II SA/Bk 480/22

II SA/Bk 480/22 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2022-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Barbara Romanczuk /sprawozdawca/
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Grzegorz Dudar
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 51 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Dudar, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Natalia Paulina Janowicz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej PWINB) po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez W. M. przy ul. J. [...] w B. (dalej Wspólnota) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego (dalej PINBPG) z dnia [...] marca 2022r. nr [...], nakazującej Wspólnocie wykonanie robót budowalnych polegających na rozbiórce min 113 m2 utwardzenia terenu wykonanego w postaci kruszywa na zagęszczonym tłuczniu na nieruchomości nr ew. gr. [...] (obręb [...]- B.) przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. J. [...] w B. i przywrócenie w tym miejscu gruntu zapewniającego wegetację roślin, w celu zapewnienia minimalnej powierzchni biologicznie czynnej na tej nieruchomości wymaganej przepisami, w terminie do [...] lipca 2022 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wskutek interwencji Pani Z. G. PINBPG w dniu [...]07.2016r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych związanych z utwardzeniem terenu wykonanym na nieruchomości nr ewid. [...]przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. J. [...] w B.
Podczas kontroli dokonanej w dniu [...]07.2016r. oraz oględzin przeprowadzonych w dniu [...]10.2016r. organ pierwszej instancji ustalił, że na zlecenie W. M. przy ul. J. [...] w 2016 roku wykonane zostało utwardzenie terenów zielonych na ww. działce od strony balkonów warstwą tłucznia w celu parkowania samochodów. Pierwotnie teren pokryty był warstwą gleby i roślinnością zarówno niską jak i zaroślami oraz drzewami, które zostały wycięte. W wyniku wykonania utwardzenia zmieniło się ukształtowanie terenu. Poprzez wyrównanie został on nieznacznie podniesiony o ok. 50 cm od strony bloku przy ul. J. [...]. Pierwotnie struktura gruntu miała zdecydowanie lepszą przepuszczalność wód opadowych, natomiast obecnie w wyniku utwardzenia, wyrównania i podniesienia, wody opadowe mają ułatwiony spływ szczególnie na tereny niżej położone, czyli działki nr ewid. [...].
Ponadto, PINBPG stwierdził, że nieruchomość, która została częściowo utwardzona znajduje się na obszarze, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części osiedli: Sienkiewicza i Bojary w Białymstoku (w rejonie ulic: Jurowieckiej, Warszawskiej, Ogrodowej i Nowogródzkiej), zatwierdzony uchwałą nr XLV/523/05 Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 25 lipca 2005r. Działka nr ewid. gr. [...] znajduje się w obrębie terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 1.2MW,U, który w § 8 ust. 2 pkt 5 ww. uchwały określa wymagania w zakresie minimalnej powierzchni biologicznie czynnej, wynoszącej 25% terenu inwestycji. Pomiary dokonane przez organ I instancji wykazały że, teren biologicznie czynny stanowi 18% powierzchni dziatki.
Dlatego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego decyzją z dnia [...]03.2017r. nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane nakazał W. M. ul. J. [...]w B. rozbiórkę utwardzenia gruntu w postaci żwiru na zagęszczonym tłuczniu, wykonanego na części nieruchomości nr ewid. gr. [...] na terenie zielonym od strony balkonów przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. J. [...] w B.
Po rozpatrzeniu odwołania W. M. przy ul. J. [...] w B., tutejszy organ uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o nakazaniu usunięcia części wykonanego utwardzenia gruntu w taki sposób, aby co najmniej 25% powierzchni dziatki nr ew. gr. [...] stanowiło teren biologicznie czynny, a także wykonania zabezpieczeń utwardzenia gruntu w celu zatrzymania wód opadowych na terenie działki nr ew. gr. [...] w taki sposób, aby woda opadowa nie spływała na sąsiednie nieruchomości.
Wyrokiem z dnia 6 marca 2018r. sygn. akt II SA/Bk 438/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę na powyższą decyzję. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23.04.2021r. sygn. akt II OSK 1776/18 uchylił wyrok WSA w Białymstoku i decyzję organu II instancji nr [...] z dnia [...]04.2017r. oraz decyzję organu I instancji z dnia [...]03.2017r. nr [...].
W wyroku tym NSA podzielił ustalenia organów oraz WSA w B., że niewątpliwie zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami rozporządzenia istnieje obowiązek zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc postojowych adekwatnych do ilości lokali mieszkalnych. Nie ma też przeszkód, by po zakończeniu inwestycji zwiększano ilość miejsc postojowych poprzez wykonanie odpowiednich robót budowlanych. Roboty te muszą być jednak wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego. Z tego też względu zwiększenia ilości miejsc postojowych do ilości wymaganych przepisami pozostaje bez związku ze sprawą, w której kontrolowane jest, czy wykonane roboty budowlane związane z utwardzeniem gruntu zostały wykonane zgodnie z prawem, przy tym Sąd dnie podzielił zarzutu naruszenia art. 64 ust. 3 Konstytucji R.P., poprzez bezzasadne ograniczenie przez Sąd prawa własności Wspólnoty do wykonania utwardzenia i tym samym zwiększenie miejsc postojowych. NSA podkreślił jednakże, że zwiększenie ilości miejsc postojowych do wymogów przewidzianych prawem przez właścicieli nieruchomości, nie oznacza, że wykonane roboty budowlane nie muszą odpowiadać przepisom prawa budowlanego a nakaz doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z przepisami stanowi niedopuszczalną ingerencję w prawo własności, podlegające ochronie konstytucyjnej. Za zasadne natomiast NSA uznał niepoinformowanie o terminie oględzin, co skutkowało przeprowadzeniem ich bez udziału stron; brak jednoznacznych ustaleń w protokole oględzin, co do zachowania powierzchni biologicznie czynnej oraz braku analizy ekspertyzy w zakresie tego, czy utwardzenie nawierzchni na działce nie zmieniło kierunku odpływu wód opadowych, tj. czy zaleganie wód może być następstwem utwardzenia na działce uznając, że uchybienia te mogły mieć wpływ na wynik postępowania. NSA nie podzielił zarzutu naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez uznanie, że obydwa orzeczenia zostały wydane w toku tej samej procedury naprawczej, na podstawie tych samych ustaleń faktycznych.
W zaleceniach co do dalszego postępowania NSA wskazał na konieczność dokonania niezbędnych czynności dowodowych celem jednoznacznego ustalenia powierzchni biologiczne czynnej na działce nr [...], a także w zakresie ustalenia czy utwardzenie działki [...] stanowi rzeczywistą przyczynę gromadzenia się wód opadowych na działce sąsiedniej.
W toku ponownie prowadzonego postępowania w dniu [...]12.2021 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. PINBPG przeprowadzili oględziny, podczas których ustalono, iż stan nieruchomości nie uległ znaczącej zmianie w stosunku do poprzednich kontroli na tej nieruchomości. Wykonano dokładne pomiary powierzchni poszczególnych terenów zielonych tj. od strony balkonów i przy granicy z przedszkolem. W oględzinach brał udział jeden z członków zarządu wspólnoty mieszkaniowej i dwóch przedstawicieli strony postępowania. Opis nieruchomości wraz z wyszczególnieniem powierzchni poszczególnych terenów wskazano na szkicu nieruchomości, który dołączony został do protokołu oględzin z dnia [...] grudnia 2021 r. Ponadto ustalono również, iż teren na działce nr ew. gr. [...] przed garażami został wyrównany i również częściowo utwardzony kruszywem. Nie było również widoczne zatrzymanie wody powierzchniowej, jak to miało miejsce podczas kontroli w 2016r. W terenie widoczna była różnica wysokości pomiędzy działką, na której wykonano utwardzenie, a sąsiednimi nieruchomościami, na których zlokalizowane są budynki mieszkalne J. [...] w B. Ustalono, że istniała już wcześniej. Po analizie ekspertyzy ustalono również, że wyrównanie i utwardzenie nawierzchni na działce nr [...] nie zmieniło kierunku wód opadowych i nie spowodowało zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Organ pierwszej instancji stwierdził ponadto, że teren nieruchomości, która została częściowo utwardzona leży na obszarze, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części osiedli: Sienkiewicza i Bojary w Białymstoku (w rejonie ulic: Jurowieckiej, Warszawskiej, Ogrodowej i Nowogródzkiej zatwierdzony uchwałą Nr XLV/523/05 Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 25 lipca 2005 r., w obrębie terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 1.2MW,U. Przedmiotowy plan w § 8 ust 2 pkt 5 określa wymaganą minimalnie powierzchnię biologicznie czynną która powinna stanowić 25% terenu inwestycji. Ponadto z § 39 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wynika, iż na działkach budowlanych, przeznaczonych pod zabudowę wielorodzinną co najmniej 25% powierzchni działki należy urządzić jako powierzchnię terenu biologicznie czynną, jeżeli inny procent nie wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W trakcie oględzin ustalono, iż teren biologicznie czynny stanowi 18% powierzchni działki wynoszącej 1614 m2, a zatem brakuje 7% tj. około 113m2.
Dlatego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. decyzją z dnia [...]03.2022r. nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane nakazał W. M. przy ul. J. [...] w B. wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce minimum 113 m2 utwardzenia terenu wykonanego w postaci kruszywa na zagęszczonym tłuczniu na nieruchomości nr ew. gr. [...] i przywrócenie w tym miejscu gruntu zapewniającego wegetację roślin, w celu zapewnienia minimalnej powierzchni biologicznie czynnej na tej nieruchomości wymaganej przepisami, w terminie do [...] lipca 2022r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. M. przy ul. J. [...] w B. wskazując, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił, iż kruszywo w postaci nawiezionego żwiru stanowi materiał umożliwiający naturalną wegetację roślin, przez co spełnia przesłanki powierzchni biologicznie czynnej.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2022 r. podkreślił, iż organy nadzoru budowlanego związane były wyrokiem Naczelnego Sądy Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2021r. sygn. akt II OSK 1776/18. Wypełniając zalecenia NSA w trakcie ponownie prowadzonego postępowania przeprowadzone zostały oględziny, podczas których przeprowadzono obliczenia powierzchni biologicznie czynnej. Stwierdzono również, iż na działce nr ew. gr. [...] przed garażami nie zatrzymuje się woda, jak to miało miejsce podczas pierwszych kontroli na tym terenie. Stwierdzono, iż podjazdy przed garażami zostały wyrównane i naprawione - brak jest wcześniejszych nierówności. Ponadto organ pierwszej instancji podjął działania w celu ustalenia rzeczywistej przyczyny gromadzenia się wód opadowych na działce sąsiedniej. W tym celu przeanalizowano m.in. kopię ekspertyzy wraz z aneksem w zakresie zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich tj. działki nr ew. gr. [...] obręb [...] – B. przy ul. J. [...] w B. Z powyższych dokumentów wynikało, iż wyrównanie i utwardzenie nawierzchni na działce nr ew. gr. [...] nie zmieniło kierunku odpływu wód opadowych i nie spowodowało zmiany stanu wody na gruncie.
Organ II instancji uznał zatem, że słusznie w toku postępowania I instancyjnego uznano, że tylko utwardzenie kruszywem części działki jest niezgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno-budowlanymi, w zakresie wymaganej powierzchni biologicznie czynnej. Na powyższej działce powierzchnia biologicznie czynnej, czyli roślinnej, występują w dwóch obszarach tj. przy granicy z przedszkolem oraz od strony balkonów o łącznej powierzchni wynoszącej ok. 290m2, co stanowi 18% powierzchni całej działki. Biorąc po uwagę całą powierzchnię działki nr ew. gr. [...] wynoszącą 1614m2, do 25% powierzchni biologicznie czynnej brakuje 7% tj. ok. 113 m2. Na pozostałym terenie występują jedynie utwardzenia w postaci płyt betonowych i tłucznia.
W związku z powyższym organ II Instancji uznała, że zawarty w zapisie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz w warunkach technicznych współczynnik minimalnej powierzchni biologicznie czynnej nie został zachowany i w tym zakresie roboty budowlane związane z utwardzeniem terenu tłuczniem są niezgodne z przepisami. Z uwagi na powyższe ustalenia, w niniejszej sprawie zaszła konieczność wydania decyzji na podstawie prze, a zatem należy zastosować art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę części utwardzenia z kruszywa o określonej powierzchni, co doprowadzi przedmiotowe roboty do zgodności z planem miejscowym i warunkami technicznymi.
Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie rozumienia § 3 pkt 22 ww. warunków technicznych organ odwoławczy wskazał, że przez teren biologicznie czynny należy rozumieć teren z nawierzchnią ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację. Jednocześnie przepisy warunków technicznych nie formułują definicji "naturalnej wegetacji", jednakże zgodnie z definicją zawartą w słowniku języka polskiego - wegetacją jest rozwój rośliny w ciągu roku. Naturalna wegetacja będzie to proces rozwoju rośliny w warunkach naturalnych, w których zapewnione jest naturalne oświetlenie, nawodnienie i gleba, jako zasadnicze czynniki konieczne do funkcjonowania rośliny. W związku z powyższym za nieuzasadnione uznał zarzuty zawarte w odwołaniu, iż zagęszczony i ubity tłuczeń zapewnia naturalną wegetacji roślin.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożył B. D. będący członkiem zarządu W.M. J. [...], a także współwłaściciel działki nr [...] zarzucając jej naruszenie:
I. rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w sprawie, wskutek czego organ błędnie uznał, że na działce o nr ew. gr. [...] (obręb [...]- B.) obszar powierzchni biologicznie czynnej wynosi 18% całkowitej powierzchni tejże nieruchomości, podczas gdy ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że obliczając obszar powierzchni biologicznie czynnej na nieruchomości, nie zakwalifikował do niej nawiezionego przez Wspólnotę tłucznia, który zgodnie z orzecznictwem stanowi materiał przepuszczalny i w pełni wegetatywny, w związku z czym winien on być zakwalifikowany jako powierzchnia biologicznie czynna,
2. art. 8, 75 § 1, 77 § 1, 78 i art 80 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w sprawie, polegającą na niezbadaniu przez organ całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz nieprzeprowadzenie przez organ starannych badań oraz oględzin, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przekonania jakoby powierzchnia biologicznie czynna na działce o nr ew. gr. [...] (obręb [...]– B.) była zbyt mała i nie spełniała ona wymogów, określonych rozporządzeniem, w sytuacji gdy kruszywo przywieziona na tą działkę, a wykorzystane następnie do jej utwardzenia stanowi de facto żwir, który to materiał umożliwia naturalną wegetację roślin, a teren ten winien być zaliczony powierzchni biologicznie czynnej, czego organ w niniejszej sprawie nie uczynił.
II. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ty.:
1. art. 50-51 ustawy Prawo budowlane oraz § 39 i § 3 pkt 22 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 30 ustawy Prawo budowlane i § 8 ust. 2 pkt 5 uchwały nr XLV/523/05 Rady Miejskiej w Białymstoku z dnia 25 lipca 2005 r. poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, skutkujące uznaniem, iż skarżąca w wyniku prac budowlanych (wyrównania terenu parkingu), wykonała nawierzchnię z utwardzonego tłucznia, która nie ma właściwości wegetatywnych i nie stanowi powierzchni biologicznie czynnej, w sytuacji gdy po materiałem nawiezionym przez skarżącą na działkę o nr ewid. [...] nie jest żaden utwardzony tłuczeń, a żwir, który stanowi w świetle prawa materiał biologicznie czynny,
2. art 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i ograniczenie własności W. M. przy ul. J. [...] w B. poprzez nakazanie jej usunięcia prawidłowo i legalnie wykonanego utwardzenia gruntu oraz zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej, w sytuacji gdy własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności, niniejsza decyzja zaś, nie tylko ingeruje we własność mieszkańców Wspólnoty i narusza przyznane jej przez Suwerena prawa, ale nie uwzględnia ona potrzeb jej mieszkańców w zakresie zapewnienia wystarczającej ilości miejsc parkingowych, bez których nie mogliby oni z własności swej korzystać, co jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, utwardzenie części działki 25/7 materiałem biologicznie czynnym) było konieczne, ażeby spełnić potrzeby mieszkańców i zapewnić im więcej miejsc parkingowych/postojowych i nie naruszało to zarówno aktów prawa miejscowego wskazanych w decyzji oraz przepisów Prawa budowlanego.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podniesione zarzuty w zakresie rozumienia § 3 pkt 22 rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w kontekście terenu biologicznie czynnego oraz zmiany tej regulacji z dnia 8 lipca 2009 r. w zakresie zwrotu "powierzchnia terenu biologicznie czynna". Podkreślił ponadto, że organy nie uwzględniły w wyliczeniach powierzchni tarasów i stropodachów w budynku, tym samym zgromadzony materiał dowodowy jest nieprawidłowy, co powinno skutkować uchylenie obydwu decyzji i umorzeniem postępowania, o co skarżący wnosił, łącznie z zasądzeniem kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoją argumentację.
Na rozprawie w dniu 25 października 2022 r. pełnomocnik organu podkreślił, iż powierzchnia stropodachów i balkonów nie została zaliczona do powierzchni biologicznie czynnej, gdyż nie stwierdzono na ich powierzchni roślinności (k. 123).
Ponadto na rozprawie skarżący wskazał, że jest właścicielem lokalu nr [...] w budynku przy ul. J. [...] i korzysta z niego na prawach odrębnej własności, a także korzysta z parkingu wykonanego z tłucznia. Podkreślił także, że 400 m2 z działki nr [...] pozostaje do dyspozycji mieszkańców całego osiedla, którzy przechodzą i przejeżdżają przez ten teren. Powierzchni ta jest objęta służebnością drogi koniecznej i gdyby odjąć tą powierzchnię, procent powierzchni biologicznie czynnej były zachowany (k. 123).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powyższych kryteriów Sąd nie stwierdził, aby decyzja ta naruszała prawo w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Ponadto treść przedmiotowego rozstrzygnięcia musiała również uwzględniać wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 23.04.2021r. sygn. akt II OSK 1776/18, który uchylił wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 marca 2018r. sygn. akt II SA/Bk 438/17 i decyzję organów obu instancji wydane pierwotnie w przedmiotowej sprawie (z dnia [...]04.2017r. oraz z dnia [...]03.2017r. ).
Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując, stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."
Rolą obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzją Sądu jest zatem ponowna ocena zaskarżonej decyzji PWINB z dnia [...] maja 2022 r. z uwzględnieniem wskazań i oceny prawnej zawartej w wyroku NSA z dnia 23.04.2021r. sygn. akt II OSK 1776/18.
Wyrokiem tym NSA, uchylając wyrok WSA w Białymstoku oddalający skargę, wskazał na konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego, w tym oględzin z udziałem stron postępowania oraz ocenę przedłożonej w sprawie ekspertyzy, w zakresie ewentualnego naruszenia naturalnego spływu wód, zaś wytyczne dotyczyły wprost przeprowadzenia niezbędnych czynności dowodowych celem jednoznacznego ustalenia powierzchni biologicznie czynnej na działce nr ew. gr. [...] obręb [...] – B., a także w zakresie ustalenia czy utwardzenie działki stanowi rzeczywistą przyczynę gromadzenia się wód opadowych na działce sąsiedniej.
Analizując zatem rozważania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, iż – zdaniem Sądu – organ wykonał wszystkie zalecenia NSA w sposób należyty.
Wypełniając zalecenia NSA w trakcie ponownie prowadzonego postępowania przeprowadzone zostały oględziny w dniu [...] grudnia 2021 r., w których strony brały udział i prawidłowo zostały o nich zawiadomione. Stwierdzono również, iż na działce nr ew. gr. [...] przed garażami nie zatrzymuje się woda, jak to miało miejsce podczas pierwszych kontroli na tym terenie. Stwierdzono, iż podjazdy przed garażami zostały wyrównane i naprawione oraz brak jest wcześniejszych nierówności. Ponadto organ pierwszej instancji podjął działania w celu ustalenia rzeczywistej przyczyny gromadzenia się wód opadowych na działce sąsiedniej. W tym celu przeanalizowano m.in. kopię ekspertyzy w zakresie zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich tj. działki nr ew. gr. [...] obręb [...] – B. przy ul. J. [...] w B. Z powyższych dokumentów wynikało, iż wyrównanie i utwardzenie nawierzchni na działce nr ew. gr. [...] nie zmieniło kierunku odpływu wód opadowych i nie spowodowało zmiany stanu wody, co skutkowało tym, że pierwotny nakaz z decyzji organu II instancji z dnia [...] kwietnia 2017 r. tj. wykonanie zabezpieczeń utwardzenia gruntu w celu zatrzymania wód opadowych na terenie działki nr ewid. [...] w taki sposób, aby woda nie spływała na sąsiednie nieruchomości nie został orzeczony (k. 241 akt admin.). Okoliczności powyższe nie są obecnie sporne.
Skarżący B. D. kwestionuje natomiast zaskarżone decyzje, z zakresie nakazu W. M. przy ul. J. [...] wykonania robót budowalnych polegających na rozbiórce min. 113 m2 utwardzenia terenu wykonanego w postaci kruszywa na zagęszczonym tłuczniu na nieruchomości nr ew. gr. [...] (obręb [...]- B.) przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. J. [...] w B. i przywrócenie w tym miejscu gruntu zapewniającego wegetację roślin, w celu zapewnienia minimalnej powierzchni biologicznie czynnej na tej nieruchomości wymaganej przepisami, w terminie do [...] lipca 2022 r. W tym zakresie skarżący w zasadzie kwestionuje pojęcie "terenu biologicznie czynnego" oraz nie uwzględnienie przez organy w wyliczeniach powierzchni tarasów i stropodachów w budynku. Podnosi również, że organy nie mogą ograniczać konstytucyjnego prawa własności Wspólnoty w zakresie konieczności zwiększenia miejsc parkingowych, które są niezbędnego do prawidłowego korzystania z lokali.
Podkreślić przy tym należy, że w pierwszej kolejności należało się odnieść do kwestii, czy skarżący będący właścicielem lokalu nr [...] przy ul. J. [...], a także współwłaścicielem działek nr ewid. [...] może samodzielnie złożyć skargę na przedmiotową decyzję mimo, że nakazy zawarte w decyzji dotyczą Wspólnoty, a nie poszczególnych członków Wspólnoty tj. czy posiada swój indywidualny interes prawny w skarżeniu decyzji. Do daty wniesienia skargi skarżący – będący członkiem zarządu W. M. razem z drugim członkiem reprezentowali W. M. (co znajduje potwierdzenie w dokumentacji k. 24-25 akt organu II instancji), natomiast dopiero skarga została złożona tylko w imieniu skarżącego, co potwierdził na rozprawie w dniu 25 października 2022 r.
W ocenie Sądu, skarżący taki interes prawny posiada mimo, że do wykonania robót budowlanych została zobowiązana W. M., bowiem nakaz wydany przez organy dotyczył elementów wspólnych obiektu budowlanego będących w dyspozycji członków wspólnoty tj. parkingu, z które skarżący korzysta, jako właściciel lokalu nr [...].
Należy podkreślić, że co do zasady to wspólnota mieszkaniowa posiada przymiot strony w postępowaniu w sprawie administracyjnej dotyczącej nieruchomości wspólnej, a nie poszczególni jej członkowie. Zgodnie bowiem z art. 6 zdanie pierwsze oraz art. 20 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2021 r. poz. 1048) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową, a w stosunkach zewnętrznych, odnoszących się do nieruchomości wspólnej, wspólnotę reprezentuje jej zarząd. W konsekwencji, w sprawach dotyczących tzw. dużej wspólnoty nie działają poszczególni jej członkowie, lecz zarząd, który może samodzielnie działać w sprawach mieszczących się w zakresie zwykłego zarządu, a w pozostałych sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu opiera się na zgodzie właścicieli lokali wyrażonej w uchwale. W niniejszej sprawie organ jednoznacznie ustalił, że Wspólnotę reprezentuje dwóch członków zarządu. Fakt reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej przez zarząd nie wyklucza oczywiście możliwości przyznania równoległego uprawnienia członkowi wspólnoty mieszkaniowej do działania w postępowaniu administracyjnym we własnym imieniu. Sytuację tę odnosić należy do przypadków szczególnych, w których obrona praw właścicielskich nie może nastąpić w oparciu o mechanizmy zabezpieczające prawa poszczególnych członków wspólnoty wynikających z ustawy o własności lokali. Prawo do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym jako strona, niezależnie od udziału wspólnoty lokalowej, nie może być bowiem wynikiem samego tylko faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej. Musi za tym przemawiać jego zindywidualizowany interes wynikający najczęściej z wpływu zawartego w decyzji nakazu na konkretny lokal mieszkalny będący jego własnością (w tych okolicznościach skarżący nie będzie mógł parkować). Dla wykazania istnienia takiego interesu prawnego konieczne jest wykazanie przez właściciela lokalu, że doszło do oddziaływania na jego nieruchomość lokalową przez daną decyzję, co każe jego sytuację prawną wyodrębnić od sytuacji wszystkich innych właścicieli lokali w budynku. Rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej odnoszą się bowiem do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. W szczególności wspólnota mieszkaniowa ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym części wspólnej nieruchomości.
Skarżący, co wynika z treści odwołania jak i ze skargi, niewątpliwie posiada szeroką wiedzę o spornym parkingu i zdaje się zamiast wspólnoty mieszkaniowej interweniować w celu zmiany istniejącego stanu rzeczy. Niemniej jednak wskazane na rozprawie okoliczności świadczą również o tym, że nałożone przez organ obowiązki mają wpływ na wykonywanie jego prawa przysługującego w stosunku do lokalu stanowiącego wyłącznie jego własność, w tym do parkingu (vide wyrok NSA z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2682/15, wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 383/18, oba CBOSA).
Przechodząc do meritum sprawy tj. w spornym zakresie należy wskazać, że już wyroku NSA sygn. akt II OSK 1776/18 za niezasadny został uznany zarzut naruszenia art. 64 ust. 3 Konstytucji R.P. (który ponownie został podniesiony) poprzez bezzasadne ograniczenie przez prawa własności W. M. przy ul. J. [...] w B., w postaci nakazania jej usunięcia prawidłowo i legalnie wykonanego utwardzenia gruntu oraz nakazania wykonania zabezpieczeń w celu zatrzymania wód opadowych (nakaz obecnie nie orzeczony). NSA wówczas wskazał, że kontrolując zgodność z przepisami prawa wykonanych robót budowlanych w postaci utwardzenia gruntu ani Sąd I instancji ani organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie nie mogły naruszyć wymienionego przepisu Konstytucji R.P. Zwiększenie ilości miejsc postojowych do wymogów przewidzianych prawem przez właścicieli nieruchomości, nie oznacza, że wykonane roboty budowlane nie muszą odpowiadać przepisom prawa budowlanego, a nakaz doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z przepisami stanowi niedopuszczalną ingerencję w prawo własności, podlegające ochronie konstytucyjnej. W związku z powyższym Sąd w całości podtrzymuje stanowisko zawarte w wyroku NSA, co do tej kwestii.
W tych okolicznościach należy ocenić, czy organy wdrożyły prawidłowe postępowanie w sprawie, zakończone sporną decyzją. Przede wszystkim bez naruszenia prawa zastosowano w sprawie niniejszej procedurę naprawczą uregulowaną w art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), dalej: p.b., co w zasadzie również potwierdził NSA w swym wyroku, który zapadł w sprawie niniejszej. Istotnie, wykonane w 2016 r. utwardzenie terenu na działce budowlanej nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 30 ust. 1 p.b. obowiązujące w dacie samowoli tj. w 2016 r.), co jednak nie oznaczało braku możliwości kontroli tego wykonania. Przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. uprawnia organ nadzoru budowlanego do ingerencji także wówczas, gdy roboty budowlane niewymagające pozwolenia lub zgłoszenia są wykonywane w sposób istotnie odbiegający od regulacji przepisów prawa. Z uwagi na zakończenie robót budowanych, w takim przypadku, jak wskazuje się w orzecznictwie, można od razu przejść do zastosowania art. 51 ust. 1 p.b. (vide wyrok z dnia 23 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 792/16, CBOSA). W przedmiotowej sprawie słusznie zatem zastosowano art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. przez organy obu instancji, co w pierwotnym postępowaniu było ocenione odmiennie przez organ I instancji.
Warunek niezachowania 25% powierzchni biologicznie czynnej został w sprawie wykazany w sposób niewątpliwy, wynika on z przytoczonych przez organy nadzoru budowlanego regulacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (§ 8 ust. 2 pkt 5 uchwały nr XLV/523/05 Rady Miejskiej Białegostoku z dnia 25 lipca 2005 r.) i § 39 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225), dalej rozporządzenie, które to akty wskazują na minimalną powierzchnię biologicznie czynną tj. 25 % terenu inwestycji.
Należy przy tym wskazać odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie posługiwania się przez organy starą definicją "teren biologicznie czynny, że w rozporządzeniu, znajdowała się inna nazwa - "powierzchnia terenu biologicznie czynna" określona w § 3 pkt 22 (tzw. słowniczku pojęć z ustawy). Pojęcie to początkowo oznaczało grunt rodzimy, pokryty roślinnością oraz wodą powierzchniową na działce budowlanej, a także 50% sumy nawierzchni tarasów i stropodachów, urządzonych jako stałe trawniki lub kwietniki na podłożu zapewniającym ich naturalną wegetację o powierzchni nie mniejszej niż 10m2. W dniu 8 lipca 2009r weszła w życie nowelizacja rozporządzenia również w zakresie tego pojęcia. Obecnie w § 3 pkt 22 mowa jest o terenie biologicznie czynnym. Zdaniem skarżącego ustawodawca odszedł tym samym od nazwy "powierzchnia terenu biologicznie czynna" (której to definicji używa zarówno Powiatowy Inspektor, jak i P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego). Pojęcie to oznacza obecnie teren z nawierzchnią ziemną, urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią, nie mniej jednak niż 10m2, oraz woda powierzchniowa na tym terenie. Umknęło jednakże skarżącemu, że o ile definicja zawarta w § 3 pkt 22 rozporządzenia uległa zmianie, to o tyle treść § 39 rozporządzenia jest niezmienna i wskazuje, że na działkach budowlanych, przeznaczonych pod zabudowę wielorodzinną, budynki opieki zdrowotnej (z wyjątkiem przychodni) oraz oświaty i wychowania co najmniej 25 % powierzchni działki należy urządzić jako powierzchnię terenu biologicznie czynnego, jeżeli inny procent nie wynika z ustaleń miejscowego planu (w niniejszej sprawie nie wynika, bo jest identyczny). Pojęcie zatem "powierzchni terenu biologicznie czynnej" nadal funkcjonuje w rozporządzeniu i posługiwanie się nim przez organy jest prawidłowego, zaś zmiany w § 3 pkt 22 rozporządzenia dotyczyły uaktualnienia słownictwa zawartego w tej definicja np. grunt rodzimy na pojęcie nawierzchnia ziemna. Sąd nie dostrzega zatem żadnych nieprawidłowości przy stosowaniu tych regulacji.
Wielkość powierzchni biologicznie czynnej ustalono podczas oględzin w dniu [...] grudnia 2021 r. (k. 332-323 akt organu I instancji). Skarżący brał udział w tych oględzinach, a zatem nieprawidłowości z pierwszego postępowania zostały usunięte.
Skarżący przy tym nie wskazuje na nieprawidłowość czy niedokładność pomiarów dokonanych w trakcie oględzin oraz obliczeń procentu powierzchni biologicznie czynnej w stosunku do powierzchni działki, a jedynie kwestionuje w uzasadnieniu skargi pominięcie powierzchni tarasów i stropodachów, które byłyby wliczone do tej powierzchni. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza aby w tym zakresie doszło do jakiegokolwiek naruszenia, tym bardziej, że w trakcie rozprawy pełnomocnik organu potwierdził, że takich powierzchni tarasów i stropodachów zapewniających naturalną wegetację roślin nie potwierdzono. W konsekwencji ustalenie o niezachowaniu wielkości powierzchni biologicznie czynnej (faktycznie 18% zamiast wymaganych prawem 25%) uprawniało organy nadzoru budowlanego do ingerencji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., co nastąpiło w zaskarżonej decyzji. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w protokole oględzin z dnia [...] grudnia 2021 r., szkicu oraz protokole z wyliczenia powierzchni zielonej – biologicznie czynnej (k. 333-323 akt admin.).
Sąd zgadza się również ze stanowiskiem organu II instancji, że utwardzenie terenu zagęszczonym i ubitym tłuczniem nie zapewnia naturalnej wegetacji roślin, a zatem bez znaczenia jest to czy znalazła się tam warstwa żwiru, bowiem w dalszym ciągu jest to powierzchnia nie zapewniająca naturalnej wegetacji roślin, określona w § 3 pkt 22 w zw. z § 39 rozporządzenia
Teren zagęszczony tłuczniem czy też kruszywem (nawet jeśli znajduje się tam warstwa żwiru) nie odpowiada powierzchni biologicznie czynnej. Organ w każdym przypadku bada przy tym podłoże, czy istnieją warunki dla naturalnej wegetacji roślin. Warunkiem zaś koniecznym uznania danego terenu za obszar biologicznie czynny jest spełnienie nie tylko warunku zapewnienia wegetacji roślin ale również retencji wód.
Ustawa nie definiuje pojęcia retencjonowania wód. Retencja powierzchniowa zależy w największym stopniu od ukształtowania terenu, rodzaju pokrycia i przepuszczalności powierzchni. W powszechnym języku, jeżeli mowa jest o powierzchni biologicznie czynnej, to na myśl przychodzi powierzchnia, gdzie może rosnąc roślinność. Roślinność zaś może rosnąć tam, gdzie grunt zapewnia retencję wody opadowej, czyli gromadzenie się tej wody w gruncie. Z kolei gromadzenie się wody w gruncie, a nie jej spływanie po tym gruncie do niżej położonych obszarów jest możliwe wówczas, gdy grunt umożliwia infiltrację wody, czyli przenikanie wody do gruntu. Nie jest powierzchnią biologicznie czynną teren utwardzony przy pomocy żwiru, gdyż na żwirze naturalna wegetacja roślin nie jest możliwa. Nie jest w związku z tym istotne użycie przez organ zamiennie słów tłuczeń, czy kruszywo, bowiem ze zdjęć dołączonych do oględzin niewątpliwie wynika, że materiał użyty do utwardzenia parkingu Wspólnoty nie pozwala na naturalną wegetację roślin, a zatem nie jest terenem biologicznie czynnym.
Wbrew podniesionym zarzutom nie można postawić organowi zarzutu dowolności oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Stan faktyczny w sprawie został ustalony w sposób wyczerpujący. Wyciągnięcie natomiast na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego innych wniosków aniżeli oczekiwała strona skarżąca nie może świadczyć o naruszeniu zasad przeprowadzenia postępowania dowodowego, jak również dokonanej oceny zebranych w tym postępowaniu dowodów. W świetle powyższego bezzasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 7, 8, 75, 77 § 1,78, 80 k.p.a.
Budowa obiektu budowlanego lub prowadzenie robót budowlanych, nawet niewymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom obowiązującego aktu prawa miejscowego, jakim jest uchwała Rady Miejskiej B. korelująca z zapisem § 39 rozporządzenia, jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami. Przepisami tymi są również akty prawa miejscowego, które zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły.
Jak wskazano w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., II OPS 1/16, do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Zwolnienie pewnej kategorii robót budowlanych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz dokonania zgłoszenia nie może oznaczać, że roboty te mogą nie być objęte rygorami Prawa budowlanego. Z uwagi na zakończenie robót budowanych, w takim przypadku, jak wskazuje się w orzecznictwie, można od razu przejść do zastosowania art. 51 ust. 1 p.b.
Bezpodstawne pozostają pozostałe zarzuty skargi, które już wcześniej zostały omówione. Bez znaczenia dla wyniku sprawy miało również to, czy zamiar utwardzenia wynikał z woli mieszkańców i czy był realizacją ich prawa własności, bowiem organy nadzoru budowlanego oceniały zgodność wykonanych prac budowlanych (ich rezultat) z przepisami prawa. Podobnie nie ma znaczenia brak możliwości korzystania z części nieruchomości przez Wspólnotę z uwagi na ustanowienie drogi koniecznej na rzecz innego podmiotu. Nie oznacza to automatycznego naruszenia prawa własności, bowiem własność, a w szczególności będące jej wynikiem prawo do zabudowy (art. 4 p.b.) powinny być wykonywanie w granicach prawa, czego w sprawie nie stwierdzono.
Zaskarżona decyzja nie oznacza też zakazu wykonywania parkingu przez Wspólnotę, ale oznacza konieczność realizacji takich robót zgodnie z przepisami prawa i z poszanowaniem interesów osób trzecich, na straży czego pozostają przepisy prawa budowlanego i warunki techniczne. Także zaskarżona decyzja i jej uzasadnienie zawiera elementy wymagane przepisami art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., zaś kontrolowanego postępowania nie sposób ocenić jako naruszającego podstawowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego (art. 7, 8 i 9 K.p.a.), a tym bardziej, że organ wykonał wszystkie zalecenia zawarte w wyroku NSA dotyczącym tej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.