II SA/BK 560/05

II SA/Bk 560/05 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2005-11-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk /przewodniczący/
Elżbieta Trykoszko
Grażyna Gryglaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I OSK 209/06 - Wyrok NSA z 2006-04-27
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art. 59
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Tezy
Zamiar likwidacji szkoły jest zapowiedzią jej likwidacji, która nie wymaga podjęcia uchwały, albowiem ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572) w art. 59 nie określa formy, w jakiej organ jest zobowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły rodziców i kuratora oświaty.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Gminy W. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody P. z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały zmieniającej uchwałę w sprawie zamiaru likwidacji szkoły podstawowej 1. uchyla zaskarżone Rozstrzygnięcie Nadzorcze Wojewody P. z dnia [...] marca 2005 r. o nr [...], 2. stwierdza, że wymieniony w pkt I akt nie może być wykonany do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz Gminy W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Rada Gminy W. w dniu [...] lutego 2005 r. podjęła uchwałę nr [...] zmieniającą uchwałę w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w M. z dnia [...] lutego 2004 roku Nr [...].
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...], wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) Wojewoda P. stwierdził nieważność tej uchwały. Organ nadzoru stwierdził, iż przedmiotowa uchwała zapadła z naruszeniem art. 59 ust 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256 ze zm.). Przepis ten wymaga aby przed likwidacją publicznej szkoły organ zawiadomił o tym rodziców, uczniów i właściwego kuratora co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji. Rada Gminy zmieniając uchwałę w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w M. oraz związany z tym termin dokonania niezbędnych zmian w obwodach szkolnych Szkół Podstawowych w S. i w W., nie określiła nowych terminów, do czego zobowiązuje art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty.
Na podane wyżej rozstrzygnięcie nadzorcze Gmina W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zarzuciła mu naruszenie art. 7 ust. 1 pkt.8 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym oraz
art. 59 ust. 1 zd. 2 w związku z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r.
o systemie oświaty przez przyjęcie, że uchwała w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w M. podjęta w celu stworzenia przesłanek do zawiadomienia kuratora oświaty o zamiarze likwidacji, winna ściśle określać datę.
Gmina W. w uzasadnieniu skargi podniosła, iż uchwała zmieniająca uchwałę podjętą w roku 2004 w sprawie zamiaru likwidacji szkoły, poprzez zmianę datę zamierzonej likwidacji, podjęta została na żądanie P. Kuratora Oświaty, który twierdził, iż zawiadomienie o zamiarze likwidacji szkoły, kierowane do kuratora w trybie art. 59 ust. l zd. 2 ustawy o systemie oświaty, winno opierać się na uchwale intencyjnej rady gminy. Zamiar likwidacji szkoły w poprzednim roku szkolnym nie został zrealizowany ze względu na brak pozytywnej opinii kuratora. Opinia ta stała się przedmiotem odrębnego zaskarżenia. Z tego względu skarżąca ponownie w roku bieżącym przystąpiła do realizacji procedury związanej z likwidacją szkoły.
Jak wskazała Gmina W. elementami tej procedury są, zgodnie z art. 59 ust. l i 2 ustawy o systemie oświaty:
1. zawiadomienie najpóźniej do końca lutego rodziców uczniów, kuratora oświaty oraz wójta gminy,
2. uzyskanie pozytywnej opinii kuratora oświaty,
3. podjęcie uchwały przez radę gminy w sprawie likwidacji szkoły.
Wiedząc zatem o oczekiwaniach P. Kuratora Oświaty co do podstawy zawiadomienia go o zamiarze likwidacji - uchwały rady gminy w sprawie zamiaru likwidacji, a także mając na uwadze niepewność, co do zamiarów kuratora w roku obecnym, Rada Gminy W. postanowiła wyrazić swój jednoznaczny zamiar likwidacji szkoły w M. w każdym możliwym, a nie tylko tegorocznym terminie.
W ocenie skarżącej uchwała nie przesądza o likwidacji szkoły z końcem roku szkolnego, a jedynie stanowiła wyraz woli radnych podjęcia w przyszłości tego rodzaju uchwały. Uchwała o likwidacji nie mogłaby wskazywać terminu innego,
niż koniec roku szkolnego - 31 sierpnia, a ponadto mogłaby zostać podjęta wyłącznie po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty - z poszanowaniem art. 59 ust. 2 ustawy o systemie oświaty.
Kwestionowana uchwała podejmowana była zatem nie w sprawie likwidacji,
a jedynie w sprawie zamiaru likwidacji, w celu zawiadomienia o zamiarze P. Kuratora Oświaty w formie zgodnej z jego wymaganiami, a nie w celu wprost likwidacji szkoły. Jako taka nie musiała określać daty likwidacji, stanowiąc jedynie wyraz intencji demokratycznie wybranej reprezentacji mieszkańców gminy. Skarżąca podkreśliła, iż jako podstawę prawną zakwestionowanej uchwały wskazała art. 18 ust. l — a więc przepis decydujący o kompetencji rady w odniesieniu do spraw pozostających w zakresie działania gminy, w tym w zakresie spraw oświatowych, zaś art. 59 ust. l ustawy o systemie oświaty, składający się z dwóch zdań, został przywołany jedynie "w związku" -wyłącznie dla wykazania celu podjęcia uchwały określonego w zdaniu drugim tego ostatniego przepisu - zawiadomienia kuratora o zamiarze likwidacji.
Mając to na względzie Rada Gminy W. wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu nadzoru w całości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P., przytaczając tożsame argumenty jak w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym podkreślił, iż Rada Gminy anulując przedmiotową uchwałą terminy likwidacji Szkoły Podstawowej
w M. i dokonania niezbędnych zmian w obwodach szkolnych, jednocześnie nie określiła nowych terminów, a przecież P. Kurator Oświaty
w przekazanej tutejszemu Urzędowi ocenie merytorycznej uchwały wskazał,
iż nieustalenie konkretnego terminu likwidacji szkoły w uchwale w sprawie zamiaru jej likwidacji stanowi naruszenie wyżej wymienionego przepisu art. 59 ust. l ustawy o systemie oświaty.
Uchwała w sprawie zamiaru likwidacji szkoły stanowi bowiem podstawę do wszczęcia przez organ prowadzący szkołę działań zmierzających do spełnienia wymogów zawartych w przywołanym wcześniej art. 59 ust. l ustawy o systemie oświaty tj. zawiadomienia co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji szkoły rodziców, uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu.
Dla wymienionych wyżej podmiotów, które powinny być zawiadomione
o zamiarze likwidacji szkoły, termin jej likwidacji ma fundamentalne znaczenie, bowiem brak tego terminu pozostawiłby szczególnie uczniów i ich rodziców
w niepewności co do dalszego funkcjonowania szkoły.
Mając na uwadze powyższe Wojewoda P. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Sąd podziela stanowisko skarżącej Gminy W., iż Uchwała Nr [...] z dnia [...].02.2005r., zmieniająca uchwałę w sprawie zamiaru likwidacji Szkoły Podstawowej w M.– nie narusza prawa.
W aspekcie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7.09.1991r. o systemie oświaty
(Dz. U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572) należy rozróżnić dwie czynności: zamiar likwidacji szkoły i likwidację szkoły.
Zamiar likwidacji szkoły jest, inaczej rzecz ujmując, zapowiedzią jej likwidacji, która nie wymaga podjęcia uchwały, albowiem ustawa o systemie oświaty (art. 59) nie określa formy, w jakiej organ jest zobowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły rodziców i kuratora oświaty.
Po zawiadomieniu kurator powinien wydać opinię w sprawie wyrażenia zgody lub odmowy wyrażenia zgody na likwidację szkoły. W przypadku uzyskania pozytywnej opinii kuratora, organ prowadzący może dopiero podjąć uchwałę
w sprawie likwidacji szkoły, określając jej termin.
Tak więc zamiar likwidacji szkoły, podjęty przez radę gminy, aby mógł być skutecznie spełniony poprzez podjęcie uchwały o likwidacji szkoły, wymaga zachowania całości procedury przewidzianej w art. 59 ustawy o systemie oświaty. Zatem, jeśli procedura nie zostanie zachowana przed podjęciem uchwały o likwidacji szkoły, to uchwała ta może być zakwestionowana rozstrzygnięciem nadzorczym.
Przedmiotem sprawy niniejszej była uchwała intencyjna – o zamiarze likwidacji szkoły – podjęta w celu zawiadomienia, które jest czynnością materialno-techniczną, nie wywołującą skutków prawnych. Skoro przedmiotowa uchwała została podjęta, aczkolwiek nie było takiego obowiązku, to trudno jej zarzucać niezgodność z prawem. Dopiero uchwała o likwidacji szkoły wywołuje skutki prawne. Taka uchwała została podjęta przez Radę Gminy W. w dniu [...].04.2005r., gdzie zapisano "Z dniem [...] sierpnia 2005r. likwiduje się Szkołę Podstawową w M.". W tym akcie wskazanie terminu likwidacji było niezbędne dla zachowania jej zgodności z prawem i możliwości skontrolowania wypełnienia przesłanek wynikających z art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty.
Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku NSA z dnia 28.05.2002r.
w sprawie IISA/Wr 562/02 (niepublikowane), a także w wyroku NSA z dnia 2.06.2004r. w sprawie NSA OSK 328/04 (publ. ONSA i WSA 2004 nr 2, poz. 43).
Mając na względzie powyższe okoliczności orzeczono, jak w sentencji,
na podstawie art. 150 ustawy z dnia 30.08.2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 157, poz. 1270).