II SA/Bk 474/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA oddalił skargę na postanowienie SKO o niedopuszczalności odwołania od decyzji ustalającej opłatę za pobyt dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej, uznając odwołanie za wniesione po terminie.
Skarżący R.R. zaskarżył postanowienie SKO o niedopuszczalności odwołania od decyzji ustalającej mu opłatę za pobyt dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej. SKO uznało odwołanie za niedopuszczalne, ponieważ zostało wniesione przed doręczeniem decyzji. WSA w Białymstoku oddalił skargę, stwierdzając, że nawet jeśli pismo z 3 marca 2023 r. nie było odwołaniem, to późniejsze pismo z 11 kwietnia 2023 r. (stanowiące odpowiedź na wezwanie) było wniesione po terminie.
Sprawa dotyczyła skargi R.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Suwałkach, które stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Suwałk ustalającej skarżącemu opłatę za pobyt jego dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej. Organ I instancji ustalił skarżącemu opłatę za pobyt dzieci w wysokości odpowiednio 1.857,83 zł i 2.927,29 zł. SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołania, ponieważ skarżący wniósł je (pismem z 3 marca 2023 r.) przed doręczeniem mu decyzji ustalającej opłatę (doręczonej 24 marca 2023 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd uznał, że choć SKO błędnie zinterpretowało pismo skarżącego z 3 marca 2023 r. jako odwołanie, to nawet jeśli przyjąć, że skuteczne odwołanie zostało wniesione w odpowiedzi na wezwanie z 5 kwietnia 2023 r. (pismem z 11 kwietnia 2023 r.), to i tak było ono wniesione po terminie. Termin na wniesienie odwołania upłynął 7 kwietnia 2023 r. Sąd podkreślił, że postanowienie o niedopuszczalności odwołania lub uchybieniu terminu ma charakter procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, a kognicja sądu ograniczyła się do oceny legalności tego postanowienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie wniesione przed doręczeniem decyzji jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, ponieważ jest przedwczesne.
Uzasadnienie
Przepisy k.p.a. wiążą otwarcie biegu terminu do wniesienia odwołania z doręczeniem decyzji stronie. Odwołanie od niedoręczonej decyzji jest prawnie bezskuteczne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 127 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 129 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.w.s.p.z. art. 193 § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.s.p.z. art. 193 § 1a
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.s.p.z. art. 193 § 2
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.s.p.z. art. 193 § 6
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
PPSA art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odwołanie zostało wniesione po terminie, co skutkuje jego bezskutecznością. Odwołanie wniesione przed doręczeniem decyzji jest niedopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Organ I i II instancji wprowadziły skarżącego w błąd poprzez równoległe prowadzenie postępowań. Organ I instancji uniemożliwił skarżącemu czynny udział w postępowaniu. Organ I instancji nie zastosował przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej dotyczących solidarnego ponoszenia opłat przez rodziców.
Godne uwagi sformułowania
odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych skorzystanie z przysługującego uprawnienia do zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji okazało się przedwczesne odwołanie od decyzji niedoręczonej, przy czym okoliczność prawnie irrelewantną stanowi to, jakiej treści rozstrzygnięcia strona się spodziewała, analogicznie jak przyczyna tego stanu rzeczy pismo z dnia 11 kwietnia 2023 r. nie może być potraktowane jako nowe podanie, gdyż stanowi tylko wyjaśnienie intencji, jakie przyświecały wnioskodawcy w dniu 3 marca 2023 r. Obowiązujące przepisy k.p.a. nie zawierają zakazu formułowania nowych wniosków przy piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pisma wszczynającego postępowanie w danej sprawie. Uchybienie ustawowego terminu powoduje w konsekwencji bezskuteczność odwołania, podobnie jak w przypadku stwierdzenia o niedopuszczalności odwołania.
Skład orzekający
Małgorzata Roleder
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Lemańska
sędzia
Barbara Romanczuk
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących dopuszczalności i terminowości wnoszenia odwołań, zwłaszcza w kontekście pism procesowych i odpowiedzi na wezwania organów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie pismo skarżącego mogło być błędnie zinterpretowane przez organ.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje typowe problemy proceduralne w postępowaniu administracyjnym, gdzie kluczowe jest prawidłowe rozumienie przez strony i organy charakteru pism procesowych oraz terminów. Jest to interesujące dla prawników procesualistów.
“Błąd w interpretacji pisma procesowego i przekroczenie terminu – jak uniknąć odrzucenia odwołania?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 474/23 - Wyrok WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2023-09-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Barbara Romanczuk Elżbieta Lemańska Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6324 Rodzina zastępcza, pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 września 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 26 kwietnia 2023 r. nr KO.800/100/23 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie o ustalenie opłaty za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2023 r. nr KO.800/100/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Suwałkach (dalej: "Kolegium", "SKO") stwierdziło niedopuszczalność odwołania R.R. (dalej: "Skarżący") od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta Suwałk (dalej: "organ I instancji") z dnia 22 marca 2023 r. nr MOPR-DPZ-I/693/96/2690/2023/EG w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w rodzinnej pieczy zastępczej dzieci V.R. i J.R. Organ I instancji ustalił Skarżącemu opłatę za pobyt V.R oraz J.R. w rodzinnej pieczy zastępczej w wysokości - odpowiednio - 1.857,83 zł (za okres od 13 września 2022 r. do 23 listopada 2022 r.) oraz 2.927,29 zł (od 13 września 2022 r. do 4 stycznia 2023 r.). U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. W dniu 22 listopada 2022 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt małoletnich dzieci umieszczonych w rodzinnej pieczy zastępczej. W piśmie z 28 listopada 2022 r. Skarżący oświadczył, że koszty związane z utrzymaniem małoletnich dzieci powinny być solidarnie ponoszone przez rodziców dzieci, do czego się w tymże piśmie zobowiązał (k. 195 akt admin.). W dniu 23 grudnia 2022 r. Prezydent Miasta Suwałk wydał decyzję nr MOPR-DPZ-I/693/137/17037/2022/MŻ, którą odmówił w stosunku do Skarżącego odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt małoletnich dzieci V.R. i J.R. umieszczonych w rodzinnej pieczy zastępczej (k. 203 akt admin.). Z uwagi na powyższe rozstrzygnięcie, w dniu 24 lutego 2023 r. organ I instancji zawiadomił Skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej. Natomiast decyzją z dnia 3 marca 2023 r. nr MOPR/DPZ-I/693/137/1695/EG Prezydent Miasta Suwałk odstąpił od ustalenia E.S. opłaty za pobyt w rodzinnej pieczy zastępczej V.R i J.R. (k. 33 akt admin.). Tego samego dnia, tj. w dniu 3 marca 2023 r. podaniem zatytułowanym jako "Wniosek" i skierowanym do organu I instancji, Skarżący zwrócił się o zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu poprzez umożliwienie zapoznania się z całością akt dotyczących sprawy. Zaznaczył, że aktualnie przebywa w Areszcie Śledczym w S., co pozbawia go możliwości zapoznania się z aktami, stąd wniósł o ich dostarczenie z MOPR do Aresztu Śledczego. Jednocześnie Skarżący wniósł "sprzeciw do decyzji odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w stosunku do matki dzieci E.S.". W nawiązaniu do tego żądania wskazał, że ma podstawy twierdzić, że E.S. przedstawiając swoją sytuacją, posłużyła się nieprawdą i złożyła fałszywe oświadczenia. Twierdzenie to będzie mógł udowodnić po zapoznaniu się z aktami. Organ I instancji przekazał opisane wyżej podanie (odwołanie) wraz z aktami sprawy do SKO przy piśmie z dnia 10 marca 2023 r., wnosząc o stwierdzenie niedopuszczalności odwołania. Jednocześnie tego samego dnia organ poinformował Skarżącego, że nie jest on stroną w postępowaniu dotyczącym E.S., dlatego nie ma podstaw, aby udostępnić mu akta sprawy (k. 190 akt admin.). W dniu 22 marca 2023 r. Prezydent Miasta Suwałk wydał decyzją nr MOPR-DPZ-I/693/96/2690/2023/EG (k. 186 akt admin.), na mocy której ustalił Skarżącemu opłatę za pobyt V.R. oraz J.R. w rodzinnej pieczy zastępczej w wysokości - odpowiednio - 1.857,83 zł (za okres od 13 września 2022 r. do 23 listopada 2022 r.) oraz 2.927,29 zł (od 13 września 2022 r. do 4 stycznia 2023 r.). Natomiast pismem z 5 kwietnia 2023 r. nr KO.800/88/23 Kolegium, na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej: "k.p.a."), wezwało Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych podania z 3 marca 2023 r. poprzez sprecyzowanie żądania (k. 176 akt admin.). Kolegium wyjaśniło, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Suwałk o odstąpieniu od ustalenia E.S. opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej zostało złożone przez skarżącego, mimo że nie został on uznany za stronę postępowania zakończonego tą decyzją i nie brał w nim udziału. Poza tym wskazano, że skarżący nie sformułował żądania i nie określił jednoznacznie jego zakresu. Kolegium podniosło również, że skarżący posłużył się w swoim podaniu sygnaturą, którą określono zawiadomienie o wszczęciu wobec niego postępowania w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej, w tej sytuacji zasadnym jest wskazanie intencji zaskarżenia tego pisma. Bez uzupełnienia zaś ww. braków nie jest możliwe nadanie przedmiotowemu podaniu właściwego biegu. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z dnia 11 kwietnia 2023 r. Skarżący sprecyzował swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia 3 marca 2023 r. w ten sposób, że wnosi o: 1) uchylenie decyzji Dyrektora MOPR z dnia 3 marca 2023 r. nr MOPR-DPZ-I/693/137/1695/23/EG, która w jego ocenie została podjęta na podstawie fałszywego materiału dowodowego przedstawionego przez E.S., 2) uchylenie decyzji Dyrektora MOPR z dnia 22 marca 2023 r. nr MOPR-DPZ-I/693/96/2690/2023/EG, na którą miała wpływ decyzja z dnia 3 marca 2023 r. oraz 3) ponowne ustalenie opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej w stosunku do córki i syna w odpowiednich okresach z uwzględnieniem zasady, że opłata za pobyt dziecka ponoszona jest solidarnie przez rodziców, a zatem matka dzieci winna pokryć połowę ustalonej opłaty, tj. 2.392,56 zł, a Skarżący drugą połowę, do czego się zobowiązał niezwłocznie po otrzymaniu decyzji. Skarżący wskazał, że za ponownym rozpatrzeniem powyższych spraw, w szczególności przemawia fakt, złożenia fałszywych oświadczeń przez E.S. Podał, że aktualnie mieszka ona w Irlandii, gdzie pracuje, co potwierdza sprawozdanie kuratora. O jej możliwościach finansowych świadczy chociażby fakt, że w okresie świątecznym wybrała się na kilkudniowy pobyt na Majorkę (k. 208 akt admin.). W tym stanie rzeczy, postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2023 r. nr KO.800/100/23 Kolegium stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Suwałk z dnia 22 marca 2023 r. nr MOPR-DPZ-I/693/96/2690/2023/EG w przedmiocie ustalenia w stosunku do Skarżącego opłaty za pobyt jego dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej. W uzasadnieniu podjętej decyzji wskazano, że odwołanie od decyzji z dnia 22 marca 2023 r., mocą której ustalono wnioskodawcy opłatę za pobyt jego dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej nie mogło wywrzeć zamierzonego skutku w postaci wszczęcia postępowania odwoławczego, ponieważ skorzystanie z przysługującego uprawnienia do zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji okazało się przedwczesne. Zdaniem Kolegium odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Organ wskazał, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie tylko do jednej instancji. Z kolei, według art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Organ zaznaczył, że odwołanie przysługuje od decyzji doręczonej oraz że ustawodawca z doręczeniem aktu administracyjnego powiązał skutek w postaci otwarcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Tym samym, niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji niedoręczonej, przy czym okoliczność prawnie irrelewantną stanowi to, jakiej treści rozstrzygnięcia strona się spodziewała, analogicznie jak przyczyna tego stanu rzeczy. Przedwczesność dokonanej czynności powoduje, że jest ona prawnie bezskuteczna, a co za tym idzie, zdaniem Kolegium merytoryczne rozpoznanie odwołania wniesionego od decyzji, która formalnie nie została doręczona stronie, w istocie stanowiłoby nieuprawnione działanie organu z urzędu. Kolegium wyjaśniło również, że w przedmiotowej sprawie decyzję Prezydenta Miasta Suwałk doręczono odwołującemu się w dniu 24 marca 2023 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 185), zatem niewątpliwie po wniesieniu odwołania datowanego na 3 marca 2023 r., które wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 8 marca 2023 r., co wynika z prezentaty widniejącej na podaniu. Organ II instancji podkreślił, że pismo z dnia 11 kwietnia 2023 r. (odpowiedź na wezwanie Kolegium) nie może być potraktowane jako nowe podanie, gdyż stanowi tylko wyjaśnienie intencji, jakie przyświecały wnioskodawcy w dniu 3 marca 2023 r. Nie sposób zatem przyjąć za prawnie skuteczne zaskarżenie decyzji przed tą datą. Dlatego SKO zobowiązane było stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając: 1) wprowadzenie w błąd przez organy I i II instancji poprzez równoległe w czasie prowadzenie postępowań, o które nie wnosił; 2) obrazę przepisów postępowania administracyjnego przez organ I instancji poprzez uniemożliwienie mu czynnego udziału w każdym stadium postępowania przed wydaniem decyzji, o co wnioskował w dniu 3 marca 2023 r., co zapewnia mu art. 10 § 1 k.p.a; 3) nie zastosowanie w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji o nr MOPR-DPZ-I/693/96/2690/2023/MŻ art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, 2 i 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2022 r. poz. 447 z późn. zm., dalej: "u.w.r.s.p.z.")., które jednoznacznie mówią, że za pobyt dziecka rodzice solidarnie ponoszą miesięczną opłatę od dnia jego umieszczenia w pieczy zastępczej. W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że 2 marca 2023 r. otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty za pobyt jego dzieci J i V.R. w pieczy zastępczej. Z pisma dowiedział się, że w stosunku do matki dziecka prowadzone jest postępowanie dotyczące odstąpienia od ustalenia opłaty. W stosunku do powyższego prowadzone było osobne postępowanie przez Kolegium, oznaczone jako KO 800/88/23, które Skarżący również zażalił. Skoro nie był stroną w postępowaniu o odstąpienie od ustalenia opłaty w stosunku do matki dzieci, to w jaki celu był informowany o takim postępowaniu. Zarzucił Dyrektorowi MOPR, że podejmując decyzję z 22 marca 2023 r. (doręczoną 24 marca 2023 r.) nie wziął pod uwagę przysługujących mu praw, pomimo że o nie wnioskował. Skarżący wskazał, że w odpowiedzi na jego wniosek organ odniósł się jedynie do sprawy matki dzieci, całkowicie pomijając sprawę, której dotyczył jego wniosek. Skarżący podkreślił, że pismem z dnia 3 marca 2023 r. nie wnosił skargi do Kolegium, lecz pismem tym wnosił o zapoznanie się z aktami i czynny udział w postepowaniu dotyczącym jego osoby. W ocenie Skarżącego MOPR błędnie zakwalifikował jego wniosek z 3 marca 2023 r. i tym samym błędnie został przekazany do organu odwoławczego. Wskazuje, że dopełnił formalności, o które był poproszony w piśmie organu odwoławczego z 5 kwietnia 2023 r., nie zdając sobie sprawy z faktu, że urzędnicy wprowadzają się wzajemnie w błąd, tym samym Skarżący również został wprowadzony w błąd i pozbawiony możliwości czynnego udziału w postępowaniu. W jego ocenie zaskarżone postanowienie SKO "pozbawione jest podstaw do jego wszczynania". Urzędnicy źle rozpatrując wniosek Skarżącego z 3 marca 2023 r., a właściwe nie rozpoznając go w ogóle, tym samym kwalifikując go jako skargę, pozbawili go prawa wzięcia udziału w postepowaniu. Tym samym wprowadzili w błąd jego samego, jak również inne organy państwowe. Końcowo Skarżący podniósł, że prosty wniosek o możliwość zapoznania się z aktami postępowania stał się przedmiotem kilku różnych postepowań. Jego zdaniem decyzja końcowa została podjęta ze złamaniem jego praw. Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Kolegium z dnia 26 kwietnia 2023 r. nr KO.800/100/23, jak również uchylenie decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta Suwałk nr MOPR-DPZ-I/693/96/2690/2023/EG i "cofnięcie jej" do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Ponadto wniósł o zobowiązanie organu I instancji do wzięcia pod uwagę dowodów przesłanych w dniu 12 kwietnia 2023 r. do Kolegium, świadczących o wprowadzeniu w błąd urzędników państwowych przez E.S., mających na celu podjęcia niewłaściwej decyzji w postepowaniu. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko w sprawie oraz wniosło o oddalenie skargi. Uzupełniająco wskazało, że nawet gdyby przyjąć, że odpowiedź na wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. w niniejszej sprawie stanowiło nowe podanie (odwołanie), to i tak Skarżący spóźnił się z wniesieniem odwołania, bowiem termin na dokonanie tej czynności upłynął z dniem 7 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania złożonego od decyzji Prezydenta Miasta Suwałk z dnia 22 marca 2023 r. nr MOPR-DPZ-I/693/96/2690/2023/EG orzekającej o ustaleniu opłaty za pobyt dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej. Podstawą materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 134 k.p.a. Wedle tego przepisu: "Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne". Powyższe rozstrzygnięcie zapadło we wstępnym postępowaniu organu odwoławczego, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Organ odwoławczy badając dopuszczalność odwołania, nie może zatem wejść w ocenę zasadności odwołania. Podkreśla to NSA w wyroku z dnia 24 lutego 1992 r., I SA 1318/91 (ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 80) stwierdzając, że "wniosku o niedopuszczalności odwołania (art. 134 kpa) organ nie może wyprowadzić z oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu". Omawiane postanowienie ma zatem charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Warunkiem bowiem przystąpienia do oceny merytorycznej zarzutów odwołania jest pozytywne zakończenie postępowania wstępnego przed organem odwoławczym, czyli stwierdzenie dopuszczalności odwołania. Tymczasem w konkretnym przypadku już pierwsza faza badania wniesionego odwołania zakończyła się negatywnie. Nie przystąpiono zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy. W konsekwencji powyższego i kognicja Sądu ograniczyła się do oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia w przedmiocie niedopuszczalności odwołania, to jest oceny czy w konkretnej sprawie faktycznie zaistniały przyczyny formalne do stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego odwołania. Sąd będąc związany przedmiotem zaskarżenia nie mógł zatem badać zasadności zarzutów materialnych dotyczących sprawy zakończonej opisaną na wstępie decyzją Prezydenta Miasta Suwałk z dnia 22 marca 2023 r. Przechodząc zaś do meritum sprawy wskazać należy, że w literaturze przedmiotu wskazuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji. Niedopuszczalność zaś odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka odwołania, a zatem gdy odwołanie wniosła osoba trzecia lub podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji albo też wniesienia odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnej (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 9, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, str. 609). Mając na względzie powyższe, a także zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy przyjął, że w konkretnym przypadku mamy do czynienia z niedopuszczalnością odwołania z przyczyn przedmiotowych, tj. sytuacją wniesienia odwołania od decyzji niedoręczonej, a zatem przedwcześnie. Stanowisko to co do zasady zasługuje na uwzględnienie, jednakże zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy Kolegium błędnie uznało, że odwołanie od decyzji z dnia 22 marca 2023 r. doręczonej skarżącemu w dniu 24 marca 2023 r. (okoliczność niesporna), zostało wniesione w dniu 8 marca 2023 r. (data wpływu do organu żądania z dnia 3 marca 2023 r.). Powyższy pogląd nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Analiza akt sprawy, w szczególności podania skarżącego z dnia 3 marca 2023 r. oraz treści zarzutów i argumentów sformułowanych w skardze do Sądu w żadnej mierze nie prowadzi do wniosku, że intencją pisma z dnia 3 marca 2023 r. było odwołanie od decyzji z dnia 22 marca 2023 r. Skarżący posłużył się w tym piśmie sygnaturę wskazaną na zawiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie ustaleniu wobec jego osoby opłaty za pobyt dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej, jednakże co wprost wynika z tego pisma na okoliczność wniosku o zapewnienie mu czynnego udziału w tym postępowaniu poprzez umożliwienie mu zapoznania się z całością akt dotyczących wyżej opisanej sprawy. Powyższe nie może być zatem odczytywane jako równoznaczne z wniesieniem odwołania od decyzji z dnia 22 marca 2023 r., zwłaszcza że taki wniosek nigdzie w piśmie tym nie został wyartykułowany. Zdaniem Sądu wniosek w powyższym zakresie, po raz pierwszy został sformułowany dopiero przy piśmie z dnia 11 kwietnia 2023 r. Fakt zaś zawarcia tego wniosku w odpowiedzi na doprecyzowanie podania z dnia 3 marca 2023 r. w ocenie Sądu błędnie został zinterpretowany jako potwierdzenie żądania uchylenia decyzji z dnia 22 marca 2023 r. zawartego w ww. piśmie, gdy w rzeczywistości był on nowym wnioskiem. Tym samym Sąd nie podziela poglądu Kolegium, że pismo z 11 kwietnia 2023 r. stanowiące odpowiedz na wezwanie w trybie art. 64 § 2 k.p.a. należy traktować wyłącznie jako wyjaśnienie intencji przyświecających podaniu skarżącego z dnia 3 marca 2023 r. bez możliwości zawierania w nim nowych wniosków, w tym odwołania od decyzji z dnia 22 marca 2023 r. Obowiązujące przepisy k.p.a. nie zawierają zakazu formułowania nowych wniosków przy piśmie stanowiącym odpowiedzą na wezwanie do uzupełnienia barków formalnych pisma wszczynającego postępowanie w danej sprawie. Powyższe nie miało jednak wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Przyjmując bowiem, że odwołanie od decyzji z dnia 22 marca 2023 r. doręczonej skarżącemu w dniu 24 marca 2023 r. zostało wniesione w dniu 11 kwietnia 2023 r. uznać należy, że skarżący spóźnił się z dokonaniem tej czynności. Termin ten upłynął bowiem z dniem 7 kwietnia 2023 r., licząc 14 od daty doręczenia decyzji skarżącemu. Odwołanie wniesione w dniu 11 kwietnia 2023 r. zostało zatem złożone po terminie. Mając zaś na uwadze powołany wyżej przepis art. 134 k.pa. organ zobligowany był do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje w konsekwencji bezskuteczność odwołania, podobnie jak w przypadku stwierdzenia o niedopuszczalności odwołania. Skutek obu rozstrzygnięć zawartych w tym przepisie jest identyczny – w obu bowiem przypadkach, tj. w sytuacji stwierdzenia niedopuszczalności odwołania jak i uchybienia terminu do jego wniesienia taka czynność jest bezskuteczna. Pomimo zatem błędnej sentencji rozstrzygnięcia organ odwoławczy zastosował prawidłową podstawę prawną, tj. art. 134 k.p.a. Odnosząc się natomiast do kwestii zarzutów skargi przypomnieć należy, że rozpoznawana przez Sąd skarga dotyczyła postanowienia wydanego w trybie art. 134 k.p.a., stąd też zarzuty dotyczące zgodności z prawem decyzji Prezydenta Miasta Suwałk z dnia 22 marca 2023 r. nie mogły podlegać ocenie Sądu. Z powodu braku stwierdzenia istotnego naruszenia - w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia - norm art. 134 k.p.a. oraz art. 64 § 2 k.p.a. skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI