II SA/BK 552/22

II SA/Bk 552/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk
Elżbieta Trykoszko
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 234
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi M. Ż. i A. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 20 maja 2019 r. A. i M. Ż. (dalej jako: "skarżący"), reprezentowani przez radcę prawnego M. P., zwrócili się do Wójta Gminy W. M. o wszczęcie postępowania i wydanie decyzji w zakresie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności na działkach nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości O. K., należących do Gminy W. M., w szczególności likwidacji istniejącego przepustu i wykopanie rowu przy drodze gminnej naprzeciwko nieruchomości o nr [...],[...]. Skarżący wskazali, że doszło do naruszenia stosunków wodnych poprzez wykonanie drogi bez jej odwodnienia, co spowodowało szkodę na nieruchomości stanowiącej ich własność o nr [...]. Wnieśli także o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego
z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych w celu ustalenia powyższych okoliczności.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Wójt Gminy W. M. decyzją z dnia [...] września 2020 r. Nr [...], na podstawie art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm., dalej jako: "P.w.") w związku z art. 104 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), odmówił nakazania Gminie W. M. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych w obrębie gruntów miejscowości O. K.
Z decyzją Wójta Gminy W. M. nie zgodzili się skarżący
i wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. (dalej jako: "SKO"), które decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. SKO w uzasadnieniu decyzji wskazało, że organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, nie dokonał oceny materiału dowodowego oraz nie ustalił stron postępowania.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Wójt Gminy W. M. decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...], na podstawie art. 234 P.w. oraz art. 104 ust. 1 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, odmówił nakazania Gminie W. M. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach o nr ewidencyjnych [...] i [...] położonych w obrębie gruntów miejscowości O. K.
W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że kluczowym dla rozstrzygnięcia
w niniejszej sprawie jest przepis art. 234 P.w., który wymaga ustalenia związku przyczynowego pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a powstałą szkodą (jakichkolwiek rozmiarów oraz wartości). Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że w konkretnym przypadku brak jest podstaw do stwierdzenia zmiany stanu wody na gruncie działek [...] oraz [...], czyli działek na których położona jest droga gminna biegnąca przez wieś O.-K. Jednocześnie w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie stwierdzono szkody na gruncie skarżących, tj. działce [...]. Powyższy pogląd organ oparł na protokołach oględzin spornych działek, protokołach przesłuchań świadków oraz na opinii biegłego wraz
z jej późniejszym uzupełnieniem.
Na podstawie oględzin ww. działek ustalono, że skarżący na swojej działce
nr [...] zainstalowali rurę odprowadzającą wodę o średnicy 25 cm biegnącą wzdłuż całej działki, od przepustu w drodze gminnej, aż za ogrodzenie nieruchomości, gdzie znajduje się wylot rury. Działka sąsiadująca po prawej stronie od drogi o nr [...] jest obniżona w porównaniu z działką [...] o wysokość betonowego prefabrykatu (około 25 cm). Po przeciwnej zaś stronie drogi do działki skarżących, znajduje się rów oraz wlot przepustu. Przepust ten przechodzi w rurociąg kryty ułożony pod ziemią wzdłuż działki skarżących, a kończy się on wylotem za ogrodzeniem ich posesji. Na wylocie rurociągu nie stwierdzono stojącej wody, zgniłej trawy, czy też oznak spływu wody. Woda kieruje się zgodnie z ukształtowaniem terenu: przepustem, rurociągiem na ternie działki skarżących a następnie za ich nieruchomość. Ponadto na działce [...] w dniu oględzin nie stwierdzono wody stojącej, kałuż oraz oznak zalewania.
Na podstawie zaś zeznań świadków wskazano, że przepust w drodze gminnej (działka [...]) z wylotem na działkę [...] znajdował się już tam w 1979 r. W tym czasie droga była wysypana piaskiem ze żwirem, a w momencie kiedy gmina dokonała pokrycia jej warstwą asfaltu, co miało miejsce w 1999 r., przepust pomiędzy drogą gminną a działkę skarżących pozostał pod drogą w niezmienionej formie. Ustalono również, że poprzedni właściciele działki o nr [...] uprawiali na niej drzewka owocowe. Rokrocznie miała miejsce sytuacja, gdy w czasie wiosennych roztopów na ww. działce miał miejsce zastój wody aż do momentu rozmarznięcia gruntu i wchłonięcia przez ziemię. Działka [...] przed jej zakupem przez skarżących była obniżona w stosunku do drogi gminnej o około 1 metra, obecna zaś wysokość działki świadczy o nasypaniu ziemi przez skarżących w celu zrównania jej z asfaltem. Kierunek naturalnego wpływu wody przebiegał od strony wsi O.-W. D. przez przepust naprzeciw działki skarżących i następnie na ich działkę.
Powyższe ustalenia znajdują zdaniem organu I instancji, potwierdzenie
w treści opinii biegłego, który wskazał, że roboty ziemne w rejonie działek wymienianych w postępowaniu wynikające z potrzeby zmiany stanu wody na gruncie wykonywali tylko skarżący. Przeprowadzili oni bowiem roboty powodujące odwodnienie zabudowanej części działki. W ocenie biegłego skarżący zakupując swoją działkę w 2011 r. weszli w istniejący od lat system odprowadzania wody
z pobocza ulicy wiejskiej, t.j. przez przepust na granicy ich działki i drugi przepust
w odległości około 320 m od wspomnianego. Natomiast wykonane przez nich prace miały na celu ochronę obecnie zabudowanej części działki przed podtopieniami. Jednocześnie biegły zauważył, że brak jest jakichkolwiek dowodów jakoby Gmina W. M. w ostatnich kilku latach dokonywała jakiś zmian na dradze asfaltowej biegnącej przez wieś O.-K. Brak jest także dowodów świadczących o przebudowie nawierzchni w tym cech jezdni, takich jak: szerokość nachylenia nawierzchni, zmiany spadów podłużnych. Na tej podstawie biegły uznał, że na działkach [...] oraz [...] (droga gminna) nie dokonywano w ciągu kilkunastu lat żadnych prac ziemnych, mogących mieć wpływ na zmianę stanu wody na gruncie, zatem nie może tu być mowy o jakimkolwiek szkodliwym wpływie zmian na nieruchomość położoną na działce [...]. Natomiast to skarżący celem uporządkowania trasy spływu wody przez ich posesję wykonali rurociąg do przerzucania spływającej wody przez ich zabudowaną część działki (sprawa wybudowanego krytego rurociągu nie jest przedmiotem postępowania). W konkluzji biegły stwierdził, że to skarżący podnosząc wysokość swojej działki [...] tak, aby zrównała się z asfaltem drogi gminnej (poprzez nawiezienie ziemi i kruszywa) oraz budowę rurociągu krytego sami zmienili kierunek i natężenie spływu wody na działce [...] - należącej do nich.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek odwołania skarżących, decyzją z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...], SKO utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie uznając, że zarzuty skarżących nie zasługują na uwzględnienie.
Po ponownym przeanalizowaniu sprawy, SKO ustaliło, że modernizacji drogi gminnej będącej przedmiotem niniejszego postępowania dokonano na podstawie decyzji Starosty W. z dnia [...] kwietnia 1999 r. Przedmiotem modernizacji była zmiana nawierzchni na asfaltową. Odnośnie przepustu pod drogą gminną SKO wskazało, że istnieje on od około 40 lat. Problem zaś zalewania działki nr [...] wodą napływającą z przepustu, po raz pierwszy skarżący sygnalizowali
w dniu [...] marca 2015 r. (po wybudowaniu domu mieszkalnego), a następnie w dniu [...] maja 2019 r. (inicjującym postępowanie w niniejszej sprawie). Zdaniem SKO, naturalny spływ wód opadowych i roztopowych w tym miejscu jest blokowany przez drogę gminną. Zgodnie bowiem z opinią sporządzoną przez biegłego na zlecenie skarżących (na wniosek skarżących dopuszczoną do niniejszego postepowania), działki przylegające do drogi gminnej leżą na tak zwanym "siodle", od którego rozchodzą się dwie dolinki terenowe. Teren ten ma niewielki spadek, co powoduje duże jego zawilgocenie, stąd był on przeznaczany na łąki i pastwiska oraz sady, na tym terenie starano się nie budować zagród wiejskich. Pomimo, że teren ten był często zalewany cienką warstwą wody, posiadał on alternatywny odpływ przez inną działkę. Swobodny odpływ wód został jednak zagrodzony po zabudowaniu działki leżącej pomiędzy tymi działkami. Dodatkową przyczyną tego stanu jest brak rowu odprowadzającego wody. Na skutek tych przyczyn woda popłynęła tak jak płynie obecnie, tj. przez sporny przepust gminny.
W tym stanie rzeczy SKO uznało, że brak jest podstaw do nakazania Gminie przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach sąsiednich i stwierdziło brak związku przyczynowego między wybudowaniem przepustu drogowego w drodze gminnej około 40 lat temu, a zalewaniem działki należącej do skarżących. SKO podkreśliło, że przedmiotowy przepust został wybudowany przez mieszkańców miejscowości O. K. w czynie społecznym, gdy droga ta miała nawierzchnię żwirową.
Z załączonej do akt sprawy dokumentacji wynika zaś, że przeprowadzona w 1999 r. modernizacja dotyczyła tylko zmiany nawierzchni ze żwirowej na asfaltową, od tamtego czasu nie prowadzono innych prac na przedmiotowej drodze. Zdaniem SKO uprawnione jest stwierdzenie, że wybudowanie przepustu drogowego (który istnieje w drodze gminnej od około 40 lat), nie spowodowało obecnej zmiany stanu wody na gruncie działki. Skarżący stali się właścicielami działki o nr [...] w dniu [...] stycznia 2011 r., czyli z istniejącym już naturalnym spływem wody opadowej i roztopowej na gruncie. W związku z tym SKO uznało, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały okoliczności opisane w art. 234 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 P.w.
W trakcie postępowania ustalono natomiast, że skarżący położyli na działce rurę, która zapobiega zalaniu działki przez wody napływające przepustem.
W związku z tym zdaniem SKO uprawnione jest twierdzenie, że wody z przepustu nie powodują szkód na działce skarżących, tym bardziej że w trakcie całego postępowania nie wskazali oni jakie konkretnie szkody miałyby być spowodowane przez wody opadowe napływające z przepustu. Mając to na uwadze SKO stwierdziło, że niezasadny jest podnoszony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 234 P.w.
Odnoszą się zaś do zarzutów SKO stwierdziło, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, zatem nie doszło do naruszenia przepisu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ I instancji nie naruszył również art. 107 § 3 k.p.a., gdyż skarżona decyzja ma uzasadnienie faktyczne i prawne zawartego w niej rozstrzygnięcia. Wójt rozpatrując sprawę, po uchyleniu przez SKO w Ł. wcześniejszej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, ponownie przesłuchał świadków na okoliczność, kiedy wybudowano przepust w drodze gminnej oraz czy dochodzi do zalania działki będącej własnością skarżących. O terminie i miejscu przesłuchania świadków, strony i ich pełnomocnik zostali powiadomieni prawidłowo. SKO uznało również za nietrafny zarzut naruszenia przepisu art. 107 § 3 k.p.a. polegający na pominięciu wniosku strony o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu gospodarki ściekowej. SKO zauważyło, że stosownie do przepisu art. 79 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. SKO stwierdziło, że ustalenie czy doszło do powstania szkody nie wymaga dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w zakresie wnioskowanym przez skarżących oraz nie podzieliło ich stanowiska, że budowa przepustu zmieniła stan wody na gruncie, który powoduje szkody na ich działce.
W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego skarżący zarzucili decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy
w postaci:
- art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez powielenie błędu Wójta i niewyjaśnienie stanu faktycznego, polegające na braku ustalenia okoliczności faktycznych,
a mianowicie czy doszło do podwyższenia drogi ponad teren działek w wyniku utwardzenia korpusu drogi i zmiany jej nawierzchni z brukowo-żwirowej na mineralno-asfaltową, czy zostało zapewnione prawidłowe odwodnienie z przepustu, kiedy został wykonany przepust w drodze i czy został on dokonany w sposób zgodny z prawem,
- 107 § 3 k.p.a. poprzez ponowne powielenie błędu Wójta i niewyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, polegające na pominięciu przesłuchania świadków wnioskowanych przez skarżących, a oparcia się jedynie na zeznaniach innych świadków przesłuchanych bez udziału skarżących i ustaleniu stanu faktycznego,
- art. 78 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wyjaśnienia podstawy faktycznej
i prawnej wydania decyzji przy pominięciu wniosku skarżących o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu gospodarki ściekowej, która miała definitywnie ustalić, czy na działkę skarżących są odprowadzane ścieki, co jest przyczyną ich odprowadzania, gdzie są odprowadzane fekalia z działki nr ew. [...] i działek sąsiednich,
- art. 234 P.w. i powielenie uchybień dokonanych przez Wójta, poprzez niewłaściwe zastosowanie i autentyczne stwierdzenie, że w niniejszej sprawie nie zaszły zmiany stanu wody na gruncie, podczas gdy stan faktyczny przedstawia się
w taki sposób, iż budowa przepustu w latach powstania zmieniała stan wody na gruncie i spowodowała podlewanie działki skarżących wodami i ściekami z działek sąsiednich.
Skarżący stwierdzili, że przepust pod drogą powinien służyć przeprowadzeniu cieku wodnego albo wód opadowych pomiędzy rowami odwadniającymi koronę drogi, jednak żadna z tych funkcji nie może być spełniona, gdyż droga nie posiada nawet rowów odwadniających. W przedmiotowej sprawie umknęło uwadze organów, że tak usytuowany przepust przerzuca jedynie nadmiar wody opadowej, i jak twierdzą skarżący, ścieków gospodarskich z prywatnych działek na prywatną działkę skarżących, co jest niedopuszczalne w świetle przepisów techniczno-budowlanych. Jak wynika z opinii wykonanej na zlecenie skarżących w sprawie "przepust położony jest nieprawidłowo". Brak jest dokumentów sankcjonujących wykonanie przepustu, co kwalifikuje tak wykonaną budowlę, jako samowolę budowalną. W aktach brak jest także decyzji zezwalającej na modernizację drogi gminnej.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a odnosząc się do zarzutów skargi uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sprawa niniejsza dotyczy naruszenia stosunków wodnych na gruncie, które zdaniem skarżących na skutek działania gminy spowodowały szkodę na ich nieruchomości.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 234 ust. 1 P.w., właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać kierunku
i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie. Stosownie do treści art. 234 ust. 2 P.w., na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
W myśl zaś art. 234 ust. 3 P.w., jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.
W świetle powyższego, wydanie decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. wymaga uprzedniego dokonania ustaleń: czy właściciel gruntu dokonał zmiany stosunków wodnych na gruncie, czy nastąpiła szkoda na gruncie sąsiednim oraz czy szkoda ta wynika ze zmiany stosunków wodnych. Przesłanki te muszą zaistnieć łącznie, a wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w innych warunkach jest niedopuszczalne (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 maja
2021 r., II SA/Sz 174/21, LEX nr 3194883).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że spowodowanie przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie, to takie działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (tj. zwiększenie bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to zatem każde działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie, związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi (por. m.in.: wyrok WSA w Łodzi z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. II SA/Łd 336/13; wyrok NSA z dnia
30 stycznia 2018 r. sygn. II OSK 410/16, dostępne w CBOSA). Zmiany dokonane przez właściciela na jego gruncie mogą być różnego rodzaju. Pamiętać jednak należy, że nie każda zmiana stosunków wodnych będzie powodowała zastosowanie art. 234 P.w., a jedynie taka zmiana, która negatywnie, szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. W postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych, organ musi zatem ustalić oraz wykazać istnienie związku przyczynowo - skutkowego między dokonaną zmianą na gruncie a wynikłą z powodu tej zmiany szkodą na gruncie sąsiednim. W związku z tym, że ustalenie opisanego związku przyczynowo - skutkowego wymaga odpowiedniej wiedzy specjalistycznej z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a także ewentualnie - przeprowadzenia odpowiednich badań, analiz i obliczeń, co wykracza
z reguły poza wiedzę pracowników organu, w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych na gruncie, należy co do zasady dopuścić dowód z opinii biegłego o takiej specjalności, umożliwiając tym samym poczynienie prawidłowych ustaleń w sprawie.
Dodać również trzeba, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 234 P.w. nie służy do kompleksowego regulowania stosunków wodnych całej miejscowości lub jej części, lecz ma na celu ocenę danego wycinka terenu. W tego rodzaju postępowaniu organy są zobligowane do zbadania, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo - skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach (por. m.in. wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 października 2013 r. sygn.
II SA/Kr 750/13, dostępny w CBOSA).
W okolicznościach niniejszej sprawy, organy obu instancji nie stwierdziły, aby Gmina będącą właścicielem działek zajętych pod drogę gminną (działki nr [...]
i [...]), zmieniła kierunek i natężenie odpływu znajdujących się na jej gruncie wód opadowych lub roztopowych bądź zmieniła kierunek odpływu wód ze źródeł - zatem nie została spełniona przesłanka opisana w art. 234 ust. 1 pkt 1 P.w. Gmina nie odprowadza również wód oraz nie wprowadza ścieków na grunty sąsiednie, gdyż istniejący od około 40 lat przepust w drodze ma na celu umożliwienie swobodnego przepływu wody roztopowej i opadowej przez przeszkodę, którą w rozpatrywanej sprawie jest droga gminna - zatem nie została również spełniona przesłanka opisana w art. 234 ust. 1 pkt 2 P.w. Sąd powyższą ocenę w pełni podziela, albowiem znajduje ona potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym,
w szczególności protokołach oględzin, dokumentacji fotograficznej, protokołach przesłuchania świadków oraz opinii biegłego.
Jak już wyżej wskazano, zastosowanie przepisu art. 234 ust. 3 P.w. uzależnione jest od wystąpienia skutku w postaci szkody, zatem pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo - skutkowy.
Tymczasem przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nie wykazało, aby na działce skarżących wystąpiły szkody mające związek z istniejącym już od około 40 lat przepustem pod drogą gminną. W konkretnym przypadku nie tylko nie da się ustalić szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie, ale także nie da się ustalić działania prowadzącego do takich zmian. Zgodnie z ustaleniami organów zarówno I jak i II instancji, modernizacja drogi gminnej dotyczyła tylko zmiany jej nawierzchni ze żwirowej na asfaltową i została wykonana w 1999 r. czyli 23 lata temu - decyzja Starosty W. z dnia [...] kwietnia 1999 r. o pozwoleniu na budowę k. 126 akt organu I instancji, zaś sam przepust istnieje w drodze od ponad 40 lat i został wybudowany w czynie społecznym około 1969 r. Od 1999 r. nie były prowadzone żadne prace ziemne, w tym remontowe ani budowlane w drodze gminnej, co wynika z ustaleń organów i co przyznał pełnomocnik Gminy podczas rozprawy sądowej w dniu[...] października 2022 r. Skarżący nie przedstawili natomiast żadnego dowodu na powyższą okoliczność, nie wskazali również dowodu na przebudowę przepustu po zakupie przez nich działki czy też skierowania po tym czasie przepływu wody przepustem na ich działkę. W tym stanie rzeczy twierdzenie skarżących, że budowa przepustu zmieniła stan wody na gruncie, który obecnie powoduje szkody na ich działce nie zasługuje na uwzględnienie.
Zwrócić natomiast należy uwagę na opinię sporządzoną przez biegłych R. P. i J. I. na zlecenie skarżących w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działce [...] (dopuszczoną w niniejszej sprawie na wniosek skarżących), z której jednoznacznie wynika, że działka skarżących przylegająca do drogi gminnej leży na tzw. "siodle", co powoduje duże jej zawilgocenie, stąd była ona przeznaczana, podobnie jak inne działki leżące na tym terenie na łąki i pastwiska oraz sady; na tym terenie starano się nie budować zagród wiejskich. W powyższej opinii stwierdzono, że pomimo, że obszar ten był często zalewany cienką warstwą wody, posiadał on alternatywny odpływ przez inną działkę. Swobodny odpływ wód został jednak zagrodzony po zabudowaniu działki leżącej pomiędzy tymi działkami. Dodatkową przyczyną tego stanu - zdaniem ww. biegłych jest brak rowu odprowadzającego wody. Na skutek tych przyczyn woda popłynęła tak jak płynie obecnie, tj. przez sporny przepust gminny. Powyższe zostało przyznane przez biegłego powołanego z zakresu stosunków wodnych w niniejszej sprawie, który stwierdził w swojej opinii, że za stan wody na gruncie uznać należy ten, który istniał w dniu zakupu działki przez skarżących, a zatem opisany wyżej. W tych uwarunkowaniach podzielić należy stanowisko organów, że ustalony naturalny spływ wód opadowych i roztopowych na spornym terenie istnieje już od wielu lat. Skarżący weszli w posiadanie przedmiotowej działki dopiero [...] stycznia 2011 r., czyli
z istniejącym już naturalnym spływem wody opadowej i roztopowej na gruncie.
Wybudowany zatem około 40 lat temu przepust w drodze ma na celu umożliwienie swobodnego przepływu wody roztopowej i opadowej przez przeszkodę, którą w rozpatrywanej sprawie jest droga gminna. Dodatkowo wskazać należy, że
w trakcie przeprowadzonych w dniu [...] maja 2021 r oględzin na działkach [...] i [...] ustalono, że sporny przepust przechodzi w rurociąg kryty, ułożony pod ziemią wzdłuż działki skarżących, a kończy się on wylotem za ogrodzeniem ich posesji. Na wylocie rurociągu nie stwierdzono stojącej wody, zgniłej trawy, czy też oznak spływu wody. Woda kieruje się zgodnie z ukształtowaniem terenu: przepustem, rurociągiem na ternie działki skarżących a następnie za ich nieruchomość, czyli naturalnym spływem wód opadowych i roztopowych istniejącym od lat. Na działce zaś skarżących w dniu oględzin nie stwierdzono wody stojącej, kałuż oraz oznak zalewania.
W związku z powyższymi ustaleniami, podkreślenia wymaga, że przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 234 P.w. nie jest ocena legalności czy prawidłowości wykonania określonych robót budowlanych, a wyłącznie ocena naruszenia stosunków wodnych na gruncie, stosowanie do przesłanek wymieniony
w analizowanej regulacji ustawy prawo wodne.
Zwrócić natomiast należy uwagę, że to skarżący dokonując zagospodarowania działki nr [...], położyli na działce rurę, która ma odprowadzać wody opadowe i roztopowe napływające przez przepust pod drogą gminną, czyli zabezpieczyli działkę nr [...] przed ewentualnymi szkodami (okoliczność nie kwestionowana przez skarżących). Skarżący podnieśli również wysokość swojej działka, poprzez nawiezienie ziemi i kruszywa, aby zrównała się ona z asfaltem grogi gminnej. Wykonali oni zatem roboty ziemne w rejonie działek objętych niniejszym postępowaniem wynikające z potrzeby zmiany stanu wody na gruncie.
W tym stanie rzeczy słuszne jest twierdzenie organów o braku związku przyczynowego między wybudowaniem około 40 lat temu przepustu w drodze gminnej a zalewaniem działki należącej do skarżących, a w konsekwencji o braku podstaw do nakazania Gminie przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających tym szkodom.
Zdaniem Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji zgromadziły materiał dowodowy, który jest wystarczający do stwierdzenia czy spełnione zostały wskazane powyżej przesłanki, od których uzależnione jest wydanie decyzji na podstawie art. 234 ust. 3 P.w. Dokonana na tej podstawie ocena organów, nie budzi zastrzeżeń Sądu.
Analiza akt administracyjnych przedmiotowej sprawy przeczy także zarzutom skargi naruszenia przepisów postępowania. Ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada zgromadzonym dowodom, które zostały przez organy zgodnie
z wymogami procedury administracyjnej wszechstronnie rozpatrzone. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia (art. 7 k.p.a.), zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dokonując jego oceny w sposób zgodny
z art. 80 k.p.a. Stronom zapewniono czynny udział na każdym etapie postępowania, zapewniając możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do zgromadzonych
w sprawie dowodów przed wydaniem decyzji. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a.
w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne
i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
Organ nie jest natomiast zobowiązany do przeprowadzania każdego dowodu wnioskowanego przez stronę oraz do ich weryfikacji, zwłaszcza jeżeli tak jak
w niniejszej sprawie, nie miał wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. Przedmiotem wnioskowanego przez skarżących dowodu z opinii biegłego z zakresu gospodarki ściekowej były okoliczności nie mające znaczenia w rozpatrywanej sprawie, której zakres został określony we wniosku z dnia [...] maja 2019 r. Wnioskiem tym skarżący zwrócili się do Wójta o przywrócenie poprzedniego stanu wody na gruncie i wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności na działkach, w szczególności likwidacji istniejącego przepustu i wykonanie rowu przy drodze gminnej naprzeciwko nieruchomości
o nr [...] i [...]. Dowód z opinii biegłego z zakresu gospodarki ściekowej miałby natomiast na celu ustalenie: czy na działkę skarżących są natomiast odprowadzane ścieki i co jest przyczyną ich odprowadzenia oraz gdzie są odprowadzane ścieki
z działki nr [...] i sąsiednich. W orzecznictwie podnosi się ponadto, że to oględziny są dowodem podstawowym i nieodzownym w sprawach o naruszenie stosunków wodnych. W niniejszej sprawie przeprowadzone oględziny oraz opinia biegłego
z zakresu stosunków wodnych na gruncie były zdaniem Sądu wystarczające do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Poza dopuszczeniem dowodu z opinii biegłego z zakresu gospodarki ściekowej, skarżący wnieśli także o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków. Jak słusznie podniosło SKO, żądanie strony przeprowadzenia wyżej wymienionych dowodów należy oceniać zgodnie z treścią art. 78 § 1 i 2 k.p.a.,
tj. należy je uwzględnić, jeżeli jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że są one wystarczająco stwierdzone innymi dowodami i nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. Sąd powyższe stanowisko w pełni podziela. Z uwagi na powyższe organy obu instancji nie naruszyły przepisów dotyczących przeprowadzenia postepowania dowodowego.
Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały po przeprowadzeniu postępowania, które w wystarczający sposób wyjaśniło istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 234 P.w.
Końcowo podkreślić należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonego aktu prawnego, co więcej nie poparte żadnymi dowodami, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.