II SA/Bk 471/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z powodu niewykazania przez wnioskodawcę jego trudnej sytuacji materialnej.
Wnioskodawca W. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na dochody rodziny i płacone alimenty. Sąd wezwał go do uzupełnienia informacji o miesięcznych wydatkach i posiadanych samochodach, a także do przedłożenia dokumentów dochodowych i wyciągów bankowych. Wnioskodawca nie zastosował się do wezwania, co uniemożliwiło sądowi ocenę jego sytuacji materialnej. W konsekwencji, sąd oddalił wniosek, podkreślając, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał wniosek W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego domku letniskowego. Wnioskodawca podał, że jego miesięczny dochód z umowy o pracę wynosi 1.950 zł, a jego konkubina zarabia 1.500 zł. Wskazał również, że płaci alimenty w wysokości 1.200 zł miesięcznie i nie posiada znaczącego majątku. Sąd, pismem z dnia 16 lipca 2015 r., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia o ponoszonych miesięcznych wydatkach związanych z utrzymaniem rodziny oraz o posiadanych samochodach, a także do przedłożenia dokumentów potwierdzających dochody i wyciągów bankowych. Pomimo prawidłowego doręczenia wezwania, wnioskodawca nie zastosował się do niego. Sąd, powołując się na przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2), podkreślił, że ciężar dowodu wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania spoczywa na wnioskodawcy. Brak uzupełnienia informacji uniemożliwił sądowi merytoryczną ocenę sytuacji finansowej wnioskodawcy, co skutkowało oddaleniem wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek nie może zostać uwzględniony.
Uzasadnienie
Sąd oddalił wniosek o prawo pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał swojej trudnej sytuacji materialnej, nie uzupełniając wymaganych przez sąd informacji o wydatkach i dochodach, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (3)
Główne
PPSA art. 245 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 246 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 246 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykazanie przez wnioskodawcę trudnej sytuacji materialnej poprzez nieuzupełnienie wymaganych dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Niemniej jednak ma ona charakter wyjątkowy i powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem.
Skład orzekający
Barbara Romanczuk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty przyznawania prawa pomocy, obowiązek informacyjny strony i ciężar dowodu w sprawach o zwolnienie od kosztów sądowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzupełnienia dokumentacji przez wnioskodawcę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje praktyczne konsekwencje nieprzestrzegania wezwań sądu.
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 471/15 - Postanowienie WSA w Białymstoku Data orzeczenia 2015-08-31 Data wpływu 2015-06-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Sędziowie Barbara Romanczuk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Prawo pomocy Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 245 par. 3 w zw. z art. 246 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. M. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego domku letniskowego p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadnienie W. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 10-11). We wniosku podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z konkubiną, córką i dwoma pasierbami. Źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy jest jego dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.950 zł oraz wynagrodzenie konkubiny w wysokości 1.500 zł. Skarżący poza dzierżawioną działką z domkiem letniskowym nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Ponadto płaci alimenty w wysokości 1.200 zł miesięcznie (k. 10-11). Pismem z dnia 16 lipca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania oświadczenia, w którym należało wskazać ponoszone miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym i posiadane samochody, a także przedłożyć do sprawy rachunki i faktury dokumentujące te wydatki i dokumenty poświadczające wysokość uzyskiwanych dochodów. Ponadto należało dołączyć wyciągi z rachunku bankowego wnioskodawcy za okres trzech ostatnich miesięcy. Dane powyższe były niezbędne do oceny stanu majątkowego wnioskodawcy (k. 13). Wezwanie zostało doręczone prawidłowo dnia 20 lipca 2015 r. (k. 14), pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie ustosunkował się do jego treści. Stosownie do regulacji art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 tejże ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Warunkiem zatem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż miesięczny dochód jego pięcioosobowej rodziny wynosi około 3.450 zł. Dodatkowo skarżący płaci alimenty na córkę w kwocie 1.200 zł i nie poza dzierżawioną działką nie posiada żadnego majątku. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z brakiem odpowiedzi W. M. na cytowanie wezwanie z dnia 16 lipca 2015 r., uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący bowiem nie uzupełnił złożonego oświadczenia, w tym nie określił wysokości wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie swojej rodziny, co zupełnie uniemożliwia merytoryczną ocenę możliwości finansowych skarżącego. Należy podkreślić, iż instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Niemniej jednak ma ona charakter wyjątkowy i powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym i bez źródeł dochodu. Przy czym znamiennym jest to, że to osoba ubiegająca się o prawo pomocy winna wykazać, iż należy do kręgu takich osób. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 stycznia 2005 r. sygn. akt OZ 946/04, zawarte w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania mu tego prawa. Orzeczenie sądu w kwestii przyznania prawa pomocy, zależy zatem od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W konsekwencji, skoro strona nie wykazuje – ani w złożonym przez siebie wniosku o udzielenie prawa pomocy, ani też w odpowiedzi na wezwanie Sądu - że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania - jej wniosek należy oddalić. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 4 marca 2005r. (I OZ 6/05). Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, iż W. . nie wykazał w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje tym, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI