II SA/Bk 537/25

II SA/Bk 537/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Lemańska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk, Sędziowie asesor sądowy WSA Marta Joanna Czubkowska, sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. R. oraz K. Sp. z o.o. Sp. k. w B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 11 lutego 2025 r. nr WOP.7721.94.2024.MW w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargi.
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z 11 lutego 2025 r. nr WOP.7721.94.2024.MW Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: PWINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu G. w Białymstoku (dalej: PINB PG) z 19 czerwca 2024 r. nr NB.I.5160.62.2023.MK nakazującą K. sp. z o.o. sp. k. w B. (dalej: Spółka, skarżąca Spółka) rozbiórkę parkingu na samochody osobowe, na części działek nr K. oraz K., obręb [...], ulica [...] w B.. Decyzje zapadły na podstawie art. 49e pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: p.b.).
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
2. W dniu 19 października 2023 r. J. R. zgłosił do PINB PG zakończenie wykonania oraz zamiar przystąpienia do użytkowania utwardzenia o powierzchni 1083,47 m2 na części działek nr K. oraz K. przy ul. [...] w B., zgodnie z załączoną mapą. Do pisma dołączył oświadczenie o prawie dysponowania ww. częściami działek na cele budowlane.
W trakcie kontroli w dniu 23 listopada 2023 r. PINB PG stwierdził, że na ww. działkach, stanowiących własność Spółki, wykonano utwardzenie powierzchni gruntu kostką betonową o wielkości około 1100m2, z wydzielonym chodnikiem. Utwardzenie znajduje się wzdłuż granicy z działką sąsiednią nr [...] (na powierzchni około 9,80m x 62m) oraz pomiędzy budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi (na powierzchni około 14m x 35,5m), które to budynki zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej. Wskutek opisanych robót budowlanych powstał parking na 29 stanowisk postojowych wraz z dojściem i dojazdem, z bramą wjazdową na teren nieruchomości z ulicy [...] (k. 1 akt NB.I.5160.62.2023).
W piśmie z 30 listopada 2023 r. Spółka wskazała, że od 20 czerwca 2020 r. firma U. posiadała prawo do dysponowania terenem na cele budowlane "w zakresie utwardzenia terenu oraz wyznaczenia do 10 stanowisk włącznie dla samochodów osobowych".
Zawiadomieniem z 20 grudnia 2023 r. PINB PG wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowy parkingu na samochody osobowe na części działek nr K. i K., obręb [...], ulica [...] w B..
Następnie organ pierwszej instancji 17 stycznia 2024 r. przeprowadził oględziny, w trakcie których stwierdzono, że na terenie nieruchomości w miejscach wydzielonych stanowisk postojowych ustawiono gazony betonowe o wymiarach 40 cm x 60 cm i wys. 30 cm w ilości około 60 sztuk, co w dacie oględzin uniemożliwiało parkowanie samochodów. Dodatkowo M. K. reprezentujący Spółkę oświadczył, że linie wydzielające miejsca postojowe z kostki betonowej innego koloru zostały zlikwidowane przez demontaż tych kostek; pozostało wyznaczonych tylko 8 miejsc postojowych w środkowej części pomiędzy budynkami (przesłał zdjęcia). Teren nieruchomości ogrodzono, bramka wejściowa jest zamykana na klucz (k. 7, 25-30 akt NB.I.5160.62.2023).
3. Postanowieniem z 14 lutego 2024 r. znak NB.I.5160.62.2023.MK, wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 p.b., PINB PG wstrzymał Spółce jako właścicielowi nieruchomości prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie parkingu na samochody osobowe na części działek nr K. oraz K.
PINB PG stwierdził, że wykonane roboty budowlane stanowią wydzieloną powierzchnię terenu przeznaczoną do postoju i parkowania samochodów, wraz z dojazdami – według rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225). Jest to odrębny, samodzielny obiekt budowlany (parking na samochody osobowe), stanowi odrębną całość techniczno-budowlaną i jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b., na której wykonanie należało uzyskać pozwolenie na budowę. Takiej kwalifikacji nie podważają czynności polegające na ustawieniu gazonów i usunięciu części kostki betonowej. Zdaniem też organu parking nie może pełnić roli służebnej wobec dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych znajdujących się na tych samych działkach, gdyż budynki objęte są prawomocnymi nakazami rozbiórki. Organ wskazał nadto, że roboty budowlane zakończono, co nie wyklucza wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy na zasadzie art. 48 ust. 5 p.b. i skierowaniu go do właściciela nieruchomości na zasadzie art. 52 p.b.
Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli Spółka i J. R. Zgodnie wskazali, że inwestorem utwardzenia wraz z budową miejsc postojowych jest J. R.
W dniu 4 marca 2024 r. przedstawiciele PWINB dokonali niezapowiedzianej kontroli terenu inwestycji (k. 73 akt WOP.7722.16.2024.MW). Ustalono wykonanie utwardzenia z kostki betonowej z wydzieleniem 29 miejsc postojowych na samochody osobowe, ustawienie na większości miejsc postojowych gazonów betonowych o wymiarach 40x60cm. Wskazano, że linie rozgraniczające poszczególne stanowiska - wykonane z kostki innego koloru (ciemniejsze), które według deklaracji M. K. złożonej do protokołu oględzin z 17 stycznia 2024 r. zdemontowano, ponownie ułożono i zabetonowano. Sporządzono dokumentację fotograficzną.
W piśmie z 11 kwietnia 2024 r. pełnomocnik J. R. podkreśliła, że jej mocodawca dysponował prawem do dysponowania częścią dawnej działki nr [...] (obecnie części działek nr K. i K.) na cele budowlane. Wskazała też działki, które powstały z podziału działki nr [...]. Załączyła oświadczenie M. K. z 20 czerwca 2020 r. o wyrażeniu zgody na dysponowanie przez J. R. częścią działki nr [...]. o powierzchni około 1100 m2 na cele budowlane (k. 94-95 akt WOP.7722.16.2024.MW).
Postanowieniem z 19 kwietnia 2024 r. PWINB uchylił postanowienie pierwszoinstancyjne z 14 lutego 2024 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowej sprawy nie można rozpatrywać w oderwaniu od wcześniejszych postępowań legalizacyjnych dotyczących obiektów na terenie dawnej działki nr [...] (która po podziale decyzją Prezydenta Miasta Białegostoku z 23 sierpnia 2021 r. obejmuje działki nr [...]). Chodzi o dwa budynki nr 1 i 2 objęte nakazami rozbiórki (decyzja PWINB znak WOP.7721.99.2021.TN utrzymująca w mocy decyzję PINB PG z 23 lipca 2021 r. znak NB.I.5160.118.2020.BS oraz decyzja PWINB znak WOP.7721.100.2021.TN utrzymująca w mocy decyzję PINB PG znak NB.I.5160.120.2020.BS). Budynki te powstały w warunkach samowoli budowlanej polegającej na tym, że w okresie trwania epidemii Covid-19, powołując się na ówcześnie obowiązujące przepisy szczególne (tzw. specustawy Covidowej, tj. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (wówczas Dz. U. z 2020 r., poz. 875 z późn. zm.), M. sp. z o.o. sp. k. w B. oraz K. sp. z o.o. sp. k. w B. złożyły w maju 2020 r. do Departamentu Architektury UM w B. dwie informacje – zawiadomienia o:
(-) prowadzeniu inwestycji pod nazwą "W.", na działkach nr [...] przy ul. [...] i ul. K. [...] w B., polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi (do XII kondygnacji nadziemnych z garażami wraz z niezbędnymi budowlami, tj. murkami i ścianami oporowymi, urządzeniami oraz obiektami małej architektury, zagospodarowaniem terenu oraz niezbędną wewnętrzną i zewnętrzną infrastrukturą techniczną) usytuowanych szeregowo w centralnej części działek nr [...] przy ul. [...] i K. [...] oraz działek nr [...] przy ul. K. [...], prostopadle do ul. [...];
(-) prowadzeniu inwestycji pod nazwą "[...]" na działkach nr [...], przy ul. [...] i ul. K. [...] w B. polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi (do XII kondygnacji nadziemnych z garażami wraz z niezbędnymi budowlami, tj. murkami i ścianami oporowymi, urządzeniami oraz obiektami małej architektury, zagospodarowaniem terenu oraz niezbędną wewnętrzną i zewnętrzną infrastrukturą techniczną) usytuowanych szeregowo w centralnej części działek nr [...] przy ul. [...] i K. [...] oraz działek nr [...] przy ul. [...], prostopadle do ul. [...].
W sprawach dotyczących ww. inwestycji wydano ostateczne i prawomocne postanowienia o wstrzymaniu budowy i umożliwiono złożenie wniosku o legalizację, co jednak skutecznie nie nastąpiło i doprowadziło do wydania ostatecznych decyzji rozbiórkowych, od których WSA w Białymstoku oddalił skargi, a NSA oddalił skargi kasacyjne od wyroków sądu pierwszej instancji. Zdaniem PWINB, wykonywane utwardzenie terenu z budową miejsc postojowych w ilości 29 stanowisk (ustawione gazony nie zmniejszają ilości wykonanych stanowisk postojowych ani nie zmieniają kwalifikacji wykonanych robót budowlanych) - stanowi kontynuację samowoli budowlanej polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z samodzielnymi lokalami mieszkalnymi (do XII kondygnacji nadziemnych z garażami wraz z niezbędnymi budowlami, tj. murkami i ścianami oporowymi, urządzeniami oraz obiektami małej architektury, zagospodarowaniem terenu oraz niezbędną wewnętrzną i zewnętrzną infrastrukturą techniczną) w rejonie ulicy [...] i ul. K. [...] w B., usytuowanych w części działek nr [...] przy ul. [...] i K. [...] oraz działek nr [...] i [...] przy ul. K. [...] i ul. [...]. Jest to klasyczny przypadek wymieniony w przepisie art. 49e pkt 6 p.b., tj. kontynuowanie budowy pomimo ostatecznego postanowienia o wstrzymaniu budowy.
4. Prowadząc ponownie postępowanie po uchyleniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z utwardzeniem terenu – PINB PG decyzją z 19 czerwca 2024 r., wydaną na podstawie art. 49e pkt 6 p.b., nakazał właścicielowi nieruchomości Spółce K. rozbiórkę parkingu na samochody osobowe na części działek nr [...], K., obręb [...], ul. [...] w B..
5. Odwołania od powyższej decyzji wnieśli: Spółka K. oraz J. R.
W dniu 31 lipca 2024 r. Spółka złożyła w PWINB wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a.
W piśmie z 14 sierpnia 2024 r. PWINB wskazał, że przed WSA w Białymstoku zawisła jest sprawa ze skargi Spółki na postanowienie tego organu z 19 kwietnia 2024r., co uzasadnia przedłużenie rozpatrzenia odwołań do czasu wyrokowania.
Następnie PWINB włączył do akt postępowania wydruk sentencji wyroku WSA w Białymstoku z 3 grudnia 2024 r. w sprawie II SA/Bk 329/24 oddalającego skargę Spółki K. od postanowienia PWINB z 19 kwietnia 2024 r.
PWINB rozpatrzył także wniosek Spółki K. o dokonanie oględzin (pismo z 17 grudnia 2024 r. wraz ze szkicem i dokumentacją fotograficzną, k. 87 akt WOP.7721.94.2024.MW).
W dniu 15 stycznia 2025 r. pracownicy PWINB dokonali oględzin z udziałem M. K. - Prezesa Spółki, sporządzając protokół i dokumentację fotograficzną. Stwierdzono zasypanie większości miejsc parkingowych czarnoziemem, bez likwidacji kostki betonowej znajdującej się pod spodem Według twierdzeń M. K. miało to spowodować "powstanie terenów zielonych w miejsce kwestionowanych przez organ 29 miejsc postojowych" (k. 128 akt WOP.7721.94.2024.MW).
Zastrzeżenia do protokołu kontroli wniosła Spółka w piśmie z 22 stycznia 2025 r. (k. 138 akt WOP.7721.94.2024.MW).
6. Zaskarżoną decyzją z 11 lutego 2025 r. PWINB utrzymał w mocy decyzję PINB PG z 19 czerwca 2026 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 49e pkt 6 p.b.
W ocenie PWINB utwardzenie terenu z budową miejsc postojowych w ilości 29 stanowisk (ustawione gazony bądź nasypany czarnoziem nie zmniejszają ilości wykonanych stanowisk postojowych, ani nie zmieniają kwalifikacji robót budowlanych) - stanowi kontynuację samowoli budowlanej realizowanej dotychczas przez Spółkę K. oraz M. sp. z o.o. sp. k. w B.. Jest to klasyczny przypadek z art. 49e pkt 6 p.b., tj. kontynuowanie budowy pomimo postanowienia o jej wstrzymaniu budowy, które w sprawie było ostateczne i prawomocne. Zdaniem PWINB późniejsze podziały działek na mniejsze, czy też ukrycie utwardzenia pod warstwą czarnoziemu nie zmieniają stanu prawnego, stanowią próbę obejścia prawa i wprowadzenia w błąd organów, tj. dopasowania powstałego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Skoro też inwestycja dotychczas prowadzona na terenie działki nr [...] (przed podziałem) stanowiła samowolę budowlaną, a nie została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, nie mogło dojść do legalnego przeniesienia prawa do kontynuacji robót budowlanych na nowego inwestora, a zatem trafnie nałożono obowiązek na właściciela nieruchomości. W stanie faktycznym sprawy nie zachodzi legalne przeniesienie pozwolenia na budowę lub pozwolenia na wznowienie robót budowlanych na rzecz innego podmiotu, o jakich mowa art. 40 p.b. Nikt bowiem nie może przenieść więcej prawa niż sam posiada.
Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle art. 52 p.b. obowiązki w postępowaniu legalizacyjnym nakłada się na inwestora, chyba że roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, wówczas obowiązki nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Koszty związane z wykonaniem obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Jeśli zatem inwestycja została zakończona a wykonanie rozstrzygnięcia przez inwestora nie jest możliwe, podmiotem postępowania jest Spółka a nie J. R., nawet jeżeli, jak twierdzi ten ostatni, był wykonawcą robót dotyczących utwardzenia i stanowisk postojowych, bowiem fizycznie dysponował terenem nieruchomości. O zakończeniu robót polegających na wykonaniu 29 miejsc postojowych świadczy zawiadomienie złożone przez J. R. Kwestionowanie tego faktu przez wskazywanie pozornych zmian w terenie nie podważa ustalenia o wykonaniu robót w warunkach samowoli budowlanej. Przy wydanych nakazach rozbiórki budynków mieszkalnych wielorodzinnych inwestor nie miał prawa prowadzenia żadnych dalszych robót budowlanych związanych z tą inwestycją.
PWINB wskazał, że w międzyczasie w odrębnym postępowaniu rozpatrzył odmownie wnioski J. R. o wznowienie postępowań w celu uznania go za stronę oraz uchylenia wydanych dotąd postanowień o wstrzymaniu oraz decyzji rozbiórkowych. Postanowienia PWINB zostały utrzymane w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniami z 5 czerwca 2024 r. znak DOR.7101.121.2024.ANE i DOR.7101.122.2024.ANE. Jak zauważył PWINB, J. R. we wnioskach o wznowienie postępowania miał wskazać, iż "wykonanie do 10 miejsc postojowych miało służyć sąsiednim budynkom. Utwardzenie nawierzchni i wykonanie do 10 miejsc postojowych ma funkcjonalny związek z budynkami, tj. wejście do głównego holu, miejsca postojowe dla mieszkańców"; miał przyznawać również, iż "jako inwestor, posiadający prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane części działek K. i K. (przed podziałem działka nr [...]) wykonał utwardzenie nawierzchni pomiędzy dwoma budynkami wraz z wykonaniem do 10 miejsc postojowych. Prace związane z inwestycją zostały rozpoczęte dnia 28.08.2020r.'' Zdaniem PWINB roboty te z całą pewnością były wykonywane na zlecenie i w porozumieniu ze Spółką, która udzieliła wykonawcy prawa do dysponowania terenem, nadto roboty te stanowią samowolę budowlaną, gdyż podejmowano wcześniej próby ich zalegalizowania przy zmianie nazewnictwa. PWINB ponownie zwrócił uwagę na regulację art. 158 k.c. i podkreślił, że tak umowa zobowiązująca, jak i przenosząca własność nieruchomości powinna mieć formę aktu notarialnego.
Dalej PWINB wywodził, że niezależnie od powyższego kwestie właścicielskie odnośnie działki nr [...] (po podziale m.in. nr K.i K.) nie uległy żadnej zmianie. J. R. był jedynie wykonawcą robót budowlanych na tych działkach i nawet jeśli dysponuje zgodą właściciela na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, tj. do wykonania utwardzenia terenu i wyznaczenia do 10 stanowisk postojowych, to wobec braku tytułu prawnego do terenu nie mógł być adresatem wydanych rozstrzygnięć. PWINB dodatkowo wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie o udokumentowanie prawa J. R. do dysponowania działkami nr K. i K. na cele budowlane - przedłożono 15 kwietnia 2024 r. jedynie oświadczenie z 20 czerwca 2020 r., w którym M. K. jako Prezes K. wyraził zgodę na dysponowanie częścią działki nr [...] o powierzchni 1100m2 w celu wykonania utwardzenia terenu oraz wyznaczenia do 10 stanowisk włącznie, dla samochodów osobowych, zgodnie z załączoną mapą. W piśmie Spółki znalazł się dopisek, że niniejsza zgoda daje prawo dysponowania terenem na cele budowlane. Jednak, w ocenie PWINB, przekazanie terenu budowy w formie takiego oświadczenia nie świadczy o uzyskaniu przez J. R. statusu inwestora czy nabycia własności działek inwestycyjnych, zwłaszcza że oświadczenie to złożono po niemal czterech latach od wszczęcia postępowań w sprawie samowoli na tym terenie (po tym, jak Spółka otrzymała negatywną odpowiedź po ponownej próbie zalegalizowania inwestycji). Zdaniem organu odwoławczego, działanie takie należy potraktować jak próbę obejścia obowiązujących przepisów, celem zawikłania sytuacji faktycznej i prawnej. Nie można bowiem dopuścić do sytuacji, gdy podmiot wcześniej wskazywany jako inwestor, świadomy zakazu prowadzenia wszelkich robót budowlanych i świadomy funkcjonującego w obrocie prawnym nakazu rozbiórki, posługuje się innymi osobami - bez prawnego przekazania gruntu w drodze umowy cywilnoprawnej oraz sporządzenia aktu notarialnego i zmierza do dokończenia wstrzymanej samowoli budowlanej.
Organ podkreślił, że składanie zawiadomienia o zakończeniu inwestycji w sytuacji braku zgłoszenia jej rozpoczęcia jest nieracjonalne i pozbawione podstaw. PINB PG powinien do tego zgłoszenia wnieść sprzeciw. Nadto J. R. i Spółka od początku postępowania zgodnie twierdzą, że w ich ocenie do prowadzenia inwestycji nie było potrzebne zgłoszenie ani pozwolenie na budowę.
Odnosząc się do przedmiotu postępowania PWINB podkreślił, że oględziny w dniu 15 stycznia 2025 r. dokonane były na wniosek Spółki. Pracownicy PWINB stwierdzili, że pozostawiono bez zmian miejsca parkingowe od strony granicy z działką E. sp. z o.o. - w ilości 5 i 4 wzdłuż budynków mieszkalnych wielorodzinnych objętych nakazem rozbiórki, oraz utwardzony dojazd do tych miejsc i do obiektów. Pozostałe miejsca parkingowe przykryto czarnoziemem. Utwardzenie z kostki brukowej nie zostało zdemontowane, a przysypane ziemią. Aktualne stanowisko Spółki, iż roboty budowlane przy realizacji parkingu nie zostały zakończone, stoi w sprzeczności ze złożonym zawiadomieniem o zakończeniu robót budowlanych. Stanowisko strony ewoluuje w zależności od tego, co Spółka pragnie uzyskać.
Zdaniem PWINB krąg stron postępowania został ustalony prawidłowo. Co prawda Spółka M. sp. z o.o. sp.k. w B. została dopuszczona do udziału w sprawie II SA/Bk 329/24 w charakterze uczestnika postępowania sądowego (postanowienie WSA w Białymstoku z 1 lipca 2024r. w sprawie II SA/Bk 329/24), ale nie zyskała statusu strony postępowania przed organami nadzoru budowlanego w sprawie o tym konkretnym przedmiocie.
PWINB podkreślił, że powstałe utwardzenie ma charakter ewidentnie służebny względem istniejących na działkach budynków mieszkalnych wielorodzinnych objętych nakazami rozbiórki, nie jest więc niezależną inwestycją. Funkcjonalnie utwardzenie wraz z miejscami postojowymi stanowi jedną inwestycję – wymienioną w zawiadomieniu z 26 maja 2020 r. złożonym do Departamentu Architektury UM w B. pod nazwą "W.", na działkach nr [...], [...] ul. [...] i ul. K. [...] w B.. Urządzenie budowlane z natury pozostaje w związku funkcjonalnym z określonym obiektem budowlanym, w stosunku do którego pełni funkcję służebną. Ponadto budynki mieszkalne wielorodzinne, mimo iż decyzje rozbiórkowe zostały wydane i są ostateczne - nie zostały rozebrane, a zatem obiekty te fizycznie nadal istnieją, a dotychczasowy inwestor podejmuje liczne próby ich zalegalizowania. Kwalifikacja prawna została zaakceptowana i uznana za prawidłową w sprawie II SA/Bk 329/24.
Organ wskazał także, że materiał dowodowy nie daje podstaw, aby podzielić stanowisko stron o zrealizowaniu robót budowlanych w okresie od lutego 2020 r. do października 2023 r. Materiał ten uprawnia do wniosku, że prace nad utwardzeniem rozpoczęto po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przez organy obu instancji (tj. PINB z 8 lutego 2021 r. NB.I.5160.118.2020.BS oraz nr NB.I.5160.120.2020.BS, utrzymanego w mocy postanowieniem PWINB z 23 marca 2021 r. nr WOP.7722.23.2021.TN oraz nr WOP.7722.24.2021.TN), a także po wydaniu ostatecznej decyzji o rozbiórce obiektów w postaci budynków mieszkalnych (decyzjami PINB z 23 lipca 2021 r. nr NB.I.5160.118.2020.BS oraz NB.I.5160.120.2020.BS utrzymanymi w mocy decyzjami PWINB z 10 września 2021r. nr WOP.7721.99.2021.TN i WOP.7721.100.2021.TN). Wiedzę i świadomość tych okoliczności miał M. K. działający w imieniu wszystkich swoich Spółek. Dlatego roboty budowlane polegające na utwardzeniu nawierzchni i wykonaniu miejsc postojowych w liczbie powyżej 10 stanowisk na powierzchni gruntu ok. 1100m2 stanowią kontynuację samowolnej inwestycji wstrzymanej ostatecznymi i prawomocnymi postanowieniami, a także objętej ostatecznymi decyzjami rozbiórkowymi. Organy nadzoru budowlanego w takiej sytuacji są nie tylko uprawnione, ale zobligowane do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Na marginesie organ wskazał, że wykonane miejsca postojowe (parking dla samochodów osobowych) nie spełniają minimalnych wymogów zawartych w § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jeśli chodzi o odległość stanowisk postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych.
7. Skargę na powyższą decyzję wniósł J. R. zarzucając naruszenie:
1) art. 52 ust. 1 p.b. mające wpływ na wynik sprawy, przez skierowanie nakazów do właściciela nieruchomości, tj. Spółki K. i uznanie, że wobec braku tytułu prawnego J. R. nie mógł być ich adresatem, w sytuacji gdy to on był inwestorem zamierzenia budowlanego powstałego na części działek nr K. i K., obr. [...] przy ul. [...], a inwestycja nie została zakończona, co mogłoby uzasadniać nałożenie takich obowiązków na właściciela nieruchomości,
2) art. 49e pkt 6 p.b. mające wpływ na wynik sprawy, przez orzeczenie o rozbiórce obiektu budowlanego "w przypadku rzekomego kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy", w sytuacji gdy ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego nie wynika, aby prace zostały rozpoczęte i trwały po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przez organy obu instancji,
3) art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 9, art. 11 i art. 77 k.p.a. przez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności w zakresie ustalenia, iż prace nad utwardzeniem zostały rozpoczęte po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych przez organy obu instancji i oparcia tego ustalenia wyłącznie na materiale dowodowym zgromadzonym w innych sprawach dotyczących legalizacji budynków posadowionych na tych działkach, w sytuacji gdy organ nie wskazuje, na jakich dokładnie oparł się dowodach, z czego to wynika, a jedynie w sposób ogólny wskazuje, że wiedzę czerpie z akt innych spraw, co uniemożliwia podjęcie merytorycznej polemiki z organem,
4) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych i przyjęciu, że na nieruchomości nadal zlokalizowana jest samowola budowlana w sytuacji, gdy na nieruchomości nie jest możliwe parkowanie samochodów i obecnie znajdują się tereny zielone.
Skarżący zaakcentował, że skoro inwestycja nie jest jeszcze zakończona (świadczy o tym wizja lokalna przeprowadzona przez organ w styczniu 2025 r. i dokumentacja fotograficzna przedłożona przez M. K.) – adresatem decyzji rozbiórkowej powinien być inwestor zamierzenia budowlanego. Pisemne oświadczenie M. K., działającego w imieniu Spółki K., z 20 czerwca 2020 r. - daje skarżącemu prawo do dysponowania terenem na cele budowlane i jest wystarczającym dokumentem do uznania go za inwestora. Organ nie odniósł się też w sposób należyty do zastrzeżeń do protokołu kontroli zgłoszonych 22 stycznia 2025 r. przez M. K..
8. Skargę wniosła także Spółka K., zarzucając naruszenie:
1) art. 52 p.b. polegające na bezzasadnym uznaniu, że J. R., posiadający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uprawniające do realizacji 10 miejsc parkingowych wraz z dojazdami, w sytuacji gdy zrealizował inwestycję, a roboty wbrew twierdzeniom organu nie zostały zakończone - nie może być adresatem rozstrzygnięć związanych z inwestycją, prowadząc do istotnego naruszenia ww. przepisu, który nie pozwala na kierowanie orzeczeń do inwestora tylko w przypadku gdy wykonanie postanowienia albo decyzji byłoby niemożliwe, a okoliczność ta, oprócz twierdzeń organu odwoławczego, iż inwestor z całą pewnością wykonywał roboty na zlecenie i w porozumieniu ze Spółką (nie określono którą), nie została przez organ dostrzeżona, co powoduje w konsekwencji, iż zastosowanie art. 49e ust. 6 p.b. jest nieprawidłowe;
2) art. 49e pkt 6 p.b. przez nieprawidłowe zaakceptowanie rozstrzygnięcia nakazującego właścicielowi terenu - Spółce K., rozbiórkę parkingu będącego w ocenie organu kontynuacją inwestycji objętych decyzjami rozbiórkowymi,
pomimo że nie wskazano, której inwestycji jest to kontynuacja, w sytuacji gdy inwestycje te były realizowane przez różne podmioty tj. Spółkę M. i K. Skoro jest to kontynuacja konkretnej inwestycji to nakaz rozbiórki winien zostać skierowany do tego podmiotu, którego kontynuacją jest przedmiotowa inwestycja, tymczasem oprócz emocjonalnych stwierdzeń uzasadnienia decyzji, ustalenia merytoryczne w tym zakresie nie zostały dokonane;
3) art. 49e pkt 6 p.b. przez utrzymanie w mocy nakazu rozbiórki parkingu na samochody osobowe w sytuacji, gdy w toku prowadzonego postępowania nastąpiła zmiana stanu faktycznego polegająca na dokonaniu rozbiórki 20 miejsc parkingowych, dająca podstawę do podjęcia decyzji odmawiającej wydania nakazu rozbiórki, a co najmniej uzasadniająca rozstrzygnięcie uchylające zaskarżoną decyzję i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji;
4) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy w aspekcie prawidłowego zastosowania nakazu rozbiórki, co spowodowało, że ocena wykracza poza granice swobodnej oceny z art. 80 k.p.a., które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy;
5) art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie rozstrzygnięcia polegające na braku rzetelnego i przekonywującego wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ utrzymując w mocy nakaz rozbiórki, tym bardziej, że w jej uzasadnieniu brak jest merytorycznej oceny zarzutów odwołania mających kluczowe znaczenie dla sprawy, co narusza zasadę dwuinstancyjności z art. 15 k.p.a. zobowiązującą do przeprowadzenia przez każdy z organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
6) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji PINB PG w sytuacji niewłaściwie przeprowadzonej kontroli prawidłowości wydania tej decyzji, które to nieprawidłowości miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżąca wskazała, że to inwestor, jako sprawca samowoli budowlanej, powinien być w pierwszej kolejności adresatem obowiązków w ramach usuwania samowoli budowlanej. Zbyt daleko idące jest też twierdzenie organu, iż kwestie podmiotu i przedmiotu postępowania zostały przesądzone w wyroku z 3 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 329/24, zwłaszcza gdy wyrok ten zapadł na skutek rozpoznania sprzeciwu. W ocenie też Spółki skoro inwestorem zamierzenia był J. R., to nie jest to kontynuacja budowy zarzucana przez organy, a nadto prace polegające na realizacji 10 miejsc parkingowych i utwardzenia nie wymagały pozwolenia na budowę. Już z tego tylko powodu niezasadne było skierowanie rozstrzygnięcia do innego podmiotu niż inwestor, zwłaszcza że inwestor wyszedł poza granice prawa wykonując miejsc 29 a nie 10. Organ nie wykazał, czy skierowanie do J. R. nakazu rozbiórki byłoby możliwe tylko w sytuacji, gdyby dysponował tytułem własności czy gdy prawo do dysponowania przekazano by w formie aktu notarialnego.
Spółka konsekwentnie wywiodła, że roboty związane ze spornym utwardzeniem nie zostały zakończone. Co prawda doszło 19 października 2023 r. do zgłoszenia ich zakończenia oraz zamiaru przystąpienia do użytkowania, ale faktu zakończenia robót nie potwierdza stan na gruncie ustalony 15 stycznia 2025 r. (pozostało w sumie 9 miejsc postojowych wraz z utwardzeniem terenu stanowiącym dojazd, reszta jest przysypana warstwą czarnoziemu).
Spółka też wskazała, że na spornym terenie znajdują się budynki mieszkalne wielorodzinne z orzeczonymi nakazami rozbiórki realizowane przez różne podmioty: Spółkę K. oraz Spółkę M.. Elementem niezbędnym było określenie, której konkretnie budowy wykonanie utwardzenia i 29 miejsc parkingowych jest kontynuacją, skoro objęta jest ona nakazami rozbiórki i postanowieniami o wstrzymaniu robót budowlanych, które wskazują na niezakończenie inwestycji i konieczność skierowania jej do inwestora (a było ich dwóch). Zupełnie niezrozumiałe jest nieprzyznanie statusu strony M. w sytuacji, gdy miała ona przymiot strony w postępowaniu w sprawie II SA/Bk 329/24.
9. W identycznych co do treści odpowiedziach na skargi PWINB wniósł o ich oddalenie. Podkreślił, że WSA w Białymstoku wyrokiem z 3 grudnia 2024r. II SA/Bk 329/24 podzielił stanowisko organu wojewódzkiego, iż zrealizowano parking powyżej
10 stanowisk jako kontynuację samowolnej inwestycji wstrzymanej ostatecznymi i prawomocnymi postanowieniami, a także objętej ostatecznymi decyzjami rozbiórkowymi. PWINB wypunktował, że skoro roboty budowlane polegające na budowie miejsc postojowych i utwardzeniu nawierzchni nie zostały zakończone - to na jakiej podstawie J. R. zgłosił do PINB PG ich zakończenie? Roboty te były wykonywane i kontynuowane pomimo wydanego postanowienia o wstrzymaniu, a następnie pomimo dwóch decyzji o nakazie rozbiórki budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z infrastrukturą. Organ wskazuje, że żadne z dotychczasowych rozstrzygnięć organów nigdy nie było kierowane do "przypadkowych podmiotów", ale konsekwentnie do właściciela działki – Spółki K.. To skargi na wydane rozstrzygnięcia wnoszą podmioty w żaden sposób niezwiązane ze spornym procesem inwestycyjnym. Póki budynki objęte nakazami rozbiórki nie zostaną rozebrane stanowią punkt odniesienia w analizowanej sprawie, a to czy pełnią funkcje użytkowe jest kwestią wtórną. Determinujące znaczenie dla oceny wykonanych robót budowlanych ma to, iż m.in. na działce nr [...] zlokalizowano objęte nakazem rozbiórki budynki.
10. W postępowaniu przed sądem strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska, w tym:
- w replice z 2 czerwca 2025 r. do odpowiedzi na skargę J. R. wskazał, że pisemne oświadczenie M. K. z 20 czerwca 2020 r. złożone w imieniu Spółki K. daje mu prawo do dysponowania terenem na cele budowlane. Powołał wyrok w sprawie II OSK 526/20;
- w piśmie z 2 czerwca 2025 r. skarżąca Spółka ponownie zakwestionowała ustalenie, iż WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 329/24 potwierdził prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
11. Skargi podlegają oddaleniu.
Zgodnie z art. 49e pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 z późn. zm.), dalej: p.b., organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku kontynuowania budowy pomimo postanowienia o jej wstrzymaniu. Zdaniem sądu przepis ten organy nadzoru budowlanego obydwu instancji zastosowały prawidłowo w stanie faktycznym, którego ustalenie również nie budzi wątpliwości z punktu widzenia legalności.
12. Bez naruszenia prawa wskazano, że wykonane utwardzenie o powierzchni około 1100 m2 – w istocie parking na 29 miejsc postojowych na samochody osobowe, stanowi budowlę będącą kontynuacją inwestycji w postaci budowy sześciu budynków mieszkalnych wielorodzinnych objętych nakazami rozbiórki. Chodzi o inwestycje o nazwie: "[...]" (inwestor M. spółka z o.o. spółka k. w B.), której dotyczy decyzja PWINB o nakazie rozbiórki z 10 września 2021 r. znak WOP.7721.100.2021.TN – od której to decyzji WSA w Białymstoku wyrokiem z 24 lutego 2022 r. w sprawie II SA/Bk 843/21 oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 września 2024 r. w sprawie II OSK 1331/22 oddalił skargę kasacyjną oraz "W." (inwestor Spółka K.), której dotyczy decyzja PWINB o nakazie rozbiórki z 10 września 2021 r. znak WOP.7721.99.2021.TN – od której to decyzji WSA w Białymstoku wyrokiem z 24 lutego 2022 r. w sprawie II SA/Bk 841/21 oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 5 września 2024 r. w sprawie II OSK 1330/22 oddalił skargę kasacyjną. Do powyższych wniosków uprawniają następujące okoliczności.
Po pierwsze prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z 3 grudnia 2024 r. w sprawie II SA/Bk 329/24, którym oddalono skargę od postanowienia PWINB z 19 kwietnia 2024 r. znak WOP.7722.16.2024.MW uchylającego postanowienie PINB PG wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych przy spornym utwardzeniu. Przypomnieć należy, że PWINB w tym postanowieniu kasacyjnym ocenił utwardzenie jako kontynuację inwestycji w postaci budynków mieszkalnych wielorodzinnych objętych ww. nakazami rozbiórki. Skoro zaś sąd oddalił w tamtej sprawie skargę, a uzasadnienie wyroku nie było sporządzane (brak wniosku o uzasadnienie którejkolwiek ze stron), to nie można przyjąć inaczej niż tak, że w całości zaakceptował ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu nadzoru budowlanego. Sąd administracyjny ma bowiem obowiązek uwzględnić skargę, gdy stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie gdy stwierdzi wystąpienie podstawy do wznowienia postępowania lub wadę nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"-"c" i pkt 2 p.p.s.a.). Oddalenie skargi oznacza, że sąd w sprawie II SA/Bk 329/24 zaakceptował jako prawidłowe stanowisko PWINB, zgodnie z którym utwardzenie (29 miejsc postojowych wraz z dojściem i dojazdem do nich, z bramą wjazdową od strony ulicy [...]) nie stanowi inwestycji odrębnej, ale kontynuację inwestycji uznanej za nielegalną zarówno przez nadzór budowlany, sąd pierwszej instancji jak i sąd kasacyjny.
Nie jest przy tym tak, jak twierdzi skarżąca Spółka, że wyrok w sprawie sygn. akt II SA/Bk 329/24 zapadł po rozpoznaniu sprzeciwu od decyzji kasacyjnej. Wyrok ten zapadł po rozpoznaniu skargi od postanowienia kasacyjnego wydanego w kwestii wpadkowej (w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych). Sąd nie był zatem ograniczony w sprawowanej kontroli legalności wyłącznie do oceny czy wystąpiły przesłanki wydania decyzji kasacyjnej, bowiem nie miał zastosowania art. 64e p.p.s.a. Ograniczenie to obowiązuje wyłącznie przy rozpoznawaniu sprzeciwu od decyzji kasacyjnej, zaś od postanowienia kasacyjnego nie przysługuje sprzeciw a skarga, zatem i nie obowiązuje ww. ograniczenie.
Nie jest też prawdą, jak twierdzi skarżąca Spółka, że w zaskarżonej decyzji rozbiórkowej PWINB nie wskazano, której konkretnie z dwóch inwestycji ("W." czy "[...]") utwardzenie jest kontynuacją. Zdaniem sądu ten zarzut wynika z niezrozumienia istoty sprawy. PWINB wielokrotnie wskazywał, że jest to kontynuacja samowoli budowlanej realizowanej dotychczas przez Spółkę K. oraz Spółkę M. w zakresie obydwu tych inwestycji objętych wyżej wymienionymi nakazami rozbiórki. I jest to prawda, bowiem zarówno inwestycja pod nazwą "W." (inwestor: M.), jak i inwestycja pod nazwą "[...]" (inwestor: K.) w zawiadomieniach o zamiarze ich realizacji z maja 2020 r. (na podstawie specustawy Covid-19) zostały zaplanowane na działkach: nr [...] przy ulicach [...] oraz na części działek nr [...] przy ulicy [...] w B.. A zatem teren obydwu inwestycji nominalnie był identyczny. Obydwie te inwestycje polegały też na budowie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych do dwunastu kondygnacji nadziemnych, z garażami, niezbędnymi budowlami (murkami i ścianami oporowymi), urządzeniami, obiektami małej architektury, zagospodarowaniem terenu oraz niezbędną wewnętrzną i zewnętrzną infrastrukturą techniczną.
Nominalne powiązanie spornego utwardzenia z ww. inwestycjami nie stoi w sprzeczności ze wskazaniem w postanowieniu PWINB z 19 kwietnia 2024 r., że sporne utwardzenie pozostaje w związku z inwestycją pod nazwą "W." (s. 6 postanowienia), czego nie zanegował sąd w sprawie II SA/Bk 329/24 oddalając skargę. Bardziej precyzyjnie wypowiedział się w tej kwestii PWINB na s. 10 zaskarżonej decyzji wskazując, że "Funkcjonalnie utwardzenie wraz z miejscami postojowymi stanowi jedną inwestycję – wymienioną w zawiadomieniu z 26.05.2020 r." pod nazwą "W." (objętej nakazem rozbiórki z 10 września 2021 r. znak WOP.7721.99.2021.TN). A zatem stanowisko organu odwoławczego należy rozumieć tak, że w ramach kontynuacji dwóch nielegalnych inwestycji wykonuje się kolejne roboty budowlane, które funkcjonalnie można przypisać jednej z nich. Taka interpretacja działań organu znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, w tym w analizie chronologii i rodzaju działań Spółek M. i K. odnośnie terenu inwestycyjnego obejmującego działki nr [...] przed podziałem). Działaniami tymi są: zawiadomienie o zamiarze realizacji inwestycji, niezaprzestanie kontynuowania inwestycji mimo wydanych postanowień o wstrzymaniu wykonywania robót budowlanych, niewykonywanie nakazu rozbiórki, podjęcie próby legalizacji samowoli budowlanej, próba zmiany inwestora połączona z zamiarem wznowienia postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami, a także podział w międzyczasie pierwotnej działki inwestycyjnej nr 769/65 (zobrazowany przez organ na k. 126 akt WOP.7722.16.2024.MW).
Podkreślić też należy, że żadna z inwestycji o nazwie "W." i "[...]" nie była realizowana na podstawie pozwolenia na budowę, do żadnej z nich nie został sporządzony profesjonalny projekt budowlany z obligatoryjnymi elementami takimi jak projekt zagospodarowania terenu odpowiadający wymaganiom rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1935 z późn. zm.), czy rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1679 z późn. zm.). W konsekwencji szkice, rysunki, plany zagospodarowania terenu sporządzane i załączane przez inwestora nie miały mocy prawnej takiej jak projekt zagospodarowania terenu zatwierdzony następnie w decyzji administracyjnej udzielającej pozwolenia na budowę. A zatem, zdaniem sądu, ani stwierdzenie o kontynuowaniu samowoli budowlanej polegającej na realizacji obydwu ww. inwestycji, ani też funkcjonalne przypisanie utwardzenia inwestycji o nazwie "W." nie narusza prawa. Inwestor – w świetle obowiązujących postanowień o wstrzymaniu wykonania zarówno "[...]" jak i "[...]" (o czym będzie mowa dalej) - nie miał przy tym prawa wykonywać żadnych robót budowlanych związanych z tymi zamierzeniami, ani pełniących w nich role kluczowe (budynki mieszkalne wielorodzinne), ani służebne (sporne utwardzenie), na żadnej części działki nr [...] objętej nakazami rozbiórki, w tym na jej częściach powstałych jako działki nr K. i K.
Zaakcentowania wymagają trafne ustalenia PWINB oparte na wniosku J. R. o wznowienie postępowań zakończonych decyzją rozbiórkową PWINB z 10 września 2021 r. (dotyczącą "[...]") i postanowienia PWINB z 23 marca 2021 r. znak WOP.7722.23.2021.TN o wstrzymaniu realizacji tej inwestycji. W aktach zatytułowanych "Dokumenty ze sprawy o nr WOP.771.1.4.2024.MW (postępowanie wznowieniowe) – wydruki z EZD" znajduje się ww. wniosek, w którym J. R. oświadcza, iż został pominięty jako strona (inwestor) postępowań zakończonych ww. rozstrzygnięciami, podczas gdy "Wykonanie do 20 miejsc postojowych miało służyć sąsiednim budynkom. Utwardzenie nawierzchni i wykonanie do 10 miejsc postojowych ma funkcjonalny związek z budynkami, tj. wejście do głównego holu, miejsca postojowe dla mieszkańców". W przypadku obydwu wniosków odmówiono wznowienia postępowania (postanowienia PWINB z 29 kwietnia 2024 r. o numerach WOP.771.1.4.2024.MW i WOP.771.1.4a.2024.MW, które Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowieniami z 5 czerwca 2024 r. o numerach DOR.7101.122.2024.ANE i DOR.7101.121.2024.ANE). Nie może być zatem żadnych wątpliwości, że w przypadku spornego utwardzenia mamy do czynienia z kontynuacją samowoli budowlanej polegającej na budowie inwestycji "W." na działce nr [...] oraz części działek nr [...]i [...], z tym że utwardzenie jest zrealizowane na fragmencie tego terenu inwestycyjnego, tj. na części działek nr K.i K. obejmujących część dawnej większej działki nr [...]– w sposób uwidoczniony na legendzie na k. 126 akt WOP.7722.16.2024.MW.
Przesądzenie powyższego pozwala na przejście do oceny czy mamy do czynienia z wykonywaniem robót budowlanych pomimo ich wstrzymania, tj. z podstawową przesłanką zastosowania art. 49e pkt 6 p.b. Zdaniem sądu analiza akt sprawy uprawnia do takiego wniosku.
13. Bezspornie doszło do wstrzymania wykonywania robót budowlanych przy budowie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych realizowanych jako inwestycja "W." (postanowienie PINB z 8 lutego 2021 r. znak NB.I.5160.118.2020.BS, utrzymujące je w mocy postanowienie PWINB z 23 marca 2021 r. znak WOP.7722.23.2021, od którego WSA w Białymstoku oddalił skargę wyrokiem z 1 czerwca 2021 r. w sprawie II SA/Bk 367/21, a NSA oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z 7 lipca 2022 r. w sprawie II OSK 2192/21). Podobne wstrzymanie zostało wydane w stosunku do trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych realizowanych jako inwestycja "[...]" (postanowienie PINB z 8 lutego 2021 r. znak NB.I.5160.120.2020.BS, utrzymujące je w mocy postanowienie PWINB z 23 marca 2021 r. znak WOP.7722.24.2021, od którego WSA w Białymstoku oddalił skargę wyrokiem z 1 czerwca 2021 r. w sprawie II SA/Bk 369/21, a NSA oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z 7 lipca 2022 r. w sprawie II OSK 2191/21).
Zdaniem sądu sposób sformułowania postanowień wstrzymujących roboty budowlane przy ww. inwestycjach, w kontekście zakresu zaawansowania robót budowlanych w datach wydania tych postanowień, nie budzi wątpliwości że wstrzymanie dotyczy obydwu inwestycji jako całości a nie jakiegoś ich fragmentu. Zwraca bowiem uwagę, że wstrzymanie miało miejsce 8 lutego 2021 r. po przeprowadzeniu dwóch kontroli obydwu inwestycji: pierwszej w dniu 28 października 2020 r., podczas której stwierdzono na terenie działek nr [...], [...], [...] i [...] roboty ziemne; drugiej w dniu 1 grudnia 2020 r., podczas której stwierdzono wykonanie fundamentów na działce nr [...] od strony ulicy [...] oraz składowanie mas ziemnych na pozostałych działkach, a także wykonanie drogi z płyt betonowych przy wjeździe na teren budowy (vide uzasadnienia wyroków w sprawach II SA/Bk 367/21, II SA/Bk 369/21, II SA/Bk 841/21 i II SA/Bk 843/21). Użycie zatem w postanowieniach wstrzymujących sformułowania o wstrzymaniu "budowy trzech budynków" można odczytywać tylko i wyłącznie jako nakaz wstrzymania inwestycji jako całości, bowiem jej podstawowymi elementami były właśnie trzy budynki mieszkalne wielorodzinne, wielopiętrowe. Skoro zaś taki był zakres wstrzymania, to po uzyskaniu przez niego przymiotu wykonalności, co nastąpiło w momencie wydania postanowienia wstrzymującego przez organ odwoławczy, czyli 23 marca 2021 r., nie można było przystąpić do realizacji żadnego elementu inwestycji. Nie może zaś ujść uwadze, że zakresem tej inwestycji inwestorzy w obydwu przypadkach objęli także "zagospodarowanie terenu wraz z niezbędną wewnętrzną i zewnętrzną infrastrukturą techniczną" (jak wskazano w informacjach skierowanych do organu administracji architektoniczno-budowlanego w maju 2020 r.). Zasady doświadczenia życiowego uprawniają do wniosku, że wykonanie utwardzonego dojazdu i miejsc parkingowych jest rodzajem zagospodarowania terenu towarzyszącego inwestycjom polegającym na budowie budynków mieszkalnych wielorodzinnych.
Nie może być zatem żadnych wątpliwości, że postanowienia organów nadzoru budowlanego o wstrzymaniu inwestycji "W." oraz "[...]" dotyczą wszelkich prac związanych z tymi inwestycjami (na terenie tych inwestycji), służących ich realizacji (dokończeniu). Dlatego prawidłowe jest ustalenie organów, że postanowienia wstrzymujące z 8 lutego 2021 r. i z 23 marca 2021 r. mają zastosowanie i wywołują skutek również w stosunku do spornego utwardzenia jako kontynuacji robót budowlanych mających na celu powstanie ww. inwestycji mieszkaniowych.
14. Skarżący zarzucają też organom błędne ustalenia o rozpoczęciu robót budowlanych przy spornym utwardzeniu po wydaniu postanowień o wstrzymaniu ich wykonywania. Wskazują datę rozpoczęcia tych robót jako sierpień 2020 r. Zarzut ten również jest nieskuteczny, gdyż wskazana data rozpoczęcia robót nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.
Lektura wyżej wskazanych wyroków wydanych przez tutejszy sąd w sprawach o wstrzymanie robót i o nakazanie rozbiórki budynków uprawnia do wniosku, że aż do lipca 2021 r. w protokołach kontroli i oględzin terenu budowy zarówno "[...]" jak i "[...]" nie ma mowy o realizacji parkingów czy utwardzeń stanowiących miejsca postojowe dla samochodów osobowych. I tak w protokołach kontroli: z 28 października 2020 r. mowa jest wyłącznie o robotach ziemnych, z 1 grudnia 2020 r. – o składowaniu mas ziemnych na terenie inwestycji i wykonaniu drogi z płyt betonowych przy wjeździe na teren budowy; a w protokołach oględzin z 24 maja 2021 r. – stwierdzono realizację budynku w centralnej części działki nr [...]od strony działki sąsiedniej nr [...](wylanie płyty betonowej i wykonanie zbrojenia pod słupy), z 8 lipca 2021 r. (dalsze prowadzenie prac, w tym murarskich, prace konstrukcyjne nad drugą kondygnacją, wyładunek bloczków sylikatowych oraz pionowy transport na miejscu wbudowania). Zresztą również sami inwestorzy w skargach kasacyjnych od wyroków w sprawach II SA/Bk 367/21 i II SA/Bk 369/21 wskazali, że "prace budowlane na nieruchomości rozpoczęły się w czerwcu 2020 r., kiedy to nastąpiło grodzenie nieruchomości i wytyczanie budynków (5 czerwca 2020 r.) oraz wykonanie wykopu pod budynki (20 czerwca 2020 r.)". Niezależnie od prawdziwości tych twierdzeń, zakwestionowanych później przez organy w ww. sprawach, nie ma w nich mowy o rozpoczęciu realizacji spornego utwardzenia (stanowisk postojowych dla samochodów osobowych) w sierpniu 2020 r., jak utrzymują skarżący w sprawie niniejszej. Nie może więc prowadzić do uwzględnienia skargi zarzut, iż organ nie wskazuje na jakich dokładnie dowodach oparł się ustalając ten fakt oraz że odwołał się do ustaleń w innych sprawach. Należy podkreślić, że ww. ustalenia organów nadzoru budowlanego w innych sprawach, dokonane na podstawie zgromadzonego w nich materiału dowodowego (wyżej wymienione protokoły kontroli i oględzin) zostały zaakceptowane jako nienaruszające prawa przez sądy administracyjne obydwu instancji i nie przedstawiono w niniejszej sprawie żadnych dowodów podważających te ustalenia. Poza tym zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Wobec powyższego, ogólne wskazanie organów o oparciu ustaleń na materiale dowodowym, którego faktycznie nie wymieniły, ale który istnieje i wynika z innych spraw dotyczących tych samych inwestycji (innych jej wątków), nie stanowi naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Nie może więc prowadzić do uwzględnienia skarg.
W ocenie sądu niewiarygodnym jest twierdzenie, iż stanowiska postojowe dla samochodów osobowych mieszkańców rozpoczęto realizować w sierpniu 2020 r., tj. na wstępnym etapie realizacji budynku mieszkalnego (zanim nawet wykonano drugą kondygnację). Utwardzenie terenu wokół takich budynków, jak wskazują zasady doświadczenia życiowego, wykonywane jest na końcu, po zrealizowaniu głównego obiektu, z uwagi na konieczność zapewnienia dostępu dla ciężkiego sprzętu i dostarczenia materiałów budowlanych. Wykonanie dojazdów i miejsc postojowych stanowi ostatni etap realizacji inwestycji wielorodzinnych, świadczący o wykonaniu wszelkich niezbędnych prac przy samych budynkach.
15. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skierowania decyzji nakazującej rozbiórkę utwardzenia do Spółki K. jako właściciela terenu a nie do J. R. jako inwestora.
Zdaniem sądu organy prawidłowo zastosowały art. 52 ust. 1 p.b., zgodnie z którym obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora; jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Już w sprawach II OSK 1330/22 i II OSK 1331/22 NSA wskazał, że "organ budowlany ma prawo skierować nakaz rozbiórki do podmiotu, który włada nieruchomością w taki sposób, że dokonanie rozbiórki będzie możliwe". Podmiotem tym, jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie, jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, jeśli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie decyzji przez inwestora jest niemożliwe (zamiast wielu vide orzeczenia wskazane w sprawach II SA/Bk 841/21 i II SA/Bk 843/21, a także wyrok z 19 listopada 2024 r., II OSK 2529/23, orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie podkreśla się, że dla prawidłowości wskazania adresata nakazu rozbiórki ma znaczenie, czy dany podmiot posiada tytuł prawny do legalnego wykonania obowiązku rozbiórki; kwestia ta zależy w każdym przypadku od ustaleń stanu faktycznego sprawy, w szczególności co do możliwości legalnego wykonania nakazanych obowiązków, co jest związane z uprawnieniem do władania obiektem budowlanym bądź jego częścią (tak np. wyroki w sprawach II OSK 431/22 z 26 listopada 2024 r., II OSK 381/22 z 20 listopada 2024 r.). Wskazuje się również, że mogą wystąpić przypadki, w których nakaz rozbiórki może zostać skierowany do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, zwłaszcza kiedy buduje obiekt na terenie, do którego nie ma żadnych praw, bez zgody właściciela nieruchomości gruntowej. W takim bowiem przypadku nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości byłoby dla niego nieuzasadnionym obciążeniem, narażałoby na koszty i dolegliwą procedurę, stanowiłoby również nieuzasadnione zwolnienie inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i to on powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki (tak np. wyrok z 26 listopada 2024 r., II OSK 497/22). Z żadnym jednak z wyżej wymienionych przypadków, w których można nałożyć obowiązek na inwestora, nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
W ocenie sądu skoro ze zgłoszenia J. R. z 19 października 2023 r. wynika, iż roboty budowlane na datę tego zgłoszenia zostały zakończone, a w świetle zgromadzonego materiału dowodowego (zdjęć z kilku kontroli i oględzin) prawdziwości tego oświadczenia nie ma podstaw podważać – mamy do czynienia z sytuacją, gdy jedynym podmiotem posiadającym tytuł prawny do pełnego władania terenem inwestycji jest jej właściciel czyli Spółka K.. Posiadanie przez nią najszerszego i niepodlegającego kwestionowaniu charakteru uprawnień do nieruchomości inwestycyjnej uzasadniało w okolicznościach sprawy uczynienie z niej adresata decyzji rozbiórkowej na podstawie art. 52 p.b.
Bez naruszenia przepisów o prowadzeniu postępowania wyjaśniającego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 a także art. 107 § 3 k.p.a.) organy przyjęły przy tym, że nie mamy do czynienia z inwestycją niezakończoną. Opisane w protokołach oględzin aktywności podejmowane wobec utwardzenia w postaci ustawienia 60 gazonów betonowych (vide oględziny z 17 stycznia 2024 r.), czy częściowego zasypania czarnoziemem bez likwidacji kostki betonowej (vide oględziny z 15 stycznia 2025 r., których ustaleń zastrzeżenia Spółki zawarte w piśmie z 22 stycznia 2025 r. nie podważyły) – wobec kilkukrotnego przesądzenia, że utwardzenie ma powierzchnię około 1100 m2 i istnieje na gruncie w stanie zakończonym - nie podważają faktu zrealizowania inwestycji. Uzasadnia to skierowanie nakazu rozbiórki do właściciela nieruchomości, którym bez wątpienia jest Spółka K. (vide wydruk k. 8 akt [...] oraz KW nr [...]), a nie jest nim skarżący J. R..
16. Sąd zdecydował o oddaleniu skargi J. R. z uwagi na brak po jego stronie interesu prawnego w kwestionowaniu nakazu rozbiórki utwardzenia. Brak ten nie jest oczywisty, istniejący "na pierwszy rzut oka", zatem nie było podstaw do odrzucenia skargi tego podmiotu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Organy prawidłowo zakwestionowały status J. R. jako inwestora w sprawie niniejszej. Jak obszernie wyjaśnił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu postanowień z 5 czerwca 2024 r. odmawiających wznowienia postępowań zakończonych ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę budynku w ramach inwestycji "W." i ostatecznym postanowieniem wstrzymującym roboty budowlane przy tej inwestycji, choć pojęcie inwestora nie zostało zdefiniowane w ustawie p.b., to w orzecznictwie przyjmuje się, że inwestorem jest podmiot "(najczęściej osoba fizyczna lub prawna), której zamiarem jest zrealizowanie inwestycji zaangażowaniem własnych środków (czyli nakładów gospodarczych, których celem jest stworzenie nowych lub powiększenie istniejących obiektów majątku trwałego). Inwestorem jest zawsze podmiot, który złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, a który następnie będzie adresatem wydanej w tym przedmiocie decyzji (wyrok NSA z 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 2870/16", przy czym "w sferze stosunków prawnorzeczowych pozycja inwestora pozostaje irrelewantna". Jak wskazano w sprawie II OSK 431/22 "przez inwestora należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną dokonującą inwestycji, czyli nakładów gospodarczych, których celem jest stworzenie nowych lub powiększenie istniejących obiektów majątku trwałego. Inwestorem jest zatem podmiot, który wyraża wolę budowy oraz inicjuje budowę i podejmuje się jej w aspekcie faktycznym, w tym wykonuje samodzielnie bądź za pośrednictwem innego podmiotu roboty budowlane oraz ponosi jej koszty". Z kolei w sprawie II OSK 2232/21 (wyrok z 11 czerwca 2021 r.) NSA wywiódł, że "Pojęcie inwestora jako jednego z uczestników procesu budowlanego (art. 17 pkt 1 p.b.) odnosić należy do podmiotu inicjującego cały proces budowy obiektu budowlanego, organizującego go i decydującego o jego charakterze".
W sprawie niniejszej J. R. "ujawnił się" jako inwestor utwardzenia zgłaszając 19 października 2023 r. zakończenie jego wykonania i zamiar przystąpienia do użytkowania, a także dołączając złożone na formularzu oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością w postaci części działek nr K. i K. na cele budowlane. Wówczas nie załączył dokumentu potwierdzającego ww. oświadczenie (k. 51 akt NB.I.5160.62.2023). Z kolei w piśmie z 30 listopada 2023 r. (data wpływu do organu 4 grudnia 2023 r.) M. K. w imieniu Spółki K. potwierdził, że Firma U. posiadała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie utwardzenia terenu oraz wyznaczenia do 10 stanowisk postojowych włącznie dla samochodów osobowych, od 20 czerwca 2020 r. Wówczas oświadczenia właściciela terenu inwestycji potwierdzającego ww. prawo również nie załączono (k. 2 akt NB.I.5160.62.2023). Uczyniono to dopiero 15 kwietnia 2024 r. (k. 94-95 akt WOP.7722.16.2024.MW).
Sąd jednak zwraca uwagę, że ww. oświadczenie właściciela działek nie świadczy o tym, że J. R. zyskał status inwestora utwardzenia na powierzchni około 1100 m2 na części działki (jeszcze w dacie 20 czerwca 2020 r.) nr [...]. Oświadczenie właściciela dotyczy dysponowania terenem celem wykonania utwardzenia oraz wyznaczenia stanowisk postojowych zgodnie z załączoną mapą. Natomiast z żadnego innego dokumentu w sprawie nie wynika, aby rola J. R. opisana w tym oświadczeniu wykraczała poza wykonawstwo. Nie ma dowodów ani przesłanek świadczących o tym, że inicjował on budowę, ponosił jej koszty, zamierzał wykonać obiekt zwiększający jego środki trwałe itp., a więc że podejmował działania i dysponował środkami charakterystycznymi dla inwestora w wyżej wskazanym rozumieniu. Konsekwentnie zaś przyjmując, że sporne utwardzenie terenu wraz z miejscami postojowymi stanowi kontynuację inwestycji o nazwie "W.", której inwestorem była nominalnie Spółka M. (vide sprawa II OSK 1330/22), zaś właścicielem terenu jest Spółka K. – nie sposób wyłącznie na podstawie oświadczenia z 20 czerwca 2020 r. przyjąć, że uległ zmianie podmiot inwestorski. Nie ma też bezpośredniego przełożenia na okoliczności sprawy niniejszej pogląd sformułowany przez NSA w sprawie II OSK 526/20 (wyrok z 21 lutego 2023 r.). Sąd kasacyjny przyjął, że skoro zgodnie z art. 3 pkt 11 p.b. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza "tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych", to tak szeroko zakreślony zakres wykazania tego prawa "obejmuje wyrażenie zgody na wykonywanie robót budowlanych". Czymś innym jest jednak prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a czymś innym przekazanie terenu budowy dla wykonania robót budowlanych zainicjowanych przez kogoś innego niż wykonawca. Uchwycenie różnicy między tymi dwoma sytuacjami wymaga oceny obiektywnych okoliczności indywidualnej sprawy, a nie wyłącznie polegania na deklaracji stron postępowania i ich subiektywnych przekonaniach czy werbalizowanych zamiarach.
W niniejszej sprawie właśnie wyżej opisane obiektywne okoliczności nie pozwalają na przypisanie J. R. statusu inwestora. Jak trafnie skonkludował ten wątek PWINB, przekazanie terenu budowy w formie oświadczenia z 20 czerwca 2020 r. nie świadczy, z punktu widzenia prawnego, o przejściu na skarżącego praw i obowiązków inwestora, a już na pewno nie świadczy o przejściu prawa własności. PWINB wywiódł, że "Kwestia rzekomego przejścia na nowy podmiot prawa do dysponowania częścią działek pojawiła się dopiero w momencie, gdy Spółka K. dostała negatywną odpowiedź z organów nadzoru budowlanego obu instancji na złożony powtórnie wniosek o legalizację inwestycji objętej nakazem rozbiórki". Nastąpiło to po czterech latach od wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej i – zdaniem PWINB – stanowi próbę obejścia przepisów prawa, "celem zawikłania sytuacji faktycznej i prawnej całej inwestycji". Zdaniem sądu należy się z tym zgodzić. Zgłoszenie wykonania spornego utwardzenia przez J. R. w październiku 2023r. następuje po tym, jak w styczniu 2023 r. tutejszy sąd oddalił dwie skargi Spółki K. na decyzje odmawiające legalizacji dwóch inwestycji, w tym inwestycji zawnioskowanej do legalizacji 10 sierpnia 2022 r. (sprawa II SA/Bk 842/22 dotyczyła trzech budynków zamieszkania zbiorowego ABC wraz m.in. parkingami naziemnymi – na działkach m.in. nr K. i K. – na wniosek z 10 sierpnia 2022 r.; sprawa II SA/Bk [...]dotyczyła inwestycji zakwalifikowanej przez organy i sąd w ramach objętej nakazem rozbiórki inwestycji pod nazwą "[...]"; wnioskodawca wskazał, że wniosek ten, z 20 lipca 2022 r., złożył w związku z wyrokiem w sprawie II OSK 2191/21 dotyczącej inwestycji "[...]").
Nie ma potrzeby rozważania, jak sugeruje skarżący, jak organ sformułowałby swoją ocenę prawną, gdyby J. R. przekazano teren w formie aktu notarialnego, bowiem z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
17. Bez naruszenia prawa wskazały również organy, że sporna inwestycja nie spełnia wymagań technicznych w zakresie odległości od pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych (§19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 z późn. zm.). Potwierdza to dokumentacja zdjęciowa do protokołów oględzin i kontroli, jak również załączane szkice.
18. Nie budzi również wątpliwości zakres rozbiórki. Mimo że w rozstrzygnięciu wskazano, że chodzi o "parking na samochody osobowe, na części działek nr ewid. K. oraz [...]., obręb [...], Ul. [...], B.", to w uzasadnieniu decyzji znalazło się szczegółowe zwymiarowanie przedmiotu rozbiórki jako "utwardzenie wzdłuż granicy z działką sąsiednią nr ewid. gr. [...] (wymiary utwardzenia ok. 9,80mx62m) oraz pomiędzy budynkami mieszalnymi wielorodzinnymi (wymiary ok. 14mx35,5 m)". Nie może być zatem żadnych wątpliwości, że chodzi o całość spornego utwardzenia, łącznie z częścią przykrytą czarnoziemem ujawnionym podczas oględzin w dniu 17 stycznia 2025 r.
19. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nieprzyznania statusu strony niniejszego postępowania Spółce M. wskazanej jako inwestor przedsięwzięcia pod nazwą "W.". Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. sąd uwzględnia skargę, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Jeśli jednak chodzi o podstawę wznowienia na wniosek wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (gdy strona została pozbawiona udziału w postępowaniu bez swojej winy), przed sądem administracyjnym może się na nią powołać wyłącznie strona, której ta podstawa dotyczy, a nie inny podmiot będący stroną postępowania sądowego. W sprawie niniejszej wniosku Spółki M. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie było na etapie sądowym, zaś zgłoszenie zawarte w piśmie z 22 stycznia 2025 r. "Zastrzeżenia do protokołu" nie pochodziło do tej Spółki.
Powyższych konkluzji nie podważa dopuszczenie przez sąd Spółki M. do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie II SA/Bk 329/24.
20. Nie ma też w istocie znaczenia w sprawie kwalifikacja wykonanego utwardzenia, choć organy prawidłowo uznały, że mamy do czynienia z parkingiem w rozumieniu § 3 pkt 25 rozporządzenia WT z 2002 r., wymagającym pozwolenia na budowę ze względu na ilość stanowisk postojowych (vide art. 18 ust. 1 p.b. w związku z art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b. w wersji do 18 września 2020 r. oraz w związku z art. 29 ust. 1 pkt 19 p.b. w wersji od 19 września 2020 r.). Jak wyżej wywiedziono żadne roboty budowlane nie mogły być prowadzone na terenie objętym inwestycjami "W." i "[...]" po wstrzymaniu ich wykonania w postępowaniach legalizacyjnych dotyczących tych inwestycji – jeśli dotyczyły obiektów budowlanych bądź urządzeń budowlanych będących częścią tych inwestycji. Zakaz ten dotyczył zarówno obiektów budowlanych wymagających jak i niewymagających pozwolenia na budowę. Zresztą przepis art. 49e pkt 6 p.b. ma zastosowanie do każdych robót budowlanych niezależnie od tego, czy wymagają formalnoprawnej zgody czy też nie. Nie ma też znaczenia czy chodzi o 10 zaakceptowanych czy też o faktycznie wykonane 29 miejsca postojowe, nawet jeśli zakres wykonania przekraczał granice zezwolenia na dysponowanie terenem na wykonanie robót. Właściciel terenu jest odpowiedzialny za to, co dzieje się na terenie budowy, na którym obowiązuje wstrzymanie robót budowlanych i którego dotyczą nakazy rozbiórki. Odpowiedzialność ta aktualizuje się zwłaszcza, gdy sam przekazuje teren budowy dla wykonania 10 miejsc postojowych a powstaje ich znacznie więcej.
21. Reasumując zaskarżone decyzje nie naruszają prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Prawidłowo ustalono stan faktyczny, zebrano wystarczający materiał dowodowy, który oceniono w całokształcie. Bez naruszenia prawa dokonano subsumcji i zastosowano normę z art. 49e pkt 6 p.b. Zarzuty skarżących nie zasługują na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu obydwu skarg.