II SA/Bk 540/22

II SA/Bk 540/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk
Elżbieta Lemańska
Grzegorz Dudar /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dudar (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2022 r. sprawy ze skargi I. H. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie sygn. akt II SA/Bk 22/17 w sprawie ze skargi P. H. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej 1. wznawia postępowanie sądowe; 2. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 marca 2017 roku, sygnatura akt II SA/Bk 22/17; 3. oddala skargę; 4. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania wznowieniowego w całości.
Uzasadnienie
W wyniku przeprowadzonej kontroli na działce o nr geod. [...] przy ul. S. w K. Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. (dalej powoływany jako: organ pierwszej instancji, PINB) ustalił, iż na działce tej znajduje się murowany budynek stodoły o wym. 7.10 m x 6.80 m z dachem o konstrukcji drewnianej pokrytym eternitem falistym. Na podstawie zgormadzonego materiału dowodowego w toku prowadzonego postępowania organ ustalił, iż przedmiotowa stodoła została wybudowana po 1995 r. bez pozwolenia na budowę.
W związku z powyższym organ zobowiązał P. H. i I. H. do przedłożenia projektu budowlanego i innych dokumentów niezbędnych do zalegalizowania przedmiotowej stodoły.
Po przedłożeniu wymaganej dokumentacji organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] października 2015 r., nr [...] ustalił P. H. i I. H. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł za wybudowanie bez wymaganego pozwolenia na budowę budynku stodoły na działce nr [...] przy ul. S. w K.
Po rozpoznaniu zażalenia od powyższego postanowienia P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej powoływany jako organ odwoławczy, PWINB) postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...]utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
Wyrokiem z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 25/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie: sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Mieczysław Markowski, po rozpoznaniu skargi P. H. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...]w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej, w pkt 1 sentencji wyroku uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2015 nr [...], zaś w pkt 2 zasądził od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego P. H. kwotę 5.567 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, na konieczność
uzupełnienia materiału dowodowego o przesłuchanie zgłoszonych przez pana P. H. świadków na okoliczność ustalenia daty budowy przedmiotowej stodoły i dokonanie pełnej oceny zgromadzonego w sprawie materiały dowodowego.
Na orzeczenie o kosztach zawarte w pkt 2 ww. wyroku PWINB wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. o sygn. akt II OZ 497/16 NSA uchylił zaskarżone postanowienie zawarte pkt 2 sentencji ww. wyroku i w tym zakresie przekazał sprawę WSA w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę w zakresie kosztów postępowania, postanowieniem z dnia 15 czerwca 2016 r. WSA zasądził od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego P. H. kwotę 3.167 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Organ pierwszej instancji, ponownie rozpatrując sprawę, uzupełnił materiał dowodowy dokonując przesłuchania zgłoszonych świadków, których zeznaniom odmówił wiarygodności i datę budowy stodoły ustalił w oparciu o zdjęcia lotnicze pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w oparciu o które przyjął, iż stodoła została wybudowana po 24 sierpnia 1997 r. Ponieważ stodoła została wybudowana bez pozwolenia na budowę, organ zastosował procedurę określoną w art. 48 i 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej powoływana jako Prawo budowlane z 1994 r.) i postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. ustalił opłatę legalizacyjną stosownie do art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w wysokości 25 000 zł.
Po rozpoznaniu zażalenia od tego postanowienia, wniesionego przez P. H., w którym kwestionował on ustaloną w oparciu o zdjęcie lotnicze datę budowy stodoły, P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgormadzony w postępowaniu materiał dowodowy dawał podstawy do przyjęcia, że przedmiotowa stodoła została pobudowana po 24 sierpnia 1997 r. Jakość zdjęcia z tego dnia na którym brak jest przedmiotowej stodoły jest wystarczająca do stwierdzenia, iż przedmiotowego obiektu na nim nie ma. Zasadnie organ pierwszej instancji stwierdził w tej sytuacji, że
zeznania świadków którzy zeznali, że stodoła została wybudowana w 1991 r. są niewiarygodne. Istniała zatem podstawa do zastosowania procedury określonej w art. 48 i art. 49 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i obciążenia inwestorów opłatą legalizacyjną wyliczoną zgodnie z art. 59f ust. 1 tej ustawy.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł P. H. zarzucając naruszenie:
1. art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej powoływana jako k.p.a.) przez błędne uznanie, że ze zdjęcia lotniczego wynika, iż budynek został wybudowany po dniu 24 sierpnia 1997 r. i w stosunku do niego mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1994 r.;
2. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez błędne uznanie, że z mapy geodezyjnej z dnia 13 listopada 2013 r. wynika, że budynek został wybudowany po dniu 1 stycznia 1995 r. i w stosunku do niego mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1994 r.;
3. art. 7 i art. 77 k.p.a. przez błędne uznanie, że z pisma Starosty S. z dnia [...] marca 2015 r. dotyczącego braku dokumentacji w archiwum Starostwa Powiatowego w S. w sytuacji gdy w dacie budowy organem wydającym pozwolenie na budowę był zupełnie inny organ, wynika iż budynek został wybudowany po dniu 1 stycznia 1995 r. i w stosunku do niego mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1994 r.;
4. art. 7 i art. 77 k.p.a. przez błędne uznanie, że przeprowadzone zgodnie z prawem dowody z przesłuchania dwóch świadków uczestniczących w budowie potwierdzających budowę w 1991 r. są niewiarygodne i nie potwierdzają stanu faktycznego, że budowa miała miejsce przed dniem 1 stycznia 1995 r.;
5. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) poprzez zignorowanie oceny prawnej zawartej we wcześniej wydanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 25/16.
Ponadto zarzucił naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy:
1. art. 49 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. przez nałożenie opłaty legalizacyjnej w sytuacji gdy na część tego samego obiektu było wcześniej prowadzone postępowanie legalizacyjne, co jest związane z dokonaniem przez organ podziałem budynku na dwa niezależne od siebie obiekty budowlane w celu przeprowadzenia obu niezależnych od siebie postępowań administracyjnych zakończonych dwoma rozstrzygnięciami;
2. art. 103 ust. 2 Prawa budowanego przez błędne zastosowanie do rozstrzygnięcia przepisów obecnie obowiązujących w sytuacji, gdy budynek został wybudowany pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wyrokiem z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 22/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie: sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, oddalił skargę na postanowienie PWINB z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...].
Skarga kasacyjna od powyższego wyroku, wniesiona przez P. H. została oddalona przez NSA wyrokiem z dnia 22 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1474/17.
W dniu [...] lutego 2018 r. I. H. wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 22/17, zakończonego prawomocnym wyrokiem tut. sądu z dnia 7 marca 2017 r., na mocy którego oddalono skargę P. H. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2016 r., nr [...] ustalające P. H. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł za wybudowanie, bez wymaganego pozwolenia na budowę, budynku stodoły na działce nr [...] przy ul. S. w K. Wnioskodawczyni była uczestnikiem w przedmiotowym postępowaniu.
W treści skargi I. H. wskazała, że w sprawie zakończonej ww. wyrokiem zaistniała przesłanka nieważności postępowania z art. 271 pkt 1 w zw. z art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., bowiem w ww. postępowaniu sądowym, brało udział dwóch sędziów (tj. sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys oraz sędzia NSA Mieczysław Markowski), którzy podlegają wyłączeniu z mocy prawa ze względu na fakt, że orzekali oni w sprawie, w której brali wcześniej udział w wydaniu wyroku tj. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 25/16. W sprawie tej w dniu 1 marca 2016 r. zapadł wyrok uchylający postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2015 nr [...] ustalające P. H. i I. H. opłatę legalizacyjną w wysokości 25.000 zł za legalizację stodoły posadowionej na działce o nr geod. [...] w K., a także poprzedzające jego wydanie ww. postanowienie organu pierwszej instancji.
Postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], zaskarżone przez P. H. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 22/17 zostało wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy wskutek wyroku z dnia 1 marca 2016 r. (II SA/Bk 25/16), zaś w wydaniu wyroku z dnia 7 marca 2017 r. - oddalającego skargę na nie, brali udział: sędzia NSA Mieczysław Markowski (przewodniczący, sprawozdawca), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk oraz sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys.
W ocenie skarżącej, dwukrotne orzekanie w wymienionych sprawach dwojga spośród ww. sędziów, narusza konstytucyjną zasadę prawa do sprawiedliwego sądu oraz może rodzić podejrzenia o brak obiektywizmu. W związku z tym wnioskodawczyni wniosła o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie II SA/Bk 22/17 oraz o zmianę wyroku wydanego w dniu 7 marca 2017 r., poprzez uchylenie obu ww. postanowień organów nadzoru budowlanego. Skarżąca wskazała, że o podstawie wznowienia postępowania sądowego dowiedziała się w dniu otrzymaniu odpisu wyroku NSA z dnia 22 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1474/17, mocą którego oddalono skargę kasacyjną P. H. od wyroku tut. sądu z dnia 7 marca 2017 r. wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Bk 22/17, a więc w dniu 15 lutego 2018 r. Podała, że przed tą datą treść wyroku z dnia 7 marca 2017
r. nie była jej znana, bowiem nie wnosiła ona o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, a zatem nie mogła ona wnioskować o wyłączenie sędziów przed uprawomocnieniem się tego wyroku, skoro nie znała składu sędziowskiego, który go wydał.
Pismem z dnia [...] marca 2018 r. udział w postępowaniu sądowym zgłosił P. H., wskazując jednocześnie, że popiera skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Bk 22/17, wywiedzioną przez jego małżonkę I. H. Dodał, że oboje są współwłaścicielami działki nr [...] przy ul. S. w K., na której to posadowiona jest stodoła objęta postępowaniem legalizacyjnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ze względu na fakt, że w świetle art. 271-273 p.p.s.a., powołane w niej okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania sądowego.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej i uczestnika postępowania P. H. wniósł o uznanie dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego sygn. akt II SA/Bk 22/17 zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 7 marca 2017 r. oraz o połączenie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. W piśmie zawarł także argumentację merytoryczną.
Wyrokiem z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 140/18 WSA w Białymstoku oddalił skargę I. H. o wznowienie postępowania sądowego. W ocenie sądu, w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z całą pewnością nie świadczy o tym fakt, że sędzia NSA Mieczysław Markowski oraz sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys byli członkami składu orzekającego przy wydaniu prawomocnego wyroku z dnia 1 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Bk 25/16. Powołane przepisy nie dotyczą bowiem sytuacji, w których ten sam sędzia orzeka ponownie w sprawie, w której uprzednio zapadł w pierwszej instancji wyrok uchylający decyzję, a następnie została wniesiona skarga na nową decyzję, wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli P. H. i I. H. Skarga kasacyjna wniesiona przez P. H. została odrzucona postanowieniem WSA w Białymstoku z dnia 8 listopada 2018 r. Zażalenie P.
H. na to postanowienie zostało oddalone przez NSA postanowieniem z 14 lutego 2019 r., sygn. akt II OZ 69/19.
Natomiast w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej I. H. NSA wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 221/19 w pkt 1 sentencji wyroku uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. sądowi, zaś w pkt 2 odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, że ograniczając się do podstaw prawnych wskazanych przez skarżącego, choć z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. nie był nimi związany, sąd pierwszej instancji pominął inną podstawę wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko WSA w Białymstoku w odniesieniu do art. 271 pkt 1 w związku z art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jednak zauważył też, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę okoliczności przewidzianej w art. 185 § 1 i § 2 p.p.s.a.
NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę faktu, że zażalenie w zakresie pkt 2 wyroku z 1 marca 2016 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 25/16 złożył organ odwoławczy. Zwrócił uwagę, że po rozpatrzeniu zażalenia, NSA postanowieniem z 18 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 497/16, uchylił zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku i przekazał sprawę w tym zakresie WSA w Białymstoku do ponownego rozpoznania. W ocenie NSA tym samym ziściła się przesłanka wskazana w art. 185 § 2 p.p.s.a. i powinien być spełniony nakaz kształtowania składu orzekającego przewidziany w tym przepisie: "w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie".
NSA zwrócił również uwagę, że w rozpatrywanej sprawie mogłaby powstać wątpliwość co do prawidłowości zastosowania art. 185 § 2 p.p.s.a. Wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 22/17 nie został wydany po uchyleniu przez sąd kasacyjny wyroku w sprawie II SA/Bk 25/16 i przekazaniu sprawy w przedmiocie opłaty legalizacyjnej do ponownego rozpoznania przez ten sam sąd, lecz w wyniku uchylenia pierwszym wyrokiem postanowień wydanych przez organy nadzoru budowlanego i ponownym rozpatrzeniu sprawy administracyjnej oraz zaskarżeniu kolejnych rozstrzygnięć do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie jest zdania, że w przypadku art. 185 § 2 p.p.s.a. rozszerzająca wykładnia tego przepisu jest dopuszczalna i uzasadniona. Po pierwsze, należy
przyjąć, że wyrażenie "sąd rozpoznaje sprawę w innym składzie" oznacza nakaz wyłączenia sędziego od orzekania dotyczy każdego z członków składu, który orzekał w sprawie, w której wyrok został uchylony, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Wskazane wyrażenie powinno się rozumieć jako "w całkowicie innym składzie", a nie "częściowo innym składzie". Po drugie, zastosowania art. 185 § 2 p.p.s.a. w rozpatrywanej sprawie wniosku o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie zmienia okoliczność, czy wyrok wcześniejszy został uchylony w całości czy tylko w części i w jakim zakresie sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. W przypadku sprawy o sygn. akt II SA/Bk 25/16 wyrok został uchylony tylko w zakresie postanowienia dotyczącego kosztów postępowania. Nieistotność zakresu przesłanki przekazania do ponownego rozpoznania wynika z celów postępowania. Po trzecie wreszcie, dla zastosowania art. 185 § 2 p.p.s.a. nie jest kluczowa przyczyna przekazania do ponownego rozpoznania. Istotnej jest, że w wyniku zaskarżania wyroku sądu pierwszej instancji wyrok ten został choćby w części uchylony przez NSA, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, tak jak w przypadku omówionego wyżej postanowienia z 18 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 497/16.
NSA uznał, że dokonanie rozszerzającej wykładni art. 185 § 2 p.p.s.a w przedstawiony sposób uzasadniony jest rekonstruowanym z przepisów ratio legis. W nauce prawa i orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się że nakaz zmiany składu na podstawie art. 185 § 2 p.p.s.a. ma stanowić najsilniejszą gwarancję zapewnienia bezstronności sędziego w zakresie merytorycznego rozpoznania sprawy lub ujmując to nieco inaczej: obiektywizm i bezstronność sędziego. Podkreśla się też, że omawiana instytucja ma za zadanie uchronić stronę przed naturalną skłonnością sędziego powielenia już wcześniej zajętego stanowiska w kwestii, w której poprzednio orzekał.
W świetle przedstawionej wykładni art. 185 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej mają dostatecznie mocno usprawiedliwione podstawy. Rzeczywiście dwoje sędziów orzekających w sprawie zakończonej wyrokiem w sprawie II SA/Bk 25/16 nie powinno brać udziału w postępowaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 22/17 i wydaniu wyroku w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Podkreślenia wymaga przede wszystkim, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 p.p.s.a.). W konsekwencji, ponownie orzekający WSA w Białymstoku, związany oceną prawną i stanowiskiem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2022 r. o sygn. akt II OSK 221/19, nie mógł odmiennie ocenić czy zaistniała przesłanka wznowienia z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Stąd też sąd w niniejszej sprawie przyjmuje ocenę prawną wyrażoną przez NSA w przywołanym wyroku, w związku z czym uznaje, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania wskazana w powołanym przepisie. Należało bowiem stwierdzić, że w składzie sądu w sprawie II SA/Bk 22/17 uczestniczyły osoby nieuprawnione w rozumieniu tego przepisu, tj. sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys oraz sędzia NSA Mieczysław Markowski, gdyż orzekały one wcześniej w zakończonej wyrokiem sprawie o sygn. akt II SA/Bk 25/16. Jak zauważył NSA, istotne jest, że wyrok w sprawie II SA/Bk 25/16 został choćby w części uchylony przez NSA, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, co miało miejsce w przypadku omówionego wyżej postanowienia z 18 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 497/16, co stanowiło przypadek, w którym zastosowano art. 185 § 2 p.p.s.a., nakazujący rozpoznanie sprawy w innym składzie.
W świetle powyżej wskazanych okoliczności oraz oceny prawnej NSA należy stwierdzić, że w sprawie II SA/Bk 22/17 zachodziła nieważność postępowania, bowiem skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa (art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że nieważność postępowania z przywołanego przepisu zachodzi w sytuacji nierespektowania przez sąd art. 185 § 2 p.p.s.a., który nakazuje rozpoznać sprawę w innym składzie w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 372/07).
W doktrynie słusznie wskazuje się, że uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania musi się wiązać z wyeliminowaniem orzeczenia, którego skarga dotyczy i ponownym rozstrzygnięciem sprawy sądowoadministracyjnej, to jest rozpoznaniem skargi lub skargi kasacyjnej. Chociaż ustawodawca wyraźnie nie wskazał w 182 § 2 p.p.s.a., że uwzględnienie skargi wiąże się z uchyleniem czy też zmianą zaskarżonego orzeczenia, w istocie takie właśnie rozstrzygnięcie powinno
zapaść w wyniku uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania (por. H. Knysiak-Sudyka [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, red. T. Woś, Warszawa 2016, art. 282.).
Wobec powyższego w pkt 1 sentencji wyroku sąd wznowił postępowanie sądowe, a ponadto konieczne stało się uchylenie wyroku WSA w Białymstoku z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 22/17, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku.
W tej sytuacji należało przystąpić do rozpoznania sprawy i kontroli postanowienia PWINB z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...]
W ocenie sądu uchybienie przepisom p.p.s.a., które wystąpiło przy wydaniu wyroku w sprawie II SA/Bk 22/17 w żaden sposób nie wpłynęło na merytoryczną prawidłowość rozstrzygnięcia w sprawie. Skarga P. H. na wskazane powyżej postanowienie PWINB zasadnie została wówczas oddalona. Należy również podkreślić, że powyższy wyrok został poddany, w wyniku złożenia skargi kasacyjnej przez P. H., ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 22 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1474/17 oddalił skargę kasacyjną, uznając że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
W ustalonym stanie faktycznym, który sąd uznaje za prawidłowy, organ przyjął, że sporny budynek stodoły został wybudowany po 24 sierpnia 1997 r. ponieważ na zdjęciu lotniczym wykonanym w tym dniu budynku tego nie ma.
Kwestionując to ustalenie skarżący powołuje się na zeznania świadków, którzy jako datę wybudowania budynku wskazywali rok 1991, a jednocześnie wskazuje, że zdjęcie lotnicze jest na tyle nieczytelne, że nie daje podstaw do uznania, iż w roku 1997 przedmiotowy budynek nie istniał jak to przyjął organ, który w związku z tym zakwestionował wiarygodność zeznań świadków.
Należy podkreślić, że w aktach sprawy znajduje się akt notarialny Repertorium "A" Nr [...]na podstawie, którego w dniu [...]maja 1998 r. S. M. przeniosła na skarżącego P. H. prawo własności do działki Nr [...] o pow. 747 m2, w którym wskazano, że na tejże działce znajdują się budynki przeznaczone do rozbiórki. Z aktu tego nie wynika zatem aby na działce znajdowały się inne budynki, a zwłaszcza budynek wybudowany wg twierdzeń skarżącego i świadków w roku 1991. Jednocześnie zaznaczyć należy, że w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Sokółce o sygn. I Ns 130/92, w której na podstawie
postanowienia wydanego w tej sprawie S. M. uzyskała prawo własności do działki nr [...] znajduje się opis i mapa przedmiotowej nieruchomości sporządzona przez uprawnionego geodetę na podstawie wypisu z rejestru gruntów i mapy wg stanu z 1992 r. Z tego dokumentu wynika, że przedmiotowy budynek w tym roku także nie istniał.
Okoliczności wynikające z tych dokumentów wskazują, że w roku 1991,
w którym według twierdzeń skarżącego i zeznań świadków miał być wybudowany budynek, budynek nie istniał. Tym samym prawidłowo organ uznał, że zeznania świadków co do budowy budynku w roku 1991 są niewiarygodne, a jednocześnie należy podzielić stanowisko organu, że na podstawie zdjęcia lotniczego należy przyjąć, że budynku tego nie było także w roku 1997, ponieważ za takim wnioskiem przemawia uzupełniony materiał dowodowy w postaci dokumentów z opisu mapy dotyczącej przedmiotowej nieruchomości z roku 1992. Dodatkowo na podstawie aktu notarialnego należy przyjąć, iż budynku tego nie było także w dacie jego sporządzenia, czyli w 1998 roku.
W aktach administracyjnych znajduje się kopia mapy zasadniczej obrębu K. z dnia [...] listopada 2013 r. na której brak jest na działce nr [...] przedmiotowej stodoły, z tym że nie wskazano na niej z jakiej daty odzwierciedla ona zabudowę na działce. Nie może ono zatem stanowić dowodu co do okoliczności jak była zabudowana działka nr [...], a stan jej zabudowania przyjąć na podstawie powoływanych wyżej dokumentów, w tym także zdjęcia lotniczego z 1997 r.
Prawidłowo zatem organy przyjęły, iż przedmiotowy budynek został wybudowany pod rządzami prawa budowlanego z roku 1994 w warunkach samowoli budowlanej. Do jego legalizacji zasadnie zatem zostały zastosowane przepisy
art. 48, art. 49 i art. 57f ust. 1 tejże ustawy.
Zaznaczyć należy, że powyższa kwestia była przedmiotem oceny NSA we wskazanym powyżej wyroku z 22 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1474/17, który stwierdził, że powyższe dowody rozpatrywane łącznie, w sposób przekonujący świadczą o tym, że budynek stodoły nie został wybudowany w roku 1991, co zasadnie spowodowało, że zarówno organy nadzoru budowlanego, jak i sąd pierwszej instancji miały prawo odmówić wiarygodności zeznaniom powołanych przez skarżącego świadków, wskazujących na taką właśnie datę budowy.
W tym miejscu wskazać należy, że naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Tak więc organy administracji mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji (por. wyrok NSA z 17 października 2001 r., sygn. I SA 1110/01, Lex nr 75516). Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie wszystkich nasuwających się w sprawie wątpliwości.
W ocenie sądu, organy nadzoru budowlanego sprostały powyższym zasadom, dlatego też podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. nie znajdują uzasadnienia. W sprawie został zebrany wystarczający materiał dowodowy, a jego ocena nie narusza zasad określonych w art. 80 k.p.a.
Wbrew zarzutom skarżącego nie można przyjąć, że sporny budynek stodoły był przedmiotem legalizacji w innym postępowaniu. Postępowanie na które wskazuje skarżący dotyczyło bowiem budynku stanowiącego własność innego właściciela na działce graniczącej z działką skarżącego, a sam fakt, że przedmiotowy budynek jest dobudowany do budynku będącego w przeszłości przedmiotem legalizacji nie daje podstawy do wniosków jakie przedstawia skarżący. Zasadne przyjęcie, że sporny budynek stodoły został wybudowany pod rządami prawa budowlanego z 1994 r. skutkował koniecznością stwierdzenia, że nie doszło w sprawie do naruszenia art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Zdaniem sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Organy ponownie rozpoznając sprawę wykonały zalecenia sądu zawarte w wyroku z dnia 1 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 25/16 i dokonały oceny materiału dowodowego po jego uzupełnieniu. Również
ta kwestia została oceniona przez NSA w wyroku z 22 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 1474/17, który nie dopatrzył się w tym zakresie naruszenia przez organy jak i sąd pierwszej instancji art. 153 p.p.s.a.
Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 3 sentencji wyroku.
W zakresie kosztów postępowania wznowieniowego sąd postanowił odstąpić od ich zasądzenia, o czym orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 200 p.p.s.a., mającą odpowiednie zastosowanie w sprawach o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego (art. 276 p.p.s.a.) w razie uwzględnienia skargi o wznowienie postępowania przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W takim przypadku, jako niezbędne koszty postępowania należy rozumieć koszty wynikające z udziału strony tylko w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania, gdyż brak podstawy w przepisach regulujących zwrot kosztów do rozszerzania tegoż pojęcia na koszty poniesione na wcześniejszych etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Jednakże zgodnie z art. 206 p.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie została uwzględniona z przyczyn formalnych leżących po stronie sądu, a uchybienie, które wystąpiło przy wydaniu wyroku w sprawie II SA/Bk 22/17 w żaden sposób nie wpłynęło na merytoryczną prawidłowość rozstrzygnięcia. Z uwagi, iż w rozpoznawanej sprawie zostało wydane rozstrzygnięcie tożsame z wydanym wcześniej wyrokiem, sąd uznał że brak było przesłanek do obciążania organu kosztami postępowania wznowieniowego