II SA/Bk 545/24

II SA/Bk 545/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk /sprawozdawca/
Barbara Romanczuk
Marek Leszczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 122a i art. 122f par. 1 i 2 oraz art. 143
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. i E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 18 lipca 2024 r. nr 400.72/C-9/8/24 w przedmiocie wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy oddala skargę
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2024 r. B. i E. K. (dalej powoływani jako: "Skarżący") wystąpili do Wójta Gminy P. o wydanie zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy dotyczącej ich wniosku z dnia 21 marca 2024 r. o wstrzymanie wykonania postanowienia z dnia 14 marca 2024 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie o rozgraniczenie pomiędzy nieruchomościami położonymi w obrębie M. oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z działką o nr [...].
Wójt Gminy P., po rozpatrzeniu ww. wniosku, postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024r. odmówił wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy. W uzasadnieniu tego postanowienia organ w pierwszej kolejności wyjaśnił regulację art. 122f § 1 i art. 122a k.p.a., podkreślając, że sprawa może być załatwiona milcząco jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Dalej wskazał, że w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżących złożony został wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Wójta Gminy P. z dnia 14 marca 2024r. o ustalaniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Organ postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024r. odmówił wstrzymania wykonania przedmiotowego postanowienia, na które to postanowienie nie przysługiwało zażalenie. Żadna jednak norma prawna nie przewidywała możliwości milczącego załatwienia sprawy.
Na powyższe postanowienie zażalenia o tożsamej treści złożyli Skarżący wnosząc o jego uchylenie. Wyjaśnili, że w dniu 21 marca 2024 r. wystąpili do Wójta Gminy P. z wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienia z dnia 14 marca 2024r. o zobowiązaniu ich do uiszczenia ustalonych kosztów do czasu prawomocnego orzeczenia w związku z odwołaniem od powyższego postanowienia. W związku z tym, że nie otrzymali w przeciągu 30 dni żadnej odpowiedzi od organu, wystąpili w dniu 22 kwietnia 2024r. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy. Skarżący wskazali, iż w odpowiedzi na ich wniosek otrzymaliśmy pismo z dnia 17 maja 2024 r., które ich zdaniem, nie wywoływało żadnych skutków prawnych, bo było niezgodne z art. 122f k.p.a. W ocenie Skarżących, całe postępowanie prowadzone przez Wójta w przedmiotowej sprawie było niezgodne z obowiązującym prawem i uwłaczało Kodeksowi postępowania administracyjnego w szczególności rozdziałowi 2 tego kodeksu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku nie podzieliło argumentacji zażalenia i postanowieniem z dnia 18 lipca 2024 r. nr 400.72/C-9/8/24 utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, powołując się na art. 122 f § 1 i 2 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że zaświadczenie o milczącym załatwieniu sprawy potwierdza istnienie stanu prawnego, nie zaś stanu faktycznego. Stan prawny potwierdzony zaświadczeniem polega na tym, że z dniem wskazanym w zaświadczeniu organ administracji publicznej załatwił sprawę administracyjną w sposób milczący, uwzględniając w całości żądanie strony. W zaświadczeniu należy bowiem wskazać m.in. treść rozstrzygnięcia sprawy załatwionej milcząco. Przepis ten nie określa przesłanek ani trybu wydania postanowienia o wydaniu zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy lub o odmowie wydania takiego zaświadczenia. Niewątpliwe jest jedynie, że postanowienie wydaje się na wniosek strony i nie ma tu zastosowania art. 217 § 2, ponieważ strona, której sprawę załatwiono milcząco, może żądać wydania stosownego zaświadczenia bez konieczności wykazywania swojego interesu prawnego w urzędowym poświadczeniu milczącego załatwienia sprawy ani też wskazywania przepisu prawa, który wymaga urzędowego potwierdzenia, że sprawa została załatwiona milcząco.
Jak dalej podkreśliło SKO, przepis art. 122a § 1 k.p.a. w sposób wyraźny przewiduje, że sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Określenie "jeżeli przepis szczególny tak stanowi" należy rozumieć zaś w ten sposób, że obowiązuje przepis szczególny, który organowi administracji publicznej przyznaje kompetencję do milczącego załatwienia sprawy. Podstawową przesłanką wyznaczającą granice milczącego załatwienia sprawy jest zaś przesłanka materialnoprawna rodzaju spraw, w których przepisy szczególne dopuściły możliwość prawną odstąpienia od reguły rozstrzygnięcia sprawy decyzją na rzecz przyjęcia skutku prawnego ukształtowania uprawnienia milczeniem organu.
Jak wynika zaś z akt sprawy, iż w dniu 21 marca 2024 r. Skarżący wystąpili do organu I instancji z wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia z dnia 14 marca 2024 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024 r. Wójt Gminy P. odmówił wstrzymania wykonania przedmiotowego postanowienia. W ocenie Kolegium w sprawie objętej ww. postanowieniem, jak słusznie stwierdził organ I instancji, żadna norma prawna nie przewidywała możliwości milczącego załatwienia sprawy. W konsekwencji z uwagi na brak przesłanek - nie było podstaw do wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy.
Z powyższym postanowieniem nie zgodzili B. K. i E. K. wnosząc odrębne skargi do tutejszego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu tychże skarg (tożsamych pod względem treści) Skarżący podkreślili, że Kolegium nie rozpatrzyło w całości ich zażalenia na postanowienie Wójta Gminy P. z dnia 12 czerwca 2024 r. W ocenie Skarżącego, postępowania organów obu instancji uwłaczają k.p.a., szczególnie Rozdziałowi 2. Jak podkreślili, wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego nie wszczynał nowego postępowania. Zdaniem Skarżącego, do tego typu spraw nie znajdzie też zastosowania art. 10 k.p.a. ani art. 79a k.p.a., które odnoszą się do zasady czynnego udziału stron w postępowaniu oraz wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z jej żądaniem. Rozwiązania te służą zachowaniu istoty załatwienia sprawy przez organ "milcząco". Dalej Skarżący stwierdzili, że rozpatrując ich zażalenie, Kolegium oparło się tylko na art. 122a § 1 k.p.a., pomijając zaś treść art. 122a § 2 k.p.a. Zdaniem Skarżącego, całe postępowanie organu I instancji związane z jego wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienia było niezgodne z prawem, albowiem w przeciągu 30 dni nie otrzymali oni odpowiedzi (postanowienia) na ich wniosek. Następnie po jego wniosku o wydanie zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy - milczącej zgody, otrzymali od organu zwykłe pismo z dnia 17 maja 2024 r., które nie miało żadnej mocy prawnej. Dopiero zaś po jej interwencji zawartej w piśmie z dnia 28 maja 2024 r. Wójt Gminy P. wydał postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie poważają legalności zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy z wniosku Skarżących o wstrzymanie wykonania postanowienia w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Merytoryczną ocenę kontrolowanego w niniejszej sprawie postanowienia należy poprzedzić wyjaśnieniem, że zgodnie z art. 122f § 1 k.p.a. na wniosek strony organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, wydaje zaświadczenie o milczącym załatwieniu sprawy albo odmawia wydania takiego zaświadczenia. Przy czym, jak stanowi art. 122a § 1 k.p.a. sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Określenie "jeżeli przepis szczególny tak stanowi" należy rozumieć w ten sposób, że obowiązuje przepis szczególny, który organowi administracji publicznej przyznaje kompetencję do milczącego załatwienia sprawy. Innymi słowy musi istnieć regulacja szczególna, która organowi administracji publicznej przyznaje kompetencję do milczącego załatwienia sprawy, wiążąc z milczeniem określone skutki prawne.
Oczywiście przepis szczególny nie musi być sformułowany w ten sam sposób co analizowany aktualnie przepis, tzn. że sprawa należąca do właściwości organu administracji publicznej "może być załatwiona milcząco", podobnie jak nie zawsze przepisy szczególne stanowią, że sprawę administracyjną załatwia się w formie decyzji administracyjnej. Ocena, czy przepis szczególny upoważnia do milczącego załatwienia sprawy, powinna być bowiem dokonywana z uwzględnieniem treści art. 122a § 2 k.p.a., stanowiącego dyrektywę interpretacyjną przepisu szczególnego. Przepis art. 122a § 2 k.p.a. stanowi zaś, że sprawę uznaje się za załatwioną milcząco w sposób w całości uwzględniający żądanie strony, jeżeli w terminie miesiąca od dnia doręczenia żądania strony właściwemu organowi administracji publicznej albo innym terminie określonym w przepisie szczególnym organ ten: (1) nie wyda decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (milczące zakończenie postępowania) albo (2) nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (milcząca zgoda). Przy czym, nie chodzi tutaj o interpretację zachowania się werbalnego organu administracji publicznej jako milczącego załatwienia sprawy administracyjnej (jak zdaje się intepretują to Skarżący), lecz o interpretację przepisu szczególnego, w kontekście dyrektywy interpretacyjnej, którą w tym zakresie stanowi art. 122a § 2 k.p.a. (zob. A. Wróbel - Komentarz aktualizowany do art. 122 (a) Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex).
Podstawowymi przesłankami załatwienia sprawy administracyjnej w sposób milczący są zatem żądanie strony i upływ terminu do wydania decyzji (postanowienia kończącego postępowanie w sprawie) lub do wniesienia sprzeciwu. Z kolei wydanie zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy, jak wskazano już wyżej, uwarunkowane jest wnioskiem strony oraz skutecznym zastosowaniem instytucji milczącego załatwienia sprawy, znajdującej swoje umocowanie nie tylko w przepisie proceduralnym (art. 122a k.p.a.), ale - co należy podkreślić w okolicznościach kontrolowanej sprawy - również w odpowiedniej regulacji materialnoprawnej. Jak słusznie bowiem podkreśliło Kolegium w zaskarżonym rozstrzygnięciu podstawową przesłanką wyznaczającą granice milczącego załatwienia sprawy jest przesłanka materialnoprawna rodzaju spraw, w których przepisy szczególne dopuściły możliwość prawną odstąpienia od reguły rozstrzygnięcia sprawy decyzją na rzecz przyjęcia skutku prawnego ukształtowania uprawnienia milczeniem organu.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy istotne znaczenie ma art. 143 k.p.a., który stanowi, że wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione. Z powyższej regulacji wynika, że organ administracji publicznej może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia na wniosek wnoszącego zażalenie albo z urzędu oraz że o wstrzymaniu wykonania postanowienia lub o odmowie wstrzymania wykonania postanowienia organ administracji publicznej orzeka w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie. Z takim wnioskiem wystąpili wprawdzie Skarżący w dniu 22 kwietnia 2024r. żądając wstrzymania wykonania postanowienia Wójta gminy P. z dnia 14 marca 2024r. ustalającego koszty postępowania rozgraniczeniowego, tym niemniej w przywołanym przepisie art. 143 k.p.a. (jak też w żadnym innym) nie zawarto regulacji, że w przypadku nie uwzględnienia przez organ takiego wniosku w terminie 30 dni (lub też innym) sprawa z wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia, może być załatwiona milcząco. W tej sytuacji, jak słusznie orzekły organy administracji, nie było możliwe wydanie zaświadczenia potwierdzającego milczące załatwienie sprawy dotyczącej wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia ustalającego koszty postępowania rozgraniczeniowego. Tym bardziej, co też istotne w sprawie, że Wójt Gminy P. postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024r. odmówił wstrzymania wykonania postanowienia z dnia 14 marca 2024r.
Podsumowując należy stwierdzić, że skoro sprawa z wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia ustalającego koszty postępowania rozgraniczeniowego nie mogła być załatwiona w trybie milczącego załatwienia spraw, o którym mowa w art. 122a § 1 k.p.a., to w okolicznościach niniejszej sprawy nie było podstaw do pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku Skarżących i wydania zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy, o czym prawidłowo orzekły organy w zaskarżonych rozstrzygnięciach.
Z tych też względów, Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, orzekł o jej oddaleniu.
Końcowo należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów - zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 ww. ustawy.