II SA/Bk 431/19

II SA/Bk 431/19 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2019-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Elżbieta Trykoszko /przewodniczący/
Grażyna Gryglaszewska
Marcin Kojło /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
III OSK 2101/21 - Wyrok NSA z 2023-04-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2081
art. 66, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 1, 2 i 3, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], Wójt Gminy K. określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie 2 budynków inwentarskich do chowu drobiu z infrastrukturą towarzyszącą na terenie Fermy D. w miejscowości W., gm. K.. Planowane przedsięwzięcie ma zostać zrealizowane na działkach o nr ew. [...] obręb W.
W decyzji określono rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji niezbędnej do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, wymagania dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Z decyzji wynika, że nowoprojektowane kurniki będą miały wymiary zewnętrzne 120 m x 15 m i wysokość około 6,35 m. Powierzchnia użytkowa (hodowlana) każdego z kurników będzie wynosiła 1270,8 m2 z 11437 stanowiskami dla kur. Pozostała powierzchnia 407,79 m2 będzie stanowiła pomieszczenia gospodarcze i magazynowe. Dodatkowo przy projektowanych kurnikach zlokalizowane zostaną 4 silosy na paszę, o pojemności 20 Mg każdy. Nowoprojektowane kurniki zasilane będą w wodę z własnego ujęcia wody - ze studni wierconej S W-1 oraz alternatywnie z wodociągu gminnego. W każdym z 2 nowych kurników przewiduje się zainstalowanie następujących urządzeń wentylacyjnych:
(-) 9 wentylatorów dachowych o wydajności V = 12500 m3/h każdy, umieszczonych
w pomieszczeniu inwentarskim, niezadaszonych, o wysokości wylotu (do środka geometrycznego) od poziomu terenu h = 7,15 m i średnicy wylotu 0,63 m, pracujących w automatyce temperaturowej; (-) 1 wentylator dachowy o wydajności
V = 12500 m3/h, zlokalizowany w części magazynowej, niezadaszony, o wysokości wylotu (do środka geometrycznego) od poziomu terenu h = 7,15 m i średnicy wylotu 0,63 m, pracujący w automatyce temperaturowej.
Projektowane budynki wyposażone zostaną w specjalistyczne urządzenia do zadawania paszy i kropelkowy system pojenia zwierząt (po 4 rzędy poideł i 2 rzędy karmideł w każdym z kurników). Nie przewiduje się ogrzewania kurników. Działalność przedmiotowej instalacji związana będzie z prowadzeniem hodowli kur niosek od 16 - 18 tygodnia życia, produkcji jaj, ich automatycznym sortowaniu, a następnie ich sprzedaży i dystrybucji. Zbieranie jaj odbywa się automatycznie, za pomocą przenośnika taśmowego. Następnie trafiają one do urządzenia sortującego
i ważącego jajka, a następnie umieszczane są automatycznie w wytłaczankach transportowych. Po okresie nieśności (20 miesięcy) i sprzedaży kur do uboju do rożnych zakładów drobiarskich, kurniki są czyszczone i dezynfekowane przez okres ok. 4 tygodni. Czyszczenie kurników odbywa się na sucho, potem prowadzona jest dezynfekcja ciepłą mgłą z użyciem środków dezynfekcyjnych. Pomiot kurzy oddawany jest na podstawie umowy do pieczarkarni i biogazowni.
Organ wskazał, że od strony południowej przedmiotowa ferma sąsiaduje również z działającą na podstawie pozwolenia zintegrowanego instalacją do hodowli drobiu powyżej 40000 stanowisk - kurnikami. Zakład prowadzi hodowlę kur niosek od 17 do 69 tygodnia życia w ilości 169272 stanowisk z jednoczesnym pozyskiwaniem jaj, a od strony północnej z działką zabudowaną. Pozostałe sąsiedztwo stanowią grunty orne, użytki zielone oraz tereny leśne. Od strony zachodniej przebiega droga asfaltowa łączącą miejscowości W. i K. Najbliższy budynek mieszkalny zlokalizowany jest na działce nr [...], w kierunku północno-wschodnim od projektowanych kurników.
Wójt dodał, że na przedmiotowej fermie, obejmującej działki o nr geod. [...], prowadzona jest obecnie działalność polegająca na hodowli kur niosek w systemie bezklatkowym, ściółkowym z rusztem. W skład gospodarstwa wchodzi kurnik o powierzchni hodowlanej 1520 m2 z 13680 stanowiskami dla kur niosek, w którym oprócz części hodowlanej znajduje się pomieszczenie sortowni jaj oraz magazyn. Dodatkowo na nieruchomości zlokalizowany jest również budynek socjalny oraz własne ujęcie wody - studnia wiercona. Przy kurniku zainstalowane są 2 silosy o pojemności 20 Mg każdy. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Inwestora gospodarstwo rodzinne i kurnik w miejscowości W. istnieje od 1977 r. Do 1996 r. hodowlę kur w systemie ściółkowym w jednym obiekcie prowadzili rodzice obecnej właścicielki. Do 2012 r. Inwestor prowadził w kurniku hodowlę w systemie klatkowym, bateryjnym z obsadą 41760 stanowisk kur niosek, kiedy to podjął decyzję o zmianie systemu produkcji jaj na system bezklatkowy i ograniczył obsadę. Przedsięwzięcie polegające na rozbudowie fermy o kolejne kurniki ma na celu zwiększenie opłacalności chowu drobiu i ponowne osiągniecie przez Inwestora poziomu produkcji jaj zbliżonego do wcześniejszego z chowu klatkowego, na który miał pozwolenie zintegrowane.
W dalszej części uzasadnienia, organ pierwszej instancji wskazał, że
w przedłożonym przez Inwestora raporcie o oddziaływaniu na środowisko szczegółowo zostały przedstawione warianty, o których mowa w art. 66 ustawy
z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm. - dalej: "ustawa środowiskowa"). Opisano w nim i przeanalizowano: wariant inwestorski, wariant lokalizacyjny, wariant ograniczający skalę przedsięwzięcia, wariant technologiczny
1 z dodatkowym kotłem grzewczym oraz wariant technologiczny 2 z chowem klatkowym. Warianty różnią się miedzy sobą pod względem sposobu, w jaki przedsięwzięcie w każdym z nich będzie oddziaływać na środowisko, a wariant najkorzystniejszy dla środowiska wskazuje rozwiązania pozwalające to środowisko chronić w jak najpełniejszym wymiarze. Na podstawie analizy wariantów lokalizacyjnych i technologicznych, wariant inwestorski uznano za wariant najkorzystniejszy dla środowiska, ponieważ charakteryzuje się najniższym poziomem emisji do powietrza. Funkcjonowanie planowanej instalacji nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych wartości stężeń zanieczyszczeń w powietrzu.
Z decyzją nie zgodził się R. C. W odwołaniu zarzucił naruszenie: a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. – dalej: "k.p.a."), poprzez zaniechanie właściwej oceny dowodowej raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i ograniczenie się do całkowitego, pozbawionego analizy skopiowania do treści decyzji treści postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Wydziału Spraw Terenowych w Ł. z dnia [...] sierpnia 2018 r.; zaniechanie właściwej oceny postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.; powierzchowne potraktowanie kwestii związanych z odorowym oddziaływaniem inwestycji; nie zauważenie tego, że z materiału dowodowego wynika, że nie można z całą pewnością wykluczyć negatywnego oddziaływania na obszar NATURA 2000, z którym bezpośrednio miałaby graniczyć przedmiotowa inwestycja; b) art. 85 ust 2 pkt 1 lit. a ustawy środowiskowej przez jego nie zastosowanie i niewskazanie w uzasadnieniu decyzji
w jaki sposób zostały uwzględnione uwagi i wnioski związane z udziałem społeczeństwa, w tym zwłaszcza te dotyczące wniosków w zakresie nieprzyjemności odorowych; c) zaniechanie zbadania okoliczności związanych z nałożeniem obowiązku wykonania pasa zieleni - czy jest to wystarczające zabezpieczenie, od kiedy będzie ono skuteczne; d) art. 138 § 2 k.p.a., przez nie zwrócenie uwagi
na okoliczności wskazane w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w Ł. nr [...], która mimo umorzenia postępowania w związku
z decyzją do której się odnosiła - z powodów formalnych winna mieć charakter także wiążący dla organu I instancji z uwagi na fakt, iż przedmiot obu postępowań jest tożsamy; e) zaniechanie prawidłowego zbadania kręg stron.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Kolegium wskazało, że z informacji inwestora, wynikających z przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz jego uzupełnień płynie wniosek, że przewiduje on budowę 2 budynków inwentarskich do chowu drobiu
z infrastrukturą towarzyszącą na terenie Fermy D. na działkach o nr ew. [...] w miejscowości W. Na działce sąsiedniej (nr [...]) istnieje już budynek inwentarski do hodowli drobiu, będący własnością Inwestora. Obecnie ferma posiada obsadę równą 54,72 DJP. Po zrealizowaniu planowanej inwestycji - budowa 2 kurników (o obsadzie 45,748 DJP każdy) - łączna maksymalna obsada we wszystkich obiektach na fermie wyniesie 146,22 DJP. W projektowanych 2 kurnikach, podobnie jak w kurniku istniejącym, prowadzony będzie chów i hodowla kur niosek.
Organ odwoławczy podniósł, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, o jakiej mowa w art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej można wydać tylko wówczas, gdy organ wcześniej ustali, że planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć, o jakich mowa w art. 59 tej ustawy. Dopiero wówczas możliwe jest wydanie w tym przedmiocie decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę: pozytywnej, a więc ustalającej środowiskowe uwarunkowania, bądź negatywnej - odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, iż planowana inwestycja, wyszczególniona w § 3 ust. 1 pkt 103 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71) stanowi inwestycję, o jakiej mowa w art. 59 ust. 1 pkt. 2 ustawy środowiskowej, a więc jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Dalej Kolegium wskazało, że decyzja o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia może być wydana jedynie
w przypadkach określonych w ustawie. Są nimi: 1) niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej); 2) odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej); 3) brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, w sytuacji, gdy organ skorzysta z możliwości określonej w art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej;
4) wykazanie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej); 5) wykazanie, że przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek
z art. 68 pkt 1, 3 i 4 (art. 81 ust. 3 ustawy środowiskowej).
Kolegium zauważyło, że Gmina K. posiada dla omawianego obszaru opracowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] stycznia 2017 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego panu zagospodarowania przestrzennego części gminy K. dotyczącej części terenów wsi W. Zgodnie z ustaleniami planu przedmiotowy teren oznaczony został w planie symbolem RU z przeznaczeniem pod teren obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych i hodowlanych, dla którego
w ustaleniach szczegółowych wskazano, że jest to teren realizacji obiektów obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych i hodowlanych (np. fermy drobiu) oraz symbolem ZI - teren zieleni izolacyjnej. W związku z powyższym organ za zbędne uznał żądanie dopuszczenia dowodu z Prognozy oddziaływania na środowisko, gdyż to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (a nie prognoza) decyduje
o przeznaczeniu terenu na określony cel.
Kolegium wskazało ponadto, że organy, do których się zwrócono
o uzgodnienie, tj. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w B. Wydział Spraw Terenowych w Ł. (postanowienie z dnia [...] sierpnia 2018 r.) i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. (opinia z dnia [...] czerwca 2018 r.) rozstrzygnęły kwestie związane z warunkami realizacji planowanej inwestycji. W toku prowadzonego postępowania odwoławczego Kolegium wystąpiło do RDOŚ i PPIS
z zapytaniem czy podtrzymują swoje uzgodnienie i opinię. RDOŚ w piśmie z dnia [...] marca 2019 r. podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu uzgadniającym środowiskowe warunki realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia. Pozytywną opinie na temat planowanego przedsięwzięcia oraz warunki jego realizacji podtrzymał także PPIS - pismem z dnia [...] marca 2019 r.
Dalej organ stwierdził, że z oceny oddziaływania na środowisko nie wynika:
(-) zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie lokalizacyjnym, jak też nie istnieją racjonalne warianty alternatywne; (-) aby przedsięwzięcie mogło znacząco wpłynąć na obszar Natura 2000, którego granice przebiegają w odległości około
20 m od istniejącego już na fermie kurnika. Z raportu i postanowienia RDOŚ wynika, że planowane przedsięwzięcie inwestycyjne nie będzie powodowało znaczącego negatywnego oddziaływania na znajdujący się w sąsiedztwie obszar Natura 2000. Autorzy raportu wskazali, że planowana inwestycja nie spowoduje oddziaływania na środowisko poza terenem, do którego Inwestor posiada tytuł prawny oraz nie wpłynie negatywnie na integralność i spójność obszarów Natura 2000 znajdujących się
w sąsiedztwie. Stwierdzenie to zaakceptował RDOŚ.
Uwzględniając powyższe okoliczności, Kolegium doszło do wniosku,
że w analizowanej sprawie nie zaistniały żadne okoliczności uzasadniające odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zatem organ pierwszej instancji był obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia. Obowiązkiem organu pierwszej instancji było ustalenie, czy planowane przedsięwzięcie nie wiąże się z nadmiernym zagrożeniem dla środowiska, czy podjęte zostały niezbędne kroki w celu zminimalizowania szkodliwego wpływu przedsięwzięcia na środowisko i czy nie zachodzą określone prawem przesłanki uniemożliwiające podjęcie określonej działalności na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym. Wydając zaskarżoną decyzję Wójt dysponował raportem oddziaływania na środowisko, który uznany został za poprawny formalnie oraz merytorycznie zarówno przez organ uzgadniający, jak
i przez organ opiniujący przedsięwzięcie, i został bezkrytycznie oceniony przez Wójta, który uznał, że odpowiada on przepisom prawa. Kolegium zauważyło, że Wójt uznał jednak, że na etapie wydawania zaskarżonej decyzji, w oparciu o przedłożony raport, nie jest możliwe zidentyfikowanie wszystkich zagrożeń dla środowiska, jakie niesie realizacja przedsięwzięcia dlatego w pkt VII decyzji nałożył obowiązek przedłożenia analizy porealizacyjnej w zakresie zmian, jakie mogą nastąpić
w środowisku na skutek funkcjonowania przedmiotowej fermy drobiu, tj. w zakresie emisji zanieczyszczeń gazowych i mikrobiologicznych do powietrza.
Zdaniem Kolegium, przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, z uwzględnieniem wymogów w zakresie ochrony środowiska i uzyskanych opinii oraz uzgodnień, doprowadziła do wniosku, że przedłożony raport, wraz z uzupełnieniami, w tym opinią merytoryczną, sporządzoną przez E. sp. z o.o. w B. dnia [...] marca 2019 r., dotyczącą odorowego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, spełniał wymogi formalne i merytoryczne określone ustawą środowiskową. Przedłożony przez Inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymogi
art. 66 ustawy środowiskowej, jest spójny, logiczny i przekonujący, zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Określony w nim zakres oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko (w odniesieniu do poszczególnych faz realizacji inwestycji), jest wystarczająco szeroki i uwzględnia aspekty technologiczne, prawne, organizacyjne oraz logistyczne inwestycji. Odnosi się również do konfliktów społecznych wywołanych przez planowane przedsięwzięcie. W pkt 21.1 raportu wskazano m.in., że w toku podobnego postępowania przeprowadzonego w 2013 r mieszkańcy wsi W. oraz B.
i R. C. - właściciele posesji znajdującej się na działce sąsiadującej bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji - złożyli na ręce Wójta protest przeciwko zamierzeniom inwestycyjnym inwestora oraz uwagi dotyczące postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbudowy planowanej wówczas fermy. Autorzy raportu uznali, że konflikt powróci
w toku nowego postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Kolegium, raport nie budzi żadnych zastrzeżeń, nie zawiera błędów, nieścisłości czy nieprawidłowości, a w konsekwencji nie ma podstaw, aby odmówić mu wiarygodności dowodowej.
Organ odwoławczy stwierdził, że Wójt wziął pod uwagę nie tylko wyniki uzgodnień i opinii RDOŚ w B. oraz PPIS w K., ustalenia zawarte
w raporcie oddziaływania, lecz także wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, któremu w toku postępowania środowiskowego zapewniony został udział i które aktywnie w postępowaniu uczestniczyło, zgłaszając swoje wnioski
i uwagi. W toku postępowania Wójt, w drodze stosownych obwieszczeń, informował strony o ich uprawnieniach oraz podejmowanych czynnościach, jak również realizował wobec społeczeństwa obowiązek informacyjny wynikający z przepisów ustawy środowiskowej. W ocenie Kolegium niezasadny jest zarzut odwołującego, że organ pierwszej instancji nie ustosunkował się w uzasadnieniu swojej decyzji do uwag i wniosków, dotyczących generalnie uciążliwości odorowych planowanej inwestycji, zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa. Jak wynika
z uzasadnienia decyzji organ do zgłoszonych uwag i wniosków odniósł się poprzez szeroki opis przebiegu postępowania, w którym przywołał kwestię zgłoszonych uwag i wniosków. Przykładowo na stronie 18 decyzji nie uznał za zasadne wniosków
o powołanie niezależnego specjalisty z dziedziny ochrony środowiska, z uwagi na potwierdzenie kwalifikacji i doświadczenia wykonawców raportu. Nadto w decyzji zobowiązał inwestora do przeprowadzenia analizy porealizacyjnej, w której dokona się porównania ustaleń zawartych w raporcie i w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, z rzeczywistym oddziaływaniem przedsięwzięcia na środowisko
i działaniami podjętymi dla jego ograniczenia.
Kolegium zauważyło, że obowiązujące przepisy nie określają żadnych norm odorowych, które z kolei określałyby zakres oddziaływania nieprzyjemnych zapachów na tereny sąsiadujące, gdyż zapach czy odór jest substancją niemierzalną. Zapachy pomimo, że mogą być uciążliwe nie mogą być badane, bowiem w polskim systemie prawnym nie istnieją normy prawne, które odnosiłyby się do zapachów. W ocenie Kolegium przy uwzględnieniu powyższego organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił przedsięwzięcie pod kątem uciążliwości.
Zdaniem organu odwoławczego, z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że największe stężenie amoniaku i siarkowodoru (substancji odorotwórczych), będzie emitowane w kierunku południowo-wschodnim, z tym że nie narusza to standardów jakości środowiska oraz wartości odniesienia określonych prawem. Wobec faktu, że w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia (dz. nr [...]) istnieje już budynek inwentarski do hodowli drobiu, będący własnością inwestora oraz instalacją do hodowli drobiu powyżej 40000 stanowisk - kurnikami należącymi do J. B., w celu oceny oddziaływania skumulowanego wykonano analizę
z uwzględnieniem źródeł emisji występujących na obu fermach drobiu (por. rozdział 12.9. raportu). Wykonane obliczenia rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń
w powietrzu uwzględniających fermę J. B., nie wykazały przekroczeń wartości dopuszczalnych w zakresie emisji do powietrza.
Kolegium zauważyło, że zgodnie z zapisem obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy K. dotyczącej części terenów wsi W. - "Teren należy urządzić w formie zwartej zieleni wielopiętrowej, o minimalnej szerokości 15,0 m i docelowej wysokości minimum 3,0 m, tworzący barierę wizualną i akustyczną z możliwością przerwania w miejscach sytuowania bram wjazdowych oraz w przypadku konieczności ominięcia istniejących przeszkód (np. obiektów infrastruktury technicznej itp.)". Wójt zobowiązał inwestora do jego wykonania (pkt VII decyzji środowiskowej).
Organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu dotyczącego niezwrócenia uwagi na okoliczności wskazane w decyzji Kolegium nr [...]. Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja została wydana w efekcie nowego postępowania administracyjnego, w obecnie istniejącym stanie faktycznym i prawnym.
Za niezasadny organ uznał ponadto zarzut nieprawidłowego zbadania kręgu stron postępowania.
Zdaniem Kolegium zaskarżona decyzja w swej sentencji zawiera wszystkie niezbędne elementy, wyszczególnione w art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej,
a charakterystyka przedsięwzięcia, zgodnie z art. 85 ust. 3 tej ustawy, stanowi załącznik do decyzji. Nadto zaskarżona decyzja jest uzasadniona, co wypełnia przesłankę art. 85 ust. 1 ustawy środowiskowej, zawiera zarówno opis stanu faktycznego, tj. kolejnych etapów prowadzonego postępowania jak i dokonuje oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Powołuje też przepisy prawa, na podstawie których została wydana.
Z decyzją organu odwoławczego nie zgodził się R. C. W skardze złożonej do Sądu działający w jego imieniu pełnomocnik zarzucił naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez:
a) brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego zebranego
w sprawie polegające na zbyt powierzchownym zbadaniu zarzutu w zakresie oddziaływania odorowego przedmiotowego przedsięwzięcia i: (-) pominięcie okoliczności, że informacje podane w raporcie jak i uzupełniającej opinii przedłożonej na etapie postępowania przed organem II instancji dotyczą analizy zanieczyszczeń powietrza i badania, czy nie przenoszą one dopuszczalnych norm, podczas gdy podejście do kwestii odoru, jak wynika z informacji nawet przedstawionej przez samego wnioskodawcę w dodatkowych materiałach przedłożonych przez niego,
w najnowszym podejściu powiązane są tak z odległością jaką ma być zachowana od inwestycji powodującej takie oddziaływania do nich wartości jak i z metodami podjęcia konkretnych kroków np. poprzez zastosowanie konkretnych technik redukcji i ograniczenia emisji zapachowych, co też powinno mieć wyraz w sentencji zaskarżonej decyzji, (-) pominięcie zbadania okoliczności dotyczących odległości przedmiotowej inwestycji od zabudowań mieszkalnych, w sytuacji gdy analiza przyjętych założeń zaaprobowanej przez ustawodawcę metodologii walki
z odorotwórczymi inwestycjami przyjmuje kryterium odległości jako podstawowe kryterium zapobiegania i minimalizowania skutków odorów - takie założenia przyjęto w ramach projektu tzw. ustawy antyodorowej, (-) pominięcie, iż w kwestii odorów mało wątpliwym jest stwierdzenie, że oddziaływania te zamkną się w ramach nieruchomości, do której tytuł prawny posiada wnioskodawca, gdyż nawet na chwilę obecną mieszkańcy skarżyli się organowi I instancji na ten problem;
b) organy nie zbadały w sposób wyczerpujący i wszechstronny jakie techniki redukcji i ograniczenia emisji substancji zapachowych są rekomendowane przez wnioskodawcę, a przede wszystkim nie analizowały, czy są ta środki wystarczające oraz wyczerpujące dostępne metody, co skarżący podnosi na etapie zaskarżenia decyzji organu I instancji;
c) wadliwą ocenę zarzutów dotyczących oceny specjalistycznego materiału dowodowego w postaci raportu oddziaływania na środowisko - organ I instancji nie dokonał własnej oceny raportu oddziaływania na środowisko, w tym pod kątem odorowym, a stwierdzenie, iż raport został sporządzony przez specjalistów, jest jasny spójny i merytorycznie poprawny, jest stwierdzeniem zbyt ogólnym, także w świetle, zebranych protestów mieszkańców skarżących się na już istniejący i uciążliwy nieprzyjemny zapach we wsi, jak i w świetle faktu, iż takie stwierdzenie wymagałoby de facto widomości specjalnych, których organ sam nie posiada;
d) to na organie administracyjnym, a nie na stronie postępowania spoczywa obowiązek zebrania i zbadania materiału dowodowego w sprawie - strona skarżąca wnosiła o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego podając konkretne argumenty
i okoliczności wymagające zbadania;
e) wadliwą ocenę dowodów w postaci specjalistycznych opinii pozyskanych
w ramach postępowania przed organem I instancji, zwłaszcza opinii RDOŚ
i niezauważenie, iż pozbawiona jest ona jakiejkolwiek weryfikacji merytorycznej raportu, obliczeń, przywołania literatury fachowej etc., a wydaje się, że jest też to istotny dowód z punktu widzenia organu wydającego decyzję;
f) brak właściwej analizy materiału dowodowego i niezauważenie, że nie odpowiada on stawianym mu wymogom - w ramach przeprowadzenia tej czynności nakazano inwestorowi zbadać kwestie konfliktów społecznych oraz rozważyć wariant ograniczający skalę przedsięwzięcia ze względu na bliskie sąsiedztwo zabudowy mieszkaniowej na nieruchomości nr [...] (np. RDOŚ podał, że pas zieleni został wykonany, podczas gdy nie ma takiej sytuacji) - w takim przypadku raport nie może ograniczać stwierdzenia, że konflikty będą, analiza i zobowiązanie poczynione przez organ I instancji opierało się także na podaniu wyczerpujących technik ograniczenia okoliczności powodujących konflikt społeczny wymaga - zaproponowania sposobów jego załagodzenia lub zminimalizowania możliwości wystąpienia, czego nie uczyniono;
g) niezauważenie przez organ II instancji tego, że z materiału dowodowego wynika, że nie można z całą pewnością wykluczyć negatywnego oddziaływania na obszar NATURA 2000, z którym bezpośrednio miałaby graniczyć przedmiotowa inwestycja
2. art. 85 ust 2 pkt 1 lit a ustawy środowiskowej, przez jego niezastosowanie
i niewskazanie w uzasadnieniu decyzji w jaki sposób zostały uwzględnione uwagi
i wnioski związane z udziałem społeczeństwa, w tym zwłaszcza te dotyczące wniosków w zakresie nieprzyjemności odorowych - nie jest wystarczającym odniesienie się do tego tylko w uzasadnieniu decyzji pod kątem powstania obowiązków po stronie inwestora, w tym podjętych wobec jego własnego rozwiązania proponowanego w raporcie ergo jeżeli w skutek wniosków społecznych inwestor ma podjąć jakieś konkretne kroki, to winno mieć to wydźwięk w sentencji decyzji i wyjaśnienie w jej uzasadnieniu, tak jak ma to miejsce w przypadku innych zgłaszanych przez udział społeczeństwa zastrzeżeń w stosunku do inwestycji -
w przypadku odorów nie można uznać, iż wystarczającym jest nakazanie wykonania oceny porealizacyjnej - organ winien zobowiązać wnioskodawcę pod zastosowania konkretnych metod minimalizacji tych oddziaływań, by następnie zbadać ich skuteczność;
3. zaniechanie zbadania okoliczności związanych z nałożeniem obowiązku wykonania pasa zieleni - czy jest to wystarczające zabezpieczenie, od kiedy będzie ono skuteczne - i czy wymaga nasadzeń o konkretnym rodzaju - nasadzenia potrzebują czasu do osiągnięcia docelowej wysokości i tym samym winnym być wskazane jaka ona powinna być, jaki czasu upłynie do tego momentu, jaka jest skuteczność takiej " ochrony" i przeciwko czemu ona ma służyć - jakie emisje ma minimalizować, czy też odorowe, tym bardziej, że przy obecnym brzmieniu decyzji środowiskowej brak jest jakichkolwiek mechanizmów pozwalających na zweryfikowanie wykonania tego obowiązku przez Inwestora, w tym czasu w jaki ma to on wykonać, warunków startowych - ma to istotne znaczenie skoro organ
II instancji uwzględnił to rozwiązanie jako mechanizm minimalizujący oddziaływanie inwestycji i wytyczne dla tego zobowiązania wnioskodawcy winny być jasne
i określone, a przede wszystkim organ winien być przekonany o ich skuteczności,
a nie uwzględniać je tylko z uwagi na wymogi planu zagospodarowania przestrzennego.
4. niewyjaśnienie wszelkich wątpliwości jakie powziął organ II instancji, zwłaszcza w związku z zapytaniem skierowanym na etapie postępowania przed organem II instancji do RDOŚ
5. wadliwą odmowę przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego, które zmierzały do szerokiego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy
i wskazania istotnych problemów, jakie winny być wzięte pod uwagę w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
Mając na uwadze powyższe autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wniosek o oddalenie skargi sformułował też pełnomocnik uczestnika postępowania J. W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji Sąd na wstępie zauważa, że odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia może mieć miejsce jedynie w ściśle określonych przypadkach wymienionych expressis verbis w ustawie środowiskowej. Kolegium trafnie zwróciło uwagę, że tymi przypadkami są:
- niezgodność lokalizacji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej),
- odmowa uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii przez organy uzgadniające i opiniujące (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy),
- brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy),
- sytuacja, gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika znacząco negatywne oddziaływanie na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2 ustawy),
- okoliczność wskazująca, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, przy jednoczesnym braku spełnienia przesłanek z art. 68 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy (art. 81 ust. 3 ustawy).
W zaskarżonej decyzji brak powyższych przeszkód do wydania pozytywnej decyzji środowiskowej Kolegium należycie zbadało i umotywowało, a Sąd w pełni podziela wnioski przeprowadzonej w tym zakresie analizy.
Ze skargi wynika, że zasadniczo strona nie kwestionuje ustaleń dotyczących ww. okoliczności uzasadniających odmowę wydania decyzji środowiskowych, poza
podważaniem tych ustaleń organów, zgodnie z którymi wykluczono negatywne oddziaływanie inwestycji na obszar NATURA 2000. Tym aspektem Sąd zajmie się jednak w dalszej części pisemnych motywów rozstrzygnięcia. Ponadto w odwołaniu od decyzji Wójta, Skarżący za kluczową dla niedopuszczalności inwestycji uznawał Prognozę oddziaływania na środowisko zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części gminy, z której ma wynikać, że dla obszaru objętego przedmiotowym przedsięwzięciem ustalono zakaz lokowania inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
W tym ostatnim elemencie podkreślenia wymaga, co nie umknęło uwadze organów, że Gmina K. posiada dla omawianego obszaru opracowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym przedmiotowy teren oznaczony został w planie symbolem RU z przeznaczeniem pod teren obsługi produkcji w gospodarstwach rolnych i hodowlanych, dla którego w ustaleniach szczegółowych wskazano, że jest to teren realizacji obiektów obsługi produkcji
w gospodarstwach rolnych i hodowlanych (np. fermy drobiu) oraz symbolem ZI - teren zieleni izolacyjnej. Tym samym to miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego decyduje o przeznaczeniu terenu na określony cel, a Prognoza oddziaływania na środowisko nie ma prawnego znaczenia dla oceny istnienia ww. przesłanek do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.
Analiza złożonej skargi wskazuje, że oprócz zasygnalizowanego wątku związanego z wpływem inwestycji na obszar NATURA 2000, strona skarżąca kwestionuje głównie: (-) powierzchowne zbadanie kwestii oddziaływania odorowego planowanej inwestycji; (-) wadliwą ocenę raportu oddziaływania na środowisko (niedokonanie przez organ jego własnej oceny); (-) wadliwą ocenę opinii organów uzgadniających; (-) niewłaściwe zbadanie konfliktów społecznych; (-) niewskazanie, w jaki sposób zostały uwzględnione uwagi i wnioski związane z udziałem społeczeństwa oraz (-) odmowę przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego.
Skład orzekający podkreśla w tym miejscu, że decyzja środowiskowa służy ocenie następstw realizacji inwestycji dla środowiska, zwłaszcza zidentyfikowaniu negatywnych skutków wykonywania i późniejszej eksploatacji inwestycji oraz wskazaniu działań, które mają im zapobiec lub je zminimalizować do poziomu zgodnego z prawem. Mimo, iż to na organie wydającym decyzję środowiskową spoczywa główny ciężar oceny dopuszczalności realizacji inwestycji z punktu widzenia ochrony środowiska, to jednak ustawodawca umożliwił mu wykorzystanie szeregu elementów pomocniczych tak, by jego ocena była wszechstronna
i wieloaspektowa. Wskazanymi elementami są m.in. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który powinien spełniać wymagania określone
w art. 66 ustawy środowiskowej, opinie wyspecjalizowanych organów uzgadniających oraz zapewnienie udziału społeczeństwa na etapie przygotowywania i wydawania decyzji środowiskowej (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 maja 2018 r. sygn. II SA/Bk 90/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).
W związku z tym, że planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, na Inwestorkę nałożono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania jej przedsięwzięcia na środowisko. Po przedłożeniu raportu o oddziaływaniu na środowisko - organ pierwszej instancji, przed wydaniem decyzji zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B., o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Oba organy uzgodniły (zaopiniowały) pozytywnie realizację przedsięwzięcia i określiły stosowne warunki jego realizacji.
Sąd podziela pozytywną ocenę organów dotyczącą przedłożonego raportu, zwłaszcza w zakresie uciążliwości odorowej planowanej inwestycji. W raporcie
i w decyzji przeanalizowano tę kwestię i wbrew twierdzeniom skargi zakres oddziaływania odorowego nie został potraktowany powierzchownie. Poza sporem pozostaje przy tym, że planowana inwestycja będzie za sobą niosła tego typu uciążliwości. Zwrócić trzeba jednak uwagę, że zapach, czy też odór jest substancją niemierzalną i aktualnie brak jest obowiązujących norm prawnych wprost regulujących kwestie uciążliwości zapachowych, odorowych. W takiej sytuacji
za kryterium oceny w tym zakresie można przyjąć stężenie amoniaku i siarkowodoru, tj. substancji uznawanych za najbardziej odorotwórcze. W raporcie oraz w opinii
z dnia [...] marca 2019 r. podmiotu sporządzającego oceniany raport znalazła się analiza uciążliwości zapachowej planowanej inwestycji. Przedstawiono obliczenia dla substancji najbardziej odorotwórczych – amoniaku i siarkowodoru – które wykazały, że ich stężenie nie przekracza standardów jakości określonych przepisami prawa. Ponadto przeprowadzona analiza wykazała, że największych emisji tych substancji należy oczekiwać w kierunku południowo-wschodnim (tak więc przeciwnym od działki Skarżącego). Przeanalizowano też oddziaływanie skumulowane ww. substancji
w związku z bezpośrednim sąsiedztwem innej hodowli drobiu. Zidentyfikowano przy tym źródła emisji odorowych: pomiot, wentylacja, pasza. Określono, że największe emisje odorowe będą miały miejsce podczas przerwy technologicznej między cyklami hodowlanymi (raz na około 20 miesięcy, kiedy będzie wywożony pomiot a hale dezynfekowane). Uwzględniając powyższe autorzy raportu, a za nimi organ przewidzieli i nakazali wprowadzić rozwiązania mające minimalizować oddziaływanie inwestycji na środowisko w zakresie emisji odorowych, tj.:
- nałożono obowiązek stosowania odpowiednich dawek pokarmowych, mieszanek paszowych dostosowanych do wymagań zwierząt na poszczególnych etapach rozwojowych;
- przewidziano automatyczny system poideł (poidła smoczkowe), który ma zabezpieczać przed niekontrolowanym wyciekiem wody do ściółki, przyczyniającym się do zwiększenia emisji amoniaku;
- przewidziano specjalistyczne urządzenia do zadawania paszy oraz hermetyzację załadunku pasz, jak też sposób jej przechowywania - w szczelnych silosach;
- zaprojektowano system wentylacyjny sterowany komputerowo
i w zależności od warunków panujących wewnątrz i na zewnątrz budynków regulujący mikroklimat pomieszczeń (co ma pozwolić na utrzymanie odpowiedniej temperatury i wilgotności powietrza w kurnikach);
- inwestycja ma mieć charakter hodowli zamkniętej: pomiot powstający
w czasie cyklu przetrzymywany będzie wewnątrz budynków inwentarskich, a po zakończeniu cyklu hodowlanego będzie przekazywany bezpośrednio do biogazowni lub do produkcji podłoża do uprawy pieczarek;
- przewidziano czyszczenie kurników po zakończeniu każdego cyklu hodowlanego – raz na około 20 miesięcy: czyszczenie na sucho;
- zaplanowano, że zwierzęta padłe i ubite przechowywane będą w szczelnie zamkniętych kontenerach i wywożone przez specjalistyczną firmę co tydzień
w okresie letnim i co dwa tygodnie w okresie zimowym;
- przewidziano stworzenie roślinne strefy buforowej;
- przewidziano kontrolę oddziaływań na środowisko, poprzez nałożenie na Inwestora obowiązku sporządzenia analizy porealizacyjnej.
Podkreślenia wymaga, że zaproponowane w raporcie rozwiązania, które znajdują odzwierciedlenie w decyzji Wójta, są zgodne z propozycjami zawartymi
w wydanym przez Ministerstwo Środowiska "Kodeksie przeciwdziałania uciążliwości zapachowej", stanowiącym źródło dobrych praktyk w zakresie zwalczania uciążliwości zapachowej różnego rodzaju działalności. Wspomniany Kodeks nie stanowi źródła obowiązującego prawa, tym niemniej, zawiera zbiór rozwiązań, zaleceń mogących przyczynić się ograniczeniom emisji odorowych, towarzyszącym określonym inwestycjom. Kwestia skuteczności przyjętych w tej sprawie rozwiązań nie została podważona. Co więcej organ nałożył na Inwestora obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej w zakresie emisji zanieczyszczeń gazowych
i mikrobiologicznych do powietrza. Analiza ta będzie miała na celu ograniczenie rzeczywistych uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich. Jej sporządzenie jest
w interesie właścicieli nieruchomości sąsiednich (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2169/11, LEX nr 1152144) i stanowić będzie podstawę ograniczenia negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na te nieruchomości,
w tym również na ewentualne uciążliwości odorowe. Uciążliwości odorowych
i oddziaływania negatywnego nie sposób wykluczyć, natomiast rolą postępowania środowiskowego jest rozpoznanie tego oddziaływania i jego zminimalizowanie, co
w przedmiotowej sprawie nastąpiło i nie budzi wątpliwości Sądu.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut pominięcia zbadania okoliczności dotyczących odległości przedmiotowej inwestycji od zabudowań mieszkalnych. Kryterium odległości jako kryterium zapobiegania i minimalizowania skutków odorów stanowi - jak wskazano w skardze - element projektu tzw. ustawy antyodorowej, niemniej nie jest prawem obowiązującym. Stąd kwestia ta nie mogła być badana
w kontrolowanym postępowaniu.
Nie można zgodzić się z zarzutem nie dokonania przez organy własnej oceny raportu oddziaływania na środowisko oraz wadliwej oceny opinii pozyskanych od RDOŚ i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Organy orzekające
w sprawie w wystarczający sposób dały wyraz aprobacie dla kompletności, logiczności, spójności i formalnej poprawności raportu, który został również zaakceptowany przez organy uzgadniające i opiniujące. W ramach postępowania odwoławczego zarówno PPIS jak i RDOŚ podtrzymały swoje stanowiska wyrażone na etapie uzgadniania przedsięwzięcia. W toku prowadzonego postępowania jego strony nie przedstawiły zaś konkretnych powodów, które stawiałyby pod znakiem zapytania merytoryczną poprawność raportu, co mogłoby w efekcie uzasadniać potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii innych ekspertów ds. środowiska, a czego domagał się Skarżący w trakcie postępowania przeprowadzonego z udziałem społeczeństwa, jak i w złożonym odwołaniu od decyzji Wójta.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, raport jest dokumentem prywatnym, ale opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Raportowi
o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy przedsięwzięcia. Podważenie ustaleń raportu powinno nastąpić poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań środowiskowych (tzw. kontrraportu), której wnioski pozostawałyby w sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (zob. np. wyrok NSA z 28 października 2016 r. sygn. II OSK 844/16, dostępny w CBOSA). Kontrdowody wprowadzane przeciw specjalistycznemu raportowi powinny reprezentować wartość merytoryczną na co najmniej równym poziomie kompleksowości, a nie stanowić jedynie niepoparte głębszą analizą uwagi negujące założenia w nim zawarte. Raport oceniany jest przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Zastrzeżenia te jednak nie mogą być gołosłowne, lecz powinny być poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. II SA/Bd 750/14, dostępny w CBOSA). Jeżeli w danej sprawie złożony został raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który w ocenie organu odpowiada przepisom prawa oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest konieczna szczegółowa ocena wartości dowodowej tego raportu w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dokonał oceny, że jest on zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów na podstawie wiedzy specjalistycznej, w sytuacji gdy dysponuje raportem, który uznaje za wiarygodny
i zupełny (vide wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2019 r. sygn. II OSK 595/17, dostępny w CBOSA).
W przedmiotowej sprawie organy zasadnie przyjęły, że materiał dowodowy obejmujący raport wraz z załącznikami i uzupełniającymi opiniami z [...] marca 2019 r. jest zupełny zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. Raport analizowany przez organy orzekające oraz uzgadniające i opiniujące spełnia warunki formalne i materialne określone w art. 66 ustawy środowiskowej, z uwzględnieniem charakteru projektowanej inwestycji – chów drobiu. Treść raportu jest rzetelna
i spójna. Zawiera w szczególności opis wariantów: inwestorskiego, lokalizacyjnego, technologicznego 1 z dodatkowym kotłem grzewczym, technologicznego 2 z chowem klatkowym, jak też racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Każdy z opisanych wariantów zawiera analizę oddziaływania na środowisko.
Wbrew twierdzeniom skargi raport zawiera też analizę wariantu ograniczającego skalę przedsięwzięcia. W tym zakresie wskazano, że planowana inwestycja ma na celu odtworzenie poziomu produkcji w zbliżonych wielkościach do tych mających miejsce przed zmianą w 2012 r. systemu chowu z klatkowego
na bezklatkowy, wymuszoną wprowadzonymi normami unijnymi. Wyjaśniono, że planowane przedsięwzięcie ma poprawić opłacalność produkcji i zwiększenie konkurencyjności oraz przywrócenie produkcji jaj na poziom z lat poprzednich.
W związku z powyższym podniesiono, że Inwestor nie planuje ograniczenia skali przedsięwzięcia. W raporcie dodano, że łączna obsada stanowisk dla kur niosek po planowanej rozbudowie będzie mniejsza, niż ta, która prowadzona była do 2012 r.
Sąd pragnie podkreślić, że ograniczenie zasięgu, skali przedsięwzięcia pociąga za sobą niewątpliwie zmniejszenie oddziaływania na środowisko. Pamiętać jednak trzeba, że nie powinno się wymagać od inwestora ograniczenia rozmiarów planowanej inwestycji, które w ostatecznym rozrachunku podda w wątpliwość sens jego realizacji z ekonomicznego punktu widzenia. Odrzucenie w analizowanym przypadku wariantu ograniczającego było właśnie uzasadnione względami ekonomicznymi. Z kolei na podstawie analizy wariantów lokalizacyjnych i obu technologicznych, wariant inwestorski uznano za wariant najkorzystniejszy dla środowiska, ponieważ charakteryzuje się najniższym poziomem emisji do powietrza. Z raportu wynika, że funkcjonowanie planowanej instalacji nie będzie powodować przekroczenia dopuszczalnych wartości stężeń zanieczyszczeń w powietrzu.
W raporcie odniesiono się również do oddziaływań skumulowanych, w związku
z funkcjonującą na sąsiednich działkach podobną inwestycją (hodowla drobiu
z powyżej 40000 stanowisk – kurnikami). Przedstawione wyniki oraz izolinie stężeń poszczególnych zanieczyszczeń wykazały, że jednoczesne funkcjonowanie przedmiotowej inwestycji oraz istniejących w sąsiedztwie kurników nie powinno spowodować przekroczeń dopuszczalnych wartości stężeń zanieczyszczeń
w powietrzu.
Nie budzi ponadto wątpliwości Sądu, że w niniejszej sprawie rzetelnie została zbadana kwestia konfliktów społecznych. W raporcie trafnie zdiagnozowano, jakie konflikty może rodzić planowana inwestycja, by następnie umożliwić społeczności lokalnej wypowiedzenie się odnośnie tej inwestycji. W decyzji organ wymienił jakiego rodzaju protesty i sprzeciwy okolicznych mieszkańców były kierowane pod adresem przedsięwzięcia. Dotyczyły one głównie uciążliwości zapachowych, ale również związanych z emisją zanieczyszczeń do powietrza oraz emisją hałasu. Z decyzji wynika przy tym, że ze względu na wnioski i uwagi za zasadne uznano nałożenie na Inwestora obowiązku sporządzenia analiza porealizacyjnej w zakresie emisji substancji gazowych i mikrobiologicznych oraz kontrolnych pomiarów hałasu – w obu przypadkach w odniesieniu do najbliższej zabudowy, tj. działki Skarżącego. Organ wyraził też swój pogląd w zakresie wniosków o przeprowadzenie opinii niezależnego eksperta. Tym samym za niezasadne Sąd uznał również zarzuty niewskazania
w decyzji w jaki sposób zostały uwzględnione wnioski i uwagi związane z udziałem społeczeństwa.
W orzecznictwie tut. Sądu podkreślano już, że celem postępowania, w którym wydaje się decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, jest możliwie najlepsze zabezpieczenie środowiska przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji a nie jej zablokowanie. Zatem protesty społeczne kierowane przeciwko inwestycji należy dokładnie ocenić, by poznać ich powód, jednak wystąpienie protestów nie powoduje automatycznie, że organ powinien uzyskać społeczną akceptację przedsięwzięcia.
W sytuacji stawiania zamierzeniu inwestycyjnemu konkretnych zarzutów
i podnoszenia istotnych dla oceny oddziaływania na środowisko okoliczności należy je wyjaśnić. Innymi słowy, zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu nie może być rozumiane jako swoiste referendum czy głosowanie nad dopuszczalnością proponowanej inwestycji. Tym samym także skala protestów nie może być warunkiem przesądzającym o ustaleniu bądź nieustaleniu środowiskowych uwarunkowań (por. wyrok z dnia 27 lutego 2018 r. sygn. II SA/Bk 832/17, dostępny
w CBOSA). Z akt sprawy przedstawionych Sądowi wynika natomiast, że przyjęte rozwiązania mają zminimalizować uciążliwości i oddziaływanie negatywne planowanej inwestycji, zwłaszcza w zakresie odorowym. Jednym z takich rozwiązań ma być pas zieleni, tworzący barierę akustyczną, ale też minimalizujący w założeniu uciążliwości emisji odorowych. O tym jednak, czy jest to rozwiązanie skuteczne zadecydować może analiza porealizacyjna przedsięwzięcia. Okoliczność, że
w decyzji nie określono czasu wykonania nasadzeń oraz warunków startowych nie czyni decyzji wadliwą. Realizując postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ przewidział, że należy urządzić teren
w formie zwartej zieleni wielopiętrowej, o minimalnej szerokości 15 m i docelowej wysokości minimum 3,0 m, który utworzy barierę wizualną i akustyczną. Obowiązku dokonania nasadzeń Inwestor nie musiał spełnić w toku prowadzonego postępowania. Obowiązek ten będzie się natomiast aktualizował na dalszych etapach procesu inwestycyjnego dla projektowanego przedsięwzięcia. Nadmienić przy tym trzeba, że Inwestor dokonuje już wstępnych nasadzeń, co wynika
z dokumentacji fotograficznej dołączonej do odpowiedzi na skargę uczestniczki postępowania.
Zdaniem Sądu materiał dowodowy nie wskazuje aby przedsięwzięcie mogło znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Uwzględniając ocenę zagrożenia przedstawioną w raporcie oraz opinie organów uzgadniających Wójt trafnie ocenił, że planowana inwestycja nie spowoduje zmniejszenia liczby gatunków w obrębie rozpatrywanego terenu i jego sąsiedztwie i wykluczył w ten sposób możliwość wystąpienia znacząco negatywnych oddziaływań na bioróżnorodność
w obrębie wnioskowanego terenu. Okoliczność, że budowa kurników nie figuruje
w katalogu zagrożeń dla obszaru Puszcza P. czy Dolina P. nie była jedyną
i główną przyczyną uznania, że planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Z raportu o oddziaływaniu
na środowisko wynika, że teren analizowanej inwestycji położony jest
w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru specjalnego ochrony ptaków Natura 2000 "Puszcza P." (kod PLB 280008) i specjalnego obszaru ochrony siedliska "Dolina P." (PLH 200023). Granice obszarów chronionych w ramach Natura 2000 przebiegają w odległości około 20 m od istniejącego już na fermie kurnika. Obszary Natura 2000 znajdujące się w sąsiedztwie inwestycji nie posiadają ustanowionych planów zadań ochronnych. Podmiot sporządzający raport wskazał, że na działce, na której posadowione będą planowane kurniki nie stwierdzono występowania siedlisk ani gatunków naturowych. Hodowla zwierząt została wymieniona w Standardowym Formularzu Danych dla Doliny P. jako działalność, która prowadzona na zewnątrz obszaru ma wpływ na siedliska i gatunki chronione w ramach sieci Natura 2000 na poziomie niskim. Standardowy Formularz Danych dla Puszczy P. jako oddziaływanie negatywne wymienia jedynie intensyfikację rolnictwa na obszarze Natura 2000 jako oddziaływanie negatywne wewnętrzne na poziomie wysokim. Nadmienić trzeba, że uzgadniając realizację przedsięwzięcia, RDOŚ w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. stwierdził, że na terenie planowanej inwestycji oraz w jej sąsiedztwie nie występują siedliska przyrodnicze ani gatunki roślin i zwierząt oraz ich siedliska, dla których ochrony wyznaczono ww. obszary Natura 2000.
Strona skarżąca, odwołując się do zasady przezorności wskazuje na wątpliwości w zakresie oceny, że oddziaływanie inwestycji na środowisko nie wpłynie znacząco negatywne na obszar Natura 2000. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego nie można z całą pewnością wykluczyć negatywnego oddziaływania na obszar NATURA 2000, z którym bezpośrednio miałaby graniczyć przedmiotowa inwestycja. Powyższe upatruje zaś w sformułowaniach zawartych w postanowieniu RDOŚ, który
ocenił w trybie przypuszczającym, że planowane przedsięwzięcie oraz warunki jego prowadzenia nie wpłyną negatywnie na gatunki, dla których ochrony wyznaczony został obszar Natura 2000 oraz na integralność i spójność obszarów Natura 2000 znajdujących się w sąsiedztwie ("należy przypuszczać"). Okoliczność ta nie może jednak zdaniem Sądu stanowić o konieczności wydania decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań inwestycji.
W jednym z wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przypomniano – odwołując się do doktryny i judykatury – że przepis art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska formułuje zasady zapobiegania i przezorności dotyczące podejmowania działań mogących negatywnie oddziaływać na środowisko. Źródłem pierwszej z tych zasad były postanowienia dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. WE L 175 z 5.07.1985, s. 40; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 1, s. 248 - obecnie zastąpiona przez dyrektywę 2011/92/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko,
Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012, s. 1). W myśl art. 2 ust. 1 Dyrektywy państwa członkowskie zobowiązane są do stosowania wszystkich koniecznych działań w celu zapewnienia, aby skutki przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, m.in. ze względu na swój charakter, rozmiary i położenie, zostały poddane ocenie, zanim zostanie udzielone im zezwolenie na przeprowadzenie tych przedsięwzięć. Z postanowień tego przepisu wynika, że do podejmowania działań
o charakterze prewencyjnym w pierwszej kolejności zostały zobowiązane państwa członkowskie, w drugiej natomiast - podmioty podejmujące działalność mogącą oddziaływać negatywnie na środowisko - ponieważ bez tego nie uzyskają niezbędnych zezwoleń. Z zasady prewencji wynika więc dla podmiotu, który podejmuje się świadomie działalności mogącej oddziaływać na środowisko, obowiązek stosowania od początku środków i metod działania, które mają na celu zapobieganie przewidywanemu, ujemnemu oddziaływaniu podejmowanej działalności na środowisko (E. Iwanek-Chachaj, Zasada prewencji i przezorności
w prawie ochrony środowiska, SIL 2008, nr 11, s. 37). Z kolei w myśl art. 6 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (tzw. zasada przezorności). Zasada przezorności odnosi się więc do działalności podejmowanej w sytuacji, gdy skutki takiej działalności nie są jeszcze w pełni rozpoznane (por. wyrok z dnia 7 czerwca 2018 r. sygn. II SA/Bk 177/18, zob. też wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2015 r. sygn. II OSK 2175/13). Zasada przezorności nie upoważnia jednak do wydania decyzji odmawiających ustalenia uwarunkowań środowiskowych zgody na realizację przedsięwzięcia, a nakazuje jedynie przyjąć, że w razie wątpliwości należy dane przedsięwzięcie traktować jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko i poddać stosownej procedurze badania spodziewanego oddziaływania (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 marca 2018 r. sygn. II SA/Bk 761/17, wszystkie ostatnio wymienione orzeczenia dostępne w CBOSA). Taką procedurę w analizowanym przypadku przeprowadzono. Ocena oddziaływania na środowisko zidentyfikowała, jakiego rodzaju ingerencja w środowisko wystąpi zarówno na etapie realizacji, jak eksploatacji planowanej inwestycji i na tym tle przewidziano szereg rozwiązań i środków, mających na celu zapobieganie przewidywanemu, ujemnemu oddziaływaniu projektowanej działalności na środowisko. Analiza znajdujących się w aktach dokumentów (raport, postanowienie
i opinia uzgadniająca) dają podstawy do uznania, że planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywne oddziaływać na obszar Natura 2000. Ocena tych dokumentów przeprowadzona w ww. zakresie w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji jest wystarczająca. Procedura przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie wykazała wpływu na obszar Natura 2000, o jakim mowa w art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej.
Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie
z prawem. Przeprowadzona ocena oddziaływania inwestycji na środowisko nie budzi wątpliwości. Z oceny tej nie wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę (art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej), nie wynika też znaczące negatywne oddziaływanie projektowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej). Przeprowadzona ocena nie wskazuje ponadto, że przedsięwzięcie wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych wymienionych w art. 81 ust. 3 ustawy środowiskowej. Należy też stwierdzić, że nie zachodzi niezgodność lokalizacji inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
(art. 80 ust. 2 ustawy). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach spełnia również wymogi art. 82 ust. 1 ustawy środowiskowej. Wywiedziona w tej sprawie skarga nie zawiera zarzutów, które podlegałyby uwzględnieniu. W szczególności na uwzględnienie nie zasługiwały sformułowane przez pełnomocnika zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., jak też art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy środowiskowej.
W związku z tym, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu orzeczono jak
w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).