II SA/Bk 480/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2019-11-28
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkalegalizacjapozwolenie na budowęwspółwłasnośćnieruchomośćtarasrozbudowa budynku

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego zadaszonego tarasu, uznając, że jego budowa wymagała pozwolenia na budowę, a brak wymaganych dokumentów do legalizacji skutkuje nakazem rozbiórki.

Sprawa dotyczyła skargi J. C. na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego zadaszonego tarasu, stanowiącego rozbudowę budynku mieszkalnego. Skarżąca argumentowała, że postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sporu cywilnego o zgodę na budowę. Sąd uznał jednak, że budowa tarasu stanowiła rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę, a brak przedłożenia wymaganych dokumentów do legalizacji, mimo wielokrotnych wezwań i przedłużeń terminu, uzasadniał wydanie nakazu rozbiórki. Sąd podkreślił, że kwestie sporów między współwłaścicielami nie wstrzymują postępowań administracyjnych w sprawie samowoli budowlanej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego zadaszonego tarasu. Taras, o wymiarach ok. 2,45 x 4,0 m, stanowił rozbudowę budynku mieszkalnego i został wykonany w 2013 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie legalizacyjne, wzywając inwestora do przedłożenia projektu budowlanego, zaświadczenia o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego oraz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. Inwestor wielokrotnie zwracał się o przedłużenie terminu, powołując się na toczące się postępowania cywilne dotyczące zniesienia współwłasności i zgody na budowę. Skarżąca argumentowała, że brak zgody części współwłaścicieli uniemożliwia legalizację i że postępowanie powinno zostać zawieszone. Sąd administracyjny uznał jednak, że budowa tarasu stanowiła rozbudowę obiektu budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę. Podkreślono, że przepisy Prawa budowlanego nakazują rozbiórkę w przypadku braku pozwolenia i niespełnienia warunków legalizacji, a kwestie sporów prywatnoprawnych między współwłaścicielami nie są podstawą do zawieszenia postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały procedurę legalizacyjną i, wobec nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, zasadnie wydały nakaz rozbiórki. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, budowa tarasu stanowi rozbudowę obiektu budowlanego, która wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Taras, nawet jeśli wykonany z innej technologii i połączony tylko funkcjonalnie, stanowi nową część budynku mieszkalnego, powiększając jego parametry (powierzchnię zabudowy, kubaturę) i podnosząc walory użytkowe. Kwalifikuje się to jako rozbudowa, a nie przebudowa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia jej z powodu naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

P.b. art. 48 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wyjątek od zasady rozbiórki – możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeśli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów techniczno-budowlanych uniemożliwiających doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

P.b. art. 48 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych ustala się wymagania dotyczące zabezpieczeń i nakłada obowiązek przedstawienia określonych dokumentów.

P.b. art. 48 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków określonych w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (nakaz rozbiórki).

Pb art. 3 § 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowy jako wykonywania obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowy, rozbudowy, nadbudowy obiektu budowlanego.

Pb art. 28 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zasada, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wszechstronnego zbadania materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

P.b. art. 33 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymogi dotyczące oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym zgoda współwłaścicieli.

P.b. art. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo zabudowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa tarasu stanowi rozbudowę obiektu budowlanego wymagającą pozwolenia na budowę. Brak przedłożenia wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej uzasadnia nakaz rozbiórki. Spory między współwłaścicielami i postępowania cywilne nie wstrzymują postępowań administracyjnych w sprawie samowoli budowlanej. Organy nadzoru budowlanego nie mogą odstąpić od nakazu rozbiórki z uwagi na sytuację osobistą lub zdrowotną strony.

Odrzucone argumenty

Postępowanie powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia sporów cywilnych dotyczących zgody na budowę i współwłasności. Niemożność uzyskania zgody współwłaścicieli na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane wynika z przyczyn niezależnych od inwestora i powinna być uwzględniona. Obiekt powinien być zakwalifikowany jako altana, a nie taras, co mogłoby wpłynąć na wymogi formalne.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany i nie jest zależna od woli organu lub inwestora. Organy nadzoru budowlanego nie są też władne do uwzględnienia sytuacji osobistej, zdrowotnej i majątkowej strony. Taras stanowi więc całość funkcjonalno - użytkową z budynkiem mieszkalnym, zapewniając jego obsługę. Rozbudowa stanowi bowiem powiększenie istniejącego obiektu budowlanego, np. budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenie (...) lub taras. Kwestie te są obojętne z punktu widzenia regulacji prawa budowlanego.

Skład orzekający

Marek Leszczyński

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Lemańska

asesor sądowy

Małgorzata Roleder

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozbudowy, samowoli budowlanej, procedury legalizacyjnej oraz wpływu sporów cywilnych na postępowanie administracyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej w kontekście współwłasności nieruchomości i konfliktów między właścicielami. Kwalifikacja obiektu jako tarasu lub altany może być przedmiotem sporu w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między prawem budowlanym a prawem cywilnym (współwłasność) oraz pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do kwestii samowoli budowlanej i braku zgody współwłaścicieli.

Samowolnie wybudowany taras: czy spór o współwłasność uratuje Cię przed rozbiórką?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 480/19 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2019-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Marek Leszczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1086/20 - Wyrok NSA z 2023-04-05
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 48 ust.1  i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę
Uzasadnienie
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB w B.) decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego PG w B. (dalej w skrócie: "PINB PB") z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], nakazującą W. C. (powoływanemu dalej jako: Inwestor") rozbiórkę samowolnie wybudowanego zadaszonego tarasu o wymiarach ok. 2,45 x 4,0 m, stanowiącego rozbudowę budynku mieszkalnego na nieruchomości nr ew. gruntu [...] obręb [...] przy ul. [...] w B. Podstawą tej decyzji były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna:
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2017r. organ I instancji ustalił, że na działce o nr [...] położonej w B. przy ul. [...] znajduje się drewniany budynek mieszkalny z poddaszem użytkowym, składający się z 4 lokali mieszkalnych. Przy budynku, w poziomie parteru dobudowany został zadaszony taras (przynależny do mieszkania nr 4) przylegający do ściany budynku, od strony działki nr [...]. Taras nie jest połączony konstrukcyjnie z budynkiem mieszkalnym, ale połączony funkcyjnie z lokalem mieszkalnym nr 4, gdyż w miejscu dawnego otworu okiennego lokalu mieszkalnego wykonane zostało wejście o wym. w świetle ok. 1,40 x 2,20 m. Taras posiada konstrukcję drewnianą o wymiarach w rzucie ok. 2,45 x 4,0 m i minimalnej wysokości 2,40 m. Nad tarasem wykonany został dach kopertowy, konstrukcji drewnianej, wsparty na 8 słupach drewnianych. Taras posadowiony jest na bloczkach betonowych, ustawionych bezpośrednio na gruncie i zgodnie z oświadczeniem złożonym przez W. C. (męża współwłaścicielki nieruchomości J. C.) został wykonany przez niego w 2013 roku samowolnie. Organ ustalił również, że współwłaścicielami kontrolowanej nieruchomości są: J. c. (powoływana dalej jako: "Skarżąca"), J. W., M. W., T. G., M. G., J. L., B. W. i A. K.
Na podstawie uzyskanych informacji PINB PG wszczął postępowanie w sprawie przedmiotowego tarasu, a następnie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017r. znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowane, wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez Inwestora, związane z rozbudową budynku mieszkalnego na działce nr [...] o zadaszony taras o wymiarach w rzucie ok. 2,45 x4,00 m, usytuowany przy ścianie budynku (od strony działki nr ew. [...]) oraz zobowiązał Inwestora do przedłożenia w terminie do dnia [...] maja 2018r.:
1. zaświadczenia właściwego organu (Prezydenta Miasta B.) o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego obiektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt powinien być opracowany przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane oraz posiadającą zaświadczenie, o którym mowa wart. 12 ust 7 Pb, aktualne na dzień sporządzania projektu,
3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W dniu [...] maja 2018r. Inwestor zwrócił się do organu I instancji o zmianę terminu do przedłożenia ww. dokumentów do dnia [...] listopada 2018r. wskazując na konieczność podjęcia rozstrzygnięcia w postępowaniu prowadzonym w Sądzie Rejonowym w B. o zniesienie współwłasności kontrolowanej nieruchomości. Do wniosku Inwestor dołączył jednocześnie zaświadczenie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2018r. o zgodności przedmiotowej rozbudowy o zadaszony taras budynku mieszkalnego, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...] października 2007r. Rady Miasta B. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, części osiedla B. w B..
PINB PG w B. uwzględnił powyższy wniosek i postanowieniem z dnia [...] maja 2018r., zmienił własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2017r. znak: [...] oraz ustalił nowy termin na złożenie wymaganych dokumentów dnia [...] listopada 2018r.
Na skutek zażalenia J. W. i J. L., P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2018 r. w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i w tej części orzekł poprzez wyznaczenie nowego terminu do dnia [...] sierpnia 2018 r., zaś w pozostałej części dotyczącej podmiotu i zakresu nałożonego obowiązku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na skutek skargi J. C. (powoływanej dalej jako "Skarżąca") na ww. rozstrzygnięcie, wyrokiem z dnia 8 listopada 2018r. sygn. II SA/Bk 556/18 stwierdził jego nieważność, z uwagi na rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia nie podpisanego przez skarżących.
W ponownie prowadzonym postępowaniu PWINB wezwał skarżących J. W. i J. L. do uzupełnienia w/w zażalenia z dnia [...] czerwca 2018r., a następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2019r., na mocy art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność jego wniesienia.
W dniu [...] listopada 2018r. Inwestor ponownie wystąpił do PINB PB o zmianę terminu do przedłożenia wymaganej dokumentacji, a organ postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019r. nr [...] odmówił zmiany własnego, ostatecznego postanowienia z dnia [...] grudnia 2017r. w zakresie przedłużenia do dnia [...] czerwca 2019r. terminu do przedłożenia określonych dokumentów.
Zażalenie na to postanowienie wniosła J. C. dołączając jednocześnie wniosek o zawieszenie postępowania do czasu wydania przez Sąd Rejonowy w B. orzeczenia w sprawie z jej powództwa o nakazanie złożenia oświadczenia woli - zgody na wykonanie robót budowlanych przez opiekuna prawnego Skarżącej polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego na działce nr [...]przy ul. [...] o przedmiotowy zadaszony taras.
P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2019r. znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 2 stycznia 2019r. oraz umorzył prowadzone w tym zakresie postępowanie. Następnie odrębnym postanowieniem z dnia [...] lutego 2019r. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia zażalenia na w/w postanowienie organu I instancji.
W tych okolicznościach z uwagi na fakt, że Inwestor nie przedłożył w zakreślonym terminie dokumentów wymaganych w/w ostatecznym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017r., organ I instancji decyzją z dnia [...] kwietnia 2019r. nr [...], na mocy art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nakazał W. C. rozbiórkę samowolnie wybudowanego zadaszonego tarasu o wymiarach ok. 2,45 x 4,0 m stanowiącego rozbudowę budynku mieszkalnego na nieruchomości nr ew. gruntu [...] obręb [...] przy ul. [...] w B.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. C. załączając jednocześnie oświadczenie B. W. z dnia [...] kwietnia 2019r. oraz własne oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2019r. o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dot. działki nr [...] przy ul. [...] w B. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: (-) art. 48 ust. 4 prawa budowlanego poprzez wydanie zaskarżonej decyzji nakazującej rozbiórkę kontrolowanego tarasu pomimo złożenia przez W. c. wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie do czasu wydania przez Sąd Rejonowy orzeczenia dotyczącego pozwu J. C. o nakazanie złożenia oświadczenia woli współwłaścicielom nieruchomości, oraz (-) art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę zebranego materiału dowodowego i niezałatwienie wniosku po myśli strony, pomimo że niemożność przedłożenia przez Inwestora dokumentu - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie wynika z jego złej woli, ale z przyczyn niezależnych od niego.
PWINB w B. zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2019r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał i omówił przepisy regulujące omawianą materię. Dalej organ wyjaśnił, że kontrolowany w przedmiotowej sprawie taras jest samowolą budowlaną i organ I instancji prawidłowo umożliwił Inwestorowi jego legalizację i pouczył go o konsekwencjach niespełnienia obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. Inwestor z tej możliwości legalizacji przedmiotowej inwestycji jednak nie skorzystał, gdyż nie przedłożył wymaganej dokumentacji w terminie, który został przedłużony przez organ powiatowy na wniosek Inwestora do dnia [...] listopada 2018 r. W związku więc z niespełnieniem w w/w terminie nałożonych obowiązków, organ powiatowy prawidłowo zastosował przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, czyli nakazał rozbiórkę przedmiotowego tarasu.
Odnosząc się z kolei do poszczególnych zarzutów odwołania wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego wdrażają postępowanie legalizacyjne i prowadzą je wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, a legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa tylko po spełnieniu wszystkich określonych warunków przewidzianych prawem. Za niezasadny organ uznał zatem zarzut braku odniesienia się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do wniosku Inwestora o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu wydania przez Sąd Rejonowy orzeczenia rozstrzygającego pozew Skarżącej z dnia [...] stycznia 2018r. o nakazanie złożenia oświadczenia woli współwłaścicielom nieruchomości na której usadowiony jest taras. W tym zakresie PWINB przypomniał, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2019r. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie wskazując, że przedłożony przez Inwestora wraz z zażaleniem pozew z dnia 6 stycznia 2019r. skierowany do Sądu Rejonowego w B. o wydanie wyroku nakazującego złożenie oświadczenia woli przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości nie może stanowić podstawy do przedłużania (być może wieloletniego i z niewiadomym skutkiem, z uwagi na trwający ostry konflikt pomiędzy Inwestorem, a pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości) terminu do przedłożenia dokumentów i zakończenia postępowania legalizacyjnego. Brak zatem informacji w uzasadnieniu skarżonej decyzji o w/w rozstrzygnięciu nie ma wpływu na prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia organu I instancji. Ponadto jak podkreślił PWINB do dnia wydania skarżącej decyzji powyższe powództwo nie zostało rozpoznane, a poza tym Sąd Rejonowy na wniosek samego Inwestora postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018r. sygn. [...] zawiesił prowadzone postępowanie o dział spadku, zniesienie współwłasności do czasu rozstrzygnięcia prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego postępowań dotyczących kontrolowanego tarasu. Końcowo organ przypomniał, że legalizacja samowoli budowlanej (pod warunkiem że jest możliwa w świetle przepisów ustawy Pb) jest prawem inwestora, a nie jego obowiązkiem. Z tego prawa Inwestor w niniejszej sprawie nie skorzystał wprawdzie z przyczyn istniejącego szeroko pojętego konfliktu interesów współwłaścicieli nieruchomości, tym niemniej okoliczności te nie mają wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniosła Skarżąca zarzucając jej naruszenie:
art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. poprzez niezasadne prowadzenie postępowania i nie uwzględnianie jej wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie legalizacji budowy tarasu w sytuacji, w sytuacji gdy Skarżąca poinformowała organ I Instancji, iż wystąpiła do Sądu Rejonowego w B. z pozwem o nakazanie złożenia oświadczenia woli przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w B., którego treścią jest wyrażenie zgody na wykonanie robót budowlanych w zakresie rozbudowy budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości nr ewid. [...] obr. [...] przy ul. [...] w B. o zadaszony taras o wymiarach w rzucie 2,45 m x 4,00 m, usytuowany przy ścianie budynku od strony działki nr ewid. [...] obr. 17, co zdaniem Skarżącej powoduje konieczność zawieszenia postępowania do czasu uzyskania prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego przez Skarżącą;
art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. poprzez (-) brak wszechstronnego zbadania materiału dowodowego oraz naruszenie zasady ochrony słusznego interesu strony, poprzez pominięcie okoliczności faktycznych dotyczących powodu, dla których Inwestor nie przedłożył wszystkich dokumentów wymaganych do legalizacji tarasu - niemożność przedłożenia przez Inwestora dokumentu - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie wynika z jego złej woli, ale z przyczyn niezależnych od niego, ponieważ cześć współwłaścicieli nieruchomości, na której usadowiony jest taras nie wyraża zgody na podpisanie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co tym samym skutkowało wydaniem decyzji z pominięciem słusznego interesu Skarżącej; (-) przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wadliwy i naruszający słuszny interes strony skutkujące uznaniem za konieczne wydanie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego zadaszonego tarasu, stanowiącego rozbudowę budynku mieszkalnego na kontrolowanej nieruchomości, w sytuacji gdy realizacja tego obowiązku nie jest niezbędna i narazi Skarżącą na poniesienie znacznej szkody.
W oparciu o powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej go decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego zadaszonego tarasu w całości.
W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi oraz uznając zarzuty skarżącego za niezasadne.
Na rozprawie w dniu [...] listopada 2019r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o dopuszczenie dowodu z akt sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w B. o dział spadku i zniesienie współwłasności, w szczególności znajdującej się w niej opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa na okoliczność kwalifikacji kontrolowanego obiektu jako altany, a nie tarasu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja PWINB w B. z dnia [...] maja 2019 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB PG w B. z dnia [...] kwietnia 2019r. nakazującą W. c. rozbiórkę samowolnie wybudowanego zadaszonego tarasu, stanowiącego rozbudowę budynku mieszkalnego na nieruchomości nr ew. gruntu [...]obręb [...] przy ul. [...] w B..
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186; dalej: "P.b."). Ustawa ta w art. 28 ust. 1 wprowadza podstawową dla procesu inwestycyjnego zasadę, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Z kolei przepis art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane przesądza, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Od zasady, że obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega rozbiórce ustawodawca przewidział wyjątek, wskazany w ust. 2 art. 48, dopuszczając możliwość legalizacji samowoli budowlanej. Przepis ten stanowi, iż jeżeli budowa: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: (a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo (b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada się obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów (art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie ww. obowiązków stosuje się przepis ust. 1 (ust 4 art. 48).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika zatem jednoznacznie, iż w stosunku obiektów budowlanych (lub ich części), na budowę których wymagane jest wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę, a wzniesionych bez zachowania tego wymogu, organy mają obowiązek wdrożenia trybu likwidacji samowoli budowlanej, a wydane w tym trybie rozstrzygnięcia nie zapadają na zasadzie tzw. uznania administracyjnego. Każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany i nie jest zależna od woli organu lub inwestora (tak m.in. WSA w B. w wyroku z dnia 3 marca 2011 r., II SA/Bk 694/10, NSA w wyroku z 26 lutego 2013r. II OSK 2050/11, oba dostępne w CBOSA). Organy nadzoru budowlanego nie są też władne do uwzględnienia sytuacji osobistej, zdrowotnej i majątkowej strony (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2019r., sygn. akt IISA/Kr 460/17, WSA w Gliwicach z dnia 7 lutego 2018r. sygn. akt II SA/Gl 812/17, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Pomimo zatem, że sytuacja zdrowotna Skarżącej jest bardzo trudna, niepełnosprawność z jaką się na co dzień zmaga bez wątpienia uniemożliwia jej normalne funkcjonowania, to okoliczność ta z punktu widzenia ustawodawcy nie jest podstawą do odstąpienia od orzeczenia rozbiórki. Tym samym w obecnie obowiązującym porządku prawnym organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości rezygnacji z obowiązku orzeczenia rozbiórki z uwagi na trudną sytuację zdrowotną strony.
Obowiązek nakazu rozbiórki może być jednak orzeczony dopiero po bezskutecznym przeprowadzeniu postępowania zmierzającego do legalizacji samowoli budowlanej. Ustawodawca nie wprowadził bowiem żadnych dodatkowych warunków wydania nakazu rozbiórki i nie uzależnił wydania decyzji od innych przesłanek niż nieprzedłożenie wymaganych dokumentów.
W ocenie sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że istniejący przy budynku mieszkalnym zlokalizowanym przy ul. [...] w B. od strony działki nr [...] taras o konstrukcji drewnianej i wymiarach 2,45 m x 4,0 m został wybudowany przez Inwestora bez wymaganego pozwolenia, co uzasadniało wszczęcie legalizacyjnego. Wprawdzie Skarżąca zakwestionowała przyjętą przez organy kwalifikację przedmiotowego obiektu jako tarasu, wskazując, że jest to altana nietrwale związana z gruntem, tym niemniej w ocenie sądu, należy podzielić stanowisko organów, ze budowa przy budynku mieszkalnym tarasu kwalifikowana jest jako rozbudowa budynku mieszkalnego. Taras stanowi bowiem część budynku mieszkalnego, nawet jeżeli jest z nim tylko funkcjonalnie powiązany. Co prawda pojęcia taras nie posiada definicji legalnej, a w języku potocznym opisywany jest jako: odkryta, płaska część budynku, otoczona balustradą, umieszczona na parterze, piętrze lub płaskim dachu (zob. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, t. III., str. 480, PWN W-wa 1979); rodzaj dużego balkonu, umieszczonego na parterze, na piętrze lub na płaskim dachu, względnie również określone ukształtowanie terenu (zob. Słownik PWN, http://sjp.pwn.pl), tym niemniej takie rozumienie tego pojęcia występuje również w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz.690 z późn zm.), m.in. w § 12 ust. 5 pkt 1 tego rozporządzenia. Taras stanowi więc całość funkcjonalno - użytkową z budynkiem mieszkalnym, zapewniając jego obsługę. Jego istnienie rzutuje na podniesienie walorów użytkowych samego budynku, który zyskuje element mogący stanowić miejsce wypoczynku, oraz dodatkową możliwość bezpośredniej komunikacje z ogrodem. Nawet wykonanie tarasu jako drewnianej konstrukcji samonośnej od budynku nie świadczy o braku więzi z budynkiem, gdyż poszczególne elementy obiektu budowlanego mogą być wykonywane w różnej technologii i z różnych materiałów (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 lutego 2012r., sygn. akt II SA/Kr 1857/11, CBOSA)
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się przy tym, że wykonanie tarasu zmienia charakterystyczne parametry budynku, gdyż wpływa niewątpliwie na powierzchnię jego zabudowy i kubaturę brutto budynku. Tym samym wykonane w celu powstania tarasu roboty budowlane nie mogą być kwalifikowane jako przebudowa, ale jako rozbudowa obiektu budowlanego. Rozbudowa stonowi bowiem powiększenie istniejącego obiektu budowlanego, np. budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub w innym celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras. Takie właśnie powiększenie stanowi część obiektu budowlanego (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 398/08, CBOSA).
Uwzględniając powyższe nie ulega wątpliwości, że istniejący przy budynku mieszkalnym na nieruchomości o nr [...]i połączony funkcjonalnie z lokalem nr 4 - taras stanowi nową część tego budynku mieszkalnego, nawet jeżeli nie jest z nim fizycznie połączony, a tylko funkcjonalnie. Wskutek wykonanych robót budowalnych, jak trafnie stwierdziły organy nadzoru, powstała zupełnie nowa część obiektu budowlanego, której wykonanie wymagało zaś uzyskania pozwolenia na budowę. Na powyższą, trafną zdaniem składu orzekającego, kwalifikację obiektu nie ma wpływu, wbrew temu co stwierdził pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu [...] listopada 2019r. - opinia biegłego sądowego z zakresu budownictwa dołączona do akt postępowania sądowego toczącego się z wniosku Skarżącej przed Sądem Rejonowym w B. o dział spadku i zniesienia współwłasności (sygn. akt [...]). W opinii tej, z której dowód sąd przeprowadził poza rozprawą, biegły stwierdził co prawda, że "do szczytu budynku dobudowana jest altanka konstrukcji drewnianej", tym niemniej paza tym ogólnym stwierdzeniem brak jest jakiejkolwiek argumentacji co do takiej kwalifikacji. Tym samym wątpliwości strony skarżącej co do uznania wybudowanego obiektu jako tarasu są nieuzasadnione.
W tych okolicznościach, skoro Inwestor nie posiadał wymaganego pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego poprzez wykonanie przedmiotowego tarasu, organ nadzoru budowlanego, prawidłowo zastosował procedurę legalizacyjną określonej w art. 48 P.b. i nałożył na Inwestora obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. W kontrolowanej sprawie bezsporne jest, ze Inwestor wymaganych dokumentów (poza zaświadczeniem Prezydenta Miasta B. o zgodności wybudowanego obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego części osiedla B. w B.) nie przedstawił. W szczególności, jak wynika wprost ze skargi, Inwestor oraz Skarżąca, nie mają możliwości wykazania prawa o dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co oznacza brak podstaw do złożenia przez Skarżącą wymaganego oświadczenia o prawie o dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zgodnie z dyspozycją art. 33 ust.2 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winno zawierać też zgodę współwłaścicieli na inwestycję. Wobec inwestorów, chcących legalizować samowolę budowlaną ten wymóg stosuje się z mocy art. 48 ust. 3 pkt 2 P.b., gdyż organy administracji właściwe w sprawach uregulowanych w Prawie budowlanym są zobowiązane do badania, czy inwestor realizuje prawo zabudowy o którym mowa w art. 4 P.b., na nieruchomości do której ma tytuł prawny. W przedmiotowej sprawie, ani Inwestor, ani Skarżąca takim tytułem nie dysponują. Powyższe wynika z faktu prawidłowo ustalonego przez organy, iż Skarżąca jest jedynie współwłaścicielką działki na której wzniesiono sporny obiekt budowlany i nie posiada zgody pozostałych ze współwłaścicieli na inwestycję, z którymi pozostaje w ostrym konflikcie. Z uwagi na to niezasadne są zarzuty skargi odnoszące się do niezebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a także nierozważenia wszystkich obowiązujących przepisów czy zasady pogłębiania zaufania. Skarżone organy uczyniły zadość bezwzględnie je wiążącym wymogom z art. 48 P.b., nakazującego wezwać w trybie legalizacyjnym o stosowne dokumenty i zaświadczenia, co było istotą sprawy. Skoro Inwestor i Skarżąca tych wymogów w zakresie, w szczególności projektu budowlanego i prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie wypełnili, to brak było podstaw do zalegalizowania spornej inwestycji.
Odnosząc się do natomiast argumentu, że istniejący konflikt pomiędzy współwłaścicielami działki o nr [...], obiektywnie uniemożliwia Skarżącej uzyskanie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazać należy, że kwestie te są obojętne z punktu widzenia regulacji prawa budowlanego (por. wyrok NSA w Szczecinie z dnia 20 stycznia 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1873/98, Lex nr 657686). Sąd nie kwestionuje tego, że w rozpatrywanej sprawie istnieje spór o charakterze prywatnoprawnym pomiędzy Skarżącą, a pozostałymi współwłaścicielami działki o nr [...], jednakże wszczęte z inicjatywy Skarżącej - postępowania przed Sądem Rejonowym w B. o dział spadku i zniesienie współwłasności (sygn. akt [...]) oraz o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli (sygn. akt [...]), nie mogą stanowić przeszkody do egzekwowania obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Zatem zarzut dotyczący braku zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia konfliktu pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości przez Sąd Rejonowy w B. jest chybiony. Tym bardziej, że postępowanie o dział spadku i zniesienie współwłasności, na skutek wniosku samej Skarżącej, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019r. zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego dotyczącego m.in. samowolnie wybudowanego tarasu.
Uwzględniając powyższe okoliczności nie można zgodzić się z zarzutami skargi jakoby organy nadzoru nie uwzględniły w prowadzonym postępowaniu słusznego interesu Skarżącej oraz interesu społecznego poprzez brak zawieszenia prowadzonego postępowania do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Rejonowym. W ocenie Sądu zawieszenie prowadzonej sprawy nie byłoby celowe biorąc pod uwagę, że jedno z powołanych postępowań przed sądem powszechnym, na wniosek Skarżącej, zostało zawieszone do czasu zakończenia kontrowanego postępowania administracyjnego. Ponadto, jak trafnie podkreślił organ w zaskarżonej decyzji, nie jest możliwe oczekiwanie w nieskończoność na przedłożenie dokumentów, niezbędnych do legalizacji samowolnych robót budowlanych. Tym bardziej, że pierwotnie wyznaczony termin (do dnia [...] maja 2018r.) został już raz przez organ I instancji przesunięty do [...] listopada 2018r. i pomimo tego Inwestor do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie uzyskał wymaganych dokumentów, do których przedłożenia został wezwany. Dalsze zatem oczekiwanie na ich przedłożenie, w sytuacji gdy pełnomocnik Skarżącej na rozprawie w dniu [...] listopada 2019r. wprost oświadczył, że "drugi warunek nie został spełniony, bo Inwestor i jego żona nie chcą ponosić kosztów", jest nie tylko niecelowe, ale i nieuzasadnione.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę. W realiach niniejszej sprawy nie zostały również naruszone przepisy prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego
w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 i 80 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa).
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.), skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI