II SA/BK 465/24

II SA/Bk 465/24 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2025-03-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Bartłomiejczuk
Elżbieta Trykoszko
Małgorzata Roleder /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OZ 578/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-14
III OZ 579/24 - Postanowienie NSA z 2025-01-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 58 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 marca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. C., T. C., K. J., M. J., K. Z., I. Z. i L. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 13 maja 2024 r. nr 408.54/G-3/VI/24 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Wójt Gminy Gródek (dalej: "Wójt") prowadził, na wniosek A. Sp. z o.o. w W., postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy 2 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na terenie działki nr [...] w obrębie G. w gminie Gródek. Zważywszy na liczbę stron (83) w dniu 21 września 2023 r. Wójt zawiadomił obwieszczeniem o wszczęciu ww. postępowania, zaś dnia 10 listopada 2023 r. o jego zakończeniu i możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Obwieszczenia te umieszczono w ww. dniach na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Gródek oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy Gródek (dalej: "BIP"), a także na tablicach ogłoszeń w Zarzeczanach i Gródku (k. 32 i 74 akt adm.).
Decyzją z dnia 7 grudnia 2023 r. nr POR.6220.18.2023.AK Wójt nie stwierdził potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko wyżej opisanego przedsięwzięcia. Obwieszczeniem z dnia 7 grudnia 2023 r. Wójt zawiadomił strony postępowania o wydaniu ww. decyzji, informując o miejscu i terminie, w którym można zapoznać się z aktami sprawy oraz pouczając o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Obwieszczenie to umieszczono w dniu 7 grudnia 2023 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Gródek oraz w BIP i na tablicach ogłoszeń w Zarzeczanach i Gródku. Treść ww. decyzji udostępniono w BIP w terminie od dnia 7 do 21 grudnia 2023 r. (k. 85-86 akt adm.).
W dniu 30 kwietnia 2024 r. L.C., T.C., K.J., M.J., K.Z. I.Z. i L.G. - reprezentowani przez radcę prawnego A.O., zwrócili się do Wójta z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Wójta z dnia 7 grudnia 2023 r. We wniosku wskazano, że strony nie były informowane o przebiegu przedmiotowego postępowania, ani nie brały udziału w żadnych czynnościach tego postepowania, zaś informację o istnieniu ww. decyzji i jej treści uzyskały w dniu 25 kwietnia 2024 r. po osobistym wglądzie do akt sprawy. Wraz z wnioskiem złożono odwołanie od ww. decyzji, które uargumentowano.
Postanowieniem z dnia 13 maja 2024 r. nr 408.54/G-3/VI/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej: "SKO") odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Wójta z dnia 7 grudnia 2023 r. nie stwierdzającej potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko wyżej opisanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu postanowienia SKO powołało się na art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2023 r., poz. 1094; dalej: "ustawa środowiskowa"), który w przypadku, gdy liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowej przekracza 10, odnosi do art. 49 k.p.a., z tym, że zawiadomienie stron innych niż podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, następuje w formie publicznego obwieszczenia w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej tego organu. W związku zaś z wszczęciem postępowania we wrześniu 2023 r. organ wskazał, że zgodnie z poprzednim brzmieniem ww. przepisu jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 k.p.a. Następnie SKO przytoczyło brzmienie art. 49 § 1 i 2 k.p.a., wedle którego jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (§ 1); dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej. SKO wyjaśniło przy tym, że ww. przepis wprowadza tzw. fikcje doręczenia która służy zapewnieniu szybkiego skutku doręczenia wobec wszystkich podmiotów, które są adresatami aktu administracyjnego, zaś przyjęcie tej fikcji powoduje, że z upływem 14-dniowego terminu z art. 49 § 2 zdanie 2 k.p.a. następuje wskazany w ustawie skutek zawiadomienia o wydaniu decyzji.
Odnosząc powyższe do przedmiotowego postępowania, SKO wskazało, że liczba jego stron przekroczyła 10, toteż Wójt prawidłowo zawiadomił strony o jego wszczęciu, o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz o wydanej decyzji, w drodze obwieszczenia (tj. na tablicach ogłoszeń w Gródku i Zarzeczanach oraz w BIP) odpowiednio: 2 września 2023 r., 10 listopada 2023 r. i 7 grudnia 2023 r. Nie sposób zatem stwierdzić, że Wójt nie informował stron i nie umożliwił im udziału w postępowaniu. W kontekście zaś art. 58 k.p.a. oraz powołanego orzecznictwa SKO wskazało, że nie jest dopuszczane powoływanie się przez stronę na taką okoliczność, że pomimo publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji, o tej decyzji nie wiedziała, bowiem podważałoby to sens regulacji art. 49 k.p.a. SKO wskazało, że wnioskodawcy twierdzą, że wiedzę o istnieniu decyzji uzyskali dnia 25 kwietnia 2024 r., jednakże obwieszczenie o wydaniu decyzji wywieszono na tablicach ogłoszeń oraz opublikowano w BIP w dniu 7 grudnia 2023 r., a zatem skuteczne "doręczenie" decyzji stronom nastąpiło w dniu 21 grudnia 2023 r., co oznacza, że termin na złożenie odwołania upłynął dnia 4 stycznia 2025 r. Fakt zaś, że wnioskodawcy nie zapoznali się ze skutecznym obwieszczeniem, nie może stanowić o spełnieniu przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 k.p.a., tj. o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu.
Skargę na ww. postanowienie SKO z dnia 13 maja 2024 r. 408.54/G-3/VI/24 wnieśli do sądu administracyjnego: K.J., M.J., K.Z., I.Z., L.G., L.C. i T.C. - wszyscy reprezentowani przez pełnomocnika. Zaskarżając ww. postanowienie w całości, skarżący zarzucili jego wydanie z naruszeniem:
1. art. 49, art. 49a § 1 k.p.a. i art. 58 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 i art. 85 ust. 3 ustawy środowiskowej przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że:
a) poprzez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń w miejscowościach Grodek i Zarzeczany oraz na BIP organ dokonał skutecznego zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania oraz umożliwił wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego oraz powiadomił o wydaniu decyzji;
b) w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki pozwalające na przywrócenie terminu do wniesienia odwołania;
c) dopuszczalne było obwieszczenie o wydaniu decyzji w miejsce jej doręczenia z uwagi na uznanie, że w sprawie udział brało więcej niż 20 stron. W ocenie skarżących, liczba stron postępowania nie przekraczała 20, a ponadto korespondencja oraz postanowienia na późniejszym etapie były doręczane skarżącym przesyłką poleconą. Dodatkowo organ nie zawiadomił skarżących, że w miejsce doręczenia decyzji zastosowanie znajdzie wyłącznie obwieszczenie, wobec czego skarżący nie mieli realnej możliwości zaskarżenia decyzji.
2. art. 6 k.p.a. przez działanie organu niemieszczące się w granicach prawa oraz naruszające przepisy prawa, a tym samym naruszenie zasady praworządności;
3. art. 7 k.p.a. przez niezastosowanie w postaci braku podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego do załatwienia sprawy.
4. art. 15 k.p.a. przez pozbawienie skarżących możliwości zaskarżenia decyzji z uwagi na brak jej doręczenia, a tym samym naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania;
5. art. 39 § 3 pkt 1 k.p.a. i art. 40 § 1 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a, gdyż nie podjęło wszelkich czynności niezbędnych do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego a tym samym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia;
6. art. 107 § 3 k.p.a. przez brak oceny przez organ tych zarzutów i wskazanie argumentów, które przesądziły o ich uwzględnieniu lub braku ich zasadności, które powinny stanowić niezbędny element uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, zgodnie z wymogami;
7. art. 134 k.p.a. przez przedwczesne stwierdzenie niedopuszczalności odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji Wójta z dnia 7 grudnia 2023 r. o środowiskowych uwarunkowaniach.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta z 7 grudnia 2023 r.; uchylenie SKO w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania; stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia z uwagi na fakt, że wniesienie zażalenia od decyzji, które nie zostało doręczone stronie, a zatem nie weszło do obrotu prawnego.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że w oparciu o art. 49 k.p.a. strony zawiadamia się o wydaniu decyzji, a nie o jej treści, co skutkuje koniecznością dokonania przez zainteresowany podmiot czynności faktycznych. To zaś skutkuje uznaniem, że podmiot ten jest w gorszej sytuacji procesowej od strony postępowania, której decyzja jest doręczana bezpośrednio. Następnie skarżący przytoczyli orzecznictwo, w którym wskazuje się, że przez dowiedzenie się o decyzji należy rozumieć uzyskanie informacji o fakcie jej wydania, a więc wiedzy co do organu, od którego pochodzi oraz istotnej treści rozstrzygnięcia. Nie ma zaś żadnego znaczenia od kogo strona uzyskała powyższe informacje. Zwrot: "strona dowiedziała się o decyzji" należy natomiast rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Skarżący wskazali przy tym, że po otrzymaniu informacji o treści decyzji Wójta zostało złożone odwołanie w przewidzianym prawem terminie. SKO nie wzięło zaś pod uwagę, że budynek Urzędu Miejskiego jest od wielu miesięcy w remoncie, a zatem nikt z mieszkańców nie miał dostępu do informacji w nim umieszczanych. Raczej można wysnuć, że żadne obwieszczenie nie były publikowane w remontowanym budynku urzędu miejskiego w Gródku. W ocenie skarżących dla rozstrzygnięcia, czy w niniejszej sprawie strony postępowania zostały prawidłowo ustalone, zawiadomione o czynnościach postępowania, jak i o wydanych indywidualnych aktach administracyjnych, trzeba rozważyć, jak powinno przebiegać obwieszczenie lub inne ogłoszenie (w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości) w niniejszej sprawie, w sytuacji, gdy liczba stron postępowania przekracza 20. To wymaga jednakże poczynienia uwagi, że krąg stron postępowania nie został ustalony poprzez prawidłowe odniesienie się do zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji. SKO nie wzięło pod uwagę, że jej zasięg oddziaływania może obejmować szerszy krąg osób, które nie były powiadomione o toczącym się postępowaniu. Organ wydając decyzję ze sfery uznania administracyjnego miał natomiast wynikający z art. 7 k.p.a. obowiązek wykazania w uzasadnieniu dlaczego nie załatwiono sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela. Uzasadnienie takiej decyzji nie może być w takich sprawach lakoniczne, oparte na sformułowaniach nie wyjaśniających motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 8 k.p.a., które zobowiązywały organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Przepisy te, w ocenie skarżących, zostały naruszone.
Końcowo skarżący podnieśli, że w prowadzonym przez Wójta postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, Wójt przesyła już wszystkim stronom postępowania przesyłką poleconą korespondencję dotycząca tego postępowania, czego nie uczynił przed wydaniem decyzji z dnia 7 grudnia 2023 r. o środowiskowych uwarunkowaniach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko, a ponadto odnosząc się do argumentacji skargi. SKO wyjaśniło, że wbrew twierdzeniu skarżących w sprawie uczestniczyło ponad 80 stron (lista znajduje się w aktach sprawy), co oznaczało, że SKO nie mogło uznać inaczej niż, że zastosowanie w sprawie znajduje art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, a tym samym, że do zawiadomienia stron innych niż podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Wójt prawidłowo zatem zawiadomił strony - tak o wszczęciu postępowania (obwieszczenie z 21 września 2023 r.), jak i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów (10 listopada 2023 r.), jak też o wydanej decyzji (7 grudnia 2023 r.), w drodze obwieszczenia na tablicach ogłoszeń w miejscowościach Gródek i Zarzeczany oraz na BIP. Tym samym nie sposób dopatrywać się wad postępowania mających polegać na braku informowania zainteresowanych i uniemożliwieniu im udziału w prowadzonym postępowaniu. W związku z powyższym niezasadny jest też argument o remoncie budynku urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie poważają legalności zaskarżonego postanowienia.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy Gródek z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy fotowoltaicznej.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzja z dnia 7 grudnia 2023 r. wydana przez Wójta Gminy Gródek została ogłoszona w dniu 7 grudnia 2023 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Gródek, w BIP oraz na tablicach ogłoszeń w Zarzeczanach i Gródku. Treść decyzji udostępniono w BIP (k. 85-86 akt adm.). A zatem uznać należy, że ww. decyzję skutecznie doręczono stronom w dniu 21 grudnia 2023 r., zaś termin do złożenia odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 4 stycznia 2024 r. (art. 129 § 2 k.p.a.). Natomiast jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organu, skarżący odwołanie od ww. decyzji złożyli w dniu 30 kwietnia 2023 r., czyli po upływie terminu do jego wniesienia. Skarżący wraz z odwołaniem złożyli wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, motywując go tym, że "strony nie były informowane o przebiegu postępowania administracyjnego dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach" oraz że skarżący "nie brali udziału w żadnej czynności z tym związanych" i "nie mieli możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego".
Tymczasem przesłanki przywrócenia terminu zostały określone w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej: " k.p.a.") i są to cztery warunki, które muszą zostać spełnione łącznie. Pierwszą przesłanką jest uprawdopodobnienie przez stronę braku swojej winy w uchybieniu terminu, drugą – wniesienie prośby o przywrócenie terminu, trzecią - konieczność dochowania 7-dniowego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminy, zaś czwartą - dopełnienie czynności, dla której określony był termin.
W świetle powołanego wyżej przepisu osoba zainteresowana winna uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (tj. powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem). Strona nie jest zatem obowiązana w postępowaniu o przywrócenie terminu do udowodnienia braku swej winy, wystarczy jedynie że uprawdopodobni zaistnienie powyższej okoliczności. Przedmiotem uprawdopodobnienia jest okoliczność braku winy. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreśla się przy tym, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego, należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Nadto w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa, musi mieć charakter nagły. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z 10 września 2010 r., II OZ 849/10).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący w konkretnym przypadku nie uprawdopodobnili, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 7 grudnia 2023 r. nastąpiło bez ich winy. Przede wszystkim za przesłanki warunkujące przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie mogły być uznane podnoszone przez skarżących okoliczności, że "strony nie były informowane o przebiegu postępowania administracyjnego dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach" oraz "że nie brali udziału w żadnej czynności z tym związanych" i "nie mieli możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego".
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że postępowanie administracyjne zakończone decyzją Wójta Gminy Gródek z dnia 7 grudnia 2023 r. prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2023 r., poz. 1094 ze zm.; dalej: "ustawa środowiskowa"). Zgodnie zaś z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, w brzmieniu obowiązującym na datę wszczęcia postępowania (21 września 2023 r.), jeżeli liczba stron postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub innego postępowania dotyczącego tej decyzji przekracza 10, stosuje się art. 49 k.p.a. Wedle zaś art. 49 § 1 i 2 k.p.a., jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej (§ 1); dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej.
Sąd zauważa, że przepis art. 49 k.p.a. wprowadza fikcję doręczenia, regulując możliwość zawiadamiania o decyzjach w drodze publicznych obwieszczeń lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli stanowi tak przepis szczególny (tj. w tym przypadku art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w ramach tzw. fikcji skuteczności doręczenia w świetle art. 49 k.p.a., sam upływ czternastu dni, w ciągu których obwieszczenie było dostępne publicznie, oznacza że czynność doręczenia uważa się za dokonaną ze skutkiem prawnym (tak NSA w postanowieniu z dnia 12 września 2019 r., I OZ 804/19, LEX nr 2719544). Publiczne obwieszczenie jest zatem zdarzeniem, od którego należy obliczać wskazany termin czternastu dni (wyrok z WSA w Warszawie z 6 lutego 2020 r. IV SA/Wa 2785/19, LEX nr 3056835). Tym samym w stosunku do wszystkich podmiotów, do których znajduje zastosowanie tryb doręczenia decyzji w drodze publicznego obwieszczenia, obowiązuje data końcowa, którą przyjmuje się jako datę doręczenia decyzji, niezależnie od tego w jakim terminie rzeczywiście strony zawiadamiane na podstawie k.p.a. o decyzji się dowiedziały czy też się z decyzją zapoznały.
Mając na uwadze powyższe rację należy przyznać SKO, że skoro liczba stron postępowania przekroczyła 10, to Wójt prawidłowo zawiadomił strony o jego wszczęciu, o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz o wydanej decyzji, w drodze publicznych obwieszczeń udostępnionych odpowiednio: 2 września 2023 r., 10 listopada 2023 r. i 7 grudnia 2023 r. Obwieszczenia te wywieszono na tablicach ogłoszeń Urzędu Gminy Gródek oraz w Zarzeczanach i Gródku, a także opublikowano w BIP w dniu 7 grudnia 2023 r. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w aktach sprawy i co do zasady nie są też kwestionowane przez stronę skarżącą. W tym stanie rzeczy nie sposób stwierdzić, jak domagają się tego skarżący, że organ nie informował ich i nie umożliwił im udziału w postępowaniu. W świetle powyższego SKO zasadnie ustaliło, że skuteczne "doręczenie" decyzji stronom nastąpiło w dniu 21 grudnia 2023 r., co oznacza, że termin na złożenie odwołania upłynął dnia 4 stycznia 2025 r. Fakt zaś, że skarżący nie zapoznali się z prawidłowo dokonanym i skutecznym prawnie obwieszczeniem, nie może stanowić o spełnieniu przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 k.p.a., tj. o uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1086/17 (LEX nr 2479922), niedopuszczalne jest powoływanie się przez stronę postępowania na taką okoliczność, że pomimo publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji, o tej decyzji nie wiedziała. Prowadziłoby to bowiem do podważenia sensu regulacji zawartej w art. 49 k.p.a. Z jednej strony, po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia decyzje uznawane byłyby za ostateczne. Z drugiej strony każda ze stron postępowania mogłaby domagać się wznowienia postępowania twierdząc, że skoro faktycznie decyzji jej nie doręczono, to nie brała udziału w postępowaniu (por. także wyrok NSA z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 307/15, LEX nr 2199275; wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 447/12, LEX nr 1559766).
W kontekście art. 58 k.p.a. oraz powołanego orzecznictwa, podzielić należy pogląd, że zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej poprzez publiczne obwieszczenie (art. 49 § 1 k.p.a.) i fikcja jego doręczenia (art. 49 § 2 k.p.a.), są tożsame z dowiedzeniem się przez stronę o wydaniu decyzji. Nie można w tym względzie nie odnotować, że treść decyzji została opublikowana w BIP. W konsekwencji nie sposób przychylić się również do zawartej w skardze sugestii, że skoro zgodnie z art. 49 k.p.a. strony dowiadują się jedynie o wydaniu decyzji, nie zaś o jej treści, to nie można mówić o skutecznym jej doręczeniu i w konsekwencji termin 14-dniowy na wniesienie odwołania, winien liczony być od momentu faktycznego zapoznania się strony z treścią tej decyzji. Sąd stanowiska tego nie podziela. Należy bowiem podkreślić, że wobec istotnych skutków, które wiążą się z faktem skutecznego dokonania doręczenia, przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości przyjęcia kilku różnych dat takiego doręczenia. Nie można powoływać się na obalenie domniemania doręczenia ustanowionego w art. 49 k.p.a., w sytuacji gdy przepis ten został prawidłowo zastosowany. Z kolei późniejsze, kolejne już, w danej sprawie doręczenie rozstrzygnięcia organu, nie powoduje otwarcia dla strony na nowo terminu do zaskarżenia tego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą, doręczenie stronie kopii decyzji, po wcześniejszym skutecznym doręczeniu korespondencji zgodnie z przepisami prawa, ma charakter jedynie informacyjny (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1596/10, Lex nr 1151942; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2497/10 Lex nr 996753).
Nie zasługuje również na uwzględnienie twierdzenie strony, że z uwagi na remont budynku Urzędu Gminy w Gródku nikt z mieszkańców nie miał dostępu do informacji w nim umieszczanych, a co więcej żadne obwieszczenia nie były tam publikowane. Pogląd ten ani nie został poparty żadnymi dowodami, ani też – w kontekście szerokiego spektrum zawiadomienia stron o wydanej decyzji (tj. zarówno w drodze obwieszczenia opublikowanego na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Gródek, jak i w BIP, a także na tablicach ogłoszeń w Zarzeczanach i Gródku), nawet jeśli znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości, to nie ma on wpływu na wynik sprawy. Dodać w tym względzie należy, że publicznego zawiadomienia o wydanej decyzji dokonano w sposób możliwie najszerszy, tj. we wszystkich możliwych formach, o których mowa w art. 49 § 1 k.p.a., a więc w sposób najbardziej korzystny dla stron.
W tych uwarunkowaniach uznać należy, że SKO, mając na uwadze należycie ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, właściwie oceniło, że skarżący nie spełnili przesłanek określonych w art. 58 § 1-2 k.p.a., które jak już wyżej podniesiono powinny być spełnione łącznie. Uznać bowiem należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nie uprawdopodobnili braku niezależnej przeszkody uniemożliwiającej im wniesienie odwołania we właściwym terminie. Sąd w tym względzie nie dopatrzył się naruszenia art. 58 § 1-2 k.p.a. Godzi się też zauważyć, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest bowiem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok WSA w Gdańsku z 21 lutego 2024 r. II SA/Gd 733/23, Lex nr 3700150). Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 lutego 2024 r. II SA/Kr 1583/23, Lex nr 3717996). W realiach niniejszej sprawy taka sytuacja nie miała miejsca.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że art. 49a k.p.a. nie miał w kontrolowanej sprawie zastosowania, dlatego też bezcelowe jest zarzucanie organowi jego naruszenia. Ponadto zarzut ten nie odnosi się do sprawy przywrócenia terminu, lecz zmierza do podważenia prawidłowości doręczenia skarżącym decyzji Wójta z 7 grudnia 2023 r. w drodze tzw. publicznego obwieszczenia, w szczególności przez niewłaściwe zastosowanie przez organy art. 49 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej, która to kwestia nie podlega kontroli w niniejszym postępowaniu.
W realiach niniejszej sprawy nie zostały również naruszone inne przepisy prawa procesowego. Zarówno ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny oraz zastosowane przepisy prawa nie budzą zastrzeżeń sądu. Stosownie do treści art. 77 i 7 k.p.a. organ administracji publicznej podjął wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i dokonał jego rzetelnej oceny. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Tym samym sąd nie dopatrzył się w działaniu organu naruszenia art. 6 k.p.a. i art. 15 k.p.a.
Z wyżej wskazanych względów stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.