II SA/Bk 448/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w BiałymstokuBiałystok2006-10-19
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskaopłaty za korzystanie ze środowiskaściekiodroczenie terminu płatnościprawo administracyjnekpaprawo ochrony środowiskazmiana decyzji ostatecznej

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję odmawiającą przedłużenia terminu płatności opłat podwyższonych za wprowadzanie ścieków, uznając, że wniosek o zmianę decyzji ostatecznej był spóźniony i sprzeczny z przepisami szczególnymi.

Spółka PGKiM domagała się przedłużenia terminu płatności opłat podwyższonych za wprowadzanie ścieków do wód, argumentując opóźnienia błędnymi badaniami geologicznymi i zmianą harmonogramu inwestycji. Organy administracji odmówiły, wskazując na przepis szczególny (art. 320 Prawa ochrony środowiska) wyłączający możliwość zmiany decyzji ostatecznej w takich przypadkach oraz na spóźnione złożenie wniosku. WSA w Białymstoku podzielił stanowisko organów, uznając, że wniosek o zmianę decyzji ostatecznej był niedopuszczalny ze względu na przepisy szczególne i upływ terminu.

Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa odmawiającą zmiany decyzji odraczającej termin płatności opłat podwyższonych za wprowadzanie ścieków do wód. Spółka argumentowała, że opóźnienia w realizacji inwestycji były spowodowane błędnymi badaniami geologicznymi i zmianą harmonogramu, a inwestycja została faktycznie ukończona w zmienionym terminie. Organy administracji uznały, że zmiana decyzji odraczającej termin płatności stanowiłaby obejście przepisu szczególnego (art. 320 Prawa ochrony środowiska) i że wniosek o zmianę został złożony po upływie odroczonego terminu płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa. Sąd podkreślił, że art. 155 k.p.a. (zmiana decyzji ostatecznej) nie może być stosowany wbrew przepisom szczególnym, takim jak art. 320 Prawa ochrony środowiska, który nakłada obowiązek zapłaty odroczonych opłat wraz z odsetkami w przypadku niezrealizowania przedsięwzięcia w terminie. Sąd zwrócił uwagę, że wiążący był pierwotny harmonogram, a wniosek o zmianę terminu płatności powinien być złożony przed upływem odroczonego terminu, co nie miało miejsca. Sąd uznał, że spółka nie wykazała podstaw do zastosowania art. 155 k.p.a. i oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek taki nie może zostać uwzględniony, ponieważ przepis szczególny (art. 320 Prawa ochrony środowiska) wyłącza możliwość zmiany decyzji ostatecznej w przypadku niezrealizowania przedsięwzięcia w terminie, a dodatkowo wniosek został złożony po upływie odroczonego terminu płatności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 155 k.p.a. (zmiana decyzji ostatecznej) nie może być stosowany wbrew przepisom szczególnym. Przepis art. 320 Prawa ochrony środowiska wprost określa obowiązek zapłaty odroczonych opłat wraz z odsetkami w przypadku niezrealizowania przedsięwzięcia w terminie, co wyłącza uznaniowość organu. Dodatkowo, wniosek o zmianę terminu płatności powinien być złożony przed upływem terminu, co nie miało miejsca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Prawo ochrony środowiska art. 320 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

Jeżeli przedsięwzięcie będące podstawą odroczenia płatności nie zostanie zrealizowane w terminie, właściwy organ stwierdza obowiązek uiszczenia odroczonych opłat wraz z odsetkami za zwłokę. Przepis ten wyłącza możliwość zmiany decyzji ostatecznej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zmiana decyzji ostatecznej jest możliwa za zgodą strony, jeśli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jednakże, przepis ten nie może być stosowany wbrew przepisom szczególnym, które nakładają obowiązki.

Prawo ochrony środowiska art. 318 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

Wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty albo kary powinien być złożony do właściwego organu przed upływem terminu, w którym powinny być one uiszczone.

Prawo ochrony środowiska art. 276 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

Podmiot, który korzysta ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, ponosi podwyższoną opłatę za korzystanie ze środowiska.

Prawo ochrony środowiska art. 292

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska

Dotyczy opłat podwyższonych.

PPSA art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako niezasadnej.

u.s.g. art. 9

Ustawa z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym

Gmina jest jednostką organizacyjną gminy, powołaną w celu wykonywania zadań gminy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o zmianę decyzji ostatecznej złożono po upływie terminu odroczenia płatności. Przepis szczególny (art. 320 Prawa ochrony środowiska) wyłącza możliwość zmiany decyzji odraczającej termin płatności w przypadku niezrealizowania przedsięwzięcia w terminie. Wiążący był pierwotny harmonogram realizacji przedsięwzięcia, a nie późniejsze aneksy czy zmiany.

Odrzucone argumenty

Opóźnienia w realizacji inwestycji były spowodowane błędnymi badaniami geologicznymi i zmianą harmonogramu. Zmiana harmonogramu wymuszona okolicznościami niezależnymi od wnioskodawcy nie stanowi przeszkody do pozytywnego załatwienia wniosku. Zmiana decyzji odraczającej termin płatności nie stanowi obejścia przepisów szczególnych.

Godne uwagi sformułowania

zmiana decyzji odraczającej termin uiszczenia opłat podwyższonych stanowiłaby obejście regulacji szczególnej nie można dać wiary, aby Gmina nie powiadomiła własnej, gminnej osoby prawnej o przebiegu realizacji zobowiązań umownych Decyzja ta ma charakter związany, a organ w tej mierze nie może sobie pozwolić na jakąkolwiek uznaniowość.

Skład orzekający

Anna Sobolewska-Nazarczyk

przewodniczący

Grażyna Gryglaszewska

członek

Stanisław Prutis

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany decyzji ostatecznej (art. 155 k.p.a.) w kontekście przepisów szczególnych (art. 320 Prawa ochrony środowiska) oraz terminowości składania wniosków w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji opłat podwyższonych za wprowadzanie ścieków i możliwości zmiany decyzji odraczającej ich płatność.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego a przepisami szczególnymi, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej. Pokazuje znaczenie terminowości i formalnych wymogów.

Czy spóźniony wniosek o odroczenie zapłaty może zniweczyć szansę na uniknięcie kary?

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Bk 448/06 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2006-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Anna Sobolewska-Nazarczyk /przewodniczący/
Grażyna Gryglaszewska
Stanisław Prutis /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2006 nr 129 poz 902
art. 318, 319, 320
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. w D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu płatności opłat podwyższonych z tytułu wprowadzania ścieków do wód w IV kwartale 2004r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa P. z dnia [...] marca 2006r. nr [...] na podstawie której odmówiono Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o. o z siedzibą w D. B. zmiany decyzji odraczającej termin płatności opłat podwyższonych z tytułu wprowadzania ścieków do wód.
U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:
Decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] Marszałek Województwa P. odroczył Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. z siedzibą w D. B. termin płatności 100% zwiększenia w opłacie za wprowadzenie ścieków do wód w IV kwartale 2004r. wynoszącego 5.984,87 zł do dnia 31 grudnia 2005r.
Pismem z dnia 31 stycznia 2006r. Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej zwróciło się do Marszałka Województwa P. o przedłużenie terminu płatności określonego w/w decyzji do dnia 30 czerwca 2006r.
Decyzją z dnia [...] marca 2006r. nr [...] Marszałek Województwa P. odmówił zmiany decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zmiana decyzji odraczającej termin uiszczenia opłat podwyższonych stanowiłaby obejście regulacji szczególnej ,w stosunku do przepisu art. 155 kpa, zawartej w art. 320 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska. Organ I instancji nadto zaznaczył, że dodatkową niekorzystną okolicznością, istotną w rozpoznawanej sprawie jest fakt, że wystąpienie o zmianę decyzji z dnia 28 lutego 2005r. miało miejsce dopiero w dniu 31 stycznia 2006r. czyli już po upływie odroczonego terminu płatności.
W odwołaniu od powyższej decyzji organowi I instancji zarzucono niewłaściwą wykładnię i zastosowanie art. 155 kpa i art. 320 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Odwołujący się podkreślił, iż o zastosowaniu art. 320 w/w ustawy decyduje fakt niezrealizowania "przedsięwzięcia" w terminie wynikającym z harmonogramu. W niniejszej sprawie strona - na skutek dokonania błędnych badań geologicznych - została zmuszona do zmiany harmonogramu realizacji ..przedsięwzięcia" i do przesunięcia terminu zakończenia inwestycji na dzień 15.02.2006 r. Inwestycja została faktycznie ukończona w dniu 15.02.2006 r., a więc - zdaniem strony - w terminie określonym w zmienionym (w formie aneksu) harmonogramie realizacji "przedsięwzięcia". Strona twierdzi więc, że zmiana harmonogramu realizacji inwestycji wymuszona okolicznościami niezależnymi od woli wnioskodawcy nie stanowiła przeszkody do pozytywnego załatwienia wniosku z dnia 31.01.2006 r. i nie mogła być przesłanką do zastosowania art. 320 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Odwołujący się podkreślił również, że za pozytywnym załatwieniem wymienionego wyżej wniosku przemawiał nie tylko słuszny interes strony ale również interes społeczny: zachęta dla przedsiębiorcy, aby ten usunął przyczyny ponoszenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska czyli terminowo ukończył inwestycje mające na celu ochronę środowiska.
Organ II instancji zważył co następuje:
W przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje fakt, że strona nie posiadała wymaganego prawem pozwolenia na wprowadzanie ścieków do wód. i tym samym na podstawie art. 276 ust. 1 i art. 292 ustawy - Prawo ochrony środowiska zobowiązana była uiścić opłaty podwyższone, bezspornym pozostaje również wysokości kwoty należnej opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków do wód: 5984,87 zł.
Zgodnie z art. 281 ust. 2 ustawy - Prawo ochrony środowiska do ponoszenia opłat, o których mowa w art. 276 ust. 1 (czyli opłat podwyższonych), oraz administracyjnych kar pieniężnych nie stosuje się przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa dotyczących odroczenia terminu płatności należności, zaniechania ustalenia zobowiązania, zaniechania poboru należności oraz umarzania zaległych zobowiązań i odsetek za zwłokę, chyba że przepisy działu IV stanowią inaczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że przesłanką odroczenia terminu płatności opłat podwyższonych w niniejszej sprawie była realizacja przedsięwzięcia zapewniającego usunięcia przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat, które to przedsięwzięcie zgodnie z harmonogramem dostarczonym przez wnioskodawcę miało być zakończone do dnia 31 grudnia 2006r. i dlatego też do tego dnia organ I instancji odroczył termin płatności
Organ odwoławczy powołując się na materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy (protokół konieczności dokonania dodatkowych robót budowlanych z dnia 6 września 2005 r., aneks do umowy o roboty budowlane - przedłużający termin zakończenia realizacji inwestycji- podpisany w dniu 15 grudnia 2006 r., decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 23 stycznia 2006 r. z której wynika, że strona zwróciła się również do tego organu z wnioskiem o odroczenie termin płatności kary pieniężnej w dniu 29 grudnia 2005 r.) nie dał wiary twierdzeniom odwołującej się spółki zgodnie z którymi o niewykonaniu robót budowlanych w terminie dowiedziała się z opóźnieniem, w związku z czym wniosek o zmianę decyzji ostatecznej złożyła po upływie odroczonego terminu płatności i uznał, że jeszcze przed upływem odroczonego terminu płatności podwyższonych opłat a więc przed 31 grudnia 2006 r. spółka wiedziała o zmianie harmonogramu realizacji inwestycji.
Nadto organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Dlatego też pozytywne załatwienie wniosku z dnia 31 stycznia 2006r. uwarunkowane było zaistnieniem łącznie dwóch przesłanek: istnienie słusznego interesu strony (lub interesu publicznego) oraz brak przepisu szczególnego, który sprzeciwiałby się zastosowaniu instytucji zmiany decyzji ostatecznej. W przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt nie zrealizowania przedsięwzięcia w terminie miał zastosowanie przepis szczególny, wyłączający dopuszczalność zastosowania instytucji przewidzianej w art. 155 kpa, a mianowicie art. 320 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Organ końcowo nadmienił, że uprawnienie wynikające z decyzji odraczającej termin płatności opłaty podwyższonej wygasło na skutek upływu terminu odroczenia. W tej sytuacji niemożliwa stała się zmiana treści nieistniejącego uprawnienia, tym bardziej, że stoi temu na przeszkodzie właśnie art. 320 ustawy- Prawo ochrony środowiska. Pogląd przeciwny (prezentowany przez odwołującego się) prowadziłby do takiej sytuacji, że wnioskodawca tracąc uprawnienia wynikające z odroczenia terminu płatności i stojąc w obliczu konieczności uiszczenia opłat podwyższonych z odsetkami za zwłokę, żądałby zmiany treści decyzji przyznającej uprawnienie (przedłużania terminu realizacji "przedsięwzięcia"), a w konsekwencji reaktywowania wygasłego uprawnienia, i unikał w ten sposób obowiązku zapłaty opłat podwyższonych, a więc omijał sankcje uregulowaną w art. 320 Prawa ochrony środowiska czyniąc ten przepis martwym.
Skargę na powyższą decyzję do wojewódzkiego sądu administracyjnego wywiodło Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o z siedzibą w D. B. i zarzuciło naruszenie art. 155 i art. 7 kpa oraz art. 320 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r.- Prawo ochrony środowiska poprzez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie. Wskazując na powyższe skarżąca spółka wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje:
Zarzuty skargi są nieuzasadnione.
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że organy administracji publicznej wydając zaskarżone decyzje zobligowane były do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 155 kpa. Oba organy słusznie przyjęły iż do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącej spółki o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2005 roku - nr [...], odraczającej termin płatności opłat podwyższonych z tytułu wprowadzania ścieków do wód w II kwartale 2004 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku wymagane było łączne zaistnienie dwóch przesłanek tj. słusznego interesu strony lub interesu społecznego oraz braku przepisu szczególnego, który sprzeciwiałby się zastosowaniu instytucji zmiany decyzji ostatecznej.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy administracji trafnie uznały, iż druga z wymienionych przesłanek nie została spełniona. Świadczy o tym całokształt przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) regulujących kwestie odraczania, zmniejszania oraz umarzania podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do tego, czy organy administracji prawidłowo odmówiły stronie skarżącej niejako ponownego odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej z tytułu wprowadzenia ścieków do wód w II kwartale 2004 roku.
Podkreślić należy, iż zgodnie z przepisem art. 276 ustawy - Prawo ochrony środowiska, podmiot, który korzysta ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, ponosi podwyższoną opłatę za korzystanie ze środowiska. Jak stanowi przepis art. 317 ust. 1 ustawy termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnej kary pieniężnej odracza się na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku.
W niniejszej sprawie skarżąca Spółka, która była zobowiązana do uiszczenia podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska, uzyskała decyzją Marszałka Województwa P., odroczenie terminu płatności podwyższonej opłaty do dnia 31 grudnia 2005 roku. W decyzji tej w sposób precyzyjny – zgodnie ze złożonym wnioskiem – przedstawiono harmonogram realizacji całego przedsięwzięcia, wykazując poszczególne etapy robót budowlanych i terminy zakończenia tych robót. Przewidywany termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia został określony na dzień 31 grudnia 2005 roku. Jednocześnie organ ten przytoczył przepisy regulujące skutki prawne niewywiązania się z realizowanego przedsięwzięcia, bądź też jego nieterminowego wykonania.
I tak przepis art. 319 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska wskazuje, iż w przypadku gdy terminowe zrealizowanie przedsięwzięcia będącego podstawą odroczenia płatności usunęło przyczyny ponoszenia opłat i kar, właściwy organ, w drodze decyzji, orzeka o zmniejszeniu, z zastrzeżeniem ust. 3 i 3a, odroczonych opłat albo kar o sumę środków własnych wydatkowanych na realizację przedsięwzięcia; jeżeli odroczenie dotyczy przedsięwzięcia służącego realizacji zadań własnych gminy, do środków własnych wlicza się także środki pochodzące z budżetu gminy. Przepis ust. 4 tego artykułu stwierdza natomiast, iż przypadku gdy terminowe zrealizowanie przedsięwzięcia będącego podstawą odroczenia płatności nie usunęło przyczyn ponoszenia opłat lub kar, właściwy organ, w drodze decyzji, orzeka o obowiązku uiszczenia odroczonych opłat albo kar wraz z opłatą prolongacyjną, o której mowa w przepisach działu III ustawy - Ordynacja podatkowa.
Ponadto w przepisie art. 320 ust. 1 cyt. ustawy określono, iż jeżeli przedsięwzięcie będące podstawą odroczenia płatności nie zostanie zrealizowane w terminie, właściwy organ stwierdza, w drodze decyzji, obowiązek uiszczenia odroczonych opłat albo kar wraz z określonymi, w przepisach działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, odsetkami za zwłokę naliczanymi za okres odroczenia.
Mając na uwadze powołane przepisy należy stwierdzić, iż w każdym z nich położony jest nacisk na terminowość realizowanego przedsięwzięcia i jego zgodność z przedstawionym harmonogramem, stanowiącym podstawę odroczenia terminu płatności podwyższonych opłat oraz wynikających z tego skutków prawnych. Podkreślić przy tym należy, iż przepisy te nie pozostawiają organowi dowolności co do ich zastosowania. W razie zatem stwierdzenia, iż przedsięwzięcie będące podstawą odroczenia płatności nie zostanie zrealizowane w terminie, obowiązkiem właściwego organu jest stwierdzenie obowiązku zapłaty odroczonych należności wraz z odsetkami. Decyzja zaś ta ma charakter związany, a organ w tej mierze nie może sobie pozwolić na jakąkolwiek uznaniowość.
Zaakcentować nadto trzeba, iż na podstawie art. 155 kpa organ administracji publicznej orzeka na zasadzie uznania administracyjnego, co wynika z użycia w tym przepisie słowa "może". Wymaga to od organu respektowania postanowień art. 7 kpa i pozytywnego załatwienia sprawy dla strony, jeżeli nie sprzeciwiają się temu konkretne racje słusznego interesu strony lub przepisy szczególne. W świetle powyższego podnieść należy, iż warunkiem zastosowania przepisu art. 155 kpa, jest wymóg aby przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę orzekania w konkretnym stanie faktycznym dopuszczały możliwość wyboru przez organ administracji konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie. Jeśli zaś przepisy wprost określają obowiązki, organ musi ściśle się do nich stosować. Wzruszenie bowiem decyzji niewadliwych może dotyczyć tylko takich, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć.
W wyroku z dnia 4 października 1999 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż "art. 155 kpa jako przepis procesowy nie może upoważniać do lekceważenia normy materialnoprawnej i zastępowania jej elementami oceny o charakterze słusznościowym, jaki zawiera klauzula ogólna "interesu społecznego lub słusznego interesu strony". Uchylenie lub zmiana decyzji w powołaniu się na treść art. 155 kpa może zajść zatem jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Tylko w obszarze tego "luzu decyzyjnego" wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. Jeżeli w przypadku art. 155 kpa można mówić o wadliwości, to wyłącznie w znaczeniu nieodpowiedniego rozumienia (w zakreślonych prawem granicach) interesu społecznego lub słusznego interesu strony. W razie zaś gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, o stosowaniu art. 155 kpa nie może być mowy. Przy innym rozumieniu rodzaj weryfikacji stwarzałby stronie sytuację lepszą niż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 § 1 kpa)(sygn. akt IV SA 1434/97, LEX nr 48678)".
W przedmiotowej sprawie, zdaniem skarżącej Spółki, na skutek dokonania błędnych badań geologicznych, została ona zmuszona do zmiany harmonogramu realizacji "przedsięwzięcia" i do przesunięcia terminu zakończenia inwestycji na dzień 15 lutego 2006 roku. Inwestycja zaś została faktycznie ukończona w dniu 15 lutego 2006 roku, a więc w terminie określonym w zmienionym (w formie aneksu) harmonogramie realizacji "przedsięwzięcia". Przedstawione argumenty nie mogą jednakże w żadnej mierze wpłynąć na pozytywne załatwienie wniosku skarżącej z uwagi na to, że dla organu nie ma żadnego znaczenia fakt, iż inwestycja została ukończona w terminie określonym w zmienionym (w formie aneksu) harmonogramie realizacji przedsięwzięcia. Jedynym bowiem harmonogramem wiążącym zarówno skarżącą, jak i organy administracji, był harmonogram przedstawiony w decyzji Marszałka Województwa P. z dnia [...] sierpnia 2005 roku.
Podkreślić przy tym należy, iż - jak trafnie wskazał organ II instancji - protokół konieczności dokonania dodatkowych robót budowlanych sporządzono w dniu 6 września 2005 roku, a więc już wtedy skarżąca wiedziała o niebezpieczeństwie przedłużenia robót budowlanych. Aneks do umowy o roboty budowlane (przedłużający termin zakończenia realizacji inwestycji) został zaś podpisany w dniu 15 grudnia 2005 roku, a więc jeszcze przed upływem odroczonego terminu płatności podwyższonych opłat. Do dnia 31 grudnia 2005 roku nie wpłynął wszakże wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej. Organ nie był również informowany o tym, iż w zasadzie roboty budowlane nie są już wykonywane zgodnie z przyjętym w decyzji harmonogramem. Tak więc po 31 grudnia 2005 roku organ I instancji miał pełne podstawy do przyjęcia, że strona nie zrealizowała "przedsięwzięcia" w terminie, co skutkowało również tym, że uprawnienie wynikające z decyzji odraczającej termin płatności opłaty podwyższonej wygasło na skutek upływu terminu odroczenia.
Na zasadzie analogii należy bowiem w tej mierze zastosować regulację art. 318 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, w którym wskazano, iż wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty albo kary powinien być złożony do właściwego organu przed upływem terminu, w którym powinny być one uiszczone.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 13 września 2005 roku (sygn. akt II SA/Wr 2784/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wskazał, iż "przepis art. 318 ust. 6 prawa ochrony środowiska przewiduje, jako skutek niespełnienia warunków odroczenia określonych ustawą, odmowę odroczenia terminu płatności opłaty w drodze decyzji właściwego organu. Warunki odroczenia określają zaś przepisy art. 318 ust. 1, 3 i 4 tej ustawy. Przepisy te nie przewidują, dla warunku w postaci zachowania terminu do wniesienia wniosku o odroczenie, innego skutku, niż przewidziany dla wszystkich warunków. Skutek ten w każdym przypadku polega na odmowie uwzględnienia wniosku. Odmowa zaś jest merytorycznym odniesieniem się do żądania, będącym konsekwencją niespełnienia przesłanek materialnoprawnych ( vide:wyrok NSA z dnia 11 maja 1999 r. sygn. akt I SA/Wr 220/97, niepublikowany, treść zamieszczona w Systemie Informacji Prawnej LEX nr 37245). W rezultacie powtórzyć trzeba, że termin do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty, o którym mowa w art. 318 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), jest warunkiem materialnoprawnym odroczenia płatności, którego niezachowanie skutkuje, w myśl art. 318 ust. 6 tej ustawy, odmową odroczenia terminu płatności opłaty za korzystanie ze środowiska, określonej w art. 284 ust. 1 oraz opłaty podwyższonej zgodnie z art. 292 pkt 2" (ZNSA 2006/3/102).
Przenosząc powyższe rozważania odpowiednio na grunt niniejszej sprawy należy przyjąć, iż niezłożenie takiego wniosku przez upływem odroczonego terminu płatności podwyższonych opłat, mogło skutkować jedynie odmową odroczenia tego terminu, bez względu na pozostałe okoliczności sprawy, w tym zawinienie, bądź niezawinienie strony realizującej dane przedsięwzięcie. Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, iż Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Spółka z o.o. w D. B. nie była stroną umowy o roboty budowlane i – jak twierdzi- nie miała żadnego wpływu na kontrolę realizacji postanowień tej umowy, w sytuacji kiedy zgodnie z art. 9 ustawy z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 roku, nr 142, poz. 1591) - jest jednostką organizacyjną gminy, powołaną w celu wykonywania zadań gminy. Nie można bowiem dać wiary, aby Gmina nie powiadomiła własnej, gminnej osoby prawnej o przebiegu realizacji zobowiązań umownych dotyczących przedmiotu działalności tej spółki. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia ekskulpacji skarżącej Spółki z niewykonania obowiązków nałożonych w decyzji odraczającej termin płatności podwyższonych opłat.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI