II SA/KR 856/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu posadowienia stacji transformatorowej, wskazując na niewłaściwe wyważenie interesów i brak wykazania niezbędności lokalizacji.
Skarżąca M. F. wniosła skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z jej nieruchomości w celu założenia linii elektroenergetycznych i posadowienia stacji transformatorowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały niezbędności lokalizacji stacji transformatorowej na nieruchomości skarżącej, nie zbadały wystarczająco propozycji alternatywnego posadowienia na działce gminnej oraz nie przeprowadziły rzetelnych rokowań z właścicielką.
Sprawa dotyczyła skargi M. F. na decyzję Wojewody Małopolskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Nowotarskiego zezwalającą na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej w celu założenia i przeprowadzenia sieci elektroenergetycznych, w tym posadowienia kontenerowej stacji transformatorowej. Skarżąca zarzucała organom administracji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i pozorny charakter rokowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Sąd podkreślił, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest formą wywłaszczenia i musi być poprzedzone rzetelnymi rokowaniami oraz wykazać niezbędność ingerencji w prawo własności. Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż lokalizacja stacji transformatorowej na nieruchomości skarżącej jest niezbędna, a także nie zbadały wystarczająco propozycji alternatywnego posadowienia na działce gminnej, przedstawionej przez skarżącą wraz z projektem geodezyjnym. Sąd wskazał, że organy powinny aktywnie poszukiwać rozwiązań minimalizujących skutki ograniczenia prawa własności i odmówić wywłaszczenia, jeśli cel publiczny można osiągnąć w inny sposób. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organy administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie przeprowadziły rzetelnych rokowań i nie wykazały niezbędności lokalizacji stacji transformatorowej na nieruchomości skarżącej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rokowania były pozorne, a organy nie zbadały wystarczająco alternatywnych rozwiązań, co narusza zasadę minimalizacji ingerencji w prawo własności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pozwala na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w drodze decyzji, gdy właściciel nie wyraża zgody, w celu założenia i przeprowadzenia ciągów, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej oraz innych niezbędnych obiektów i urządzeń.
u.g.n. art. 124 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. Rokowania przeprowadza wnioskodawca, a do wniosku należy dołączyć dokumenty z rokowań.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w celu prawdy obiektywnej, opartego na dowodach.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia prawa własności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo praw i wolności innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie art. 17 § 7
Określa minimalną odległość stacji transformatorowej od gazociągu (co najmniej 5 m).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie przeprowadziły rzetelnych rokowań z właścicielką. Istnieje możliwość posadowienia stacji transformatorowej na działce gminnej, co jest mniej uciążliwe dla skarżącej. Organy nie wykazały niezbędności lokalizacji stacji transformatorowej na nieruchomości skarżącej. Naruszenie zasady minimalizacji ingerencji w prawo własności.
Godne uwagi sformułowania
ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest formą wywłaszczenia niezbędność musi być przez organ wykazana nie ma miejsca dla mechanicznej i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym interesy te winny zostać wyważone prowadzenie negocjacji czy rokowań nie może być fikcyjne
Skład orzekający
Agnieszka Nawara-Dubiel
przewodniczący sprawozdawca
Magda Froncisz
członek
Piotr Fronc
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. w kontekście niezbędności lokalizacji urządzeń przesyłowych oraz obowiązku rzetelnych rokowań. Podkreślenie prymatu minimalizacji ingerencji w prawo własności i konieczności wyważenia interesów."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości na cele przesyłowe, gdzie pojawiają się spory dotyczące lokalizacji i rokowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między interesem inwestora (sieć energetyczna) a prawem własności obywatela, podkreślając znaczenie rzetelnych rokowań i zasady minimalizacji ingerencji w prawo własności w postępowaniach wywłaszczeniowych.
“Czy stacja transformatorowa musi stanąć na Twojej działce? Sąd administracyjny wyjaśnia, kiedy można odmówić zgody.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 856/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-09-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-06-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Agnieszka Nawara-Dubiel /przewodniczący sprawozdawca/ Magda Froncisz Piotr Fronc Symbol z opisem 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku uchylono decyzję organu II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 115 poz 741 art 124 ust 1 , ust 3 , art 6 pkt 2 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Piotr Fronc Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik-Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2024 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 12 kwietnia 2024 r. znak: WS-VI.7536.1.78.2023.PB w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej M. F. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie II SA/Kr 856/24 UZASADNIENIE Starosta Nowotarski decyzją nr 2 z dnia 29 czerwca 2023 r., znak: GN.6821.2.56.2022.TP-W, wydaną m.in. na podstawie art. 124 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 6 i ust. 7 w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.), ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0255 ha i działka nr [...] o pow. 0,0989 ha w obrębie [...] P. , jednostka ewidencyjna N. , objętej KW nr [...] i stanowiącej własność M. F. i S. F. na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej przez udzielenie zezwolenia T. S.A. w K. na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości sieci i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej obejmujących: 1) w obrębie działki nr [...] (obszar zajętości: 36,4 mkw.): a. przeprowadzenie jednotorowej elektroenergetycznej linii kablowej średniego napięcia 15 kV wykonanej kablem typu 3x XRUHAKXS 1x120 mm2 (lub innym o równoważnych parametrach) poprowadzonym w ziemi na głębokości nie mniejszej niż 0,8 m o łącznej długości 0,2 m; b. przeprowadzenie dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej średniego napięcia 15 kV wykonanej kablem typu 2x 3x XRUHAKXS 1x120 mm2 (lub innym o równoważnych parametrach) poprowadzonym w ziemi na głębokości nie mniejszej niż 0,8 m o łącznej długości 5,1 m; c. przeprowadzenie elektroenergetycznej linii kablowej niskiego napięcia 0,4 kV kablami typu NA2XY-J 4x120 mm2 poprowadzonym w ziemi na głębokości nie mniejszej niż 0,7 m o łącznej długości 1,5 m; d. posadowienie fragmentu urządzenia służącego do dystrybucji energii elektrycznej w postaci kontenerowej stacji transformatorowej SN/nn o wymiarach przy podstawie 4,26 m x 2,41 m; e. budowa słupa nn z zastosowaniem żerdzi wirowanej typu E; f. demontaż istniejącej sieci napowietrznej SN o długości 5,5 m; g. demontaż istniejącej słupowej stacji transformatorowej SN/nn. 2) w obrębie działki nr [...] (obszar zajętości: 83,6 mkw.): a. przeprowadzenie dwutorowej elektroenergetycznej linii kablowej średniego napięcia 15 kV wykonanej kablem typu 2x 3x XRUHAKXS 1x120 mm2 (lub innym o równoważnych parametrach) poprowadzonym w ziemi na głębokości nie mniejszej niż 0,8 m o łącznej długości 34,2 m; b. demontaż istniejącej sieci napowietrznej SN (wraz ze słupem) o długości 28,3 m. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 12 kwietnia 2024 r., znak: WS-VI.7536.1.78.2023.PB, wydaną po rozpatrzeniu odwołania M. F., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawca zamierzający na terenie powiatu zmodernizować linię napowietrzną SN 15 kV dołączył do wniosku pisma z dnia 9 grudnia 2021 r. i z dnia 14 lutego 2022 r., w których wystąpił o zgodę współwłaścicieli działek na posadowienie inwestycji dotyczącej przebudowy sieci elektroenergetycznej SN, informując o przebiegu inwestycji zgodnie z załączonym projektem porozumienia i załącznikiem graficznym oraz proponując jednorazowe wynagrodzenie za udostępnienie nieruchomości i ustanowienie służebności przesyłu. Pisma te potwierdzają rozpoczęcie rokowań i dlatego nie można twierdzić, że rokowania nie toczyły się, a jedynie doszło do przedstawienia propozycji o charakterze oferty. Podczas rokowań współwłaściciele działek nie przedstawili swoich oczekiwań co do wysokości odszkodowania za ustanowienie służebności przesyłu, a tym samym nie podjęli rokowań. Organ odwoławczy podkreślił, że dopiero na etapie postępowania administracyjnego współwłaściciele działek wystąpili z propozycją alternatywnego sposobu posadowienia stacji transformatorowej na działce sąsiedniej, a następnie wyjaśnił, że propozycja ta nie jest akceptowalna dla inwestora. Lokalizacja kontenerowej stacji transformatorowej na działce nr [...] jest niemożliwa w takiej odległości od drogi, aby zapewnić nieskrępowany całodobowy dostęp do stacji dla służb eksploatacyjnych, bo wzdłuż wschodniej granicy tej działki biegnie gazociąg gnD90 (odległość stacji transformatorowej od gazociągu powinna wynosić co najmniej 5 m), a w kierunku północno-południowym działkę przecina sieć wodociągowa. Organ odwoławczy podkreślił, że demontaż energetycznej linii napowietrznej zlokalizowanej w połowie szerokości nieruchomości zwiększy jej możliwości inwestycyjne z uwagi na mniejszą strefę ograniczenia wokół nowoprojektowanej doziemnej linii kablowej oraz posadowienie linii kablowej przy granicy nieruchomości. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę na to, że Rada Sołecka negatywnie zaopiniowała możliwość lokalizacji stacji transformatorowej na działce gminnej, gdzie znajduje się miejsce postojowe i hydrant oraz przebiega linia wodociągowa i sieć gazowa (pismo z dnia 30 marca 2023 r.). W skardze na powyższą decyzję M. F. wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji, zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. przez: - niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności zarzutu, że prowadzone rozmowy miały charakter pozorny i nigdy nie zmierzały do faktycznego ustalenia zgodnego stanowiska stron, co odpowiadałoby definicji rokowań; - oparcie rozstrzygnięcia o braku możliwości posadowienia kontenera stacji trafo wyłącznie na gołosłownych zapewnieniach wnioskodawcy w piśmie z dnia 30 września 2022 r. oraz brak odniesienia się do projektu biegłego geodety, który dowodzi, że sporna stacja transformatorowa może zostać posadowiona na sąsiedniej działce stanowiącej własność gminy. W uzasadnieniu skargi podniosła, że nie była zainteresowana odszkodowaniem, lecz posadowieniem stacji trafo na sąsiedniej działce, zaś przed wszczęciem postępowania administracyjnego nie doszło do spotkania stron, w którym mogłaby przedstawić swoje racje. Spółka gołosłownie twierdzi, że ze względu na uwarunkowania dotyczące minimalnych odległości innych sieci uzbrojenia terenu od stacji trafo nie ma możliwości zlokalizowania jej na sąsiedniej działce w takiej odległości od drogi, aby zapewnić służbom eksploatacyjnym spółki nieskrępowany całodobowy dostęp do niej. Tymczasem z opinii zleconej przez skarżącą wynika, że przy ustawieniu kontenera wzdłuż zachodniej strony działki odległość kontenera od linii gazowej to 12,59 m, czyli dużo więcej niż wymagane 5,0 m (§ 17 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie). Spółka twierdzi, że działka gminna nie jest przedmiotem postępowania, podczas gdy to przecież spółka jako wnioskodawca decyduje o zakresie prowadzonego postępowania. Skarżąca zwróciła też uwagę na to, że demontaż linii napowietrznej 15 kV wcale nie zwiększy możliwości inwestycyjnych nieruchomości, skoro pośrodku nieruchomości stanąć ma stacja trafo, która uniemożliwi jakąkolwiek racjonalną zabudowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi, podnosząc przy tym, że "realizacja nowego gazociągu, który zastąpi wyeksploatowany odcinek znajdujący się na przedmiotowe nieruchomości gazociągu gsA125 (który zostanie wyłączony z eksploatacji) spowoduje zmniejszy znacząco dotychczasową strefę kontrolowaną: z 40 metrów (po 20 m od osi gazociągu) do 4 metrów (po 2 m od osi gazociągu), tym samym niedogodności związane z użytkowaniem przedmiotowej nieruchomości zostaną po uruchomieniu nowego gazociągu wydatnie zmniejszone, co umożliwi właścicielce swobodniejsze planowanie zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07). Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. Zm., dalej: u.g.n.), starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Kontrolowane obecnie postępowanie administracyjne zostało wszczęte wnioskiem z dnia 10 maja 2022 r. (k. 34 akt adm.), zatem zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1506), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. przed dniem 3 września 2023 r.) przepisy ustaw zmienianych stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Wobec powyższego zastosowanie będzie miał art. 124 ust. 3 w brzmieniu: Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Decyzja wydana na podstawie art. 124 ust. 1u.g.n. prowadzi do ograniczenia prawa własności nieruchomości i jest rodzajem wywłaszczenia, z tego względu ma charakter wyjątkowy. To uprawnienie organów administracji może być realizowane wówczas, gdy nie ma zgody właściciela gruntu na przeprowadzenie na jego gruncie niezbędnych prac związanych z przeprowadzeniem określonej inwestycji strukturalnej, a negocjacje między inwestorem a właścicielem nie doprowadziły do uzgodnienia warunków wejścia inwestora (wnioskodawcy) na daną nieruchomość. W orzecznictwie wyrażano wielokrotnie stanowisko, że instytucja ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jest formą wywłaszczenia i jako taka musi być wykładana ściśle, ale też z uwzględnieniem chronionego konstytucyjnie prawa własności. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lipca 2021 r. I OSK 2637/20 zakres zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n. musi pozostawać w zgodzie z konstytucyjnymi standardami ograniczania prawa własności wynikającymi z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Materialne warunki ograniczenia prawa własności określa art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiący, że ograniczenia praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo praw i wolności innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że uzasadniony interes właściciela nieruchomości wymaga, by w miarę możliwości przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum. W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznej i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym (art. 7 k.p.a.), wręcz przeciwnie interesy te winny zostać wyważone. Podkreślenia wymaga, że skarżąca w głównej mierze kwestionuje posadowienie na swojej działce kontenerowej stacji transformatorowej, stanowiącej jeden z elementów planowanej na jej nieruchomości inwestycji (oprócz linii kablowych podziemnych). Organ I Instancji w dniu 16 września 2022 r. zorganizował rozprawę administracyjną na działkach skarżącej (k. 61 a.a.) i już wówczas skarżąca wskazywała na to, że na lokalizacje transformatora na swojej działce nie wyraża zgody, natomiast wskazała na inną możliwość lokalizacji transformatora tj. na działce stanowiącej "własność sołectwa", zaś przedstawiciel T. zobowiązał się rozważyć tę propozycję. To zaś oznacza, że T. co najmniej nie wykluczał dalszych rokowań w sprawie, skoro zamierzał propozycję skarżącej rozważyć. Zatem późniejsze twierdzenia T. , że propozycje przedstawiane na etapie postępowania administracyjnego są spóźnione, należy uznać za chybiony. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko jakie wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2021 r. I OSK 437/21, w którym stwierdzono, iż prowadzenie negocjacji czy rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie może być fikcyjne i polegać jedynie na przedstawieniu przez inwestora określonej propozycji właścicielom działek, a następnie w sytuacji, gdy nie zgodzą się oni na zawarcie umowy w brzmieniu ukształtowanym jedynie przez inwestora, uznaniu, że właściciele nie wyrażają zgody na dysponowanie nieruchomością przez inwestora na cele budowlane związane z inwestycją. Tak rozumiane negocjacje byłyby fikcyjne a przepis art. 124 ust 3 u.g.n. pozbawiony jakiegokolwiek znaczenia. Następnie, w wykonaniu złożonego na rozprawie administracyjnej zobowiązania, w piśmie z dnia 30 września 2022 r. (k. 64 a.a.) przedstawiciel T. wskazał, że proponowana przez skarżącą działka ma nr [...] oraz, że : "wzdłuż wschodniej granicy powyższej nieruchomości przebiega gazociąg oznaczony jako gnD90. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. 2013 poz. 640 zm.) odległość stacji transformatorowej od gazociągu powinna wynosić co najmniej 5m (§17 ust. 7 w/w Rozporządzenia). Dodatkowo, w kierunku północno-południowym przedmiotową działkę przecina sieć wodociągowa. Biorąc pod uwagę opisane wyżej uwarunkowania dotyczące minimalnych odległości innych sieci uzbrojenia terenu od stacji transformatorowej, brak jest możliwości zrealizowania stacji transformatorowej na przedmiotowej działce w takiej odległości od drogi, aby mieć nieskrępowany całodobowy dostęp do stacji dla służb eksploatacyjnych T. S.A." Stanowisko to zostało podtrzymane na kolejnej rozprawie administracyjnej w dniu 12 maja 2023 r. Wobec powyższego, w dniu 19 maja 2023 r. skarżąca przedstawiła organowi sporządzony na jej zlecenie projekt posadowienia kontenerowej stacji transformatorowej na działce ewidencyjnej nr [...], autorstwa geodety mgr inż. S. I. (k. 118-121 akt adm.), wskazując, że przedstawia ten projekt wobec argumentów T. , że dz. ewid. [...] nie może zostać użyta w celu posadowienia kontenera ze względu na kolizje z gazociągiem. Wskazała dalej, że "działka [...] ma szerokość 15 metrów, kontener transformatora ma wymiary 4,26 m x 2,41 m. Przy ustawieniu kontenera wzdłuż zachodniej strony nieruchomości odległość kontenera od linii gazowej to aż 12,59 metra. Stacja transformatorowa została zaprojektowana pośrodku nieruchomości, aby uniknąć posadowienia infrastruktury energetycznej w pobliżu istniejącej w terenie skarpy. Odległość kontenera od gazociągu wynosi 7,62 metra, a więc spełnia wymogi Rozporządzenia. Kontener nie koliduje też w żaden sposób z przebiegającym na nieruchomości wodociągiem." W odpowiedzi na powyższe T. oznajmił w piśmie z dnia 23 maja 2023 r., że rokowania zostały zakończone, obecne propozycje są spóźnione, skoro skarżącą odmówiła rozważenia propozycji finansowych. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku tutejszego Sądu z dnia 23 marca 2023 r. sygn. II SA/Kr 20/23, zgodnie z którym istota problemu właściwego rozumienia instytucji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości jako formy wywłaszczenia a zatem ograniczenia konstytucyjnego prawa własności, której użycie implikuje po stronie organu administracji obowiązek wyważenia różnych interesów, wyrażona została w dwóch tezach zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2019 r. I OSK 703/17. Wskazano w nich, iż: 1. Ustalenia, które muszą poprzedzać wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. muszą przybrać postać aktywnego i rzetelnego poszukiwania takich wariantów realizacji celu publicznego, które nie naruszą przysługujących innym podmiotom praw rzeczowych do nieruchomości, a w przypadku gdy naruszenie to okaże się jednak niezbędne - rozwiązań pozwalających zminimalizować jego skutki w najwyższym możliwym stopniu. Innymi słowy, organ powinien odmówić wywłaszczenia, jeśli po przeprowadzeniu postępowania dowodowego stwierdzi, że cel publiczny można osiągnąć bez odjęcia lub ograniczenia prawa rzeczowego. Decyzję tej treści powinien wydać również wtedy, gdy postępowanie to wykaże, że ograniczenie prawa rzeczowego jest wprawdzie konieczne, lecz wnioskodawca nie wskazał, także poprzez zmianę projektu dołączonego do wniosku, takiego sposobu realizacji celu publicznego, który byłby najmniej uciążliwy dla podmiotu wywłaszczonego. 2. Instytucja uregulowana w art. 124 ust. 1 u.g.n. jest formą wywłaszczenia w rozumieniu ustawy. Spostrzeżenie to znajduje potwierdzenie w treści art. 124 ust. 2 ustawy, w myśl którego wywłaszczenie nieruchomości polega nie tylko na pozbawieniu, ale i ograniczeniu w drodze decyzji prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. W tym kontekście przywołania wymaga zasada sformułowana już w następnym przepisie, art. 112 ust. 3 ustawy, w myśl której wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości. Zasada ta warunkuje zatem dopuszczalność każdego wywłaszczenia, niezależnie od dalszych jego przesłanek, w tym tych określonych w art. 124 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że decyzja ograniczająca właściciela w wykonywaniu jego prawa musi być poprzedzona zbadaniem możliwości uniknięcia konieczności odjęcia lub ograniczenia własności. Wadliwości zaskarżonej decyzji Sąd upatruje w nie respektowaniu zasad, jakie wynikają z wyżej przedstawionego stanowiska co do rozumienia art. 124 ust. 1 u.g.n. a także w naruszeniu art. 7 k.p.a. W niniejszej sprawie organy administracji pominęły istotny element sprawy, albowiem słuszny interes właściciela nieruchomości nie został poddany analizie przy zastosowaniu kryterium "niezbędności" w uszczupleniu prawa własności rozumianego jako najmniej uciążliwej formy ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości. Natomiast w świetle takiego właśnie kryterium organy zbadały interes inwestora. Skarżąca przedstawiła sporządzony na własny koszt geodezyjny projekt posadowienia kontenerowej stacji transformatorowej na nieruchomości stanowiącej własność gminy N. (prawdopodobnie – bo nawet tej okoliczności organ nie zbadał na podstawie ksiąg wieczystych), z którego ma wynikać, że nie ma kolizji z siecią gazową. Zatem jedyny pozostający w obrocie argument T. wynikający z przywołanego wyżej pisma, dotyczy braku możliwości posadowienia stacji kontenerowej na zaproponowanej przez skarżącą działce, bo kontener znajdzie się "w takiej odległości od drogi (w domyśle: tak daleko od drogi), aby mieć nieskrępowany całodobowy dostęp do stacji dla służb eksploatacyjnych T. S.A.". Skoro jednak działka [...] ma 15 metrów szerokości, a kontener można posadowić w jej środku, to wymagałoby wyjaśnienia dlaczego "służby eksploatacyjne T. " nie mogą przebyć owych kilku metrów od drogi w głąb działki. W ocenie Sądu, z uwagi na szczególny charakter regulacji jakim jest administracyjna zgoda na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, która to zgoda jest formą wywłaszczenia, przepis art. 124 ust 1 u.g.n. należy interpretować ściśle i literalnie. Skoro w przepisie tym mowa, że zgodą mogą być objęte obiekty i urządzenia naziemne niezbędne do dystrybucji energii elektrycznej, to owa niezbędność musi być przez organ administracji wykazana, a niezbędność ta wynikać musi nie tylko z istoty i zasady działania stacji transformatorowej, ale też z jej lokalizacji. Sąd nie zgadza się z poglądem, zgodnie z którym organ administracji nie jest niczym innym związany jak tylko wnioskiem inwestora, który obejmuje wykonanie robót budowlanych, które można zakwalifikować jako objęte dyspozycją art. 124 ust 1 u.g.n., oraz zgodności tych zamierzeń z planem miejscowym oraz brakiem zgody właściciela nieruchomości na proponowane mu przez inwestora warunki wejścia na teren i założenia tych urządzeń. Skoro ustawa w szczególności przy naziemnych lub nadziemnych (z założenia bardziej ingerujących w teren niż ciągi podziemne) urządzeniach służących korzystaniu z tych ciągów, przewodów i urządzeń przewiduje ich niezbędność, wymóg niezbędności musi być zachowany a przede wszystkim przez organ wykazany. W szczególności dotyczy to sytuacji takiej jak w sprawie niniejszej. Inna sytuacja ma bowiem miejsce, gdy wniosek dotyczy np. posadowienia kolejnego słupa linii energetycznej w ramach całej inwestycji liniowej – wówczas możliwość manewrowania miejscem jego posadowienia z reguły nie jest zbyt duża. Jednak różnica w posadowieniu stacji transformatorowej o około 60 metrów prawdopodobnie nie jest technicznie niemożliwa, a w każdym razie organ tego nie wykazał. Innymi słowy organ musi wykazać, nie tylko że naziemne lub nadziemne obiekty i urządzenia mające być zlokalizowane na działce objętej postępowaniem o udzielenie zgody na założenie i przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń są niezbędne dla korzystania z tych ciągów, przewodów i urządzeń, ale też że ich lokalizacja na działce mającej doznać obciążenia jest niezbędna dla prawidłowego korzystania z zakładanych przewodów i urządzeń. W przeciwnym razie decyzja nie nosi cech legalności. Organ nie ustalił nawet czy rzeczywiście działka nr [...] jest własnością gminy. Nie sposób zaprzeczyć twierdzeniom skarżącej, że jednostki samorządu terytorialnego nie realizują własnych interesów, ale interesy wspólnoty samorządowej, zatem logiczne jest, że w pierwszej kolejności na cele publiczne wykorzystywane powinny być nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Sąd podkreśla przy tym, że sam przebieg linii kablowych – w zasadzie po granicach działek ewidencyjnych - nie budzi wątpliwości w świetle poczynionych powyżej uwag, natomiast w ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie obowiązany rozważyć, czy istnieje możliwość zlokalizowania stacji transformatorowej w taki sposób, aby w jak najmniejszym stopniu ingerowała w prawo własności skarżącej, a w szczególności czy możliwe jest w tym celu ograniczenie prawa własności jednostki samorządu terytorialnego, o ile działka [...] rzeczywiście jest przedmiotem własności gminy. Wobec powyższego zaskarżona decyzja została uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz lit. c p.p.s.a. Decyzja organu I instancji została uchylona na podstawie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 697 zł składa się: kwota 200 zł tytułem uiszczonego przez skarżących wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżących, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.) oraz kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika skarżących opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa (art. 1 ust. 1 pkt. 2 w związku z cz. I.IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1827).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI