II SA/Bk 538/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. utrzymujące w mocy odmowę wydania kserokopii wniosku o pozwolenie wodnoprawne na działalność Małej Elektrowni Wodnej K. wraz z załącznikami. Skarżący domagał się dostępu do akt, twierdząc, że jest współwłaścicielem działki objętej postępowaniem. Organy administracji dwukrotnie odmówiły, wskazując, że skarżący nie posiada statusu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że prawo wglądu do akt sprawy i sporządzania z nich kopii (art. 73 k.p.a.) przysługuje wyłącznie stronom postępowania głównego. Ponieważ skarżący nie został uznany za stronę w postępowaniu wodnoprawnym, odmowa wydania kserokopii była uzasadniona. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, uznając, że organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy oraz należycie uzasadniły swoje rozstrzygnięcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że prawo dostępu do akt administracyjnych na podstawie k.p.a. przysługuje wyłącznie stronom postępowania głównego, a odmowa wydania kopii dokumentów z akt osobie niebędącej stroną powinna nastąpić w formie postanowienia.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest stroną postępowania głównego. Dostęp do informacji może być możliwy na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osobie niebędącej stroną w postępowaniu administracyjnym przysługuje prawo do wglądu w akta sprawy i sporządzania z nich kopii na podstawie art. 73 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo wglądu w akta sprawy i sporządzania z nich kopii na podstawie art. 73 k.p.a. przysługuje wyłącznie stronie postępowania głównego.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.a. dotyczące dostępu do akt (art. 73 i 74) regulują tzw. jawność wewnętrzną, która jest przejawem czynnego udziału strony w postępowaniu. Prawo to nie obejmuje podmiotów, które nie zostały uznane za strony w postępowaniu głównym. Dostęp dla takich podmiotów może być realizowany na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Czy odmowa wydania kserokopii wniosku z akt sprawy osobie niebędącej stroną postępowania powinna nastąpić w formie postanowienia z możliwością wniesienia zażalenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 k.p.a.), nawet jeśli przyczyną odmowy jest nieuznanie wnioskodawcy za stronę postępowania.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że organ ma obowiązek wydać postanowienie o odmowie udostępnienia akt na podstawie art. 74 § 2 k.p.a. nawet wtedy, gdy przyczyną odmowy jest nieuznanie wnioskodawcy za stronę postępowania. W niniejszej sprawie organy prawidłowo wydały postanowienie odmowne.
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.
k.p.a. art. 73 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
k.p.a. art. 74 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania.
p.p.s.a. art. 33 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uczestnik postępowania sądowego.
u.d.i.p.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Podstawa dostępu do informacji publicznej dla podmiotów niebędących stronami postępowania administracyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie posiadał statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia wodnoprawnego. • Prawo dostępu do akt sprawy na podstawie art. 73 k.p.a. przysługuje wyłącznie stronom postępowania głównego. • Organy prawidłowo wydały postanowienie o odmowie udostępnienia akt na podstawie art. 74 § 2 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 126, art. 124 § 2, art. 8 § 1 oraz art. 9 i 11 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie faktyczne i prawne w zakresie nieuznania za stronę postępowania administracyjnego. • Naruszenie art. 77 § 1, art. 7 oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące i niewnikliwe zebranie oraz rozpatrzenie materiału dowodowego. • Naruszenie art. 10 § 1, art. 8 § 1 oraz art. 7 i 9 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu incydentalnym w przedmiocie udostępnienia akt sprawy.
Godne uwagi sformułowania
udostępnianie akt sprawy w postępowaniu administracyjnym, uregulowane w art. 73 i 74 k.p.a., jest przejawem jawności względnej (wewnętrznej) • tylko strona postępowania ma prawo wglądu w akta sprawy • przepisy k.p.a. nie zawierają jednocześnie regulacji dotyczących kwestii udostępniania akt podmiotom niebędącym stronami postępowania • z uprawnień przewidzianych w art. 73 k.p.a. może korzystać tylko podmiot uznany za stronę w postępowaniu "głównym" • postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter postępowania incydentalnego i zależnego od owego postępowania "głównego" • obowiązkiem organu administracji jest wydanie postanowienia w trybie art. 74 § 2 k.p.a. o odmowie udostępnienia akt także wtedy, gdy przyczyną odmowy jest nieuznanie wnioskodawcy za stronę postępowania.
Skład orzekający
Andrzej Melezini
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Anna Dziemianowicz
członek
Marcin Kojło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że prawo dostępu do akt administracyjnych na podstawie k.p.a. przysługuje wyłącznie stronom postępowania głównego, a odmowa wydania kopii dokumentów z akt osobie niebędącej stroną powinna nastąpić w formie postanowienia."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wnioskodawca nie jest stroną postępowania głównego. Dostęp do informacji może być możliwy na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z dostępem do akt administracyjnych. Choć ważna dla praktyków, nie zawiera elementów zaskoczenia ani szerokiego zainteresowania publicznego.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.