA). Nieporozumieniem jest powoływanie się przy interpretacji art. 106 ust. 5 UPS na zasady obowiązujące przy interpretacji przepisów podatkowych. Przepisy prawa podatkowego dotyczą obowiązku ponoszenia świadczeń o charakterze przymusowym i nieekwiwalentnym, gdy tymczasem przedmiotem zaskarżonej decyzji jest opłata odpowiadająca kosztom utrzymania skarżącej jako mieszkańca domu pomocy społecznej. Opłata ta ma charakter ekwiwalentny i niejednokrotnie ustalana jest w formie umowy. Nie ma w tym przypadku artykułowanego w skardze "władztwa daninowego". Organ realizuje zasadę odpłatności świadczeń z pomocy społecznej wyrażoną w przepisach rozdziału 6. UPS. Instytucja ustalenia wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej (art. 60 UPS), jak i zmiany wysokości tej opłaty (art. 106 ust. 5 UPS) są prawnymi instrumentami realizowania wspomnianej zasady odpłatności, a nie władztwa daninowego. Nie ma więc podstaw do odwoływania się w takim przypadku do wypracowanych w przepisach prawa podatkowego metod wykładni. Sąd nie podzielił też argumentacji skargi podnoszącej nieprawidłowe zaliczenie zasądzonych na rzecz skarżącej świadczeń rentowych do "dochodu" w rozumieniu art. 8 UPS. Zaznaczyć trzeba, że z art. 8 ust. 3 UPS wynika wyraźnie, że za dochód uważa się odpowiednio pomniejszoną sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Ustawodawca w ramach art. 8 ust. 4 UPS wymienił w formie katalogu zamkniętego rodzaje świadczeń (przychodów) niewliczanych do dochodu i jest oczywiste, że w katalogu tym nie wymienia się jakichkolwiek świadczeń o charakterze rentowym czy odszkodowawczym. Nie ma zatem prawnych podstaw do przyjęcia, że świadczenia tego rodzaju z uwagi na swój odszkodowawczy charakter wyłączone są z zakresu pojęciowego dochodu w rozumieniu art. 8 UPS. Warto zwrócić uwagę, że wypłacane skarżącej przez ZUS świadczenia w postaci renty z tytułu niezdolności do pracy także mają charakter odszkodowawczy (kompensacyjny). Skarżąca od 2013 r. konsekwentnie zgłaszała to świadczenie organom pomocy społecznej jako "dochód" nie wyrażając wątpliwości odnośnie do możliwości jego uwzględnienia przy ustaleniu wysokości opłaty za pobyt w DPS. Sąd nie kwestionuje przy tym twierdzeń skargi, że w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych pojęcie dochodu zostało przez ustawodawcę inaczej uregulowane. Jak już jednak wyżej wyjaśniono, przepisy prawa podatkowego nie mają w realiach niniejszej sprawy znaczenia. Skoro UPS w sposób autonomiczny definiuje pojęcie dochodu, to brak podstaw, by odwoływać się do definicji zawartych w innych ustawach, w tym ustawach podatkowych. Organy prawidłowo zastosowały art. 8 ust. 12 UPS, zgodnie z którym w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Z przepisu powyższego wynika expressis verbis, że w dochodzie należy uwzględnić także świadczenia okresowe wypłacone jednorazowo, z tym zastrzeżeniem, że uwzględnia się je "przez okres, za który uzyskano ten dochód". W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości, że na rzecz skarżącej zasądzono prawomocnie świadczenia rentowe o oznaczonych wysokościach określając przy tym dokładnie okresy, za które przysługują. Ustalone przez organy dochody należne za okres od VIII 2013 r. znajdują pełne potwierdzenie w wydanych na rzecz skarżącej prawomocnych wyrokach Sądu Okręgowego we Wrocławiu (z dnia 13 I 2020 r.) i Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu (z dnia 15 II 2021 r.). Dotyczy to w szczególności zasądzonych na rzecz skarżącej: renty z tytułu utraty zdolności do pracy zarobkowej w kwocie 767,72 zł miesięcznie za okres od 1 VIII 2013 r. do 28 II 2014 r.; renty z tytułu zwiększonych potrzeb życiowych w kwocie 9 793,50 zł miesięcznie od dnia 1 XI 2013 r. do dnia 31 X 2019 r. oraz renty z tytułu zwiększonych potrzeb w kwocie 15 700 zł miesięcznie od XI 2019 r. Kwoty tych świadczeń, powiększone o wcześniej uwzględniane świadczenia z ZUS-u, przesądzały o prawidłowości ustalenia wysokości opłat miesięcznych należnych za okres od VIII 2013 r. Biorąc pod uwagę określone w art. 60 i art. 61 UPS zasady obliczania wysokości opłaty należnej od mieszkańca domu pomocy społecznej (tj. do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, jednak nie więcej jak 70% jego miesięcznego dochodu) oraz ustalane na przestrzeni lat zarządzeniami Prezydenta Wrocławia koszty utrzymania mieszkańca DPS, skarżąca w okresie od VIII do X 2013 r. powinna ponosić opłatę w kwocie 1597,77 zł miesięcznie, zaś od XI 2013 r. powinna ponosić opłatę wynoszącą całość kosztów utrzymania, bowiem nie przekraczają one 70% miesięcznych dochodów skarżącej. Nie można się zgodzić z zarzutem skargi, jakoby organy nie udowodniły "otrzymanego przez skarżącą dochodu co do zasady jak i co do jego wysokości". O zaliczeniu świadczeń rentowych do dochodu w rozumieniu UPS rozstrzyga art. 8 ust. 3 i 4 w zw. z art. 8 ust. 12 UPS, co już wyżej wyjaśniono. O wysokości tych świadczeń rozstrzygnęły zaś sądy powszechne w powołanych wyrokach. Organy miały przy tym pełne podstawy uznać, że skoro wskazane świadczenia zostały na rzecz skarżącej zasądzone prawomocnymi orzeczeniami solidarnie od ubezpieczyciela i gminy Wrocław, to zostały one następnie wypłacone. Jeśli zaś świadczenia te nie zostały skarżącej nigdy wypłacone, to skarżąca miała okazję wykazać tę okoliczność w toku postępowania administracyjnego. Prezydent zwracał się do skarżącej w tej kwestii, jednak skarżąca odmówiła udzielenia informacji. Tymczasem zgodnie z art. 109 UPS, osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej oraz osoby, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 2, są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie lub ustalił odpłatność, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń lub ponoszenia odpłatności. Sąd zwraca uwagę, że nawet jeśli w ocenie skarżącej zasądzone świadczenia rentowe nie stanowią "dochodu" w rozumieniu UPS, to w świetle art. 109 UPS powinna ona udzielić o nich informacji, jako dotyczących jej sytuacji "majątkowej". Odmawiając takiej informacji, skarżąca naruszyła obowiązek z art. 109 UPS. Wbrew argumentacji skargi nie ma podstaw, by w zaskarżonej decyzji wyszczególniać zaległości z tytułu opłaty za każdy miesiąc. Decyzja z art. 106 ust. 5 w zw. z art. 59 ust. 1 UPS jest decyzją ustalającą wysokość opłaty, nie zaś decyzją o zwrocie należności z art. 104 ust. 3 UPS. W takim przypadku nie ma znaczenia, czy skarżąca ma zaległości w uiszczaniu dotychczasowych opłat i w jakiej wysokości. Ustalenie opłaty z art. 59 ust. 1 UPS następuje w oparciu o opisane wyżej przesłanki średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej (art. 60 ust. 1 i 2 UPS) oraz dochodu tego mieszkańca (art. 61 ust. 2 pkt 1 UPS). Takie też przesłanki obowiązują w przypadku zmiany wysokości tej opłaty na zasadzie art. 106 ust. 5 w zw. z art. 59 ust. 1 UPS. Nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji wskazanie przez SKO błędnej kwoty renty z tytułu zwiększonych potrzeb należnej od XI 2019 r. SKO wskazało jej wysokość jako 19 000 zł miesięcznie (jak zasądzono w wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu) zamiast w kwocie 15 700 zł miesięcznie (jak zasądzono w wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu). Błąd ustaleń w tym zakresie nie miał wpływu na prawidłowość określenia wysokości opłaty za pobyt skarżącej w DPS. Niezależnie bowiem od przyjętej kwoty (19 000 zł czy 15 700 zł miesięcznie) odpłatność skarżącej będzie odpowiadać pełnej wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca DPS, jako nieprzekraczającej 70% dochodu skarżącej. Nie jest również wystarczającą podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji okoliczność, że decyzja SKO skierowana została na nieprawidłowy adres pełnomocnika. Skarżąca w uzasadnieniu skargi sama zwróciła uwagę, że SKO sanowało to uchybienie przesyłając decyzję na właściwy adres. Błąd ten nie miał wpływu na wynik sprawy, jak również nie ograniczył prawa strony do wywiedzenia skargi. Co do podniesionego w skardze braku zawiadomienia pełnomocnika o zakończeniu postępowania dowodowego oraz prawie wglądu w akta sprawy, to uwzględnienie tego rodzaju zarzutu jako podstawy do uchylenia decyzji byłoby możliwe pod warunkiem wykazania w skardze istotnego wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. W skardze nie wykazano tego rodzaju wpływu. Wszystkie zaś istotne okoliczności w sprawie były skarżącej znane. Dotyczy to w takim samym stopniu poprzednich decyzji w sprawie ustalenia wysokości opłaty, wyroków sądów powszechnych zasądzających na rzecz skarżącej świadczenia rentowe, jak i kolejnych zarządzeń prezydenta określających wysokosć średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca domu pomocy społecznej (zarządzenia w tej materii mają charakter prawa miejscowego i podlegają publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym). Biorąc powyższe pod uwagę, należało oddalić skargę dalej idącą na zasadzie art. 151 ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa, uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w kwocie 480 zł (wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI