II SA/Bk 535/24

II SA/Bk 535/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-04-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk /sprawozdawca/
Elżbieta Lemańska
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Sygn. powiązane
III OSK 1550/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-01
III OZ 1/25 - Postanowienie NSA z 2025-01-22
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2183
art. 197 ust. 1, art. 207 ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1669
art. 279 ust. 1
Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 5 czerwca 2024 r. nr DSSD-SOSD.542.1.2024 w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 5 czerwca 2024 r. nr DSSD SOSD.542.1.2024, Rektor Uniwersytetu w Białymstoku (dalej: Rektor, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich (dalej: organ I instancji) z 17 października 2023 r. w przedmiocie skreślenia J. A. (dalej: skarżąca) z listy uczestników studiów doktoranckich z powodu nieuzyskania stopnia naukowego doktora w terminie ustalonym planem i programem studiów.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca rozpoczęła studia doktoranckie w zakresie prawa na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku w roku akademickim 2017/2018. W dniu 19 lipca 2023 r. skarżąca po raz trzeci zwróciła do organu I instancji o przedłużenie okresu studiów doktoranckich w roku akademickim. Decyzją z 19 lipca 2023 r. Kierownik Studiów Doktoranckich odmówił skarżącej przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich do 31 grudnia 2023 r. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na art. 279 ust. 1 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i wyjaśnił, że zgodnie z § 9 ust. 2 Regulaminu studiów doktoranckich Kierownik tych studiów, na wniosek doktoranta, po zasięgnięciu opinii opiekuna naukowego lub promotora, może przedłużyć okres odbywania studiów doktoranckich zwalniając jednocześnie doktoranta z obowiązku uczestnictwa w zajęcia w przypadku konieczności prowadzenia długotrwałych badań naukowych realizowanych w ramach tych studiów, łącznie nie dłużej niż o dwa lata. Wprawdzie do wniosku została dołączona pozytywna opinia promotora, ale z uwagi na to że doktorantka już dwukrotnie korzystała z przedłużenia studiów doktoranckich wyczerpała okres przewidziany w § 9 ust. 2 regulaminu studiów doktoranckich.
Powyższe skutkowało tym, że postanowieniem z 24 lipca 2023 r. wszczęto postępowanie w sprawie skreślenia skarżącej z listy uczestników studiów doktoranckich, w związku z nieuzyskaniem stopnia doktora nauk prawnych w terminie ustalonym planem i programem studiów.
Decyzją z 17 października 2023 r., wydaną na podstawie art. 197 ust. 4 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183; dalej: p.s.w.) w zw. z art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669; dalej: przepisy wprowadzające), art. 104 i 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: k.p.a.) w związku z § 15 ust. 2 pkt 3 Regulaminu Studiów doktoranckich Uniwersytetu w Białymstoku (dalej jako: Regulamin), Kierownik Studiów Doktoranckich skreślił skarżącą z listy uczestników studiów doktoranckich z powodu nieuzyskania stopnia doktora w terminie ustalonym planem i programem studiów.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że zgodnie z § 31 ust. 1 Regulaminu warunkiem ukończenia studiów doktoranckich jest spełnienie wszystkich wymagań przewidzianych programem studiów oraz uzyskanie w drodze postępowania doktorskiego stopnia naukowego doktora w określonej dziedzinie nauki w zakresie dyscypliny nauki, potwierdzone odpowiednim dyplomem. Z treści § 15 ust. 2 pkt 3 Regulaminu wynika, że Kierownik studiów doktoranckich ma obowiązek skreślić z listy uczestników studiów doktoranckich osobę, która do zakończenia ostatniego roku studiów doktoranckich nie uzyskała stopnia naukowego doktora. Zgodnie z programem Studiów doktoranckich w zakresie prawa zatwierdzonym przez Radę Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku z 22 czerwca 2023 r. doktorantka miała obowiązek w roku akademickim 2022/2023 uzyskać w drodze postępowania doktorskiego stopień naukowy doktora, potwierdzony odpowiednim dyplomem. Na podstawie § 9 Regulaminu doktorantka dwukrotnie przedłużała okresu odbywania studiów doktoranckich (w roku akademickim 2021/2022 i 2022/2023) z jednoczesnym obowiązkiem zaliczenia seminarium doktoranckiego IV. W związku z brakiem obrony rozprawy doktorskiej i nadania stopnia naukowego doktora, doktorantka nie spełniła warunków ukończenia studiów doktoranckich w zakresie prawa, zatem zaistniały przesłanki uzasadniające skreślenie jej z listy uczestników studiów doktoranckich. Jednocześnie organ podkreślił, że wykreślenie z listy doktorantów nie pozbawia Pani J. A. prawa do obrony na rozprawie doktorskiej, a także uzyskania stopnia naukowego doktora.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, że w związku z obowiązywaniem pandemii utrudnione w stopniu znacznym było przeprowadzanie badań naukowych związanych z bezpośrednim kontaktem międzyludzkim takich jak: ankiety i wywiady, ale również zwróciła uwagę na to, że w tym czasie utrudniony był również dostęp do literatury, ponieważ zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów, biblioteki przez długi czas pozostawały zamknięte. Co więcej niektóre z bibliotek również po ustaniu stanu epidemii, gdy obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego pozostawały także zamknięte.
Ponadto skarżąca w odwołaniu zaznaczyła, że w dniu 02.08.2023 r. otrzymała postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich, na którym widnieje data sporządzenia 24.07.2023 r. Jako, że postanowienie skarżąca otrzymała przed upływem terminu na wniesienie odwołania od decyzji odmawiającej przedłużenia studiów doktoranckich, wniosła o wyjaśnienie zasadności i podstaw prawnych takiego postępowania organu.
Skarżąca również stwierdziła, że jej zdaniem wydana przez organ I instancji decyzja w sprawie dotyczącej odmowy przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich nie jest decyzją kompletną, skoro w swoim uzasadnieniu nie zawiera odwołania do argumentów przytoczonych przez nią we wniosku o przedłużenie studiów doktoranckich i o zwolnienie z obowiązku uczestnictwa w zajęciach. Skarżąca zarzuciła również organowi I instancji naruszenie przepisu art. 107 k.p.a. ze względu na związek pomiędzy postępowaniem w przedmiocie przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich oraz postępowania dotyczącego skreślenia skarżącej z listy doktorantów.
Z powyższych powodów skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie jej sprawy i o zmianę decyzji poprzez nieskreślanie jej z listy uczestników studiów doktoranckich i przedłużenie jej okresu odbywania studiów doktoranckich o rok akademicki 2023/2024 bądź, ewentualnie przy braku zgody na to, do dnia 31 grudnia 2023 r.
Decyzją z dnia 5 czerwca 2024 r. Rektor utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swoje decyzji organ wskazał, że zgodnie z § 31 ust. 1 warunkiem ukończenia studiów doktoranckich jest spełnienie wszystkich wymagań przewidzianych programem studiów oraz uzyskanie w drodze przewodu doktorskiego stopnia naukowego doktora w określonej dziedzinie nauki w zakresie dyscypliny nauki, potwierdzone odpowiednim dyplomem. Z przywołanego przepisu jasno wynika, iż osoba która nie uzyskała stopnia doktora nie może ukończyć studiów doktoranckich. Zatem fakt nieuzyskania przez Panią J. A. stopnia doktora, jest obligatoryjną przesłanką do skreślenia jej z listy doktorantów, na podstawie § 15 ust. 2 pkt 3 Regulaminu, który stanowi, że "Kierownik studiów podejmuje decyzję o skreśleniu doktoranta z listy doktorantów w przypadku nieuzyskanie stopnia naukowego doktora w terminie ustalonym planem i programem studiów".
Organ zwrócił uwagę na argumenty podniesione w odwołaniu, które dotyczyły przedłużających się badań naukowych, spowodowanych pandemią COVID-19, jednocześnie organ II instancji dokonał analizy dokumentów dotyczących przebiegu studiów doktorantki i zauważył, że doktorantka wciąż nie uzyskała stopnia naukowego doktora, a także że nie spełnia warunków umożliwiających przedłużenie studiów doktoranckich, ponieważ w roku akademickim 2022/2023 przebywała już na drugim, kolejnym przedłużeniu studiów doktoranckich. Ponadto organ w swojej argumentacji zwrócił uwagę na fakt, że w dniu 10 stycznia 2024 r WSA w Białymstoku po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. A. na pismo Rektora UwB z dnia 10.10.2023 r. w przedmiocie przedłużenia studiów doktoranckich postanowił odrzucić skargę, co zdaniem organu jest równoznaczne z tym, że WSA również nie widzi zasadności kontynuowania studiów doktoranckich przez J. A..
Organ zauważył również, że utrudnienia związane z ogłoszoną epidemią w związku z rozprzestrzenianiem się COVID- 19 dotknęły nie tylko Panią J. A., ale i innych doktorantów studiów doktoranckich na Wydziale Prawa. Organ powołując się na opinie kierownika studiów doktoranckich Wydziału Prawa stwierdził, że utrudnienia związane z rozprzestrzenianiem się COVID-19 same w sobie nie stanowią okoliczności uzasadniającej wydłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich. Okoliczności te są brane pod uwagę w razie rozpatrywania wniosku, o którym mowa w § 9 ust. 2 Regulamin studiów doktoranckich UwB. Każda osoba, która z uwagi na pandemię miała problemy z ukończeniem rozprawy doktorskiej, po spełnieniu warunków przewidzianych w tym przepisie uzyskiwała zgodę na przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich. Organ podkreślił, że skarżąca z możliwości jakie dawał § 9 ust. 2 Regulamin studiów doktoranckich UwB skorzystała dwukrotnie, a więc zgodnie z regulaminem nie może uzyskać przedłużenia okresu odbywania studiów doktoranckich na kolejny 3 rok.
Organ odwoławczy zaakcentował zatem, że nieuzyskanie przez skarżącą tytułu naukowego doktora w przewidzianym terminie ustalonym planem i programem studiów, pomimo ich przedłużenia o maksymalny okres 2 lat oznacza, że doktorantka nie wywiązała się z obowiązków określonych w Regulaminie, co w konsekwencji musiało skutkować skreśleniem Skarżącej przez Kierownika studiów doktoranckich z listy uczestników studiów doktoranckich na podstawie § 15 ust. 2 pkt 3 Regulaminu.
Ponadto organ wskazał, że przepis § 31 ust. 1 Regulaminu studiów doktoranckich Uniwersytetu w Białymstoku, oznacza że doktorant kończy studia doktoranckie w razie spełnienia dwóch podstawowych przestanek: wypełnienia wszystkich kryteriów określonych programem studiów oraz uzyskania stopnia doktora. Organ podkreślił, że spełnienie obu tych przesłanek jest równie istotne. Co więcej wskazał, że zgodnie z treścią decyzji organu I instancji skreślenie z listy uczestników studiów doktoranckich nie pozbawia skarżącej prawa do obrony rozprawy doktorskiej i możliwości uzyskania stopnia doktora w dyscyplinie nauki prawne.
W wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skardze na powyższą decyzję, skarżąca J. A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej. Zarzuciła organowi naruszenie:
1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 KPA poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym w postaci sporządzonej dotychczas rozprawy doktorskiej w formie elektronicznej (nagranej na płycie CD)
2) naruszenie art. 107 § 1, § 2 i § 3 KPA poprzez brak w swoim uzasadnieniu odwołania do argumentów przytoczonych przeze nią w odwołaniu od powyżej wskazanej decyzji, w której skreślono ją z listy uczestników studiów doktoranckich, a skutkiem tego
3) naruszenie art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez jego niezastosowanie,
4) nieprawidłowe zastosowanie w przedmiotowej sprawie § 15 ust. 2 pkt 3 Regulaminu (Regulamin studiów doktoranckich Uniwersytetu w Białymstoku) i wydanie przedmiotowej decyzji, a w konsekwencji tego, naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 KPA poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumenty powołane przez nią w odwołaniu dotyczące niewłaściwego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym dotychczas sporządzonej rozprawy doktorskiej w formie elektronicznej. Mimo zatem dostarczenia w terminie płyty z rozprawą doktorską i tak została wydana decyzja odmowna, o czym brakuje wzmianki w zaskarżonych decyzjach. W tym zakresie zatem organ naruszając art. 107 k.p.a. nie odniósł się do wszystkich argumentów przytoczonych w odwołaniu. Powyższe skutkowało – zdaniem skarżącej naruszeniem art. 279 ust. 1 przepisów wprowadzających, który wskazuje, że studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2024 r. Z powyższym zaś łączny się nieprawidłowe zastosowanie § 15 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów doktoranckich. Zdaniem skarżącej choć ustawa mówi o możliwości przedłużenia studiów doktoranckich nawet do końca 2024 r. to organ nie zastosował się do powyższego przepisu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r. poz.1267, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi nastąpić może również na drodze stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga co do zasady w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Natomiast według art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przy czym podkreślenia również wymaga to, że sąd kontrolując zaskarżoną decyzję bada ją wyłącznie pod względem zgodności (legalności) z obowiązującymi przepisami prawa, a nie celowości, a tym bardziej słuszności jej wydania.
Na wstępie zaznaczenia wymaga, że w sytuacji powołania w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Sąd rozpoznaje zarzuty procesowe. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby istotnie wpłynąć na wynik sprawy, można przejść do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Zarzuty procesowe skarżącej skoncentrowane były na naruszeniu przez organy art. 7, art. 77 §1, art. 107 § 1, 2 i 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym w postaci sporządzonej dotychczas rozprawy doktorskiej w formie elektronicznej, brak szczegółowego uzasadnienia wydanej decyzji, w tym odniesienia się do zarzutów odwołania, a w konsekwencji nieprawidłowe utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy.
Wbrew temu co skarżąca twierdzi, zdaniem Sądu, postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Ustalenia faktyczne sprawy, jak również ich ocena prawna znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zebranym w aktach administracyjnych, który był wystarczający do wydania zaskarżonych decyzji. Sąd ustalenia te akceptuje w całości i uznaje za własne, podzielając również argumentację prawną przedstawioną przez organ w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżąca rozpoczęła studia doktoranckie na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku w roku akademickim 2017/2018. Z tego też powodu podstawą prawną dla wszystkich czynności podejmowanych przez organy uczelni w sprawach dotyczących tych studiów były przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183, dalej jako: p.s.w.). Wynika to bowiem z art. 279 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018 r. poz. 1669), który nakazuje, by studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzić się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r.
Kwestie związane z prowadzeniem studiów doktoranckich zostały uregulowane w rozdziale 3 "Studia doktoranckie" działu IV "Studia i studenci" p.s.w. Zgodnie z art. 195 ust. 4 lit. a p.s.w. studia doktoranckie trwają nie krócej niż dwa lata i nie dłużej niż cztery lata. Skarżąca studia rozpoczęła w roku akademickim 2017/2018 i ponadto skorzystała z dwukrotnego przedłużenie studiów doktoranckich na lata 2021/2022 i 2022/2023. Skarżąca ukończyła czwarty rok studiów doktoranckich w roku akademickim 2020/2021. W późniejszym czasie złożyła wnioski o przedłużenie studiów doktoranckich na kolejne dwa lata. Zarówno wniosek o przedłużenie studiów doktoranckich na rok 2021/2022, jak i na rok 2022/2023 zostały przez organy uczelniane uwzględnione i skarżąca uzyskała wnioskowane przedłużenia studiów doktoranckich, czego skarżąca nie kwestionuje. Powyższe przedłużenie nie zmieniły faktu, że studiując szósty z kolei rok pozostawała doktorantką 4 roku, skoro studia doktoranckie nie mogą trwać dłużej niż cztery lata. Określenie czasu trwania studiów doktoranckich zawarte w powołanym wyżej przepisie odnosi się bowiem do zasad organizacji tych studiów i ich programu. Niezależnie od rzeczywistego okresu studiowania przez konkretnego doktoranta związanego z przedłużeniem okresu ich odbywania w drodze decyzji właściwych organów uczelni nie istnieje możliwość pozostawania doktorantem piątego, czy szóstego roku, skoro studia doktoranckie są czteroletnie. Skarżąca wnioskiem z 7 lipca 2023 r. zwróciła się o kolejne, trzecie przedłużenie studiów doktoranckich. Nie uzyskała jednak przedłużenia na kolejny rok, co w późniejszym czasie skutkowało skreśleniem jej z listy doktorantów. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko organów uczelni, zgodnie z którym brak było podstaw do kolejnego przedłużenie studiów doktoranckich.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 p.s.w. studia trzeciego stopnia to studia doktoranckie, prowadzone przez uprawnioną jednostkę organizacyjną uczelni, instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk, instytut badawczy lub międzynarodowy instytut naukowy działający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utworzony na podstawie odrębnych przepisów, na które są przyjmowani kandydaci posiadający kwalifikacje drugiego stopnia, kończące się uzyskaniem kwalifikacji trzeciego stopnia. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 18h p.s.w. kwalifikacje trzeciego stopnia to uzyskanie, w drodze przewodu doktorskiego przeprowadzonego na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, stopnia naukowego doktora w określonej dziedzinie nauki w zakresie dyscypliny nauki lub doktora sztuki określonej dziedziny sztuki w zakresie dyscypliny artystycznej, potwierdzone odpowiednim dyplomem. Z regulacji tych wynika jasno, że ukształtowany stosowanymi w niniejszej sprawie przepisami ustawy model studiów doktoranckich (studiów trzeciego stopnia) przewidywał co do zasady ich zakończenie poprzez uzyskanie kwalifikacji trzeciego stopnia, czyli tytułu doktora. Znajduje to swoje odzwierciedlenie w zapisach § 31 ust. 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich UwB, stanowiącego załącznik do Uchwały nr 2061 Senatu UwB z dnia 26 kwietnia 2017 r.: "warunkiem ukończenia studiów doktoranckich jest spełnienie wszystkich wymagań przewidzianych programem studiów oraz uzyskanie w drodze postępowania doktorskiego stopnia naukowego doktora w określonej dziedzinie nauki w zakresie dyscypliny nauki, potwierdzone odpowiednim dyplomem".
W ocenie Sądu, zwrócić również należy uwagę na art. 196 ust. 6 p.s.w., który wskazuje, że organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz w odrębnych przepisach określa regulamin studiów doktoranckich. Regulamin uchwala w uczelni senat, a w jednostce naukowej - rada naukowa, co najmniej na pięć miesięcy przed rozpoczęciem zajęć. Do uchwalania regulaminu stosuje się odpowiednio przepisy art. 161 i 162. Oznacza to, że uczelnia uprawniona jest także do unormowania kwestii nieuregulowanym przez ustawę.
W myśl art. 197 ust. 1 p.s.w. doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich. Przepis art. 189 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Regulacje te określają bowiem obowiązki ciążące na doktorantach studiów doktoranckich. Obowiązki, o których mowa to m.in. postępowanie zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów; realizowanie programu studiów doktoranckich, w tym prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu. Jednocześnie przepis ten w ust. 4 przewiduje możliwość wykreślenia doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich w przypadku naruszenia obowiązków wskazanych powyżej. Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów.
Powyższe przepisy znajdują odzwierciedlenie w zapisach § 11 ust. 1 oraz § 24 ust. 1 pkt 2 Regulaminu Studiów Doktoranckich UwB, stanowiącego załącznik do Uchwały nr 2061 Senatu UwB z dnia 26 kwietnia 2017 r. Zgodnie z brzmieniem § 11 ust. 1 zd. 1 Regulaminu: "doktorant jest zobowiązany do zaliczenia zajęć określonych planem i programem studiów w terminach ustalonych organizacją roku akademickiego". Ponadto, zgodnie z § 24 ust. 1 pkt 2 Regulaminu: "doktorant zobowiązany jest do realizacji obowiązującego planu i programu studiów doktoranckich, w tym prowadzenia badań naukowych i składania sprawozdań z ich przebiegu".
Nieukończenie studiów doktoranckich przez skarżącą w sposób przewidziany ustawą, czyli przez uzyskanie tytułu doktora, pomimo dwukrotnego przedłużenia okresu odbywania tych studiów został trafnie uznany przez organy Uniwersytetu w Białymstoku za niezrealizowanie programu tych studiów. W ocenie Sądu, organy postąpiły zatem w sposób prawidłowy poprzez zastosowanie regulacji art. 197 ust. 4 p.s.w. i orzeczenie o skreśleniu z listy studentów.
Powołany przepis istotnie przewiduje, fakultatywność orzeczenia o skreśleniu z listy doktorantów poprzez użycie w jego treści słowa "może". Jednak organ na podstawie art. 196 ust. 6 p.s.w. mógł unormować organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym i tak w § 15 Regulaminu wskazał w pkt 1 przesłanki fakultatywne, a w pkt 2 przesłanki obligatoryjne skutkujące skreśleniem doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich, z czego w § 15 ust. 2 pkt 3 jako przesłankę obligatoryjną wskazano nieuzyskanie stopnia naukowego doktora w terminie ustalonym planem i programem studiów. Regulamin, na podstawie art. 196 ust. 6 p.s.w., określać ma "organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz w odrębnych przepisach". Organizację należy rozumieć szeroko, zgodnie z językowym rozumieniem tego pojęcia jako "sposób zorganizowania czegoś" - tu: studiów doktoranckich (...). W ramach tego sposobu uczelnia uprawniona jest także do unormowania przesłanek skreślenia z listy doktorantów, ale tylko w zakresie nieuregulowanym ustawowo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2021 r., III OSK 1962/21, LEX nr 3227602).
Odnosząc się do kwestii przedwczesnego skreślenia z listy uczniów w sytuacji braku ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie odmowy przedłużenia okresu odbywania studiów, Sąd chce podkreślić, że okoliczność ta nie miała znaczenia, albowiem jest to sprawa dotycząca indywidualnego toku studiów, a więc aktu niemającego charakteru aktu zewnętrznego, czyli niepodlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o czym zresztą przesądził WSA w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2024 r. odrzucając skargę skarżącej w tym zakresie. Na datę zatem wydawania decyzji przez organ II instancji, odmowa przedłużenia skarżącej studiów doktoranckich, znajdowała się w obrocie prawnym i była skuteczna. Ponadto należy zwrócić uwagę na przepis art. 196 ust. 6 p.s.w. który wskazuje, na możliwość określenia zasad ustalania organizacji i toku studiów w zakresie nieuregulowanym w ustawie, w regulaminie. W § 5 ust. 3 Regulaminu za ustawą wskazano, że organizację roku akademickiego określa rektor uczelni. Zatem zgodnie z § 2 ust. 1 Zarządzenia nr 11 Rektora Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 15 lutego 2022 r. w sprawie organizacji roku akademickiego 2022/2023 w Uniwersytecie w Białymstoku: wszystkie indywidualne rozstrzygnięcia i decyzje dotyczące zaliczenia roku akademickiego 2022/2023 należy podjąć w okresie do 31 lipca 2023 r. W tym zakresie należy uznać, że data skreślenia skarżącej z listy doktorantów z dniem 17 października 2023 r. zadośćuczyniła wymogom określonym ww. przepisach. Nadto nie naruszała regulacji art. 279 ust. 1 przepisów wprowadzających, albowiem maksymalny termin przedłużenia studiów do 31 grudnia 2024 r. nie oznacza, że bez spełnienia pozostałych wymogów wynikających w sprawie, mógł mieć zastosowanie.
Wartym zaznaczenia jest także fakt, że przedmiotowe przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich miałoby stanowić już trzecie takie przedłużenie skarżącej. Z § 9 Regulaminu wynika natomiast, że kierownik studiów doktoranckich, na wniosek doktoranta, po zasięgnięciu opinii opiekuna naukowego lub promotora, może przedłużyć okres odbywania studiów doktoranckich, zwalniając jednocześnie doktoranta z obowiązku uczestniczenia w zajęciach w przypadku konieczności prowadzenia długotrwałych badań naukowych realizowanych w ramach tych studiów, łącznie nie dłużej niż o 2 lata. Zatem kierownik studiów doktoranckich może przedłużyć okres odbywania studiów łącznie nie dłużej niż o 2 lata. Skarżąca natomiast już dwukrotnie otrzymała przedłużenie okresu odbywania studiów doktoranckich, jej trzeci wniosek nie został uwzględniony.
Na marginesie Sąd uznał za zasadne odnieść się do kwestii podnoszonego przez skarżącą przedłożenia rozprawy doktorskiej w formie elektronicznej wskazując, że okoliczność ta nie ma wpływu na wynik sprawy, albowiem nawet przedłożenie rozprawy doktorskiej bez jej obrony tzn. nieuzyskanie stopnia naukowego doktora w terminie ustalonym planem, skutkuje koniecznością zastosowania § 15 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów, co powoduje skreślenie doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich. Ponadto skoro praca doktorska została już przez skarżącą ukończona i złożona, to tym bardziej brakowało podstaw, by uznać, że konieczny jest dodatkowy czas na zakończenie studiów doktoranckich.
Słusznie też wskazały organy uczelni, że przewód doktorski nie jest związany ze studiami doktoranckimi w taki sposób, by zakończenie tych studiów utrudniało, czy uniemożliwiało jego kontynuację, zakończoną uzyskaniem tytułu doktora. Skarżąca po skreśleniu jej z listy doktorantów w pełni zachowuje swe uprawnienia wynikające z ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, do uzyskania tytułu doktora.
Konkludując, w ocenie Sądu, nieukończenie studiów doktoranckich w sposób przewidziany ustawą, czyli przez uzyskanie tytułu doktora, pomimo przedłużenia okresu odbywania tych studiów został trafnie uznany przez organy Uniwersytetu w Białymstoku za niezrealizowanie programu tych studiów. Skoro tak, to uzasadnione było zastosowanie przez organy regulacji zawartej w art. 197 ust. 4 ustawy i orzeczenie o skreśleniu z listy doktorantów.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., sąd skargę oddalił.