II SA/Bk 502/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezskuteczność czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie odmowy wykreślenia 10 punktów karnych, uznając, że powinny być przypisane punkty tylko za najpoważniejsze naruszenie.
Skarżący D.R. wniósł o wykreślenie 10 punktów karnych, argumentując, że za jedno zdarzenie z 28 grudnia 2022 r. powinny być przypisane punkty tylko za najwyżej punktowane naruszenie. Komendant Wojewódzki Policji odmówił, wskazując na dwa odrębne rozstrzygnięcia sądowe (za spowodowanie zagrożenia i jazdę w stanie nietrzeźwości). Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezskuteczność czynności organu. Sąd zinterpretował § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA, zgodnie z którym w przypadku spowodowania zagrożenia i naruszenia będącego jego przyczyną, punkty przypisuje się tylko za naruszenie o większej liczbie punktów.
Sprawa dotyczyła skargi D.R. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku, który odmówił wykreślenia 10 punktów karnych z ewidencji. Skarżący popełnił dwa naruszenia 28 grudnia 2022 r.: spowodował zagrożenie w ruchu drogowym (art. 86 § 2 k.w., 10 punktów) i kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k., 15 punktów). Organ przypisał łącznie 25 punktów, powołując się na dwa odrębne rozstrzygnięcia sądowe. Skarżący argumentował, że zgodnie z § 3 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2022 r., punkty powinny być przypisane tylko za jedno, najpoważniejsze naruszenie. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącego. Zinterpretował przepis § 3 ust. 6 rozporządzenia, zgodnie z którym w sytuacji, gdy kierujący spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz dopuścił się naruszenia będącego przyczyną tego zagrożenia, do ewidencji wpisuje się oba naruszenia, ale punkty przypisuje się wyłącznie za naruszenie, któremu odpowiada większa ich liczba. Sąd uznał, że przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. (15 punktów) było naruszeniem będącym przyczyną zagrożenia z art. 86 § 2 k.w. (10 punktów), dlatego powinno być wpisane tylko 15 punktów. W związku z tym stwierdzono bezskuteczność czynności organu i zasądzono koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Punkty karne powinny być przypisane tylko za naruszenie o większej liczbie punktów, zgodnie z § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA.
Uzasadnienie
Sąd zinterpretował § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA, zgodnie z którym w sytuacji popełnienia naruszenia powodującego zagrożenie (kod A06, 10 pkt) i naruszenia będącego jego przyczyną (art. 178a § 1 k.k., kod A05, 15 pkt), punkty przypisuje się wyłącznie za naruszenie o większej liczbie punktów. Uznał, że przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. było przyczyną zagrożenia z art. 86 § 2 k.w., dlatego powinno być wpisane tylko 15 punktów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
rozporządzenie MSWiA art. 3 § 6
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego
W przypadku spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz naruszenia będącego jego przyczyną, punkty przypisuje się wyłącznie za naruszenie, któremu odpowiada większa ich liczba.
k.w. art. 86 § 2
Kodeks wykroczeń
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA, zgodnie z którym w przypadku spowodowania zagrożenia i naruszenia będącego jego przyczyną, punkty przypisuje się tylko za naruszenie o większej liczbie punktów. Interpretacja § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA w sposób eliminujący podwójne karanie punktami karnymi za popełnienie w tym samym czasie i miejscu przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i wykroczenia z art. 86 § 2 k.w.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu, że przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. nie było naruszeniem będącym przyczyną zagrożenia w rozumieniu § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA. Argumentacja organu o braku jedności czynu i konieczności sumowania punktów za dwa odrębne naruszenia.
Godne uwagi sformułowania
Punkty przypisuje się wyłącznie za naruszenie, któremu odpowiada większa ich liczba, a jeżeli jest ona równa - za naruszenie oznaczone kodem A 02 albo A 06. Nie sposób przyjąć w tym konkretnym stanie faktycznym sprawy, że przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. nie było 'naruszeniem będącym przyczyną spowodowania zagrożenia' w rozumieniu § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA. Byłoby to działaniem na niekorzyść strony w sytuacji, gdy podstaw ku temu nie daje § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA – który należy tak zinterpretować, aby nie prowadził do nadmiernego ograniczania korzystania z konstytucyjnych wolności i praw.
Skład orzekający
Elżbieta Lemańska
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Roleder
sędzia
Barbara Romanczuk
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA w zakresie przypisywania punktów karnych w sytuacjach zbiegu naruszeń, w szczególności gdy jedno z nich jest przestępstwem (jazda w stanie nietrzeźwości), a drugie wykroczeniem (spowodowanie zagrożenia). Orzeczenie stanowi ważny precedens w kwestii unikania podwójnego karania punktami karnymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej opisanej w § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA. Może nie mieć zastosowania w innych przypadkach zbiegu przepisów lub naruszeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu punktów karnych i ich naliczania, a sąd przedstawia szczegółową analizę przepisów rozporządzenia MSWiA, co jest cenne dla kierowców i prawników. Wyjaśnia, jak interpretować przepisy w skomplikowanych sytuacjach.
“Jazda po pijanemu i spowodowanie zagrożenia: ile punktów karnych naprawdę dostaniesz?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 502/23 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2023-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk
Elżbieta Lemańska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 2088/23 - Wyrok NSA z 2024-06-19
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 146 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 września 2023 r. sprawy ze skargi D. R. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia 8 maja 2023 r. nr R.0151.52.2023.AK w przedmiocie wykreślenia punktów karnych 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku na rzecz skarżącego D. R. kwotę 714 (siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W pismach z 29 marca 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w Białymstoku (dalej: organ, KWP) zwrócił się do Starosty Powiatowego w Suwałkach o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji D. R. do kierowania pojazdem oraz o zobowiązanie tego kierowcy do poddania się badaniu psychologicznemu - w związku z otrzymaniem łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. KWP wskazał, że ww. 28 grudnia 2022 r. spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w którym nie doszło do naruszenia czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia (za co otrzymał 10 punktów karnych) oraz kierował pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości (za co otrzymał 15 punktów karnych).
W piśmie z 24 kwietnia 2023 r. D. R. wystąpił do KWP o wykreślenie punktów karnych z ewidencji. Wskazał na § 3 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1951, dalej: rozporządzenie MSWiA). W jego ocenie punkty zostały przypisane za jedno zdarzenie mające miejsce 28 grudnia 2022 r., w związku z tym organ powinien przypisać jedynie najwyższą liczbę punktów karnych wyłącznie za najwyżej punktowane naruszenie.
W piśmie z 8 maja 2023 r. znak R.0151.52.2023.AK KWP wyjaśnił wnioskodawcy, że na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć sądowych wprowadzone zostały właściwe wpisy skutkujące przypisaniem punktów za naruszenia w ruchu drogowym, zgodnie z rozporządzeniem MSWiA. Nie ma zatem podstaw do ich usunięcia.
W aktach administracyjnych sprawy znajdują się: wyrok Sądu Rejonowego w Suwałkach II Wydział Karny z 8 lutego 2023 r. w sprawie o sygn. II K 107/23, którym D. R. został uznany za winnego popełnienia czynu z art. 86 § 2 Kodeks wykroczeń (dalej: k.w.) oraz wyrok Sądu Rejonowego w Suwałkach II Wydział Karny z 10 marca 2023 r. w sprawie o sygn. II K 107/23 warunkowo umarzający postępowanie, w którym stwierdzono dopuszczenie się popełnienia przez ww. czynu z art. 178a § 1 Kodeks karny (dalej: k.k.).
Skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji z 8 maja 2023 r. złożył do sądu administracyjnego D. R. Zarzucił naruszenie § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA polegające na błędnym wpisaniu ilości punktów karnych za zdarzenie z 28 grudnia 2022 r. Wniósł o wykreślenie z ewidencji bezpodstawnie wpisanych 10 punktów karnych. Zdaniem skarżącego, naruszeniem będącym przyczyną spowodowania zagrożenia było naruszenie o kodzie A05, za które przypisuje się punktów 15 i tylko ta liczba punktów powinna zostać wpisana do ewidencji. Niezasadnie przypisano mu także 10 punktów karnych za wykroczenie o kodzie A06. Wskazał, że nowelizacja przepisów, która weszła w życie 17 września 2022 r. wprowadziła wyjątki od tzw. kumulacji punktów karnych, a jej celem było przypisanie punktów karnych za najpoważniejsze naruszenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Przyznał, że rzeczywiście oba orzeczenia sądu karnego wskazują jako datę popełnienia czynu 28 grudnia 2022 r. godzinę/około godziny 11:40, jednak zdaniem organu w przedmiotowym przypadku brak jest jedności czynu, tj. zbiegu art. 178a § 1 k.k. oraz 86 § 2 k.w. Gdyby Sąd Rejonowy w Suwałkach dopatrzył się jedności czynu, wyraziłby to w treści orzeczenia, co jednak nie nastąpiło i zostały wydane dwa wyroki. Skoro więc nie następuje zbieg tych przepisów, punkty za poszczególne naruszenia sumują się. W przypadku skarżącego przyczyną spowodowania zagrożenia było poruszanie się całą szerokością drogi a nie kierowanie w stanie nietrzeźwości. Czyn w postaci kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości został popełniony wcześniej, przez rozpoczęcie jazdy w tym stanie, a spowodowanie zagrożenia było czynem ujawnionym w innym czasie. Spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie stanowi także znamienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. Na poparcie swojego stanowiska organ wskazał wyrok w sprawie III SA/Po 679/20.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu.
Spór w sprawie dotyczy legalności czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku o odmowie wykreślenia z ewidencji kierujących pojazdami 10 punktów karnych przypisanych skarżącemu łącznie z kolejnymi 15 punktami (tych skarżący nie kwestionuje) – co w sumie spowodowało przypisanie 25 punktów karnych i konsekwencje w postaci skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i zobowiązanie do poddania się badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu.
Przesądzone zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego stanowi czynność materialno-techniczną, która podlega kontroli sądu administracyjnego jako czynność z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. W konsekwencji, kierowca zainteresowany wykreśleniem punktów karnych z ewidencji może zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie w zależności od zajętego przez organ stanowiska – może skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego kwestionując czynność skargą wniesioną na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego stanowiące odpowiedź na wniosek o skorygowanie punktów karnych w ewidencji jest aktem/czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do ewidencji. Zagadnienie to nie może być rozpatrywane ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach (zamiast wielu vide np. wyrok z 14 grudnia 2022 r., I OSK 2373/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ewidencja jest obecnie prowadzona w formie elektronicznej w systemach teleinformatycznych Policji (art. 17 ust. 7 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 2328), a warunki jej prowadzenia uregulowano w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. poz. 1951 z poźn. zm.), dalej: rozporządzenie MSWiA. Wynika z niego, że w ewidencji dokonuje się wpisów tymczasowych (przed wydaniem prawomocnego rozstrzygnięcia sądu niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia) oraz wpisów ostatecznych – jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym rozstrzygnięciem sądu (§ 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 rozporządzenia MSWiA). Naruszenia wpisywane do ewidencji oraz liczba punktów odpowiadających naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§ 3 ust. 1). Z treści rozporządzenia MSWiA wynika też, że prawodawca rozróżnia wpisywanie do ewidencji naruszeń i przyporządkowywanie im określonej liczby punktów karnych, co nie oznacza jednak że w każdym przypadku punkty karne za poszczególne naruszenia się zsumują.
Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia MSWiA, jeżeli kierujący dopuścił się jednym czynem dwóch lub większej liczby naruszeń, do ewidencji wpisuje się wszystkie naruszenia popełnione przez tego kierującego, przypisując każdemu z tych naruszeń odpowiadającą mu liczbę punktów. Sytuacje, w których punktów karnych nie sumuje się uregulowano w kolejnych ustępach tego przepisu (ust. 3-9) i są one zależne od różnych okoliczności, w tym np. jedności czynu, ilości naruszeń i określonego kodu naruszenia. Analiza tych sytuacji uprawnia do wniosku, że ustawodawca nie wprowadził kategorycznej zasady sumowania się punktów karnych w każdym przypadku, bowiem przewidział sytuacje, które można by określić "pochłanianiem się" punktów karnych w zależności od rodzaju naruszenia i przypisanego mu kodu.
Bezspornym faktem w sprawie niniejszej jest to, że skarżący został dwukrotnie prawomocnie skazany: wyrokiem nakazowym w sprawie II W 107/23 z 8 lutego 2023 r. za wykroczenie z art. 86 § 2 Kodeksu wykroczeń oraz wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie za przestępstwo z art. 178a § 1 Kodeksu karnego. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia MSWiA naruszeniu zakwalifikowanemu przez sąd karny z art. 86 § 2 k.w. odpowiada kod A06 lub A02 – w zależności od tego, czy następstwem czynu było naruszenia czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia (w przypadku skarżącego nie doszło do takiego następstwa, zatem przypisano naruszeniu kod A06 i 10 punktów karnych); naruszeniu zakwalifikowanemu przez sąd karny z art. 178a § 1 k.k. odpowiada kod A05 i 15 punktów karnych. Stąd wpisem ostatecznym przypisano skarżącemu w ewidencji dwa naruszenia i 25 punktów karnych.
Trafnie jednak skarżący zauważył, że nastąpiło to z uchybieniem regulacji § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA, zgodnie z którym jeżeli kierujący spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, do ewidencji wpisuje się naruszenie oznaczone w załączniku nr 1 do rozporządzenia kodem A 02 albo A 06 oraz zawarte w załączniku nr 1 do rozporządzenia naruszenie będące przyczyną spowodowania zagrożenia. Punkty przypisuje się wyłącznie za naruszenie, któremu odpowiada większa ich liczba, a jeżeli jest ona równa - za naruszenie oznaczone kodem A 02 albo A 06.
Zdaniem sądu, powyższa regulacja dotyczy stricte sytuacji faktycznej i prawnej jaka ma miejsce w sprawie niniejszej. Skarżący spowodował bowiem zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym (art. 86 § 2 k.w. - kod A06 i 10 punktów), które wpisano do ewidencji. Skarżący spowodował jednak również "naruszenie będące przyczyną spowodowania zagrożenia" przewidziane w załączniku nr 1 do rozporządzenia MSWiA (at. 178a § 1 k.k. – kod A05 i 15 punktów karnych). Obydwa powinny być wpisane do ewidencji, o czym świadczy użyte w § 3 ust. 6 rozporządzenia sformułowanie "do ewidencji wpisuje się naruszenie ... oraz naruszenie będące przyczyną spowodowania zagrożenia...", co jednak nie jest równoznaczne z wpisaniem do ewidencji punktów karnych na zasadzie sumowania się tych punktów za obydwa naruszenia. Świadczy o tym treść zdania drugiego § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA: "Punkty przypisuje się wyłącznie za naruszenie, któremu odpowiada większa ich liczba, a jeżeli jest ona równa - za naruszenie oznaczone kodem A 02 albo A 06". Skoro w sprawie niniejszej większa liczba punktów jest przewidziana za "naruszenie będące przyczyną spowodowania zagrożenia" – 15 punktów, tylko taka ich liczba powinna być wpisana do ewidencji.
Nie sposób przyjąć w tym konkretnym stanie faktycznym sprawy, że przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. nie było "naruszeniem będącym przyczyną spowodowania zagrożenia" w rozumieniu § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA, co wywodzi organ. Do takiej jego kwalifikacji prowadzi bowiem opis przypisanego skarżącemu zachowania zawarty w obydwu wyrokach sądu karnego. Zgodnie z wyrokiem w sprawie II K 107/23, skarżący "W dniu 28 grudnia 2022 r. o godzinie 11.40 na drodze publicznej w miejscowości P. ruchu lądowym kierował pojazdem mechanicznym marki Nissan nr. rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości" – art. 178a § 1 k.p.a. Z wyroku nakazowego w sprawie II W 107/23 wynika z kolei, że "W dniu 28 grudnia 2022 r. około godz. 11:40 w m. P. kierując samochodem osobowym marki Nissan Pickup nr. rej. [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości poruszając się całą szerokością drogi powodował zagrożenie bezpieczeństwa innym użytkownikom drogi" – art. 86 § 2 k.w. Jeszcze raz zatem należy wskazać, że wystąpiło przewidziane w załączniku nr 1 do rozporządzenia MSWiA "naruszenie powodujące zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym" (art. 86 § 2 k.w., kod A06, 10 punktów karnych) i wystąpiło przewidziane w załączniku nr 1 rozporządzenia MSWiA "naruszenie będące przyczyną spowodowania zagrożenia" (art. 178a § 1 k.k., kod A05, 15 punktów karnych) – co spełnia warunek § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA do przypisania punktów wyłącznie za naruszenie, któremu odpowiada większa ich liczba.
Nieadekwatny do stanu prawnego i faktycznego sprawy niniejszej jest przykład wyroku WSA w Poznaniu w sprawie III SA/Po 679/20, bowiem choć wyrok ten również dotyczy sytuacji przypisania stronie i przestępstwa, i wykroczenia, to jednak w wyniku popełnienia naruszeń o innej kwalifikacji prawnej, tj. art. 86 § 1 k.w. (czyli spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym w wersji tzw. podstawowej – "kierując pojazdem poruszał się z prędkością niezapewniającą panowania nad pojazdem, nie zachował bezpiecznego odstępu doprowadzając do bocznego zderzenia") oraz art. 177 § 2 k.k. (czyli nieumyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym i nieumyślnego spowodowania wypadku, którego następstwem jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu – "kierując samochodem nie zachował szczególnej ostrożności, jadąc zbyt szybko doprowadził do czołowego zderzenia z innym pojazdem w wyniku czego kierowca tego pojazdu doznał obrażeń ciała zagrażających życiu"). WSA w Poznaniu w tamtej sprawie przyjął, że punkty karne w takiej sytuacji nie ulegają zsumowaniu, bowiem nie następuje zbieg przepisów art. 177 § 2 k.k. w związku z art. 86 § 1 k.w. z uwagi na rozbieżność znamion czynów zabronionych oraz odmówił zastosowania zasady pochłaniania punktów karnych przewidzianej w § 2 ust. 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. poz. 488 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie MSW, które utraciło moc 4 czerwca 2018 r. Przypomnieć należy, że zgodnie z § 2 ust. 8 rozporządzenia MSW w razie dopuszczenia się przez kierowcę przestępstwa drogowego, określonego w załączniku nr 1 kodem A 01 (art. 177 § 1 lub § 2 k.k.), naruszeniu, które stanowiło znamię przestępstwa, punktów nie przypisuje się. Sąd przyjął, że § 2 ust. 8 dotyczy sytuacji popełnienia dwóch przestępstw, a w stanie faktycznym sprawy III SA/Po 679/20 znamiona wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. nie stanowią znamienia przestępstwa wypadku komunikacyjnego z art. 177 § 1 k.k.
Sąd zwraca jednak uwagę: po pierwsze, że w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z wypadkiem komunikacyjnym z art. 177 k.k. i wykroczeniem z art. 86 § 1 k.w., ale z przestępstwem prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.) oraz z wykroczeniem polegającym na powodowaniu zagrożenia bezpieczeństwa innym użytkownikom drogi (art. 86 § 2 k.w.), w którego opisie czynu znajduje się wskazanie sądu karnego o następującej treści "znajdując się w stanie nietrzeźwości" (a dalej "poruszając się całą szerokością drogi").
Po drugie, stan prawny w sprawie niniejszej wyznacza rozporządzenie MSWiA (a nie rozporządzenie MSW z 2012 r.), w którym znajduje się odrębna regulacja dotycząca przypisywania w ewidencji punktów karnych za dopuszczenie się wypadku komunikacyjnego z art. 177 § 1 lub § 2 k.k. (kod A01) i wykroczenia z art. 86 § 2 k.w. (kod A02), zgodnie z którym do ewidencji wpisuje się wyłącznie naruszenie oznaczone kodem A01 i 15 punktów karnych (§ 3 ust. 8 rozporządzenia MSWiA).
Po trzecie, w przepisie § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA w ogóle nie ma mowy o jedności czynu (jak np. w § 3 ust. 2, 3, 8) a jedynie o naruszeniu oznaczonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia kodem A02 lub A06 oraz naruszeniu będącym przyczyną spowodowania zagrożenia, które również musi być przewidziane w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Zatem, abstrahując od kwestii jedności bądź wielości czynów – prawodawca w § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA wymaga wystąpienia dwóch naruszeń: jednego o kodzie A02 bądź A06, drugiego – będącego jego przyczyną. W takiej sytuacji, przy takim jak ma miejsce w sprawie niniejszej opisie czynów przypisanych skarżącemu (tożsama data, godzina, miejsce, pojazd, stan nietrzeźwości) – argumentowanie, że nie okoliczność poruszania się pojazdem w stanie nietrzeźwości a wyłącznie (oderwany od stanu nietrzeźwości) fakt poruszania się całą szerokością drogi był przyczyną spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa innych użytkowników drogi - nie znajduje oparcia ani w stanie faktycznym sprawy, ani w przepisach rozporządzenia MSWiA oraz jest sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego. Trzeba bowiem byłoby przyjąć, rozumując jak organ, że niezależnie od ustalonego stanu nietrzeźwości skarżący i tak poruszałby się całą szerokością drogi, a przecież nie sposób tego stwierdzić w sprawie niniejszej.
Po czwarte wreszcie, w ocenie sądu w przypadku regulacji § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA drugorzędną kwestią jest czy w przypadku dopuszczenia się zachowania wypełniającego znamiona z art. 86 § 2 k.w. i art. 178a § 1 k.k. mamy do czynienia z dwoma czynami zabronionymi (tak np. Sąd Najwyższy w wyroku z 6 lutego 2004 r. sygn. akt WK 27/03, OSNwSK 2004/1, poz. 270), czy z jednym czynem zabronionym wypełniającym przesłanki zbiegu przepisów (tak np. T. Bojarski (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz akutalizowany, tezy do art. 86 k.w.). Regulacja § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA zinterpretowana jak uczynił to sąd w niniejszym uzasadnieniu (konkretnie odnośnie wymienionych wyżej naruszeń z art. 86 § 2 k.w. i art. 178a § 1 k.k.) wpisuje się bowiem w koncepcję prawodawcy odnośnie skutków takiej sytuacji w zakresie karalności – tj. ma na celu eliminowanie podwójnej karalności. W literaturze wskazuje się bowiem, że w przypadku skazania za przestępstwo i za wykroczenie – zasadą jest, iż wymierzenie kary lub środka karnego tego samego rodzaju powinno powodować wykonanie surowszej kary lub środka karnego, a w razie uprzedniego wykonania łagodniejszej kary lub środka karnego – zalicza się je na poczet surowszych (art. 10 § 1 k.w.). Konkretnie zaś odnośnie przypadku z art. 86 § 2 k.w. i art. 178a § 1 k.k. wskazać trzeba, że wyrazem eliminowania podwójnej karalności jest niemożność orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na zasadzie kodeksu wykroczeń, bowiem środek ten przewidziano wyłącznie dla wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. Skoro więc takie jak wyżej wskazano zasady eliminowania podwójnej karalności występują w postępowaniu karnym i w sprawach o wykroczenia, to mimo że mamy do czynienia z postępowaniem administracyjnym - sąd nie widzi podstaw do podwójnego karania punktami karnymi (de facto: sumowania tych punktów) za popełnienie (w tym samym czasie, miejscu) za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i wykroczenia z art. 86 § 2 k.w. Byłoby to działaniem na niekorzyść strony w sytuacji, gdy podstaw ku temu nie daje § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA – który należy tak zinterpretować, aby nie prowadził do nadmiernego ograniczania korzystania z konstytucyjnych wolności i praw. Zresztą takie jak wyżej założenie, ograniczające sankcje administracyjne w postaci punktów karnych, przyświeca również co do zasady ustawodawcy (art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami), tyle że czeka na stosowne wdrożenie.
Z wyżej wskazanych względów sąd podziela argumentację skargi o konieczności zastosowania w przypadku skarżącego przepisu § 3 ust. 6 rozporządzenia MSWiA i wpisania mu dwóch naruszeń ("wpisuje się naruszenie ... oraz naruszenie będące przyczyną spowodowania zagrożenia"), przy przypisaniu punktów wyłącznie za naruszenie, któremu odpowiada większa ich liczba (15). Powyższą regulację naruszyła zaskarżona czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z 8 maja 2023 r., stąd należało ją wyeliminować z obrotu prawnego, bowiem uchybienie to ma wpływ na wynik sprawy. Organ będzie zobowiązany zastosować się do oceny prawnej sformułowanej w niniejszym uzasadnieniu.
Dlatego sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.
Na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 z późn. zm.) sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego, tj. wysokość wpisu od skargi – 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł oraz równowartość opłaty skarbowej (2x17 zł).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI