II SA/Bk 466/24

II SA/Bk 466/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Elżbieta Trykoszko
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OZ 580/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-14
III OZ 581/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. C., T. C., K. J., M. J., K. Z., I. Z. i L. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 13 maja 2024 r. nr 408.55/G-3/VI/24 w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oddala skargę
Uzasadnienie
Wójt Gminy Gródek (dalej: "Wójt") prowadził, na wniosek A. Sp. z o.o. w W., postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy 2 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki nr [...] w obrębie G. w gminie Gródek. Zważywszy na liczbę stron (83) w dniu 21 września 2023 r. Wójt zawiadomił obwieszczeniem o wszczęciu ww. postępowania, zaś dnia 10 listopada 2023 r. o jego zakończeniu i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Obwieszczenia te umieszczono w ww. dniach na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Gródek oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Gródek (dalej: "BIP"), a także na tablicach ogłoszeń w Zarzeczanach i Gródku (k. 32 i 74 akt adm.).
Decyzją z dnia 7 grudnia 2023 r. nr POR.6220.18.2023.AK Wójt nie stwierdził potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko wyżej opisanego przedsięwzięcia. Obwieszczeniem z dnia 7 grudnia 2023 r. Wójt zawiadomił strony postępowania o wydaniu ww. decyzji, informując o miejscu i terminie, w którym można zapoznać się z aktami sprawy oraz pouczając o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Obwieszczenie to umieszczono w dniu 7 grudnia 2023 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Gródek oraz w BIP i na tablicach ogłoszeń w Zarzeczanach i Gródku. Treść ww. decyzji udostępniono w BIP w terminie od dnia 7 do 21 grudnia 2023 r. (k. 85-86 akt adm.).
W dniu 30 kwietnia 2024 r. L.C., T.C., K.J., M.J., K.Z., I.Z. i L.G. - reprezentowani przez radcę prawnego A.O., zwrócili się do Wójta z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Wójta z dnia 7 grudnia 2023 r. Wraz z wnioskiem złożono odwołanie od ww. decyzji.
Postanowieniem z dnia 13 maja 2024 r. nr 408.54/G-3/VI/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej: "SKO") odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta z dnia 7 grudnia 2023 r. nie stwierdzającej potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko wyżej opisanego przedsięwzięcia, powołując się w jego uzasadnieniu na art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2023 r., poz. 1094; dalej: "ustawa środowiskowa") i art. 49 k.p.a. W związku zaś z faktem, że liczba stron postępowania przekroczyła 10, Wójt prawidłowo zawiadomił strony o jego wszczęciu, o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz o wydanej decyzji, w drodze obwieszczenia (tj. na tablicach ogłoszeń w Gródku i Zarzeczanach oraz w BIP) odpowiednio: 2 września 2023 r., 10 listopada 2023 r. i 7 grudnia 2023 r.
Na powyższe postanowienie K.J., M.J., K.Z., I.Z., L.G., L.C. i T.C. wnieśli do sądu administracyjnego skargę, która została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 27 marca 2025 r. wydanym w sprawie sygn. akt. II SA/Bk 465/24.
Odrębnym postanowieniem z dnia 13 maja 2025 r. nr 408.55/G-3/VI/24 SKO stwierdziło, że odwołanie powyższe zostało wniesione z uchybieniem terminu. W jego uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że skoro obwieszczenie o wydaniu decyzji wywieszono na tablicach ogłoszeń oraz opublikowano w BIP w dniu 7 grudnia 2023 r., to skuteczne "doręczenie" decyzji stronom nastąpiło w dniu 21 grudnia 2023 r., co oznacza, że 14-dniowy termin na złożenie odwołania upłynął dnia 4 stycznia 2025 r. Tymczasem odwołanie wniesiono dnia 30 kwietnia 2025 r. od decyzji już ostatecznej. SKO podkreśliło przy tym, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości, aniżeli wydanie postanowienia z art. 134 k.p.a., powołanego w podstawie prawnej postanowienia.
Skargę na ww. postanowienie SKO z dnia 13 maja 2024 r. nr 408.55/G-3/VI/24 wnieśli do sądu administracyjnego: K.J., M.J., K.Z., I.Z., L.G., L.C. i T.C. - wszyscy reprezentowani przez pełnomocnika. Zaskarżając ww. postanowienie w całości, skarżący zarzucili jego wydanie z naruszeniem:
1. art. 49, art. 49a § 1 k.p.a. i art. 58 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że:
a) poprzez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń w miejscowościach Gródek i Zarzeczany oraz na BIP organ dokonał skutecznego zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania oraz umożliwił wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego oraz powiadomił o wydaniu decyzji;
b) w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki pozwalające na przywrócenie terminu do wniesienia odwołania;
c) dopuszczalne było obwieszczenie o wydaniu decyzji w miejsce jej doręczenia z uwagi na uznanie, że w sprawie udział brało więcej niż 20 stron. W ocenie skarżących, liczba stron postępowania nie przekraczała 20, a ponadto korespondencja oraz postanowienia na późniejszym etapie były doręczane skarżącym przesyłką poleconą. Dodatkowo organ nie zawiadomił skarżących, że w miejsce doręczenia decyzji zastosowanie znajdzie wyłącznie obwieszczenie, wobec czego skarżący nie mieli realnej możliwości zaskarżenia decyzji.
2. art. 6 k.p.a. przez działanie organu niemieszczące się w granicach prawa oraz naruszające przepisy prawa, a tym samym naruszenie zasady praworządności;
3. art. 7 k.p.a. przez niezastosowanie w postaci braku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego do załatwienia sprawy.
4. art. 15 k.p.a. przez pozbawienie skarżących możliwości zaskarżenia decyzji z uwagi na brak jej doręczenia, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania;
5. art. 39 § 3 pkt 1 k.p.a. i art. 40 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a, gdyż nie podjęło wszelkich czynności niezbędnych do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego a tym samym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia;
6. art. 107 § 3 k.p.a. przez brak oceny przez organ tych zarzutów i wskazanie argumentów, które przesądziły o ich uwzględnieniu lub braku ich zasadności, które powinny stanowić niezbędny element uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, zgodnie z wymogami;
7. art. 134 k.p.a. przez przedwczesne stwierdzenie niedopuszczalności odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji Wójta z dnia 7 grudnia 2023 r. o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis art. 134 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego w szczególności na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, (także czy zostało wniesione z zachowaniem terminu). Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego odwołania, zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., a więc postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i uznanie, że odwołanie zostało wniesione w terminie, ewentualnie uchylenie SKO w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania; stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia z uwagi na fakt, że wniesienie zażalenia od decyzji z dnia 7 grudnia 2023 r., które nie zostało doręczone stronie, a zatem nie weszło do obrotu prawnego.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że wydanie postanowienia o niedopuszczalności odwołania oraz o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (jak to miało miejsce w sprawie), narusza art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. W oparciu zaś o art. 49 k.p.a. strony zawiadamia się o wydaniu decyzji, a nie o jej treści, co skutkuje koniecznością dokonania przez zainteresowany podmiot czynności faktycznych. To zaś skutkuje uznaniem, że podmiot ten jest w gorszej sytuacji procesowej od strony postępowania, której decyzja jest doręczana bezpośrednio. Cytując orzecznictwo skarżący wskazali, że organ odwoławczy nie jest związany treścią zarzutów zgłoszonych przez stronę, jednak do zarzutów tych winien ustosunkować się w pierwszej kolejności. Ocena tych zarzutów i wskazanie argumentów, które przesądziły o ich uwzględnieniu lub braku ich zasadności powinny stanowić niezbędny element uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
Następnie skarżący przytoczyli orzecznictwo, w którym wskazuje się, że przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć uzyskanie informacji o fakcie jej wydania, a więc wiedzy co do organu, od którego pochodzi oraz istotnej treści rozstrzygnięcia. Nie ma zaś żadnego znaczenia od kogo strona uzyskała powyższe informacje. Zwrot: "strona dowiedziała się o decyzji" należy natomiast rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Skarżący wskazali przy tym, że po otrzymaniu informacji o treści decyzji Wójta zostało złożone odwołanie w przewidzianym prawem terminie. SKO nie wzięło zaś pod uwagę, że budynek Urzędu Miejskiego jest od wielu miesięcy w remoncie, a zatem nikt z mieszkańców nie miał dostępu do informacji w nim umieszczanych. Raczej można wysnuć, że żadne obwieszczenie nie były publikowane w remontowanym budynku urzędu miejskiego w Gródku. W ocenie skarżących dla rozstrzygnięcia, czy w niniejszej sprawie strony postępowania zostały prawidłowo ustalone, zawiadomione o czynnościach postępowania, jak i o wydanych indywidualnych aktach administracyjnych, trzeba rozważyć, jak powinno przebiegać obwieszczenie lub inne ogłoszenie (w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości) w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy liczba stron postępowania przekracza 20. To wymaga jednakże poczynienia uwagi, że krąg stron postępowania nie został ustalony poprzez prawidłowe odniesienie się do zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji. SKO nie wzięło pod uwagę, że jej zasięg oddziaływania może obejmować szerszy krąg osób, które nie były powiadomione o toczącym się postępowaniu. Organ wydając decyzję ze sfery uznania administracyjnego miał natomiast wynikający z art. 7 k.p.a. obowiązek wykazania w uzasadnieniu dlaczego nie załatwiono sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela. Uzasadnienie takiej decyzji nie może być w takich sprawach lakoniczne, oparte na sformułowaniach nie wyjaśniających motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 8 k.p.a., które zobowiązywały organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Przepisy te, w ocenie skarżących, zostały naruszone.
Końcowo skarżący podnieśli, że w prowadzonym przez Wójta postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, Wójt przesyła już wszystkim stronom postępowania przesyłką poleconą korespondencję dotycząca tego postępowania, czego nie uczynił przed wydaniem decyzji z dnia 7 grudnia 2023 r. o środowiskowych uwarunkowaniach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko, a ponadto odnosząc się do argumentacji skargi. SKO wyjaśniło, że wbrew twierdzeniu skarżących w sprawie uczestniczyło ponad 80 stron (lista znajduje się w aktach sprawy), co oznaczało, że SKO nie mogło uznać inaczej niż, że zastosowanie w sprawie znajduje art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, a tym samym, że do zawiadomienia stron innych niż podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Wójt prawidłowo zatem zawiadomił strony - tak o wszczęciu postępowania (obwieszczenie z 21 września 2023 r.), jak i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów (10 listopada 2023 r.), jak też o wydanej decyzji (7 grudnia 2023 r.), w drodze obwieszczenia na tablicach ogłoszeń w miejscowościach Gródek i Zarzeczany oraz na BIP. Tym samym nie sposób dopatrywać się wad postępowania mających polegać na braku informowania zainteresowanych i uniemożliwieniu im udziału w prowadzonym postępowaniu. W związku z powyższym niezasadny jest też argument o remoncie budynku urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi, wydane na podstawie art. 134 k.p.a., postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (SKO) z dnia 13 maja 2024 r. nr 408.55/G-3/VI/24, stwierdzające, że odwołanie skarżących od decyzji Wójta Gminy Gródek (Wójt) z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy 2 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki nr [...] w obrębie G. w gminie Gródek, zostało złożone z uchybieniem terminu, bowiem dopiero dnia 30 kwietnia 2024 r., podczas gdy termin na jego wniesienie upłynął dnia 4 stycznia 2024 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia słusznie przy tym powołano art. 129 § 2 k.p.a. stanowiący, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Skoro zatem skuteczne "doręczenie" decyzji Wójta skarżącym nastąpiło dnia 21 grudnia 2023 r., to niewątpliwie odwołanie wniesiono po upływie ww. ustawowego 14-dniowego terminu, która to okoliczność obligowała SKO do zastosowania art. 134 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania; postanowienie to jest ostateczne.
W tym względzie zasadnie wywiedziono, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie posiada żadnego luzu decyzyjnego, co oznacza, że fakt stwierdzenia (zaistnienia) tej okoliczności wiąże organ administracji. Każde uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, skutkuje zatem powstaniem po stronie organu odwoławczego obowiązku wydania postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. - co jednoznacznie wynika z treści zawartej w nim, bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Wyjątkiem jest w tym względzie jedynie uprzednie uwzględnienie przez organ wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, złożonego na zasadzie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przez stronę odwołującą się. W kontrolowanej sprawie jednak przedmiotowy wniosek złożony przez skarżących nie został uwzględniony, zaś wyrokiem z dnia 27 marca 2025 r. wydanym w sprawie sygn. akt. II SA/Bk 465/24, WSA w Białymstoku oddalił skargę skarżących na wydane w tym względzie postanowienie SKO z dnia 13 maja 2024 r. nr 408.54/G-3/VI/24, którym odmówiono przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta z dnia 7 grudnia 2023 r.
W przedmiotowej sprawie skarżący kwestionują w zasadniczej mierze prawidłowość doręczenia im decyzji Wójta z 7 grudnia 2023 r. w drodze tzw. publicznego obwieszczenia, w szczególności zaś niewłaściwe zastosowanie przez organy art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej.
Wedle art. 49 § 1 k.p.a., jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Stosownie zaś do art. 49 § 2 k.p.a., dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej.
W niniejszym przypadku, jak trafnie wskazano w sprawie, przepisem szczególnym umożliwiającym zastosowanie przez Wójta regulacji z art. 49 § 1 i 2 k.p.a., jest art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania, tj. w dniu 21 września 2023 r. (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1049 ze zm. Dz.U. z 2023 r., poz.:1113, 1506, 1906), zgodnie z którym jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że przepis art. 49 k.p.a. wprowadza tzw. fikcję doręczenia umożliwiającą zawiadamianie stron o decyzjach w drodze publicznych obwieszczeń, w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia, lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu, jeżeli stanowi tak przepis szczególny. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w ramach tzw. fikcji skuteczności doręczenia w świetle art. 49 k.p.a., sam upływ czternastu dni, w ciągu których obwieszczenie było dostępne publicznie, oznacza że czynność doręczenia uważa się za dokonaną ze skutkiem prawnym (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2019 r., I OZ 804/19, LEX nr 2719544). Publiczne obwieszczenie jest zatem zdarzeniem, od którego należy obliczać wskazany termin czternastu dni. (por. wyrok z WSA w Warszawie z 6 lutego 2020 r. IV SA/Wa 2785/19, LEX nr 3056835). Tym samym w stosunku do wszystkich podmiotów, do których znajduje zastosowanie trybu doręczenia decyzji w drodze publicznego obwieszczenia, obowiązuje data końcowa, którą przyjmuje się jako datę doręczenia decyzji, niezależnie od tego w jakim terminie rzeczywiście strony zawiadamiane na podstawie k.p.a., o decyzji się dowiedziały, czy też się z decyzją zapoznały.
Dopuszczalność stosowania przez organ powyższej regulacji (tj. zawiadomienie o decyzjach i innych czynnościach organu poprzez obwieszczenia i publiczne ogłoszenia) w konkretnej sprawie, uzależniona jest więc od spełnienia przesłanek z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej. Organ w pierwszej kolejności winien zatem ustalić listę stron postępowania, a następnie ocenić, czy, biorąc pod uwagę treść art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, istniała podstawa do zastosowania art. 49 k.p.a. Prawidłowość wywiązania się przez organ z obowiązku publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji administracyjnej, stanowi zatem podstawę do uznania, że została ona skutecznie doręczona wszystkim stronom postępowania.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organ sprostał wskazanym wyżej obowiązkom, przede wszystkim dokonując prawidłowej analizy listy stron postępowania, która przesądziła o słuszności zastosowania art. 49 k.p.a. Jak wynika bowiem z akt sprawy, zważywszy na liczbę stron (tj. 83 – wykaz stron postępowania, k. 27-29 akt adm.), na podstawie m.in. art. 49 k.p.a. i art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, obwieszczeniem z dnia 21 września 2023 r., Wójt zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wyżej opisanego przedsięwzięcia. W treści obwieszczenia, stosownie do dyspozycji art. 49 § 2 k.p.a., zawarto informację o dniu, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie (tj. 21 września 2023 r.) oraz wskazano, że zawiadomienie to podano stronom do publicznej wiadomości przez zamieszczenie w publicznie dostępnym wykazie danych na stronie BIP, wywieszone na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy Gródek oraz na tablicy ogłoszeń w miejscowości Gródek i Zarzeczany. W podobny sposób strony poinformowano o zakończeniu postępowania (obwieszczenie z dnia 10 listopada 2023 r.), a także o wydaniu decyzji z dnia 7 grudnia 2023 r. (obwieszczenie z dnia 7 grudnia 2023 r.).
Podkreślić przy tym należy, że obwieszczeniem z dnia 7 grudnia 2023 r. Wójt zawiadomił strony postępowania o wydaniu decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia, a także poinformował o miejscu i terminie, w którym można zapoznać się z aktami sprawy (w tym z dokonanymi uzgodnieniami) oraz pouczył o terminie i sposobie wniesienia odwołania, wskazując przy tym, że doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia obwieszczenia, który to termin również w obwieszczeniu wskazano (7 grudnia 2023 r.). Obwieszczenie to umieszczono w dniu 7 grudnia 2023 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Gródek oraz w BIP i na tablicach ogłoszeń w Zarzeczanach i Gródku, zaś treść ww. decyzji udostępniono w BIP (k. 85-86 akt adm.). W związku z powyższym sąd nie dopatrzył się w tym względzie jakichkolwiek wad postępowania, mających polegać (jak podnoszą skarżący) na braku informowania przez Wójta stron i uniemożliwieniu im udziału w prowadzonym postępowaniu. Dokonywane w toku postępowania przez organ publiczne obwieszczenia o czynnościach organu, a finalnie również o wydanej decyzji, spełniają w ocenie sądu wszystkie ustawowe wymogi.
W konsekwencji więc decyzję Wójta z 7 grudnia 2023 r. uznać należy za skutecznie doręczoną stronom (w tym skarżącym) w dniu 21 grudnia 2023 r., prawidłowo zawiadomionym o jej wydaniu w drodze publicznego obwieszczenia, udostępnionego dnia 7 grudnia 2023 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Gródek oraz w BIP i na tablicach ogłoszeń w Zarzeczanach i Gródku. Za dzień doręczenia skarżącym decyzji przyjąć należy, w myśl art. 49 § 2 k.p.a., dzień, w którym upłynął 14-dniowy termin liczony od dokonania obwieszczenia (21 grudnia 2023 r.). Słusznie zatem wskazał organ odwoławczy, że termin do skutecznego złożenia odwołania od tej decyzji upłynął skarżącym w dniu 4 stycznia 2024 r., podczas gdy skarżący wnieśli odwołanie dopiero dnia 30 kwietnia 2024 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że odwołanie to zostało wniesione po upływie ustawowego 14-dniowego terminu do jego złożenia (vide: art. 129 § 2 k.p.a.). Jak przy tym wcześniej wywiedziono, kwestia dochowania (lub niedochowania) terminu jest kwestią obiektywną i nie zależy od uznania organu rozpatrującego. W tej sytuacji organ słusznie stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., że odwołanie skarżących złożone zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Sąd w tym względzie nie dopatrzył się naruszenia art. 49 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej.
Wskazać w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej poprzez publiczne obwieszczenie (art. 49 § 1 k.p.a.) i fikcja jego doręczenia (art. 49 § 2 k.p.a.) jest tożsama z dowiedzeniem się przez stronę o wydaniu decyzji. Wobec powyższego termin do odwołania od takiej decyzji wynosi 14 dni i biegnie dla strony od upływu ostatniego z czternastu dni licząc od daty obwieszczenia. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1086/17 (LEX nr 2479922), niedopuszczalne jest powoływanie się przez stronę postępowania na taką okoliczność, że pomimo publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji, o tej decyzji nie wiedziała. Prowadziłoby to bowiem do podważenia sensu regulacji zawartej w art. 49 k.p.a. Z jednej strony, po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia decyzje uznawane byłyby za ostateczne. Z drugiej strony każda ze stron postępowania mogłaby domagać się wznowienia postępowania twierdząc, że skoro faktycznie decyzji jej nie doręczono, to nie brała udziału w postępowaniu (por. także wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 307/15, LEX nr 2199275; wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 447/12, LEX nr 1559766).
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że art. 49a k.p.a. nie miał w kontrolowanej sprawie zastosowania, dlatego też bezcelowe jest zarzucanie organowi jego naruszenia. W tym względzie jednak sąd zauważa, że zgodnie z załączonym do akt organu I instancji wykazem stron postępowania, liczba ta wyniosła 83, toteż twierdzenie strony skarżącej, że liczba stron postępowania nie przekraczała 20 (o której to liczbie mowa w art. 49a k.p.a.), nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Ponadto, z racji braku zastosowania w sprawie art. 49a k.p.a., organ nie miał obowiązku uprzedzenia skarżących na piśmie, że w miejsce doręczenia decyzji zastosowanie znajdzie wyłącznie publiczne obwieszczenie. W sprawie niniejszej art. 49 § 1 i 2 k.p.a. zastosowano bowiem nie na podstawie powołanego przez skarżących art. 49a k.p.a., lecz w związku z treścią regulacji szczególnej, jaką jest art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej. Sąd podkreśla przy tym, że zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania) liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dopuszczająca stosowanie art. 49 k.p.a., powinna przekraczać 10 a nie 20. Na marginesie wyjaśnić należy, że powyższy przepis został znowelizowany w dniu 16 października 2023 r. (a więc niespełna miesiąc po wszczęciu postępowania) jednakże, na mocy art. 15 ust. 1 ustawy nowelizującej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1890) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy ustawy środowiskowej w brzmieniu dotychczasowym. Znowelizowane brzmienie art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej precyzuje sposób w jaki ma być obecnie dokonywane zawiadomienie, o którym mowa w art. 49 § 1 i 2 k.p.a. - tj. przez obwieszczenie w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego organu. Porównanie obecnego brzmienia ze sposobami zawiadomienia skarżących o wydanej decyzji Wójta (tj. przez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Gródek, w BIP oraz na tablicach ogłoszeń w Zarzeczanach i Gródku), prowadzi zaś do wniosku, że publicznego zawiadamiania o wydanej decyzji dokonano w sposób szerszy, tj. we wszystkich możliwych formach, o których mowa w art. 49 § 1 k.p.a., a więc w sposób najbardziej korzystny dla stron. Z racji zaś udostępnienia obwieszczenia w BIP oraz na tablicach ogłoszeń w Zarzeczanach i Gródku, za nieskuteczny sąd uznał podniesiony w skardze argument o remoncie budynku Urzędu Gminy Gródek.
Podkreślić również należy, że przedmiotem rozpatrywanej skargi było postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a nie postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd w niniejszej sprawie nie odnosi się zatem zarzutu naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. oraz do wywiedzionych w tym względzie argumentów skarżących oraz organu, bowiem stanowią one przedmiot odrębnego postępowania, które również podlega kontroli sądu. W tym miejscu jedynie odnotować należy, że wniosek strony o przywrócenie terminu został oddalony przez organ, konsekwencją czego było wydanie zaskarżonego w niniejszym postępowaniu postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W realiach niniejszej sprawy nie zostały również naruszone inne przepisy prawa procesowego. Zarówno ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny oraz zastosowane przepisy prawa nie budzą zastrzeżeń sądu. Stosownie do treści art. 77 i 7 k.p.a. organ administracji publicznej podjął wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i dokonał jego rzetelnej oceny. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Tym samym sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia art. 6 k.p.a. i art. 15 k.p.a.
Z wyżej wskazanych względów stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.