II SA/Bk 5/24

II SA/Bk 5/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2024-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15 h ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 3 listopada 2023 r. nr SKO.441/442/2021 w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Łomża z dnia 18 listopada 2021 r. numer MOPS.DŚR.8251.14891.2154.2021.
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących zdarzeń
W dniu 16 listopada 2021 r. do Prezydenta Miasta Łomża wpłynął wniosek W.W. o ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Do wniosku zostało dołączone oświadczenie wnioskodawcy, że aktualnym miejscem jego zamieszkania jest Łomża oraz, że nie pobiera z gminy J. zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego na podstawie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z 19 września 2019r. Wnioskodawca w oświadczeniu powołał się na przepis art. 15h ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, wnosząc o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego w oparciu o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 19 października 2019r.
Decyzją Prezydenta Miasta Łomża nr MOPS.DŚR.8251.14891.2154.2021 z dnia 18 listopada 2021 r. odmówiono W.W. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności. Powodem odmowy był brak spełnienia przesłanek określonych w art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U z 2020 poz. 111 ze zm.). Organ I instancji wskazał, że W.W. legitymuje się lekkim stopniem niepełnosprawności orzeczonym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży w dniu 01 października 2021 r., nr PZON.8421.1.1792.2021 r. Ponadto wskazano, że poprzednie orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ważne było do 30 września 2021 r.
Z decyzją tą nie zgodził się W.W. i w dniu 29 listopada 2021 r. wniósł odwołanie. Ponownie powołał się przy tym na art. 15h ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Według W.W. przepis ten powoduje, że nadal obowiązuje orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto skarżący wskazał, że od orzeczenia z dnia 01 października 2021 r., nr PZON.8421.1.1792.2021 r. zaliczającego go do osób niepełnosprawnych w stopniu lekkim, złożył odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Białymstoku. Postępowanie w tej sprawie na jego wniosek zostało zawieszone z powodu "zbierania dokumentacji medycznej" (postanowienie WZON z dnia 3 listopada 2021 r., nr 1418.2021).
Mając powyższą sytuację na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży postanowieniem z dnia 20 grudnia 2021 r. nr SKO.441/442/2021, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 k.p.a. zawiesiło postępowania odwoławcze w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w sprawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności W.W. Ponadto SKO zobowiązało skarżącego W.W. do przedłożenia ostatecznego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności w sprawie. Wówczas W.W. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 5 stycznia 2022r. w wyniku ponownego rozpoznania sprawy utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postepowania.
W.W. wywiódł wówczas skargę do WSA w Białymstoku na postanowienie SKO o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 18 lutego 2022r. wydanym w sprawie o sygn. II SA/Bk 104/22 orzekł o uchyleniu obydwu postanowień SKO w Łomży o zawieszeniu postępowania. Sąd stwierdził, że zawieszenie postępowania w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego pomija regulację art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., zwanej "ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19"). Mianowicie w myśl przepisu art. 15h ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy, z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność: upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 przewiduje dwie zasadnicze sytuacje, w których może dojść do przedłużenia ważności orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanych na czas określony.
W przypadku pierwszej z nich wydłużeniu ulegają terminy ważności orzeczeń o niepełnosprawności oraz o stopniu niepełnosprawności, których ważność upłynęła maksymalnie na 90 dni przed dniem wejścia w życie ustawy. Orzeczenia, które utraciły ważność między 9 grudnia 2019 r. a 8 marca 2020 r. zachowują zatem swoją ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (przedmiotowa sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie). Wprowadzona regulacja obejmuje zatem sprawy wszczęte a niezakończone wydaniem orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność wyłącznie z powodu wprowadzonego stanu epidemicznego, jak i stanu epidemii" (art. 15h ust. 1 pkt 1).
Z kolei druga sytuacja zakłada wydłużenie terminu ważności orzeczeń o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności, których termin ważności upłynął po 8 marca 2020 r. Wydłużenie ważności tej grupy orzeczeń nie jest już warunkowane złożeniem wniosku o wydanie ponownych orzeczeń ustalających niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności z powodu wystąpienia sytuacji zagrożenia rozprzestrzeniania się zakażeń wirusem SARS-CoV-2. Ustawodawca przewidział, że maksymalny termin ważności wydłużonych orzeczeń upływa w terminie do 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności" (art. 15h ust. 1 pkt 2)
Sąd uznał jednocześnie, że zwrot "jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności" oznacza wydanie orzeczenia ostatecznego. Do czasu zatem zakończenia postępowania odwoławczego i wydania orzeczenia przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, zgodnie z regulacją art. 15 h ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19, nie traci zatem ważności orzeczenie przedłużone na podstawie tej szczególnej regulacji. W tym przypadku jest to orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności skarżącego z dnia 19 września 2019 r., którego okres ważności jest obwarowany treścią art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19. Z akt administracyjnych wynikało, że w zgodnie z art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19, na dzień wydania zaskarżonego postanowienia w mocy pozostawało orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 19 września 2019 r.
Od wyroku WSA w Białymstoku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży wniosło skargę kasacyjną do NSA. NSA wyrokiem z 4 kwietnia 2023r. wydanym pod sygn. akt I OSK 861/22 oddalił skargę kasacyjną.
W następstwie prawomocnego przesądzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestii braku podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży przeprowadziło po raz kolejny postępowanie odwoławcze z odwołania W.W. od decyzji Prezydenta Miasta Łomża z 18 listopada 2021r. odmawiającej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.
Decyzją z 3 listopada 2023r. (nr SKO.441/442/2021) Kolegium orzekło po raz drugi o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium opisało jakie działania podjęło po zwrocie akt administracyjnych z prawomocnym wyrokiem NSA w sprawie I OSK 861/22. Kolegium ustaliło, że nadal pozostaje w zawieszeniu postępowanie przez Wojewódzkim Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z odwołania skarżącego od orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności. Kolegium stwierdziło również, że skarżący nie jest zainteresowany w zakończeniu postępowania orzeczniczego, bo postępowanie orzecznicze zostało zawieszone na prośbę skarżącego z powodu "zbierania dokumentacji medycznej". Takie działanie stanowi przejaw nadużycia prawa poprzez dążenie do wydłużenia ważności orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium opisało, jak odpowiedział skarżący na zapytanie o przyczyny braku wnioskowania o podjęcie postępowania orzeczniczego i jak zareagował na informację o możliwości obciążenia go w przyszłości koniecznością zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, w sytuacji, gdy w postępowaniu odwoławczym orzeczniczym zostanie utrzymane w mocy orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności skarżącego.
W argumentacji prawnej uzasadniającej decyzję o odmowie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego Kolegium wskazało, ze zasiłek taki przysługuje osobie powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżący orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży nr PZON.8421.1.1792.2021z dnia 1 października 2021r. został zaliczony do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Od tego orzeczenia wprawdzie wniósł odwołalnie ale jednocześnie w odwołaniu zawnioskował o zawieszenie postępowania odwoławczego orzeczniczego i do dnia orzekania przez Kolegium nie zawnioskował o podjęcie postępowania orzeczniczego. Zatem zachowanie skarżącego ewidentnie świadczy, że nie ma on woli uzyskania końcowego ostatecznego orzeczenia w sprawie dotyczącej ustalenia stopnia niepełnosprawności. Tego rodzaju zachowanie skarżącego jednoznacznie wskazuje, że zmierza on do nadużycia prawa. Kolegium nadmieniło, że podejmowane przez ten organ działania w kierunku wyjaśnienia okoliczności sprawy były realizowane w wyniku oceny prawnej sprawy dokonanej przez sąd administracyjny, który zalecił poinformowanie strony o możliwości przypisania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadku potwierdzenia
w odwoławczym postępowaniu orzeczniczym, że nie jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności.
W skardze wniesionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną W.W. zakwestionował zgodność decyzji z przepisami prawa zarzucając brak uzasadnienia dla czynności wyjaśniających okoliczności nieistotne przy rozpatrywaniu wniosku. Wskazał na ważność orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z 2019 roku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W piśmie z dnia 6 lutego 2024 r. poinformowało, że postepowanie orzecznicze nadal nie zostało zakończone i jest zawieszone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem odmowa przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego nastąpiła z naruszeniem prawa i wbrew ocenie prawnej sprawy wyrażonej we wcześniejszym prawomocnym wyroku sądu administracyjnego. Umknęło uwadze Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży, że WSA w Białymstoku uchylając wyrokiem z 18 lutego 2022r. wydanym w sprawie o sygn. II SA/Bk 104/22 postanowienie SKO w Łomży o zawieszeniu postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego do czasu ostatecznego zakończenia postępowania orzeczniczego, w sposób jednoznaczny przesądził, że odwołanie strony od decyzji organu I instancji z nr MOPS.DŚR.8251.14891.2154.2021 z dnia 18 listopada 2021 r., Kolegium winno rozpatrzeć merytorycznie z uwzględnieniem zachowującego ważność orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności skarżącego, wydanego 19 września 2019 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Łomży.
Jak stwierdził bowiem WSA w Białymstoku, stosownie do treści art. 15 h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., zwanej "ustawą o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19), orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność: upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Ważność orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności skarżącego z 19 września 2019r..wydanego na podstawie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych upływała w dniu 30 września 2021 r., a zatem po wejściu w życie z dniem 8 marca 2020 r. przywołanej nowelizacji ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19, co uzasadniało zastosowanie art. 15h ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że przepis art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 przewidział dwie zasadnicze sytuacje, w których mogło dojść do przedłużenia ważności orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanych na czas określony. W przypadku pierwszej z nich wydłużeniu uległy terminy ważności orzeczeń o niepełnosprawności oraz o stopniu niepełnosprawności, których ważność upłynęła maksymalnie na 90 dni przed dniem wejścia w życie ustawy. Orzeczenia, które utraciły ważność między 9 grudnia 2019 r. a 8 marca 2020 r. zachowują zatem swoją ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (przedmiotowa sytuacja nie zachodziła w niniejszej sprawie). Wprowadzona regulacja obejmuje zatem sprawy wszczęte a niezakończone wydaniem orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność wyłącznie z powodu wprowadzonego stanu epidemicznego, jak i stanu epidemii" (art. 15h ust. 1 pkt 1). Z kolei druga sytuacja zakładała wydłużenie terminu ważności orzeczeń o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności, których termin ważności upłynął po 8 marca 2020 r. Wydłużenie ważności tej grupy orzeczeń nie było już warunkowane złożeniem wniosku o wydanie ponownych orzeczeń ustalających niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności z powodu wystąpienia sytuacji zagrożenia rozprzestrzeniania się zakażeń wirusem SARS-CoV-2. Ustawodawca przewidział, że maksymalny termin ważności wydłużonych orzeczeń upływa w terminie do 60. dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności" (art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19).
Jednocześnie sąd przesądził, że wskazany w art. 15 h ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 zwrot "jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności" oznacza wydanie orzeczenia ostatecznego. Do czasu zatem zakończenia postępowania orzeczniczego odwoławczego i wydania orzeczenia przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, zgodnie z regulacją art. 15 h ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19, nie traci ważności orzeczenie poprzednie, gdyż jego ważność "przedłużyła" szczególna regulacja ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19
Tok rozumowania WSA w Białymstoku podzielił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 kwietnia 2023r. sygn. I OSK 861/22 oddalającym skargę kasacyjną SKO w Łomży od wyroku WSA w Białymstoku wydanego w sprawie II SA/Bk 104/22. NSA wprost stwierdził, że z uwagi na prowadzone postępowanie odwoławcze orzecznicze z odwołania skarżącego od orzeczenia o lekkim stopniu niepełnosprawności z 1 października 2021r., zachowuje ważność ostateczne orzeczenie z 19 września 2019r. o znacznym stopniu niepełnosprawności skarżącego, gdyż termin ważności tego orzeczenia został wydłużony ustawą COVIDO-ową, Tym samym skarżący, na dzień składania wniosku (16 listopada 2021r. ) o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego dysponował bezspornie orzeczeniem, którego wymaga przepis art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. NSA w końcowej części uzasadnienia wyroku wprost stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży winno procedować w oparciu o orzeczenie z 19 września 2019r.
Tymczasem organ odwoławczy całkowicie zignorował wiążące zalecenia i prawną ocenę wyrażoną przez sądy administracyjne obu instancji, co doprowadziło do naruszenia art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z powyższym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Bez znaczenia jest przy tym to, czy organy administracji publicznej orzekające w sprawie podzielają pogląd wyrażony przez sąd administracyjny.
Kolegium skupiło się na wypełnieniu zaleceń sądu w zakresie nie mającym znaczenia prawotwórczego w sprawie tj. obowiązku poinformowania skarżącego, że swoją postawą tj. brakiem dążenia, by odwoławcze postępowanie orzecznicze ostatecznie się zakończyło (zawieszenie postępowania orzeczniczego nastąpiło na wniosek skarżącego) może narazić się w przyszłości na konieczność zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego jako nienależnie pobranego.
Wczytanie się w uzasadnienie wyroku WSA w Białymstoku w sprawie i uzasadnienie wyroku NSA, pozwala stwierdzić, że zalecenie główne sądów administracyjnych, wynikające z dokonanej oceny prawnej sprawy, obejmowało obowiązek merytorycznego procedowania przez Kolegium w oparciu o orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności skarżącego z 19 września 2019r., gdyż jego "ważność" została przedłużona z mocy przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19). Zalecenie obowiązku poinformowania wnioskodawcy o możliwości przypisania do zwrotu zasiłku pielęgnacyjnego, pobranego jako świadczenie nienależne, było dodatkowym wskazaniem, którego zastosowanie WSA w Białymstoku poddał pod rozwagę organowi.
Zdaniem składu orzekającego ocena prawna sprawy i zalecenia sądu były aktualne do daty ponownego rozpatrywania przez SKO w Łomży odwołania skarżącego od decyzji. Stan faktyczny nie uległ zmianie gdyż nadal pozostawało zawieszone postępowanie odwoławcze orzecznicze czyli nie było ostateczne nowe orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności skarżącego. Nadal także, mimo zmiany stanu prawnego (która umknęła uwadze organu) zachowało ważność orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wnioskodawcy wydane 19 września 2019r. mimo iż zniesiony już został w Polsce stan epidemii (trwał od 20.03.2020r. do 16.05.2022r) i stan zagrożenia epidemicznego (trwał od 16.05.2022r. do 1.07.2023r).
Przepis art. 15 h ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm) został uchylony z dniem 6.08.2023r. mocą art. 10 ustawy z 9.03.2023r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023r., poz. 852). W ww. ustawie uchylającej przedłużenie ważności dotychczasowych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności uregulował jednak przepis art. 23., który przewidział końcowe daty zachowania ważności dotychczasowych orzeczeń w zależności od wskazanego w orzeczeniach okresu ich ważności. Dla orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, których okres ważności upłynąłby w okresie od 1 stycznia 2021 do 31 grudnia 2021 (tak jak w przypadku orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności skarżącego) ich ważność została zachowana do 31 marca 2024r., oczywiście z zastrzeżeniem, że nie dłużej niż do wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Taki stan prawny obowiązywał w dacie ponownego rozpatrywania przez Kolegium odwołania skarżącego.
Uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji, z przyczyn opisanych wyżej, powoduje, że ponownie rozpatrując wniosek skarżącego o przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego z powołaniem się na ważność orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności z 19 września 2019r. organ powinien uwzględnić aktualną regulację prawną przedłużającą ważność dotychczasowych orzeczeń o stopniu niepełnosprawności. Nową regulację wprowadziła ustawa z 19 grudnia 2023r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (dz. U. z 2023r. poz. 2768). Z art. 1 tej ustawy wynika, że orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023r. poz. 100, 173, 240, 852, 1234 i 1429), które zachowało ważność na podstawie art. 23 ustawy z 9 marca 2023r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023r., poz. 852 i 1429) w brzmieniu dotychczasowym, albo którego okres ważności upłynął po dniu 5 sierpnia 2023r. i przed dniem 30 września 2024r. zachowuje ważność do 30 września 2024r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stanie się ostateczne.
Dostrzegając wydanie przez organy obu instancji decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego opisanych wyżej oraz przez organ odwoławczy z naruszeniem art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchylił decyzję organów obu instancji (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a.)