II SA/Bk 469/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Białymstoku oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, uznając przebudowę ganku na kuchnię, łazienkę i taras za rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę.
Skarżąca T.M. kwestionowała postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, twierdząc, że przebudowa ganku na kuchnię i łazienkę oraz wykonanie tarasu stanowiło remont, a nie rozbudowę wymagającą pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że prace te, w wyniku których zwiększyła się powierzchnia zabudowy i zmieniły parametry budynku, stanowiły rozbudowę, a nie remont. Sąd podkreślił, że roboty budowlane wykraczające poza definicję remontu lub zwolnienia z art. 29 P.b. wymagają pozwolenia na budowę.
Sprawa dotyczyła skargi T.M. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych. Organy nadzoru budowlanego uznały, że prace wykonane przez skarżącą w lipcu 2024 r. polegające na przebudowie ganku na kuchnię i łazienkę oraz wykonaniu zadaszonego tarasu, stanowiły odbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego, wymagającą pozwolenia na budowę. Skarżąca twierdziła, że były to roboty remontowe, a wykonany taras spełnia definicję tarasu naziemnego, zwolnionego z obowiązku uzyskania pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę. Sąd analizując materiał dowodowy, w tym dokumentację fotograficzną i protokół kontroli, stwierdził, że zakres prac nie polegał na odtworzeniu stanu pierwotnego, lecz na zmianie parametrów budynku, w tym zwiększeniu powierzchni zabudowy. W związku z tym, prace te zostały prawidłowo zakwalifikowane jako rozbudowa, która wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b. Sąd odrzucił argumentację skarżącej dotyczącą remontu i tarasu naziemnego, wskazując, że zakres prac przekraczał definicję remontu i nie mieścił się w zwolnieniach zawartych w art. 29 ust. 2 pkt 31 P.b. Sąd podkreślił, że niewiedza skarżącej co do konieczności uzyskania pozwolenia nie stanowi okoliczności łagodzącej. W konsekwencji, postanowienie o wstrzymaniu budowy zostało uznane za zasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Prace te stanowią rozbudowę budynku, a nie remont, ponieważ nie polegają na odtworzeniu stanu pierwotnego, lecz na zmianie jego parametrów, w tym zwiększeniu powierzchni zabudowy.
Uzasadnienie
Sąd analizując definicje remontu i rozbudowy w Prawie budowlanym oraz orzecznictwo, stwierdził, że wykonane prace nie odtwarzały stanu pierwotnego, lecz zmieniały parametry budynku, w tym powierzchnię zabudowy, co kwalifikuje je jako rozbudowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
P.b. art. 48 § 1 pkt 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
P.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowy, obejmująca odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
P.b. art. 3 § pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja robót budowlanych, obejmująca budowę, przebudowę, montaż, remont lub rozbiórkę obiektu budowlanego.
P.b. art. 3 § pkt 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja remontu, jako wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego.
P.b. art. 29 § ust. 2 pkt 31
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia dla budowy przydomowych tarasów naziemnych o powierzchni zabudowy do 35 m2.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prace budowlane polegające na przebudowie ganku na kuchnię i łazienkę oraz wykonaniu zadaszonego tarasu, w wyniku których nastąpiła zmiana parametrów budynku (powierzchnia zabudowy, długość, szerokość), stanowią rozbudowę wymagającą pozwolenia na budowę. Zakres prac budowlanych przekracza definicję remontu oraz zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla tarasów naziemnych.
Odrzucone argumenty
Prace budowlane stanowiły remont, a nie rozbudowę. Wykonany taras spełnia definicję tarasu naziemnego, dla którego nie jest wymagane pozwolenie na budowę ani zgłoszenie.
Godne uwagi sformułowania
roboty budowlane nie polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego, lecz przeciwnie – na jego zmianie nie spełniają wymogów dla przydomowego tarasu naziemnego zwolnionego z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz dokonania zgłoszenia nie sposób mówić o odbudowie budynku w tym zakresie, która w swoim założeniu ma na celu odbudowanie budynku, zazwyczaj w tym samym miejscu i o podobnym kształcie, powierzchni oraz układzie funkcjonalnym nie odtworzono bowiem rozebranej części obiektu budowlanego, lecz w jej miejscu wykonano, powiązaną funkcjonalnie z budynkiem mieszkalnym, konstrukcję o innych (większych) wymiarach oraz o innym (a w istocie szerszym) przeznaczeniu niewiedza skarżącej co do konieczności uzyskania pozwolenia na budowę obejmującą rozbudowę budynku mieszkalnego w wykonanym zakresie, ani nie stanowi "okoliczności łagodzącej", ani też nie wyłącza stosowania przepisów procedury legalizacyjnej
Skład orzekający
Małgorzata Roleder
przewodniczący sprawozdawca
Anna Bartłomiejczuk
członek
Marek Leszczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia między remontem a rozbudową, a także stosowania przepisów o wstrzymaniu budowy i legalizacji samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa budowlanego, które mogą być stosowane w podobnych sprawach dotyczących samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i rozróżnienia między remontem a rozbudową, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości.
“Remont czy rozbudowa? Sąd wyjaśnia, kiedy przebudowa ganku wymaga pozwolenia na budowę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bk 469/25 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Leszczyński
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Marek Leszczyński, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T.M. na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2025 r. nr WOP.7722.2.2025.AH w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 22 października 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bielsku Podlaskim (dalej: "PINB") na podstawie art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2024 r., poz. 725 ze zm.; dalej: "P.b.") dokonał czynności kontrolnych na działce nr [...]położonej w J. w gminie B. Ustalono wówczas, że na ww. nieruchomości istnieje parterowy jednorodzinny budynek mieszkalny o wymiarach 8,55 m x 9,55 m, konstrukcji drewnianej, z dachem dwuspadowym pokrytym blachodachówką i papą dachową. Budynek usytuowany jest przy granicy z działką sąsiednią nr [...]. Organ ustalił również, że istniejący od strony działki przedsionek z dachem dwuspadowym został przebudowany na kuchnię i łazienkę. W ramach robót budowlanych zmieniono konstrukcję dachu na jednospadową oraz wydłużono ją ze zmianą stopnia nachylenia, jako zadaszenie, nad (wykonaną wówczas) częścią tarasową. Pokrycie wykonano z papy dachowej. Przed wejściem do budynku, pod zadaszeniem wykonano drewnianą konstrukcje podłogi, podniesioną ponad teren przyległy. Ustalono także, że w dniu 3 lipca 2024 r. zostało złożone zgłoszenie budowy zbiornika szczelnego na nieczystości ciekłe przez inwestora – T.M. Zbiornik ten wykonano, a jego właz znajduje się w odległości około 19,60 m od studni położonej na działce sąsiedniej nr [...] oraz w odległości 10,10 m od ogrodzenia miedzy tymi posesjami, a także w odległości 5,30 m od działki sąsiedniej nr [...]. Obecne w trakcie kontroli dwie współwłaścicielki działki nr [...] – T.M. i A.M. wyjaśniły, że budynek mieszkalny został wybudowany w 1920 r. W lipcu 2024 r. wykonały one jego remont, w ramach którego ganek przebudowano na łazienkę oraz kuchnię (na istniejących fundamentach) oraz wykonano taras. Nie były one świadome tego, że ww. roboty budowlane wymagały zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę. W trakcie kontroli wykonano również dokumentację fotograficzną oraz oznaczono na mapie do celów projektowych umiejscowienie oraz wymiary wykonanych prac.
Zawiadomieniem z dnia 13 listopada 2024 r. PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ww. budynku mieszkalnego.
Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2024 r. nr 5140.10.2024 PINB na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b. zobowiązał T.M. - współwłaścicielkę działki nr [...] i jednocześnie inwestora, do wstrzymania budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na ww. działce, prowadzonej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jednocześnie poinformowano o możliwości złożenia, w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia, wniosku o legalizację przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz, w przypadku legalizacji, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji.
W uzasadnieniu postanowienia zawarto ustalenia wynikające z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 22 października 2024 r. oraz stwierdzono, że zakres wykonanych w lipcu 2024 r. robót budowlanych świadczy o odbudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego na ww. działce, zaś w związku z tym, że konstrukcja tarasu oparta jest na wyniesione ponad poziom terenu elementy konstrukcyjne, nie spełnia on wymagań tarasu naziemnego, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 31 P.b., zwolnionego z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz dokonania zgłoszenia. PINB ustalił, że budowa pomieszczeń o nowym przeznaczeniu oraz budowa tarasu z zadaszeniem o wymiarach 3,10 m x 4,35 m, zostały wykonane bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz bez dokonania zgłoszenia. Wynika to zarówno z wyjaśnień współwłaścicielek nieruchomości złożonych w trakcie czynności kontrolnych, jak i z analizy rejestrów zgłoszeń i pozwoleń na budowę prowadzonych przez właściwy organ. W związku zaś z oddziaływaniem budynku względem działki sąsiedniej, ww. roboty budowlane wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. PINB powołał przy tym definicję budowy z art. 3 pkt 6 P.b., a także stanowiący podstawę niniejszego postanowienia art. 48 ust. 1 i 3 P.b., a także art. 48a ust. 1 i 2 P.b. oraz art. 49d ust. 1 pkt 1 P.b. - dotyczące legalizacji, a także wyjaśnił w jaki sposób zostanie w sprawie ustalona ewentualna opłata legalizacyjna, powołując się przy tym na art. 59f ust. 1 P.b. PINB zacytował również art. 49e pkt 1 i 6 P.b.
Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2025 r. nr WOP.7722.2.2025.AH Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "PWINB") utrzymał w mocy postanowienie wydane przez PINB.
W uzasadnieniu postanowienia PWINB stwierdził, że inwestor –T.M. wykonała w lipcu 2024 r. w drewnianym budynku mieszkalnym roboty budowlane polegające na likwidacji istniejącego wcześniej drewnianego ganku, a następnie na fundamentach (w części istniejących po rozbiórce ganku i w części nowych) wybudowała nową część drewnianą budynku (obecna kuchnia i łazienka) wraz z zadaszonym tarasem. Przy czym nad częścią rozbudowaną budynku i tarasem wykonała jedną połać dachową ze spadkiem w kierunku działki własnej, a w ścianie (zlokalizowanej przy granicy z działką nr [...]) nowopowstałej części rozbudowanej budynku zamontowała dwa okna. Drewniana konstrukcja tarasu oparta jest na drewnianych elementach konstrukcyjnych wyniesionych ponad poziom terenu i nie spełniana wymogów dla przydomowego tarasu naziemnego zwolnionego z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz dokonania zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 31 P.b.). Roboty są zakończone. PWINB stwierdził, że wykonywanie robot budowlanych polegających na odbudowie i rozbudowie budynku (art. 3 pkt 6 P.b.) wymagało (zgodnie z art. 28 P.b.) uzyskania pozwolenia na budowę właściwego organu architektoniczno-budowlanego, którego inwestor nie uzyskał. W ocenie PWINB ustalony zakres robot nie podlegał wyłączeniom z art. 29-31 P.b. Zasadnie zatem PINB prowadził postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 P.b.
PWINB stwierdził, że bezspornie w niniejszej sprawie nastąpiła odbudowa i rozbudowa przedmiotowego budynku mieszkalnego, która oznacza zmianę charakterystycznych parametrów użytkowych lub technicznych obiektu budowlanego, takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, która jednak nie prowadzi do powstania żadnego nowego obiektu, lecz do modyfikacji obiektu istniejącego. Rozbudowa oznacza powiększenie, rozszerzenie obiektu, obszaru już zabudowanego, jak też dobudowanie nowych elementów do istniejącego budynku. PWINB wskazał także, że w wyniku wykonanych samowolnie robot budowlanych nastąpiła zmiana obrysu budynku mieszkalnego. W świetle definicji słownikowej "obrys" oznacza linię obwodzącą dany przedmiot w określonej płaszczyźnie przekroju. W konsekwencji przez obrys budynku bądź fundamentów należy rozumieć rzut poziomy budynku, który mierzony jest po zewnętrznym obrysie ścian kondygnacji przyziemnej. W dalszej części uzasadnienia PWINB powołał podstawy prawne legalizacji przedmiotowych robót budowlanych oraz odniósł się do zarzutów zażalenia T.M., uznając je za bezzasadne w świetle protokołu kontroli przeprowadzonej dnia 22 października 2024 r.
Skargę na ww. postanowienie wniosła do sądu administracyjnego T.M., zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego, w szczególności:
1) art. 29 ust. 2 pkt 31 P.b. przez jego błędne niezastosowanie w sprawie i uznanie, że istniejący taras nie wypełnia definicji tarasu naziemnego, w sytuacji w której istniejący taras jest tarasem naziemnym, dla którego nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę ani dokonanie zgłoszenia;
2) art. 48 ust. 1 pkt. 1 P.b. przez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek błędnego uznania przez organ, że rozbudowa budynku o taras stanowiła samowolę budowlaną, co wynikało z nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób kompleksowy i wyczerpujący oraz z niewłaściwej oceny materiału dowodowego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała na brak podstaw do uznania, że wybudowany taras stanowi inwestycję wymagającą pozwolenia na budowę. Podniosła w tym względzie, że został on wykonany na ziemi, na kondygnacji stanowiącej parter budynku, a zatem trudno kwalifikować go w charakterze budowli nadziemnej, niewypełniającej definicji tarasu naziemnego. Skarżąca nie zgodziła się ponadto z twierdzeniem, aby wybudowanie przedmiotowego tarasu stanowiło rozbudowę budynku, powołując się w tym względzie na brak powiększenia kubatury budynku.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutów i twierdzeń skargi, PWINB wskazał, że powstałe elementy budynku (jako całość) wykraczają poza obrys budynku i zajmują jednocześnie dodatkowo część powierzchni działki, zwiększając powierzchnię zabudowy. Z porównania pierwotnej powierzchni zabudowy budynku (karta 13 akt I instancji) i po wykonaniu przedmiotowych robót, wynika, że powierzchnia zabudowy budynku zwiększyła się o około 15,33 m2. Tego rodzaju roboty budowlane, w wyniku których dochodzi do odbudowy i rozbudowy obiektu budowlanego, wymagają zaś uzyskania pozwolenia na budowę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie PWINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB, na mocy którego zobowiązano inwestorkę (skarżącą) do wstrzymania budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...] w J. w gminie B., prowadzonej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że odnosi się ono do robót budowlanych polegających na odbudowie oraz rozbudowie ww. budynku mieszkalnego.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b., stanowiący, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b.); w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej ( art. 48 ust. 3 P.b.). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 P.b.) – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.
Zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 P.b. (pierwszy z nich zawiera katalog budów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, lecz wymagających zgłoszenia; drugi reguluje procedurę zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych, sprzeciwu oraz nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie obiektu lub robót budowlanych; zaś ostatni dotyczy zgłoszenia rozbiórki). Według art. 3 pkt 7 P.b. przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przez budowę rozumie się natomiast na gruncie art. 48 pkt 6 P.b., wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego obejmującego: kopię mapy zasadniczej z dnia 28 czerwca 2024 r., fotografii obejmującej fragment domu mieszkalnego przed rozpoczęciem robót budowlanych ("stary ganek"), fotografii wykonanych w trakcie robót budowlanych, protokołu kontroli przeprowadzonej dnia 22 października 2024 r. wraz z mapą do celów projektowych na którą naniesiono obrys oraz wymiary, a także z fotografiami wykonanymi w trakcie czynności kontrolnych, wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny od strony południowo-wschodniej (od strony podwórza) posiadał ganek o dachu dwuspadowym. W lipcu 2024 r. został on całkowicie rozebrany, a wzdłuż całej ściany budynku, do której przylegał (tj. na długości 8,55 m), wykonano drewnianą konstrukcję o szerokości 3,10 m. Konstrukcja ta obejmowała podniesioną ponad teren przyległy podłogę (posadowioną częściowo na istniejących po ganku fundamentach), pale i wsparty na nich jednospadowy dach, stykający się na całej długości z istniejącą połacią dachową. Następnie na długości 4,20 m (od strony ściany szczytowej budynku zlokalizowanej przy granicy działki) konstrukcję tą zabudowano dwoma ścianami z oknami i jedną ścianą z drzwiami wejściowymi, a wewnątrz urządzono kuchnię i łazienkę, zaś na pozostałej niezabudowanej części konstrukcji o długości 4,35 m urządzono taras, na który prowadzą schody.
Organy obu instancji zakwalifikowały wyżej opisane roboty budowlane jako odbudowę i rozbudowę budynku, natomiast wedle dwóch współwłaścicielek działki, które złożyły wyjaśnienia w trakcie kontroli przeprowadzonej dnia 22 października 2024 r. (w tym skarżącej), prace powyższe wykonano w ramach remontu.
Definicję remontu zawiera art. 3 pkt 8 P.b., wedle którego przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Skoro zatem z materiału dowodowego wynika, że zakres prac budowlanych wykonanych w lipcu 2024 r. nie polegał na odtworzeniu stanu pierwotnego, lecz przeciwnie – na jego zmianie, w wyniku której istniejący dotychczas ganek zastąpiono konstrukcją o innym przeznaczeniu oraz wymiarach, uznać należy, że prace te nie spełniają definicji remontu. W orzecznictwie podkreśla się przy tym jednolicie, że zakwalifikowanie konkretnych robót budowalnych jako remontu wymaga ustalenia, że obiekt budowlany istniał wcześniej, a w toku przeprowadzonych prac jedynie odtworzono stan pierwotny, bowiem istotą remontu jest utrzymanie obiektu w odpowiednim stanie technicznym. Remont to zatem rodzaj naprawy, wymiana lub odnowienie niektórych elementów. Za remont nie mogą być uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i wzniesieniu obiektu nowego, nawet w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami pierwotnemu, a nawet z wykorzystaniem tych samych materiałów. Remont nie może prowadzić do zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy, bowiem jest to zakres prac objętych pojęciem budowy (rozbudowy). Remont nie może być także utożsamiany z odbudową, która również jest formą budowy (por. wyroki NSA: z 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2159/22; z 20 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2353/18 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach NSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA").
Jakkolwiek przepisy P.b. nie definiują pojęć "rozbudowy" i "odbudowy", to w orzecznictwie wypracowane zostało jednolite stanowisko, że skoro na gruncie art. 3 pkt 7a P.b. za przebudowę rozumie się wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; to z rozbudową mamy do czynienia w przypadku zmiany innych poza wysokością, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego jak kubatura, powierzchnia zabudowy, jego długość, czy szerokość. Oznacza ona zatem powiększenie, rozszerzenie obiektu, obszaru już zabudowanego, jak też dobudowanie nowych elementów do istniejącego budynku (por.m.in. wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r., II OSK 199/20, Lex 3064873). Rozbudową będzie zatem powiększenie istniejącego obiektu budowlanego o dodatkową jego część; w przypadku budynku - o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub do innego celu przeznaczoną przybudówkę, zadaszenie), wykusz lub taras, a owe powiększenie stanowi część obiektu budowlanego funkcjonalnie związaną z tym obiektem. Cechą rozbudowy jest zatem to, że nowopowstała w jej wyniku substancja budowlana jest następstwem robót budowlanych związanych funkcjonalnie i konstrukcyjnie, z istniejącym obiektem budowlanym (por. wyrok NSA z 4 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 39/24, CBOSA). Z kolei przez odbudowę rozumie się odtworzenie istniejącego pierwotnie obiektu budowlanego w tym samym miejscu oraz z zachowaniem pierwotnych wymiarów i układu funkcjonalnego (por. wyroki NSA: z 20 lipca 2011 r., sygn. II OSK 1104/10; z 24 lipca 2013 r., sygn. II OSK 2513/11 – CBOSA).
Jak zwrócił uwagę PWINB w odpowiedzi na skargę, wedle wypisu z rejestru gruntów dotyczącego przedmiotowej działki, datowanego na 12 listopada 2024 r. (ale obejmującego stan prawny sprzed wykonania samowolnych robót budowlanych w lipcu 2024 r.), ujawniona w ewidencji powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego wynosiła 69 m2. Tymczasem obecna powierzchnia zabudowy wynosi około 84,33 m2. Niezależnie zatem od tego, czy zmianie uległa kubatura budynku (co nie sposób ustalić wobec braku w aktach sprawy wymiarów rozebranego ganku), nie ulega wątpliwości, że na skutek ww. robót budowlanych zmianie uległy istotne parametry budynku mieszkalnego takie jak: powierzchnia zabudowy, długość i szerokość. Niewątpliwie bowiem drewniana konstrukcja o jaką budynek rozbudowano, jest większych parametrów, aniżeli rozebrany ganek. Co więcej, wbrew twierdzeniu dwóch współwłaścicielek działki: "(...) z istniejącego ganku wykonaliśmy łazienkę oraz kuchnię." (vide: protokół kontroli z 22 października 2024 r.), roboty budowlane nie obejmowały odtworzenia ganku o tych samych parametrach, bowiem zabudowana część wykonanej rozbudowy (w której urządzono kuchnię i łazienkę) została przesunięta względem poprzedniego usytuowania ganku, w kierunku granicy działki (tj. zlicowana ze ścianą szczytową budynku). Z tego też względu w ocenie sądu, w sprawie niniejszej nie sposób mówić o odbudowie budynku w tym zakresie, która w swoim założeniu ma na celu odbudowanie budynku, zazwyczaj w tym samym miejscu i o podobnym kształcie, powierzchni oraz układzie funkcjonalnym. W kontrolowanej sprawie nie odtworzono bowiem rozebranej części obiektu budowlanego, lecz w jej miejscu wykonano, powiązaną funkcjonalnie z budynkiem mieszkalnym, konstrukcję o innych (większych) wymiarach oraz o innym (a w istocie szerszym) przeznaczeniu. Taki zakres robót odpowiada w ocenie sądu rozbudowie, którą organy obu instancji zasadnie zidentyfikowały.
Generalną zasadą wynikającą z art. 28 ust. 1 P.b. jest, że wszelkie roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 29-31 P.b., których nie należy interpretować w drodze wykładni rozszerzającej. Skoro zaś ustawodawca nie wymienił w przepisach art. 29-31 P.b. rozbudowy budynku mieszkalnego, jej wykonanie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego skarżąca nie uzyskała (okoliczność niesporna). W konsekwencji zasadnie wszczęto w sprawie postępowanie legalizacyjne oraz wydano względem skarżącej, na zasadzie art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b., postanowienie o wstrzymaniu budowy względem części obiektu budowlanego wybudowanej bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę; informując w nim (stosownie do dyspozycji art. 48 ust. 3 P.b.) o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowej rozbudowy oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji rozbudowanej części obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Sąd zauważa w tym miejscu, że niewiedza skarżącej co do konieczności uzyskania pozwolenia na budowę obejmującą rozbudowę budynku mieszkalnego w wykonanym zakresie, ani nie stanowi "okoliczności łagodzącej", ani też nie wyłącza stosowania przepisów procedury legalizacyjnej, z której skorzystanie jest jedynie uprawnieniem, a nie obowiązkiem.
Nie sposób podzielić w tym miejscu zarzutu skarżącej, jakoby w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy naruszył art. 29 ust. 2 pkt 31 P.b. przez jego niezastosowanie. Przepis ten stanowi, że: nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 P.b., budowa przydomowych tarasów naziemnych o powierzchni zabudowy do 35 m2. Skarżąca wywodzi w tym względzie, że organy niezasadnie uznały, że wybudowany taras nie spełnia ww. definicji tarasu naziemnego, podczas gdy jest on położony na ziemi. Powołuje się przy tym na orzecznictwo stanowiące, że taras jest funkcjonalnie powiązany z budynkiem mieszkalnym, (które sąd orzekający podziela) oraz, że jego wykonanie nie może być traktowane jako rozbudowa obiektu budowlanego (w tym zakresie powołano wyrok WSA w Krakowie z 18 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 527/24, CBOSA). Sąd zauważa w tym względzie, że przytoczony w skardze fragment uzasadnienia ww. wyroku został wyrwany z kontekstu sprawy, w jakiej został wydany. Wyrok ten bowiem zapadł względem samowolnie wykonanych robót budowlanych obejmujących wyłącznie wykonanie tarasu na piętrze budynku mieszkalnego (w miejscu balkonu), zaś rozważania sądu administracyjnego sprowadzały się wyłącznie do analizy definicji "kubatury brutto", w kontekście zastosowania odpowiedniego trybu legalizacyjnego/naprawczego względem ww. samowoli. Sąd administracyjny orzekający w ww. sprawie nie przesądził przy tym, czy ww. roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, co pozostawił do rozważenia organowi ponownie rozpatrującemu sprawę.
Tymczasem skarżącej umyka, że objęte kontrolowanym postępowaniem roboty budowlane nie obejmowały wyłącznie budowy tarasu, lecz szersze spektrum robót budowlanych, w ramach których rozebrano ganek oraz wybudowano w jego miejscu konstrukcję o większych wymiarach, którą zaadaptowano po części jako część budynku mieszkalnego (kuchnia i łazienka) z drzwiami wejściowymi oraz po części jako taras z wejściem (schodami). Niewątpliwie zatem zakres robót budowlanych przekraczał ten opisany w art. 29 ust. 2 pkt 31 P.b., bowiem taras był wyłącznie jednym z elementów wykonanych w ich zakresie. Już ta okoliczność sama w sobie wyklucza możliwość sięgnięcia po dyspozycję z art. 29 ust. 2 pkt 31 P.b., co skutkuje bezprzedmiotowością prowadzenia rozważań, czy wykonany taras jest tarasem naziemnym, czy nie.
Reasumując, słusznie organy obu instancji ustaliły, że na skutek ww. robót budowlanych, zmianie uległy granice zewnętrzne budynku mieszkalnego, wydzielające go z przestrzeni, co z kolei doprowadziło do modyfikacji jego charakterystycznych parametrów takich jak powierzchnia zabudowy, szerokość oraz długość. Prawidłowo w tym względzie zakwalifikowano wykonane roboty budowlane jako rozbudowę - wymagającą pozwolenia na budowę, na zasadzie art. 28 ust. 1 (w zw. z definicjami z art. 3 pkt 6 i 7 P.b.). Niesłusznie natomiast zakwalifikowano roboty budowlane jako odbudowę, jednakże wadliwość ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem zarówno rozbudowa, jak i odbudowa podlegają tym samym rygorom prawnym. W konsekwencji zaskarżony akt prawny posiada umocowanie faktyczne oraz został wydany w oparciu o prawidłową podstawę prawną, tj. art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. Zawiera ponadto wymagane treścią art. 48 ust. 3 P.b. informacje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zaś jego uzasadnienie odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., w pełni oddając rzeczywisty stan rzeczy i zawierając przekonywującą argumentację.
Z powyższych względów, podniesione przez skarżącą zarzuty nie mogły zostać uwzględnione. Stanowią one w istocie polemikę z ustaleniami organów obu instancji, nie znajdującą oparcia w materiale dowodowym sprawy oraz w przepisach prawa, a ponadto forsującą jedynie interes faktyczny strony skarżącej. Podkreślić przy tym należy, że ani niezadowolenie strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie o jego wadliwości, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi, jeżeli przeprowadzona kontrola tego aktu, nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonego aktu. Podkreślić przy tym należy, że wyrażone w jego uzasadnieniu stanowisko nie może zostać uznane za nieprawidłowe z tego jedynie względu, że jest odmienne od oczekiwań strony skarżącej. Zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych. W tym względzie sąd zauważa, że przeprowadzone postępowanie nie narusza przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Prawidłowo bowiem oceniono cały zebrany materiał dowodowy, w tym zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej oraz z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i zasadą przekonywania, rzetelnie ustalając stan faktyczny sprawy.
Tym samym sąd nie doszukał się w kontrolowanej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia, w związku z czym skargę oddalił, orzekając na mocy art. 151 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI