II SA/Bk 541/25

II SA/Bk 541/25 - Postanowienie WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-06-03
Data wpływu
2025-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 czerwca 2025 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 24 stycznia 2025 r. nr AB-II.7842.1.2024.MM w przedmiocie udzielenia pozwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ,
Uzasadnienie
R. P. wniosła do sądu administracyjnego skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 24 stycznia 2025 r. nr AB-II.7842.1.2024.MM utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 23 października 2024 r. nr AR.6740.0.297.2023 udzielającą K. O. i A. O. pozwolenia na wejście na teren działki skarżącej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym Z., w celu wykonania elewacji ścian oddzielenia pożarowego czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych zlokalizowanych na sąsiedniej działce nr [...], w granicy z działką skarżącej, realizowanej na podstawie decyzji Starosty Powiatu Białostockiego z dnia 19 maja 2022 r. nr 824 zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej K. O. i A. O. pozwolenia na budowę zespołu sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych z instalacjami i zagospodarowaniem terenu na działce nr [...] w obrębie Z., utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Podlaskiego z dnia 28 września 2022 r. nr AB-II7840.5.9.2022.MM. W skardze skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie motywując tego wniosku, jednakże w treści skargi zwróciła uwagę na uciążliwości wynikające z prowadzenia prac na jej posesji przez robotników, którzy dotychczas "(...) dali się poznać jako hałaśliwi, palący papierosy, których smród nie pozwalał na funkcjonowanie w naszym domu oraz wulgarni (...)". Skarżąca podkreśliła, że urządzenia oraz robotnicy zakłócają spokój jej rodziny, naruszają zdrowie i życie, uniemożliwiając normalne funkcjonowanie i korzystanie z domu oraz posesji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wedle zaś art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania rozstrzygnięcia będącego przedmiotem zaskarżenia oraz aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć przy tym szkodę zarówno majątkową, jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. m.in. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"). Z kolei trudne do odwrócenia prawne i faktyczne skutki to następstwa, które powodują istotną i trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. m.in. postanowienia NSA z 10 marca 2010 r., I FSK 1841/09 oraz z 19 maja 2011 r., II OZ 415/11; CBOSA). W orzecznictwie zauważa się, że przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym, rzeczywiście wystąpiły lub przynajmniej już się ujawniały. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, CBOSA).
Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany zawartym tam, zamkniętym katalogiem przesłanek, których wykazanie jest rzeczą wnioskodawcy. Ten zaś powinien starannie i rzeczowo umotywować swój wniosek, wskazując na konkretne okoliczności uprawdopodabniające, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione i konieczne, aby sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowego wyjątku od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt II FZ 1504/14, Lex nr 1538986). Wnioskodawca musi zatem powołać się na konkretne okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Muszą to być okoliczności zobiektywizowane i potwierdzone sytuacją rzeczywistą. Ponadto zawarte we wniosku wywody powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych okoliczności obrazujących sytuację faktyczną wnioskodawcy.
Jakkolwiek brak jest podstaw, aby od sądu żądać poszukiwania argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, to w orzecznictwie przyjmuje się, że sąd administracyjny rozpoznając wniosek, powinien dokonać analizy sytuacji strony i ocenić konieczność udzielenia ochrony tymczasowej z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy. Z uwagi na ocenny charakter postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania danego aktu, sąd administracyjny może pewne okoliczności, które wynikają z akt sprawy, wziąć pod uwagę z urzędu, co nie oznacza jednak, że jest zobowiązany poszukiwać za stronę argumentów na poparcie zgłoszonego przez nią żądania (por. postanowienia NSA: z 16 czerwca 2024 r., I OZ 164/24; z 6 czerwca 2017 r., II OZ 567/17 oraz z 28 października 2020 r., II OZ 884/20 - CBOSA). Jakkolwiek okoliczności przemawiające za wstrzymaniem aktu winna przedstawić w pierwszej kolejności wnioskująca strona, jednak sąd administracyjny zasadność jej wniosku bada z uwzględnieniem argumentów nie tylko w nim podniesionych, ale także w aspekcie całokształtu okoliczności sprawy. Rozpoznając wniosek, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd administracyjny nie może pomijać w swym rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy, bowiem ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swe odzwierciedlenie w postanowieniu sądu (por. postanowienie NSA z 4 października 2024 r., I OZ 587/24, CBOSA).
Tymczasem skarżąca umotywowała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uciążliwościami związanymi ze znoszeniem prowadzenia robót budowlanych na swojej posesji, a także wątpliwościami co do prawidłowości zaskarżonej decyzji, wobec braku uwzględnienia zgłaszanych przez nią postulatów w zakresie harmonogramu i czasokresu prowadzenia robót budowlanych oraz sposobu doprowadzenia posesji do stanu sprzed rozpoczęcia tych robót. W związku z tym, że okoliczności powyższe należą do warunków korzystania z sąsiedniej nieruchomości określanych przez właściwy organ w decyzji wydawanej na zasadzie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, stanowią one w istocie argumenty o charakterze merytorycznym i będą podlegały weryfikacji w toku kontroli sądowej, w której sąd dokona oceny legalności decyzji, a także zarzutów i twierdzeń podniesionych w skardze. Na tym etapie zaś (tj. w ramach postępowania o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu) sąd nie dokonuje kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, badając jedynie przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu prawnego. Tych natomiast w skardze nie zawarto, a sąd nie doszukał się ich również w wyniku analizy akt sprawy.
Skarżąca bowiem nie powołała żadnych skonkretyzowanych okoliczności przemawiających za zastosowaniem ochrony tymczasowej w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a., a więc świadczących o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewątpliwie prowadzenie prac budowlanych na działce skarżącej wiąże się z niedogodnościami i uciążliwościami, choćby tymi opisanymi w treści skargi, jednakże w ocenie sądu, ani z treści wniosku skarżącej, ani z akt sprawy nie wynika, aby niedogodności te można było rozpatrywać w kategorii znacznej szkody. Podkreślić przy tym należy wyraźnie, że przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por. m.in. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn.. akt. I SA/Go 63/23, CBOSA). Tymczasem w przypadku wykonania decyzji wydanej na zasadzie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, tymczasowe zajęcie pasa gruntu nieruchomości przyległej jest naturalną jej konsekwencją.
Nie można również stwierdzić, aby w sprawie nie było możliwe doprowadzenie nieruchomości skarżącej do stanu poprzedniego, po zakończeniu tych prac. Na mocy art. 47 ust. 3 Prawa budowlanego inwestorzy zobowiązani są bowiem do naprawienia szkód powstałych w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, o czym wspomniano również w pkt 8 sentencji decyzji organu I instancji. Z kolei w treści opracowania obejmującego zakres prac elewacyjnych na ścianach wydzielenia pożarowego usytuowanych w granicy obu działek, uwzględniono konieczność ewentualnego odtworzenia stanu działki skarżącej zastanego w chwili rozpoczęcia wykonywania tych prac. Nie można zatem uznać, aby w niniejszej sprawie nie było możliwe przywrócenie stanu pierwotnego lub aby w skutek wykonania zaskarżonej decyzji nastąpiły trudne do odwrócenia skutki. Nie wskazała na nie również skarżąca.
Abstrahując od powyższego, w ocenie sądu wstrzymywanie wykonania decyzji, która w większości została już wykonana jest ponadto bezcelowe. Jak wynika bowiem zarówno z ww. opracowania zawierającego m.in. harmonogram prac elewacyjnych, jak i z treści pkt. 1 i 2 decyzji organu I instancji, rozpoczęcie prac elewacyjnych zakreślono na 5 maja 2025 r., a zakończenie na 6 czerwca 2025 r. Stwierdzić zatem należy, że w chwili rozpoznania przedmiotowego wniosku, gros prac elewacyjnych zostało już wykonanych, bowiem do realizacji w dniach 3-6 czerwca 2025 r. pozostaje jedynie elewacja budynku oznaczonego symbolem A1, a więc usytuowanego w największym oddaleniu od domu skarżącej, spośród wszystkich budynków wymienionych w pkt 2 decyzji organu I instancji, co może świadczyć o mniejszej uciążliwości prac pozostałych do wykonania, aniżeli tych opisanych przez skarżącą w skardze.
Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie przyjmuje się jednolicie, że przedmiotem udzielenia przez sąd ochrony tymczasowej, mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r., II OZ 1376/14, Lex nr 1624481; czy T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2016 lub B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2016). Tymczasem zaskarżona decyzja została w zasadniczej swej mierze już wykonana, co czyni wniosek skarżącej niemożliwym do uwzględnienia choćby z tego powodu.
Sąd zauważa przy tym, że mimo wpływu skargi do sądu w dniu 3 kwietnia 2025 r., sprecyzowany w jej treści wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej nie mógł być rozpoznany przed rozpoczęciem prac elewacyjnych (tj. przed dniem 5 maja 2025 r.), z uwagi na braki formalne skargi oraz brak uiszczenia wpisu od skargi, do których uzupełnienia wezwano skarżącą, a także ze względu na konieczność rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 14 kwietnia 2025 r. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, co nastąpiło dnia 29 kwietnia 2025 r. (II SPP/Bk 397/25). Postanowienie wydane w tym względzie przez referendarza sądowego zostało doręczone skarżącej dnia 6 maja 2025 r., a więc w chwili, kiedy prace elewacyjne (zgodnie z harmonogramem z pkt 2 decyzji organu I instancji) były już rozpoczęte. Wobec natomiast oczekiwania na uprawomocnienie się ww. postanowienia, a następnie konieczność dokonania niezbędnych czynności procesowych, załatwienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej było możliwe dopiero po dniu 22 maja 2025 r., kiedy to prace elewacyjne toczyły się już przy każdym z budynków objętych ww. harmonogramem.
Mając na uwadze powyższe, sąd odmówił udzielenia skarżącej wnioskowanej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.