II SA/Bk 499/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2011-09-29
NSAinneŚredniawsa
gry hazardoweautomaty do gierrejestracja automatucofnięcie rejestracjiniska wygranaorgany celnepostępowanie dowodowekontrolarozporządzenie Ministra Finansów

WSA uchylił decyzję o cofnięciu rejestracji automatu do gier o niskich wygranych z powodu naruszenia zasad postępowania dowodowego przez organy celne.

Sprawa dotyczyła cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Organy celne uznały, że automat umożliwiał grę za stawkę wyższą niż dopuszczalna, co było podstawą do cofnięcia rejestracji. Spółka skarżąca zarzucała naruszenie procedury, w tym odmowę przeprowadzenia wnioskowanego badania kontrolnego automatu przez jednostkę badającą. Sąd administracyjny uchylił decyzje organów, stwierdzając naruszenie zasad postępowania dowodowego i potrzebę przeprowadzenia pogłębionego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił decyzje Naczelnika Urzędu Celnego i Dyrektora Izby Celnej dotyczące cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Przyczyną cofnięcia rejestracji miała być niezgodność stanu faktycznego automatu z warunkami jego rejestracji, co miało wynikać z eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych oraz opinii biegłego. Skarżąca spółka zarzucała organom naruszenie procedury, w szczególności odmowę przeprowadzenia wnioskowanego przez nią dowodu z badania kontrolnego automatu przez kompetentną jednostkę badającą. Sąd uznał, że organy celne naruszyły zasady postępowania dowodowego, nie odniosły się do warunków rejestracji automatu i bezkrytycznie oparły się na dowodach, które nie były wystarczające do stwierdzenia niezgodności stanu automatu z warunkami rejestracji. Sąd podkreślił, że cofnięcie rejestracji mogło nastąpić wyłącznie z powodu niezgodności stanu rzeczywistego z warunkami rejestracji, a organy nie wykazały tej niezgodności w sposób należyty. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego, która wykazała błędy w ocenie organów celnych. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając, że mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy z powodu naruszenia zasad postępowania dowodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, cofnięcie rejestracji nie jest uzasadnione w sytuacji, gdy organy naruszyły zasady postępowania dowodowego, odmawiając przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu z badania kontrolnego przez kompetentną jednostkę badającą, a tym samym nie wykazały w sposób należyty niezgodności stanu faktycznego automatu z warunkami jego rejestracji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy celne naruszyły art. 78 k.p.a. odmawiając przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu z badania kontrolnego automatu przez jednostkę badającą. Brak takiego badania uniemożliwił prawidłowe ustalenie, czy stan faktyczny automatu był niezgodny z warunkami rejestracji, co było jedyną podstawą do cofnięcia rejestracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

Dz.U. 2003 nr 102 poz 946 art. 14 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych

Przyczyną cofnięcia rejestracji automatu mogła być wyłącznie niezgodność stanu rzeczywistego automatu z warunkami jego rejestracji. Wymagało to ustalenia, na jakich warunkach automat został zarejestrowany.

PPSA art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. "c"

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia zasad postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 20 § ust. 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.g.h. art. 129 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.o.g.h. art. 144

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 października 2009 r. w sprawie wyznaczenia naczelników urzędów celnych właściwych do dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier oraz określenia obszarów ich właściwości miejscowej art. 1

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

u.o.g.i.z.w. art. 2 § ust. 2 "b"

Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych

Definicja gier na automatach o niskich wygranych.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych art. 8 § ust. 2 pkt 5

Przedmiotem badania przedrejestracyjnego jest między innymi prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i wartości maksymalnej jednorazowej wygranej.

Dz.U. 2009 nr 36 poz. 280

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych

Zmiana wymogu badania przedrejestracyjnego o badanie pod kątem "uniemożliwiania przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane" i "uniemożliwiania uzyskania jednorazowej wygranej w kwocie wyższej niż 15 euro".

u.o.g.h. art. 129 § ust. 3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Maksymalna stawka za udział w jednej grze.

PPSA art. 134 § par. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie o niemożności wykonania zaskarżonych decyzji.

PPSA art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 210 § par. 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

PPSA art. 106 § par. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszczenie przez sąd dowodu uzupełniającego.

u.o.g.h. art. 23 "b" § ust. 1

Ustawa o grach hazardowych

Warunki cofnięcia rejestracji automatu.

u.o.g.h. art. 23 "b" § ust. 2

Ustawa o grach hazardowych

Zlecenie przeprowadzenia badań kontrolnych automatu.

Dz.U. 2011 nr 134 poz. 779 art. 11

Ustawa z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw

Dz.U. 2003 nr 84 poz. 774

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Wprowadzenie gier na automatach o niskich wygranych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie procedury administracyjnej poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu z badania kontrolnego automatu przez jednostkę badającą. Niewykazanie przez organy celne w sposób należyty niezgodności stanu faktycznego automatu z warunkami jego rejestracji.

Godne uwagi sformułowania

Przyczyną cofnięcia rejestracji automatu do gier na podstawie paragrafu 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 03 czerwca 2003 r. [...] mogła być wyłącznie niezgodność stanu rzeczywistego automatu z warunkami jego rejestracji. Treść powyższego przepisu wymagała więc ustalenia, na jakich warunkach automat został zarejestrowany. Nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy nie zostało zgłoszone w toku postępowania i dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają znaczenie dla sprawy. W przedłożonej opinii biegły neguje pogląd administracji celnej o bezsporności ustalenia co do wadliwej pracy spornego automatu do gier.

Skład orzekający

Elżbieta Trykoszko

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Roleder

członek

Stanisław Prutis

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie zasad postępowania dowodowego przez organy administracji, w szczególności odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, gdy strona kwestionuje ustalenia organu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przepisów dotyczących gier hazardowych i ich rejestracji w kontekście przepisów proceduralnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedury dowodowej przez organy administracji i jak sąd administracyjny może interweniować w przypadku jej naruszenia, nawet w specyficznej branży gier hazardowych.

Sąd administracyjny: Organy celne nie mogą ignorować wniosków dowodowych strony w sprawach cofania rejestracji automatów do gier.

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 499/11 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2011-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Roleder
Stanisław Prutis
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 102 poz 946
par. 14 ust. 5
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych.
Tezy
Przyczyną cofnięcia rejestracji automatu do gier na podstawie paragrafu 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 03 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. Nr 102, poz. 946 z późn. zm.), mogła być wyłącznie niezgodność stanu rzeczywistego automatu z warunkami jego rejestracji. Treść powyższego przepisu wymagała więc ustalenia, na jakich warunkach automat został zarejestrowany.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi S. Spółka z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego S. Spółka z o.o. w W. kwotę 474 (słownie: czterysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-
Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.
Decyzją z dnia [...].01.2011r. Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. powołując się na art. 20, 104 par. 1 i 2 kpa, art. 129 ust. 1 i 3 oraz 144 ustawy z 19.11.2009r. o grach hazardowych w związku z art. 15 "d" ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2002r. o grach i zakładach wzajemnych, par. 1 Rozporządzenia MF z 23.10.2009r. w sprawie wyznaczenia naczelników urzędów celnych właściwych do dopuszczenia do eksploatacji i użytkowania automatów i urządzeń do gier oraz określenia obszarów ich właściwości miejscowej a także par. 14 ust. 5 Rozporządzenia MF z dnia 3.06.2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, orzekł o cofnięciu rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o nazwie HOT SLOT, numer fabryczny [...], numer poświadczenia rejestracji [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że opisany wyżej automat, eksploatowany przez Spółkę z o.o. S. w W. w punkcie gier na automatach o niskich wygranych "P. P. B. D." przy ulicy Z. w B., został w dniu 14.09.2010r. przez funkcjonariuszy urzędu celnego poddany kontroli w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu ustalono, iż automat umożliwiał grę za stawkę wyższą niż dopuszczalna, określona w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Nadto organ dysponuje opinią z dnia 18.11.2010r. sporządzoną przez biegłego sądowego A. C. na potrzeby śledztwa prowadzonego pod sygnaturą [...], której treść potwierdziła wyniki eksperymentu. Możliwość udziału w jednej grze na kontrolowanym automacie za stawkę wyższą niż dopuszczalna określona w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych wskazuje na niezgodność stanu rzeczywistego automatu z warunkami rejestracji, co wypełnia dyspozycję par. 14 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych i uzasadnia wydanie przewidzianej w tym przepisie decyzji o cofnięciu rejestracji automatu.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka z o.o. S. w W. podniosła zarzuty:
- naruszenia art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych oraz par. 14 ust. 5 Rozporządzenia MF z dnia 3.06.20003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych poprzez bezpodstawne przyjęcie, że stan rzeczywisty kontrolowanego automatu jest niezgodny z warunkami rejestracji: to podnosząc strona wskazała na bezsporne ustalenie co do nienaruszenia plomb urządzenia a zatem wykluczenie ingerencji w funkcjonowanie automatu,
- naruszenia par. 14 ust. 4 Rozporządzenia MF z 3.06.2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych poprzez jego niezastosowanie tj. pominięcie badania kontrolnego automatu przez kompetentną jednostkę badającą,
- naruszenia zasad postępowania administracyjnego wyrażonych art. 8 i art. 16 kpa.
Odwołujący się wnosił nadto o uzupełnienie postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym poprzez zarządzenie wykonania badania kontrolnego automatu w trybie par. 14 ust. 4 Rozporządzenia wykonawczego.
W uzasadnieniu odwołania spółka położyła nacisk na fakt uzyskania przez sporny automat pozytywnego wyniku badania technicznego w momencie rejestracji, stanowiącego podstawę wystawienia poświadczenia rejestracji przez Ministra Finansów. Zdaniem strony ani kontrola funkcjonariuszy celnych ani opinia biegłego C. nie ujawniła nowych okoliczności, nieznanych Ministrowi Finansów w czasie dokonywania poświadczenia rejestracji automatu. Nadto, podważenie rejestracji wymagało opinii technicznej jednostki badającej Ministra Finansów.
Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniami z dnia [...].04.2011r. i z dnia [...].04.2011r. orzekł o odmowie przeprowadzenia żądanego przez stronę dowodu z badania kontrolnego automatu w trybie par. 14 ust. 4 Rozporządzenia MF w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, a decyzją z dnia [...].05.2011r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji o cofnięciu rejestracji automatu. W uzasadnieniu postanowień odmawiających uwzględnienia wniosku dowodowego organ wskazał, że wniosek dotyczy okoliczności stwierdzonych już innymi dowodami, natomiast w uzasadnieniu decyzji odwoławczej organ przyznał, że sporny automat uzyskał poświadczenie rejestracji na podstawie opinii technicznej przeprowadzonej w dniu 8.09.2009r. przez P. Ł. będącą jednostką badającą upoważnioną przez Ministra Finansów. W następstwie rejestracji został dopuszczony do eksploatacji jako automat do gier o niskich wygranych w rozumieniu definicji zawartej w art. 2 ust. 2"b" ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Przeprowadzony jednak przez funkcjonariuszy celnych w dniu 14.09.2010r. eksperyment polegający na odtworzeniu gry, wykazał możliwość gry na automacie za stawkę przekraczającą stawkę maksymalną określoną w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Także ustalony przez biegłego C. sposób gry na automacie o identycznym oprogramowaniu jak automat sporny, potwierdził, że wysokość stawki za udział w jednej grze i jednorazowej wygranej, może być wyższa niż przewidziane ustawą maksymalne wysokości stawek za udział w grze i wygranej z jednej gry na automacie o niskich wygranych. Stan rzeczywisty automatu jest zatem niezgodny z warunkami rejestracji. Ustalenia z eksperymentu i opinia biegłego C. nie stanowią odmiennej interpretacji tego samego stanu faktycznego, jaki ustaliła jednostka badająca urządzenie przed jego rejestracją jako automatu do gier o niskich wygranych, ale zawierają zupełnie nowe ustalenia, o których nie ma mowy w opinii zespołu badawczego P. Ł. Ta ostatnia opinia nie wspomina bowiem o istnieniu licznika BANK, z którego możliwa jest właśnie gra za stawki wyższe niż dopuszczalne dla automatów o niskich wygranych oraz o wygranych możliwych do uzyskania z tego licznika, o których mowa w opinii biegłego sądowego. Jak stwierdził organ odwoławczy, opinię jednostki badawczej P. Ł. należy uznać za ogólną i lakoniczną, nie wyjaśniającą istotnych dla sprawy kwestii. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu naruszenia par. 14 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego stwierdzając, że w świetle przepisów kpa, nie można przyjąć, iż jedynym dopuszczalnym dowodem dla stwierdzenia, czy automat do gry spełnia wymogi przewidziane przepisami prawa, jest badanie kontrolne przewidziane w powołanym przepisie tj. badanie przez jednostkę badającą. Zgodnie bowiem z treścią art. 75 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Organ II instancji wyraził też pogląd, że nie doszło – jego zdaniem – do naruszenia art. 8 i 16 kpa, albowiem – wbrew stanowisku strony skarżącej - przy poświadczeniu rejestracji automatu nie doszło do wydania decyzji administracyjnej a w konsekwencji nie może mieć miejsca zanegowanie wcześniejszego prawomocnego orzeczenia.
W wywiedzionej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję Spółka z o.o. S. w W. zarzuciła jej rażące naruszenie procedury mające zasadniczy wpływ na treść decyzji, tj. art. 78 par. 1 i par. 2 kpa poprzez odmowę uwzględnienia wniosku dowodowego strony zgłoszonego w piśmie z dnia 15.04.2011r. na okoliczności ważne dla strony i fundamentalne dla rozstrzygnięcia, przy czym odmowę tę uzasadnia jedynie przekonanie organu o rzekomym udowodnieniu okoliczności przeciwnych tezie dowodowej sformułowanej przez stronę. Podnosząc ten zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi spółka w nawiązaniu do konkretnych tez orzeczeń sądowych, wywodziła o niedopuszczalności nieuwzględnienia wniosku dowodowego strony postępowania zmierzającego do wykazania tezy odmiennej od tezy uznawanej przez organ za wystarczająco wykazaną innymi dowodami.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o oddalenie skargi podkreślając, iż strona nie wnioskowała o przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego, ale o zarządzenie wykonania badania kontrolnego automatu do gier w trybie par. 14 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3.06.2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych. Tymczasem badanie kontrolne, o jakim mowa w par. 14 ust. 4 powołanego rozporządzenia, nie jest jedynym dopuszczalnym dowodem dla stwierdzenia, czy automat do gry spełnia wymogi przewidziane przepisami prawa a jego przeprowadzenie nie jest obligatoryjne w każdym przypadku, kiedy uprawniony organ poweźmie wątpliwości, co do prawidłowości funkcjonowania automatu do gry. Powołane przez stronę tezy orzeczeń sądów odnoszące się do niedopuszczalności w świetle procedury z kpa pominięcia wniosku dowodowego zmierzającego do wykazania tezy przeciwnej do uznawanej przez organ za wystarczająco wykazaną innymi dowodami, organ uznał za wiążące wyłącznie w konkretnych sprawach. Natomiast tożsame tezy wyrażone na tle stosowania przepisów Ordynacji podatkowej, należy – zdaniem organu – pominąć z uwagi na niestosowanie w sprawie przepisów Ordynacji podatkowej a Kodeksu postępowania administracyjnego.
W piśmie procesowym z dnia 20.09.2011r. (data nadania w urzędzie pocztowym 22.09.2011r.) strona skarżąca wniosła o dopuszczenie przez sąd dowodu uzupełniającego z dołączonej do pisma, opinii technicznej biegłego sądowego Sądu Okręgowego w L. mgr inż. Z. S., o specjalności między innymi "automaty elektroniczne do gier zabawowych, zręcznościowych i losowych", z dnia 19.08.2011r. na okoliczność ustalenia, że automat do gier o niskich wygranych objęty niniejszym postępowaniem, wbrew poglądowi organu celnego, jest zgodny zarówno z przepisami ustawy o grach hazardowych, jak i z wcześniej obowiązującą ustawą o grach i zakładach wzajemnych, a tym samym jest także zgodny z warunkami rejestracji, o których mowa w par. 14 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego do obu ustaw tj. Rozporządzenia z dnia 3.06.2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych. W przedłożonej opinii biegły neguje pogląd administracji celnej o bezsporności ustalenia co do wadliwej pracy spornego automatu do gier.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;
Skardze nie można było odmówić słuszności albowiem niedostrzeżenie przez organ potrzeby przeprowadzenia pogłębionego postępowania dowodowego na okoliczność działania spornego automatu do gier rzeczywiście nastąpiło z naruszeniem zasad dowodowego postępowania administracyjnego a w konsekwencji z naruszeniem par. 14 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3.06.2003r. w sprawie warunków urządzania gier do automatów (Dz. U. z 2003r. Nr 102, poz. 946 ze zmianami) przewidującego – w dacie wydawania zaskarżonej decyzji – cofnięcie rejestracji automatu lub urządzenia do gier w razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, na to, że przyczyną cofnięcia rejestracji automatu do gier na podstawie par. 14 ust. 5 Rozporządzenia z dnia 3.06.2003r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych, mogła być wyłącznie niezgodność stanu rzeczywistego automatu z warunkami jego rejestracji. Treść powyższego przepisu wymagała więc ustalenia na jakich warunkach sporny automat zarejestrowano. Tymczasem ani organ I instancji ani organ II instancji nie odniósł się w swoich rozważaniach do warunków rejestracji kontrolowanego automatu. Z akt postępowania wynika, że sporny automat został dopuszczony do eksploatacji w dniu 4.11.2008r. rejestracją dokonaną przez Ministra Finansów za numerem [...] po uprzednim badaniu przez upoważnioną przez Ministra Finansów jednostkę badającą – K. T. M. P. Ł., przeprowadzonym w dniu 8.09.2008r. Jak wynika z treści opinii technicznej poprzedzającej rejestrację, poddany badaniu przedrejestracyjnemu sporny automat, został uznany za automat do gier o niskich wygranych. Ówcześnie obowiązująca ustawa z dnia 29.07.1992r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004r. Nr 4, poz. 27 ze zmianami) definiowała gry na automatach o niskich wygranych jako gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro, przy czym równowartość 15 i 0,07 euro ustalało się według kursu kupna, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia poprzedniego roku kalendarzowego. Tak więc, uznanie badaniem przedrejestracyjnym, że sporny automat jest automatem do gier o niskich wygranych i oparcie rejestracji automatu na powyższym badaniu, było równoznaczne ze stwierdzeniem przez kompetentny organ, że automat ten umożliwia gry, w których wartość jednorazowej wygranej nie jest wyższa niż 15 euro a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie jest wyższa niż 0,07 euro. Brzmienie Rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych konkretyzując w paragrafie 8 – ym ustęp 2, jakie elementy powinno objąć badanie poprzedzające rejestrację, stanowiło w dacie rejestracji automatu, że przedmiotem badania jest między innymi prawidłowe ustalenie wartości maksymalnej stawki i wartości maksymalnej jednorazowej wygranej (par. 8 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia). Zmodyfikowanie opisanego wyżej wymogu badania przedrejestracyjnego o badanie pod kątem "uniemożliwiania przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane" i "uniemożliwiania uzyskania jednorazowej wygranej w kwocie wyższej niż 15 euro, o której mowa w art. 2 ust. 2 "b" ustawy" nastąpiło dopiero z dniem 21.03.2009r. na skutek wejścia w życie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.02.2009r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. z 2009r. Nr 36, poz. 280) a zatem wymóg powyższy nie mógł dotyczyć badania przedrejestracyjnego automatu stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania. Rozporządzenie zmieniające z dnia 24.02.2009r. nie zawierało przy tym przepisów przejściowych odnośnie konieczności poddania zarejestrowanych automatów ponownemu badaniu pod kątem sprawdzenia czy automat zapewnia "uniemożliwianie przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane". Z tych przyczyn dowodom mającym stwierdzać niezgodność stanu rzeczywistego spornego automatu z warunkami jego rejestracji należało przyglądać się starannie i bez zatracania spojrzenia na wymogi rejestracji obowiązujące w dniu badania przedrejestracyjnego, tym bardziej, gdy bezspornie ustalono, iż w trakcie eksploatacji i użytkowania automatu nie miało miejsca naruszenie plomby zabezpieczającej dostęp do płyty głównej, liczników, jednostki logicznej i modułu pamięci. Podważenie trafności pierwotnej rejestracji mogło nastąpić na podstawie wiedzy specjalistycznej, zrównanej z wiedzą upoważnionych jednostek badających.
Tymczasem ustalenie, co do niezgodności stanu rzeczywistego spornego automatu do gier o niskich wygranych z warunkami jego rejestracji, organy oparły na wynikach eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych w dniu 14.09.2010r. oraz na opinii biegłego C. sporządzonej na potrzeby innego niż przedmiotowe postępowania, bo przygotowawczego postępowania karno-skarbowego. Treść tych dowodów - zdaniem organu – wykazała, że automat umożliwia grę za stawki wyższe od stawki maksymalnej, przewidzianej definicją art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009r. Nr 201, poz. 1540), stanowiącą co do zasady przeniesienie definicji z art. 2 ust. 2 "b" ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Organy obu instancji bezkrytycznie uznały wnioski eksperymentu i opinii za miarodajne dla oceny braku zgodności stanu automatu z warunkami rejestracji, pomijając całkowicie potrzebę zweryfikowania tych ocen przez kompetentną jednostkę badającą, uprawnioną do przeprowadzania badań przedrejestracyjnych a także do weryfikowania prawidłowości działania automatów już zarejestrowanych. Z obowiązującego w dacie orzekania przez organ par. 14 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego wynikało uprawnienie naczelników urzędów celnych do żądania przeprowadzenia na koszt podmiotu eksploatującego automat do gier, badań kontrolnych automatów i urządzeń do gier przez jednostkę badającą. Zlecenia przeprowadzenia takich badań domagała się skarżąca spółka składając dwukrotnie wniosek dowodowy w tym zakresie. Odmowę przeprowadzenia badań organ uzasadnił zbytecznością przeprowadzania dowodów jako dotyczących okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami. Odmowa uwzględnienia wniosku dowodowego w sposób oczywisty naruszyła art. 78 kpa. Z przepisu tego wynika, że co do zasady żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (art. 78 par. 1 kpa). Nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy nie zostało zgłoszone w toku postępowania i dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają znaczenie dla sprawy. W świetle treści art. 78 kpa ma zatem znaczenie dla sprawy istotny dowód zgłaszany na tezę odmienną od tezy uznawanej przez organ za dostatecznie wyjaśnioną. Ignorowanie przez organ tej oczywistej reguły postępowania dowodowego może wskazywać na świadome unikanie konfrontacji dowodów już zebranych z wynikiem dowodu, którego przeprowadzenia domagała się strona. Strona skarżąca konsekwentnie wnosiła o zweryfikowanie dowodów, na których opierał się organ, badaniami kontrolnymi automatu przeprowadzonymi przez jednostkę upoważnioną do przeprowadzania badań technicznych automatów do gier. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca spółka zasadnie zwracała uwagę na potrzebę posiłkowania się opiniami osób lub jednostek wyspecjalizowanych w znajomości działania automatów i urządzeń do gier mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych, dysponujących wiedzą wystarczającą na dokonanie analizy przebiegu gry pod katem wymogów ustawowych. Kierunek zmian przepisów regulujących cofnięcie rejestracji automatu do gier, wynikających z ustawy z dnia 26.05.2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011r. Nr 134, poz. 779) wskazuje już wprost jako właściwą dla cofnięcia rejestracji automatu, drogę poddania automatu badaniu sprawdzającemu przez jednostkę sprawdzającą.
Potwierdzeniem pochopności wniosku organu o miarodajności wykorzystanych przez organ dowodów dla stwierdzenia nieprawidłowej pracy spornego automatu, stała się treść opinii technicznej rzeczoznawcy Z. S., przedłożonej sądowi przez spółkę, dowód z której to opinii został dopuszczony przez sąd w ramach uprawnienia z art. 106 par. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Opinię tę sporządził rzeczoznawca w zakresie elektroniki, będący biegłym sądowym między innymi o specjalności: "Automaty elektroniczne do gier zabawowych, zręcznościowych i losowych", a zatem specjalności ściśle odpowiadającej przedmiotowi postępowania. Rzeczoznawca ten w sposób szczegółowy wskazuje na istotne błędy formalne i rzeczowe w opinii biegłego A. C., które doprowadziły do wadliwych wniosków końcowych. Rzeczoznawca nawiązuje do wymogów rejestracji automatu określonych w instrukcji Ministra Finansów będącej załącznikiem do upoważnienia jednostki badającej. Zwraca uwagę na pominięty przez organ, a istotny dla rozstrzygnięcia, fakt doprecyzowania wymogów rejestracji dopiero po upływie prawie 6 lat od rozszerzenia ustawowego katalogu gier o gry na automatach o niskich wygranych. Wprowadzenie na rynek gier, gier na automatach o niskich wygranych nastąpiło ustawą z dnia 10.04.2003r. o zmianie ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003r. Nr 84, poz. 774) z mocą od 15.06.2003r., natomiast wymóg badania przedrejestracyjnego automatów do gier o niskich wygranych pod kątem "uniemożliwiania przekraczania wartości maksymalnej stawki w wyniku kontynuacji gry za uzyskane wygrane" wprowadzony został Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. z 2009r. Nr 36, poz. 280) z mocą od 21.03.2009r.
Z powodu oczywistego naruszenia przez organ zasad postępowania dowodowego, bezspornie mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżoną decyzję należało uchylić (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Uchyleniem sąd objął także decyzję organu I instancji uznając, że taki zakres rozstrzygnięcia sądu przyczyni się do szybszego załatwienia sprawy przez organ (art. 134 par. 1 w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się stwierdzenie o niemożności wykonania zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącej spółki poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego (art. 200 w związku z art. 210 par. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)
Sąd nie uwzględnił złożonego na rozprawie wniosku pełnomocnika skarżącej o zwrócenie się przez sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność z art. 2 Konstytucji RP i wywodzoną z tego artykułu zasadą dookreśloności przepisu prawa, przepisu art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Skład orzekający dostrzegając ogólnikowość ustawowej definicji "gry na automatach o niskich wygranych", uznał, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie zależy od odpowiedzi Trybunału Konstytucyjnego na powyższe pytanie. Uchylenie przez sąd decyzji o cofnięciu rejestracji automatu było następstwem błędów postępowania dowodowego, których wychwycenie nie wymagało analizy prawnej definicji "gry na automatach o niskich wygranych". W ponownie prowadzonym postępowaniu o ile organ nadal będzie prezentował stanowisko, że zarejestrowany automat nie spełnia warunków określonych w ustawie (vide: art. 23 "b" ust. 1 ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym od 14.07.2011r.), będzie musiał zlecić konkretnej jednostce badającej, przeprowadzenie badań kontrolnych automatu (art. 23 "b" ust. 2 ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym od 14.07.2011r. w związku z art. 11 ustawy z dnia 26.05.2011r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw).
Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji.-

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI